Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp Chương 3: Tổng quan về Công ty TNHH Xây dựng An Phong Chương 4: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm công trình “ Nâng tầng khối xây thêm Trường Quốc tế BIS tại Công ty TNHH Xây dựng An Phong ” Chương 5: Nhận xét và kiến nghị. 3 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 2.1 Những vấn đề chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 2.1 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất 2.1 Khái niệm chi phí sản xuất trong xây lắp Quá trình sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp là quá trình mà các doanh nghiệp phải thường xuyên đầu tư các loại chi phí khác nhau để đạt được mục đích là tạo ra được khối lượng sản phẩm xây lắp tương ứng, đó là quá trình tác động của máy móc thiết bị cùng sức lao động của con người chuyển biến vật liệu xây dựng thành sản phẩm xây lắp, hay đó chính là sự chuyển biến các yếu tố về tư liệu lao động và đối tượng lao động (hao phí về lao động vật hóa) dưới sự tác động có mục đích của sức lao động (hao phí về lao động sống) qua quá trình thi công sẽ trở thành sản phẩm xây lắp. Toàn bộ những hao phí này được thể hiện dưới hình thái giá trị thì đó là chi phí sản xuất. Vậy chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa cần thiết mà doanh nghiệp bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất, thi công trong một thời kỳ nhất định.
Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp có thể phân thành nhiều loại khác nhau theo nội dung kinh tế, theo công dụng và mục đích sử dụng của từng loại chi phí. Chi phí sản xuất rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận, do đó việc quản lý và giám sát chặt chẽ chi phí là hết sức cần thiết. Để có thể giám sát và quản lý tốt chi phí cần phải phân loại chi phí theo các tiêu thức thích hợp.2 Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ.sử dụng vào hoạt động sản xuất trong kỳ. 4 - Chi phí nhân công: Gồm tổng số tiền lương , phụ cấp lương phải trả cho người lao động cùng với số trích cho các quỹ BHXH , BHYT, BHTN, KPCĐ theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả cho người lao động tính vào chi phí.
- Chi phí khấu hao TSCĐ: Phản ánh tổng số trích khấu hao của toàn bộ TSCĐ sử dụng cho sản xuất trong kỳ. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Gồm các khoản chi trả về các loại dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài phục vụ cho sản xuất trong kỳ của doanh nghiệp như dịch vụ cung cấp về điện, nước, sửa chữa TSCĐ. - Chi phí khác bằng tiền: Là toàn bộ chi phí bằng tiền ngoài các loại chi phí đã kể trên dùng vào sản xuất trong kỳ. Phân loại chi phí theo tiêu thức này giúp ta biết được kết cấu, tỷ trọng của từng loại chi phí trong hoạt động SXKD phục vụ cho yêu cầu thông tin và quản trị trong doanh nghiệp để phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí, lập dự toán chi phí SXKD cho kỳ sau.
Phân loại chi phí theo khoản mục, công dụng của chi phí - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là chi phí nguyên vật liệu chính, chi phí nguyên vật liệu phụ, vật kết cấu giá trị thiết bị kèm theo vật kiến trúc cần thiết để tạo nên sản phẩm xây lắp. - Chi phí nhân công trực tiếp: Là toàn bộ tiền lương chính, lương phụ, phụ cấp phải trả cho công nhân trực tiếp thực hiện khối lượng xây lắp các công trình. - Chi phí sử dụng máy thi công: Là các chi phí trực tiếp có liên quan đến việc sử dụng máy thi công như chi phí nguyên vật liệu dùng cho máy móc, thiết bị, chi phí tiền lương và các khoản phụ cấp lương, tiền lương của công nhân trực tiếp điều khiển máy.chi phí khấu hao máy thi công, chi phí mua ngoài sử dụng cho máy thi công. - Chi phí sản xuất chung: Dùng để phản ánh chi phí sản xuất của đội, công trường xây dựng gồm: lương nhân viên quản lý đội xây dựng, khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN được tính theo tỷ lệ quy định trên tiền lương phải trả công nhân trực tiếp xây 5 lắp, nhân viên sử dụng máy thi công và nhân viên quản lý đội trong biên chế của doanh nghiệp.
