Nghiên cứu mối quan hệ giữa chi đầu tư của chính phủ và tăng trưởng kinh tế tại 5 nước ASEAN

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chi đầu tư của chính phủ và tăng trưởng kinh tế tại 5 nước ASEAN, phân tích tác động và xu hướng phát triển.

• Tác giả: Lê Thị Thùy Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thị Minh Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Chi Đầu Tư Chính Phủ Và Tăng Trưởng Kinh Tế ASEAN
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Tổng quan lý thuyết
• 1.4. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.7. Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ ĐẦU TƢ CÔNG VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về đầu tƣ công
• 1.1.1. Khái niệm và quan điểm chung về đầu tư công
• 1.1.2. Cơ sở lý thuyết về đầu tư công
• 1.1.3. Mối quan hệ tác động của đầu tư công và tăng trưởng kinh tế
• 1.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa đầu tƣ công và tăng trƣởng kinh tế
• 1.2.1. Các nghiên cứu thực nghiệm ở các nước phát triển
• 1.2.2. Các nghiên cứu thực nghiệm ở các nước đang phát triển
• 1.2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm ở trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ ĐẦU TƢ CÔNG VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM VÀ CÁC NƢỚC ASEAN
• 2.1. Tình hình kinh tế ở các nƣớc ASEAN
• 2.2. Thực trạng đầu tƣ công và tăng trƣởng kinh tế ở Việt Nam và một số nƣớc ASEAN
• 2.2.1. Tác động của đầu tư công đến tăng trưởng
• 2.2.2. Thu và chi ngân sách nhà nước
• 2.2.3. Đánh giá hiệu quả đầu tƣ công
• 2.2.3.1. Đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế
• 2.2.3.2. Thước đo hiệu quả của vốn đầu tư
• 3. CHƯƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phƣơng pháp luận
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.2.1. Kiểm định tính dừng của các chuỗi thời gian
• 3.2.2. Mô hình hiệu chỉnh sai số (Error Correction Model)
• 3.2.3. Kiểm định tính nhân quả Granger
• 4. CHƯƠNG 4: DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 4.1. Dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm
• 4.2. Các iể định trị riêng nghiệp đơn vị ảng
• 4.3. Áp dụng mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM)
• 4.3.1. Phương trình hồi qui các biến trong dài hạn
• 4.3.2. Phương trình hồi qui các biến trong ngắn hạn
• 4.4. Kiể định mối quan hệ nhân quả Granger giữa đầu tƣ công và tăng trƣởng kinh tế
• 4.5. Tổng hợp kết quả và một số gợi ý về mặt chính sách công
• 4.5.1. Tổng hợp kết quả nghiên cứu
• 4.5.2. Ý nghĩa về mặt chính sách công liên quan đến tăng trưởng kinh tế và đầu tư công ở các nước ASEAN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chi đầu tư chính phủ và tăng trưởng kinh tế ASEAN

Chi đầu tư chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các nước ASEAN. Nền kinh tế khu vực này đang chuyển mình với sự gia tăng đầu tư vào cơ sở hạ tầng và các dịch vụ công cộng. Đầu tư công không chỉ tạo ra việc làm mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa chi đầu tư và tăng trưởng kinh tế vẫn còn nhiều thách thức cần được nghiên cứu sâu hơn.

1.1. Đầu tư công và vai trò của nó trong tăng trưởng kinh tế

Đầu tư công được hiểu là các khoản chi tiêu của chính phủ nhằm phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ công. Nghiên cứu cho thấy đầu tư công có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy đầu tư tư nhân và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, hiệu quả của đầu tư công phụ thuộc vào cách thức quản lý và sử dụng nguồn lực.

1.2. Tình hình đầu tư công tại các nước ASEAN

Các nước ASEAN đã có những bước tiến đáng kể trong việc tăng cường chi đầu tư công. Tuy nhiên, sự phân bổ nguồn lực vẫn chưa đồng đều, dẫn đến những bất cập trong phát triển kinh tế. Việc cải thiện chính sách đầu tư công là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Vấn đề và thách thức trong chi đầu tư chính phủ tại ASEAN

Mặc dù chi đầu tư chính phủ có tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Các vấn đề này bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư chưa cao, và sự chênh lệch trong phát triển giữa các quốc gia trong khu vực.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách

Sự thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách có thể dẫn đến lạm dụng nguồn lực và giảm hiệu quả đầu tư. Các chính phủ cần cải thiện quy trình giám sát và báo cáo để tăng cường trách nhiệm giải trình.

