BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM HUỲNH NGỌC THẮNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 1 MUÏC LUÏC Trang Muïc luïc Danh muïc caùc chöõ vieát taét Danh muïc caùc baûng MÔÛ ÑAÀU……………………………………………………………………………………………………………………………………… 1 CHÖÔNG 1: NHÖÕNG NHAÄN THÖÙC CÔ BAÛN VEÀ MARKETING VAØ THÒ TRÖÔØNG 1.1 Khaùi nieäm veà Marketing ……………………………………………………………………………….2 Vai troø cuûa Marketing trong hoaït ñoäng KD hieän ñaïi.3 Marketing hoån hôïp (Marketing Mix) 1.2 Caùc thaønh phaàn vaø nhaân toá aûnh höôûng ñeán Marketing Mix .4 Nhaän thöùc cô baûn veà thò tröôøng: 1.1 Khaùi nieäm thò tröôøng………………………………………………………………………….2 Phaân khuùc thò tröôøng…………………………………………………………………….1 Khaùi nieäm vaø yeâu caàu cuûa phaân khuùc thò tröôøng ……….2 Côû sôû phaân khuùc thò tröôøng………………………………………………….3 Qui trình phaân khuùc thò tröôøng………………………………………….3 Löïa choïn thò tröôøng muïc tieâu…………………………………………………………. 14 CHÖÔNG 2: ÑAËC ÑIEÅM CUÛA THÒ TRÖÔØNG HOÙA MYÕ PHAÅM VAØ HÖÔNG LIEÄU DUØNG TRONG HOÙA MYÕ PHAÅM. THÖÏC TRAÏNG VIEÄC ÖÙNG DUÏNG MARKETING CUÛA CAÙC DN CUNG CAÁP HÖÔNG LIEÄU TREÂN THÒ TRÖÔØNG VIEÄT NAM.1 Caùc nhaân toá chính aûnh höôûng ñeán thò tröôøng hoùa myõ phaåm 2.1 Caùc yeáu toá kinh teá 2.1 Möùc taêng tröôûng GDP vaø GNP ………………………………………… 16 2.2 Ñaàu tö tröïc tieáp gia taêng ……………………………………………………… 17 2.2 Caùc yeáu toá vaên hoùa……………………………………………………………………………….3 Caùc yeáu toá veà nhaân khaåu hoïc 2 2.1 Daân soá vaø toác ñoä taêng daân soá…………………………………………….4 Cô caáu thaønh thò noâng thoân………………………………………………… 21 2.2 Moät soá neùt ñaëc tröng cuûa thò tröôøng myõ phaåm vaø höông lieäu duøng trong myõ phaåm ……………………………………………………………………………………………….1 Ñaëc ñieåm thò tröôøng xeùt veà phía cung………………………………………….2 Ñaëc ñieåm thò tröôøng xeùt veà phía caàu…………………………………………….1 Qui moâ thò tröôøng…………………………………………………………………….2 Cô caáu cuûa thò tröôøng hoaù myõ phaåm……………………………….3 Cô caáu thò tröôøng höông lieäu………………………………………………………….1 Theo loaïi saûn phaåm…………………………………………………………….2 Theo khaùch haøng…………………………………………………………………… 28 2.3 Theo khu vöïc ………………………………………………………………………….4 Toác ñoä xu höôùng phaùt trieån cuûa thò tröôøng ……………………………….3 Thöïc traïng vieäc öùng duïng Marketing cuûa caùc DN 2.1 Caùch thöùc tieán haønh hoaït ñoäng kinh doanh……………………………….2 Tình hình kinh doanh vaø vieäc öùng duïng Marketing…………….