Cách phân loại này đã chỉ ra nơi phát sinh và đối tượng chịu chi phí làm cơ sở cho công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng. Ngoài hai cách phân loại trên còn có các phương pháp phân loại chi phí khác như: - Phân loại theo mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và quy mô hoạt động (chi phí cố định, chi phí biến đổi). - Phân loại theo mối quan hệ giữa chi phí với đối tượng chịu chi phí (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp).2 Giá thành sản phẩm xây lắp Để xây dựng một công trình hay một hạng mục công trình thì doanh nghiệp xây lắp phải đầu tư vào quá trình sản xuất thi công một lượng chi phí nhất định. Những chi phí sản xuất mà doanh nghiệp chi ra trong một quá trình thi công sẽ tham gia cấu thành nên giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành của quá trình đó.
Như vậy, giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí sản xuất bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí sử dụng máy thi công.tính cho từng công trình, hạng mục công trình hay khối lượng xây lắp hoàn thành, nghiệm thu, bàn giao và được chấp nhận thanh toán. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp - Giá thành dự toán: Là tổng số chi phí dự toán để hoàn thành một khối lượng sản phẩm xây lắp nhất định. Giá dự toán được xác định trên cơ sở các định mức chi phí theo thiết kế được duyệt và khung giá quy định áp dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản do các cấp có thẩm quyền ban hành. - Giá thành kế hoạch: Là giá thành được xây dựng từ những điều kiện cụ thể của doanh nghiệp trên cơ sở phấn đấu hạ giá thành dự toán bằng các biện pháp quản lý kỹ thuật và tổ chức thi công, các định mức và đơn giá áp dụng trong doanh nghiệp xây lắp.
- Giá thành thực tế: Được tính theo chi phí thực tế của doanh nghiệp đã bỏ ra để thực hiện các khối lượng công tác xây lắp, được xác định theo số liệu thực tế của kế toán.3 Đặc điểm sản xuất xây lắp Đặc điểm của sản phẩm trong các xí nghiệp xây lắp Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng, vật kiến trúc,. có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian xây dựng dài và có giá trị rất lớn. Sản phẩm xây lắp mang tính cố định - nơi sản xuất ra sản phẩm đồng thời là nơi sản phẩm hoàn thành đưa vào sử dụng và phát huy tác dụng, mang tính đơn chiếc - mỗi công trình được xây dựng tại một địa điểm nhất định theo một thiết kế kỹ thuật riêng, có giá trị dự toán riêng. Quá trình từ khi khởi công xây dựng cho đến khi hoàn thành bàn giao đưa công trình vào sử dụng thường là dài (khoảng 1 năm, 2 năm,.), phụ thuộc vào quy mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật của từng công trình.
Vì vậy quá trình thi công thường được chia ra thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn thi công bao gồm nhiều công việc khác nhau. Các công việc được thực hiện chủ yếu ngoài trời, nên nó chịu ảnh hưởng rất lớn của thời tiết, thiên nhiên: nắng, mưa, bão, gió, lụt lội,. Do đó mà điều kiện thi công không có tính ổn định, luôn biến động theo địa điểm xây dựng và theo từng giai đoạn thi công công trình. Các công trình được ký kết, tiến hành thi công đều dựa trên đơn đặt hàng, hợp đồng cụ thể của bên giao thầu xây lắp, nên phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng và thiết kế kỹ thuật của công trình.
Khi có khối lượng xây lắp hoàn thành, đơn vị xây lắp phải đảm bảo bàn giao đúng tiến độ, đúng thiết kế kỹ thuật, đảm bảo chất lượng công trình. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp Được thể hiện chủ yếu ở nội dung, phương pháp và trình tự hạch toán chi phí sản xuất: Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất là hạng mục công trình, các giai đoạn của hạng mục công trình hay theo nhóm hạng mục công trình. từ đó kế toán xác định phương pháp hạch toán chi phí sản xuất cho phù hợp. Đối tượng tính giá thành là các hạng mục công trình, các nhóm hạng mục công 7 trình đã hoàn thành các đối tượng xây lắp đã có dự toán riêng trước khi thực hiện xây lắp vì vậy khi tính giá thành cần xác định rõ phương pháp thích hợp, như tính giá thành theo phương pháp trực tiếp.
Để thực hiện kiểm tra chi phí sản xuất xây lắp thực tế, chi phí phát sinh trong xây lắp được tổ chức theo dõi theo: chi phí nguyên liệu vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung, chi phí sử dụng máy thi công và thường xuyên đối chiếu so sánh theo từng loại chi phí sản xuất phát sinh với dự toán chi phí sản xuất xây lắp.4 Đối tượng và kỳ tập hợp chi phí sản xuất Trong sản xuất xây lắp, do đặc điểm sản phẩm xây lắp có tính đơn chiếc nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất thường là theo từng đơn đặt hàng hoặc cũng có thể là một công trình, hạng mục công trình, nhóm hạng mục công trình.