2.2. Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư chưa cao

Nhiều dự án đầu tư công không đạt được mục tiêu đề ra do thiếu kế hoạch chi tiết và đánh giá hiệu quả. Cần có các tiêu chí rõ ràng để đánh giá hiệu quả của các dự án đầu tư công.

III. Phương pháp cải thiện chi đầu tư chính phủ để thúc đẩy tăng trưởng

Để nâng cao hiệu quả của chi đầu tư chính phủ, các quốc gia ASEAN cần áp dụng một số phương pháp cải thiện. Điều này bao gồm việc tăng cường quản lý dự án, cải thiện quy trình ra quyết định và tăng cường hợp tác công tư.

3.1. Tăng cường quản lý dự án đầu tư công

Quản lý dự án đầu tư công cần được cải thiện thông qua việc áp dụng các công nghệ mới và phương pháp quản lý hiện đại. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu rủi ro trong đầu tư.

3.2. Cải thiện quy trình ra quyết định

Quy trình ra quyết định cần được minh bạch và có sự tham gia của các bên liên quan. Việc này sẽ giúp đảm bảo rằng các quyết định đầu tư được đưa ra dựa trên dữ liệu và phân tích chính xác.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chi đầu tư chính phủ

Nghiên cứu cho thấy rằng chi đầu tư chính phủ có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế tại các nước ASEAN. Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ công có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

4.1. Tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế

Đầu tư công có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng các nước có mức đầu tư công cao thường có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn.

4.2. Kết quả nghiên cứu từ các nước ASEAN

Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng đầu tư công có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế tại các nước ASEAN. Tuy nhiên, cần có các chính sách phù hợp để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư.

V. Kết luận và tương lai của chi đầu tư chính phủ tại ASEAN

Chi đầu tư chính phủ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các nước ASEAN. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, cần có các chính sách và phương pháp quản lý phù hợp. Tương lai của đầu tư công sẽ phụ thuộc vào khả năng cải cách và đổi mới của các chính phủ trong khu vực.

5.1. Tương lai của đầu tư công tại ASEAN

Tương lai của đầu tư công tại ASEAN sẽ phụ thuộc vào khả năng cải cách và đổi mới của các chính phủ. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia để chia sẻ kinh nghiệm và bài học thành công.

5.2. Đề xuất chính sách cho đầu tư công hiệu quả

Các chính phủ cần xây dựng các chính sách đầu tư công hiệu quả, tập trung vào việc tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo tính bền vững trong phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế các nước ASEAN duy trì mức tăng trưởng ổn định với GDP bình quân tăng từ 4,7% năm 2011 lên 5,2% năm 2012, đầu tư công được xem là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực. Việt Nam và các nước ASEAN như Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Campuchia đều có mức đầu tư công chiếm tỷ trọng lớn trong GDP, trong đó Việt Nam có tỷ lệ đầu tư công so với GDP lên đến khoảng 17,3% năm 2009, cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư công vẫn còn là vấn đề gây tranh luận do sự chênh lệch về trình độ phát triển và quản lý đầu tư giữa các quốc gia.

Luận văn tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa chi đầu tư của chính phủ và tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 1983-2011 tại 5 nước ASEAN: Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam và Campuchia. Mục tiêu chính là phân tích tác động của đầu tư công lên tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn thông qua mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM), đồng thời kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa hai biến này. Phạm vi nghiên cứu dựa trên dữ liệu bảng không cân bằng từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), với tổng số 133 quan sát.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách đầu tư công hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và ổn định tại các nước ASEAN, đặc biệt là Việt Nam. Qua đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, giảm thiểu lãng phí và thất thoát, đồng thời cân bằng mối quan hệ giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về đầu tư công và tăng trưởng kinh tế, trong đó:

• Lý thuyết quan hệ người chủ - người thừa hành (Principal-Agent Theory): Giải thích cơ chế phân bổ và thực hiện đầu tư công, nhấn mạnh vai trò giám sát và minh bạch để giảm thiểu rủi ro trục lợi và thất thoát vốn đầu tư.

• Lý thuyết tăng trưởng kinh tế cổ điển và tân cổ điển: Nhấn mạnh vai trò của vốn đầu tư trong việc tăng tổng cung và tổng cầu, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hàm sản xuất Cobb-Douglas được sử dụng để mô hình hóa tác động của vốn đầu tư.

• Mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM): Được áp dụng để phân tích tác động dài hạn và ngắn hạn của đầu tư công, chi tiêu công và thu ngân sách từ thuế lên tăng trưởng kinh tế.

• Kiểm định nhân quả Granger: Để xác định mối quan hệ nhân quả giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế, giúp làm rõ chiều tác động giữa hai biến.

Các khái niệm chính bao gồm: đầu tư công, tăng trưởng kinh tế, chi tiêu công, thu ngân sách từ thuế, đồng liên kết (co-integration), và hiệu quả đầu tư (đo bằng hệ số ICOR).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là bộ dữ liệu bảng không cân bằng hàng năm của 5 quốc gia ASEAN giai đoạn 1983-2011, được trích xuất từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB). Tổng số quan sát là 133.

Phương pháp phân tích gồm các bước:

1. Kiểm định tính dừng của các biến: Sử dụng kiểm định Fisher với thuộc tính Phillips-Perron để xác định bậc tích hợp của các biến (I(0) hoặc I(1)).

2. Ước lượng mô hình hồi quy tuyến tính dữ liệu bảng với tác động cố định: Thiết lập mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM) để phân tích tác động dài hạn và ngắn hạn của các biến đầu tư công, chi tiêu công và thu ngân sách từ thuế lên tăng trưởng kinh tế.

3. Kiểm định đồng liên kết: Kiểm tra tính dừng của phần dư mô hình để xác nhận sự tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa các biến.

4. Tính toán tốc độ và thời gian hiệu chỉnh: Đánh giá mức độ điều chỉnh của mô hình khi có sự mất cân bằng trong ngắn hạn.

5. Kiểm định nhân quả Granger: Xác định chiều tác động giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế dựa trên mô hình ràng buộc với các tác động cố định.

Phân tích được thực hiện bằng phần mềm Stata phiên bản 11, đảm bảo độ tin cậy và chính xác của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động dài hạn của đầu tư công lên tăng trưởng kinh tế: Kết quả mô hình ECM cho thấy đầu tư công có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê lên tăng trưởng kinh tế trong dài hạn. Hệ số hồi quy ước lượng cho biến đầu tư công (lnRGI) là dương và có mức ý nghĩa cao, cho thấy mỗi 1% tăng đầu tư công thực tế sẽ làm tăng GDP thực khoảng một tỷ lệ phần trăm nhất định.

2. Tác động ngắn hạn của đầu tư công: Trong ngắn hạn, tác động của đầu tư công lên tăng trưởng kinh tế cũng là tích cực nhưng mức độ thấp hơn so với dài hạn. Tốc độ hiệu chỉnh của mô hình khoảng 30-40% mỗi năm, cho thấy sự điều chỉnh mất cân bằng diễn ra tương đối nhanh.

3. Mối quan hệ nhân quả Granger: Kiểm định nhân quả Granger cho thấy tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế. Điều này có nghĩa là không chỉ đầu tư công thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà tăng trưởng kinh tế cũng kích thích tăng chi đầu tư công.

4. Hiệu quả đầu tư công và chi tiêu công: Chi tiêu công và thu ngân sách từ thuế cũng có tác động tích cực lên tăng trưởng kinh tế, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng thấp hơn đầu tư công. Điều này phản ánh vai trò quan trọng của đầu tư công trong việc tạo ra cơ sở hạ tầng và điều kiện phát triển kinh tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu thực nghiệm ở các nước đang phát triển, cho thấy đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong dài hạn. Mối quan hệ nhân quả hai chiều phản ánh tính tương tác phức tạp giữa chính sách đầu tư công và sự phát triển kinh tế.

Sự khác biệt về mức độ tác động giữa các quốc gia ASEAN được thể hiện qua các giá trị R2 “between” và R2 “within”, cho thấy sự không đồng nhất do đặc điểm kinh tế và chính sách của từng nước. Ví dụ, Malaysia và Thái Lan có mức GDP thực và đầu tư công cao hơn, trong khi Việt Nam và Campuchia có mức thấp hơn nhưng đang có xu hướng tăng trưởng.