31 CHÖÔNG 3: MOÄT SOÁ BIEÄN PHAÙP MARKETING NHAÈM THAÂM NHAÄP VAØ PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG TAÏI TP HCM 3.1 Döï baùo tình hình thò tröôøng höông lieäu trong thôøi gian saép ñeán 3.1 Döï baùo thò tröôøng 3.2 Döï baùo toác ñoä vaø xu höôùng phaùt trieån cuûa thò tröôøng 37 3.2 Phaân khuùc thò tröôøng vaø xaùc ñònh thò tröôøng muïc tieâu 3.1 Phaân khuùc thò tröôøng…………………………………………………………….2 Ñaùnh giaù tieàm naêng vaø löïa choïn thò tröôøng muïc tieâu 39 3.2 Moät soá bieän phaùp Marketing nhaèm thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng 3.1 Ñaåy maïnh hoaït ñoäng nghieân cöùu vaø döï baùo thò tröôøng 3.1 Noäi dung nghieân cöùu …………………………………………………….2 Bieän phaùp thöïc hieän …………………………………………………………….2 Caùc giaûi phaùp thöïc hieän Marketing Mix 3.3 Keânh phaân phoái …………………………………………………………………….4 Hoaït ñoäng chieâu thò ……………………………………………………………….3 Moät soá giaûi phaùp hoå trôï 3.1 Ñaåy maïnh pp baùn haøng truyeàn mieäng-qua maïng………… 51 3.2 Marketing baèng caùch laéng nghe vaø hoïc hoûi ………………….3 Naâng cao chaát löôïng dòch vuï ……………………………………………….4 Xaây döïng heä thoáng thoâng tin khaùch haøng ………………………. 53 KEÁT LUAÄN KIEÁN NGHÒ TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC 4 DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT MNC Multi-National Company (Coâng ty ña Quoác gia) Tp HCM Thaønh phoá Hoà Chí Minh SXKD Saûn xuaát kinh doanh DN Doanh nghieäp IFF International Flavours & Fragrance Ltd. KD Kinh doanh GDP Toång saûn phaåm quoác noäi GNP Toång saûn phaåm quoác gia FDI Ñaàu tö tröïc tieáp APEC Hôïp taùc kinh teá Chaâu AÙ Thaùi Bình Döông WTO Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi VPÑD Vaên phoøng ñaïi dieän TNHH Traùch nhieäm höõu haïn ÑVT Ñôn vò tính SP Saûn phaåm CIF Cost Insurance & Freight (Ñieàu kieän giao haøngtrong ngoaïi thöông) FOB Free On Board (Ñieàu kieän giao haøng trong ngoaïi thöông) EXWORK Ñieàu kieän giao haøng trong ngoaïi thöông C&F Cost & Freight (Ñieàu kieän giao haøng) 5 DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Baûng 2.1 GDP theo giaù thöïc teá phaân theo khu vöïc kinh teá naêm 1999-2003 Baûng 2.2 Söï khaùc bieät giöõa ngöôøi Haø Noäi vaø ngöôøi Tp HCM Baûng 2.3 Qui moâ tieâu thuï haøng myõ phaåm Baûng 2.4 Toác ñoä taêng tröôûng thò tröôøng Boät giaët, Daàu goäi Baûng 2.5 Toác ñoä taêng tröôûng thò tröôøng Boät giaët, Daàu goäi töø 1993-2000 Baûng 2.6 Doanh soá tieâu thuï höông lieäu naêm 2003 Baûng 2.7 Phaân tích thu nhaäp gia ñình Baûng 2.8 Doanh soá baùn cuûa haõng IFF töù naêm 2001 ñeán thaùng 08/2004 Baûng 3.1 Döï baùo möùc taêng tröôûng maët haøng höông lieäu ñeán naêm 2010 6 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI: Höông lieäu laø moät thaønh phaàn quan troïng, khoâng theå thieáu trong saûn phaåm hoaù myõ phaåm noùi chung vaø boät giaët, daàu goäi ñaàu noùi rieâng.
Tuy noù chæ chieám tæ troïng 10% trong cô caáu chi phí giaù thaønh cuûa saûn phaåm nhöng noù laïi coù söï aûnh höôûng lôùn ñeán söï löïa choïn cuûa ngöôøi tieâu duøng. Trong saûn phaåm hoùa myõ phaåm, höông lieäu laø yeáu toá duy nhaát maø ngöôøi tieâu duøng coù theå ñaùnh giaù ñöôïc baèêng caûm quan tröôùc khi mua. Do vaäy noù laø yeáu toá ñaàu tieân loâi cuoán söï chuù yù vaø quyeát ñònh mua cuûa khaùch haøng trong khi caùc yeáu toá khaùc nhö giöõ aåm, möôït toùc, nuoâi döôõng vaø ngaên ruïng toùc,… (ñoái vôùi daàu goäi ñaàu) vaø ñaùnh baät moïi veát baån, khoâng haïi da tay, aùo quaàn traéng saïch,… (ñoái vôùi boät giaët) laïi phuï thuoäc vaøo hieäu quaû cuûa vieäc quaûng caùo vaø chæ ñöôïc kieåm chöùng sau khi söû duïng. Töø laâu ôû caùc nöôùc noåi tieáng veà saûn xuaát höông lieäu duøng trong ngaønh hoùa myõ phaåm nhö Phaùp, YÙ, Myõ… ñaõ coù nhöõng chuyeân gia chuyeân phaân bieät vaø ñaùnh giaù muøi höông.
Hoï laø ñoái töôïng saên luøng cuûa nhöõng haõng saûn xuaát nöôùc hoa noåi tieáng Theá giôùi. ÔÛ Vieät Nam thò tröôøng höông lieäu chæ thaät söï “soâi ñoäng” trong voøng 5-6 naêm trôû laïi ñaây khi maø caùc MNC ñaàu tö taïi Vieät Nam trong ngaønh hoùa myõ phaåm baét ñaàu “môû cöûa” ña daïng hoùa nhaø cung öùng nguyeân lieäu. Neáu tröôùc ñoù taát caû nguoàn nguyeân lieäu ñöôïc Coâng ty meï ôù nöôùc ngoaøi mua vaø cung öùng hoaëc chæ ñònh cho Coâng ty con ôû Vieät Nam thì ñeán thôøi ñieåm naøy Coâng ty con ôû Vieät Nam ñöôïc töï chuû ñoäng nguoàn cung öùng vaø chòu traùch nhieäm laäp keá hoaïch vaø mua nguyeân vaät lieäu ñaùp öùng nhu caàu saûn xuaát. Luùc baáy giôø môùi xuaát hieän caùc haõng cung caáp Höông lieäu noåi tieáng treân thò tröôøng Vieät Nam.
Tuy nhieân vôùi thôøi gian ngaàn aáy, caùc haõng kinh doanh höông lieäu treân thò tröôøng Vieät Nam noùi chung vaø TP Hoà Chí Minh noùi rieâng cuõng chæ ñang chaïy 7 theo vieäc ñaùp öùng nhu caàu thò hieáu luoân thay ñoåi cuûa ngöôøi tieâu duøng chöù chöa coù moät nghieân cöùu veà xu höôùng phaùt trieån cuûa thò tröôøng ñeå coù ñònh höôùng mang tính chaát rieâng. Hoï cuõng chæ chuû yeáu döïa treân moái quan heä saün coù vôùi caùc MNC ôû caùc nöôùc khaùc ñeå cung caáp höông lieäu vaøo thò tröôøng Vieät Nam chöù chöa coù moät söï khaùc bieät hoùa naøo ñoái vôùi thò tröôøng Vieät Nam. Caùc haõng cung caáp Höông lieäu noåi tieáng cuõng chæ taäp trung hoaït ñoäng kinh doanh cuûa mình vaøo caùc MNC maø ít quan taâm ñeán nhöõng nhaø saûn xuaát hoùa myõ phaåm vöøa vaø nhoû ôû Vieät Nam. Maët khaùc trong thôøi gian töø naêm 1993 ñeán nay möùc taêng tröôûng thò tröôøng cuûa Daàu goäi vaø Boät giaët laø cao nhaát trong caùc saûn phaåm hoùa myõ phaåm.
Naêm 2000, thò tröôøng Boät giaët taêng 204% vaø Daàu goäi ñaàu taêng 180% so vôùi naêm 1993. Ñaây thöïc söï laø moät cô hoäi toát cho caùc nhaø cung caáp höông lieäu thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng. MUÏC ÑÍCH VAØ VAÁN ÑEÀ SEÕ ÑÖÔÏC NGHIEÂN CÖÙU: Muïc ñích nghieân cöùu: Söû duïng lyù thuyeát Marketing vaø döïa treân neàn taûng vieäc phaân tích thöïc traïng, ñaëc ñieåm cuûa thò tröôøng Höông lieäu duøng trong hoùa Myõ phaåm noùi chung vaø höông lieäu duøng trong Boät giaët vaø Daàu goäi ñaàu noùi rieâng hieän nay ñeå ñöa ra nhöõng bieän phaùp Marketing nhaèm thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng ôû TP HCM. Caùc vaán ñeà seõ ñöôïc laøm roõ: • Thöïc traïng cuûa thò tröôøng hoùa myõ phaåm vaø höông lieäu duøng trong hoùa myõ phaåm noùi chung vaø Boät giaët vaø Daàu goäi ñaàu noùi rieâng, bao goàm caùc yeáu toá: qui moâ thò tröôøng, toác ñoä phaùt trieån cuûa thò tröôøng, cô caáu cuûa thò tröôøng , nhu caàu thò hieáu vaø caùc nhaân toá chi phoái ñeán thò tröôøng.
• Thöïc traïng vieäc SXKD nhöõng saûn phaåm ñeå thích öùng vôùi thò tröôøng vaø nhöõng bieän phaùp kinh doanh cuûa caùc DN ñoái vôùi saûn phaåm höông lieäu duøng trong hoùa myõ phaåm 8 • Döï baùo xu höôùng phaùt trieån cuûa thò tröôøng vaø xaùc ñònh thò tröôøøng muïc tieâu • Bieän phaùp Makerting nhaèm thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng Ñeå thöïc hieän ñöôïc vaán ñeà nghieân cöùu, luaän vaên caàn taäp trung giaûi quyeát moät soá vaán ñeà: • Nhöõng lyù thuyeát Marketing naøo seõ ñöôïc löïa choïn nghieân cöùu? Cô sôû lyù luaän cuûa lyù thuyeát Marketing trong ñieàu kieän cuûa Vieät nam. • Ñaùnh giaù caùc hoaït ñoäng Marketing maø caùc DN ñang aùp duïng vaø möùc ñoä thaønh coâng cuûa caùc hoaït ñoäng nhaèm tìm ra nhöõng toàn taïi vaø nguyeân nhaân saâu xa cuûa noù. • Nhöõng ñaëc ñieåm noåi baät cuûa thò tröôøng vaø nhöõng yeáu toá chi phoái cô baûn ñeán thò tröôøng. Treân cô sôû ñoù xaùc ñònh nhu caàu thò hieáu cuûa ngöôøi tieâu duøng.
• Phöông phaùp döï baùo vaø nhöõng caên cöù ñeå döï baùo. • Nhöõng bieän phaùp Marketing naøo caàn taäp trung thöïc hieän ñeå coù theå thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng coù hieäu quaû trong ñieàu kieän nguoàn löïc coù giôùi haïn? Ñöa ra moät soá kieán nghò nhaèm goùp phaàn naâng cao hieäu quaû caùc chính saùch Marketing trong caùc DN ñeå thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng. PHAÏM VI VAØ GIÔÙI HAÏN NGHIEÂN CÖÙU: • Ñeà taøi chæ taäp trung nghieân cöùu 2 loaïi saûn phaåm coù toác ñoä taêng tröôûng cao cuûa thò tröôøng hoùa myõ phaåm laø boät giaët vaø daàu goäi ñaàu. Vì vaäy trong ñeà taøi khi noùi ñeán thò tröôøng hoùa myõ phaåm coù nghóa laø chæ noùi ñeán boät giaët vaø daàu goäi ñaàu.
• Luaän vaên chuû yeáu ñi saâu nghieân cöùu thò tröôøng caùc Tænh phía nam. 9 • Luaän vaên chæ taäp trung vaøo vieäc nghieân cöùu thò tröôøng höông lieäu duøng trong boät giaët vaø daàu goäi ñaàu khoâng ñi saâu vaøo caùc loaïi saûn phaåm hoùa myõ phaåm khaùc cuõng khoâng taäp trung nghieân cöùu thò tröôøng hoùa myõ phaåm. Vieäc phaân tích thò tröôøng hoùa myõ phaåm, vaø thò tröôøng höông lieäu duøng cho caùc saûn phaåm hoùa myõ phaåm khaùc ngoaøi Boät giaët vaø Daàu goäi ñaàu chæ nhaèm ñeå minh hoïa vaø laøm roõ vaán ñeà theâm maø thoâi. • Treân cô sôû ñoù luaän vaên chæ ñöa ra moät soá giaûi phaùp Marketing gôïi yù nhaèm thaâm nhaäp vaø phaùt trieån thò tröôøng naøy taïi TP HCM.
Luaän vaên khoâng ñi saâu vaøo vieäc xaây döïng vaø thöïc thi moät chieán löôïc Marketing. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU: Söû duïng keát hôïp moät soá phöông phaùp sau: • Nghieân cöùu ñònh tính vaø nghieân cöùu ñònh löôïng. • Nghieân cöùu khaùm phaù vaø nghieân cöùu moâ ta.