Hiệu quả đầu tư công được đánh giá qua hệ số ICOR cho thấy Việt Nam có hệ số khoảng 5,2 trong giai đoạn 2000-2007, cao hơn mức khuyến nghị 3 của Ngân hàng Thế giới, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn đầu tư còn hạn chế do lãng phí và quản lý kém. Điều này nhấn mạnh nhu cầu cải thiện quản lý đầu tư công để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu thất thoát.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện xu hướng GDP thực, đầu tư công thực, chi tiêu công và thu ngân sách từ thuế của từng quốc gia trong giai đoạn nghiên cứu, giúp minh họa rõ nét sự khác biệt và xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hiệu quả quản lý đầu tư công: Áp dụng các biện pháp minh bạch, giám sát chặt chẽ và nâng cao trách nhiệm giải trình trong quá trình phân bổ và thực hiện dự án đầu tư công nhằm giảm thất thoát và lãng phí. Chủ thể thực hiện: Chính phủ và các cơ quan quản lý đầu tư công. Thời gian: ngay lập tức và liên tục.

2. Cân bằng giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân: Khuyến khích sự phối hợp hài hòa giữa đầu tư công và tư nhân, tránh hiện tượng chèn ép đầu tư tư nhân, đồng thời phát huy hiệu ứng lan tỏa tích cực của đầu tư công đối với khu vực tư nhân. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các địa phương. Thời gian: trung hạn (3-5 năm).

3. Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư: Khuyến khích phát triển các hình thức đầu tư PPP (hợp tác công tư) để giảm gánh nặng ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao năng lực tài chính và quản lý dự án. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Thời gian: trung hạn.

4. Xây dựng chính sách tài khóa bền vững: Kiểm soát thâm hụt ngân sách và nợ công ở mức an toàn, đảm bảo nguồn vốn đầu tư công được sử dụng hiệu quả, tránh rủi ro tài chính quốc gia. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước. Thời gian: dài hạn.

5. Phân quyền và tăng cường vai trò địa phương: Phân cấp hợp lý cho chính quyền địa phương trong quản lý đầu tư công, đồng thời cân đối nguồn thu ngân sách để tăng trách nhiệm và hiệu quả sử dụng vốn. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các địa phương. Thời gian: trung hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế, từ đó xây dựng chính sách đầu tư công hiệu quả, cân bằng giữa các nguồn lực tài chính.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và học thuật: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp luận hiện đại (ECM, kiểm định nhân quả Granger) để nghiên cứu các mối quan hệ kinh tế vĩ mô trong khu vực ASEAN.

3. Cơ quan quản lý đầu tư công và tài chính nhà nước: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả đầu tư công, cải thiện quản lý dự án và giám sát tài chính nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư tư nhân: Hiểu được vai trò và tác động của đầu tư công đối với môi trường kinh doanh, từ đó có chiến lược đầu tư phù hợp trong khu vực ASEAN.

Câu hỏi thường gặp

1. Đầu tư công có thực sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế không?
   Nghiên cứu cho thấy đầu tư công có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê lên tăng trưởng kinh tế trong dài hạn, tuy nhiên mức độ hiệu quả phụ thuộc vào quản lý và sử dụng vốn.

2. Mối quan hệ nhân quả giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế như thế nào?
   Có mối quan hệ nhân quả hai chiều, tức là đầu tư công thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ngược lại tăng trưởng kinh tế cũng kích thích tăng chi đầu tư công.

3. Tại sao hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam còn thấp?
   Nguyên nhân chính là do lãng phí, quản lý kém, tham nhũng và chiến lược đầu tư chưa hợp lý, dẫn đến hệ số ICOR cao hơn mức khuyến nghị.

4. Làm thế nào để cải thiện hiệu quả đầu tư công?
   Tăng cường minh bạch, giám sát, phân quyền hợp lý và áp dụng các hình thức đầu tư PPP là những giải pháp thiết thực để nâng cao hiệu quả.

5. Tại sao cần cân bằng giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân?
   Đầu tư công có thể chèn ép đầu tư tư nhân nếu không được quản lý tốt, trong khi sự phối hợp hài hòa sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Đầu tư công có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê lên tăng trưởng kinh tế trong dài hạn và ngắn hạn tại 5 nước ASEAN nghiên cứu.
• Mối quan hệ nhân quả Granger giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế là hai chiều, phản ánh sự tương tác phức tạp giữa chính sách và phát triển kinh tế.
• Hiệu quả đầu tư công tại Việt Nam và các nước ASEAN còn hạn chế, cần cải thiện quản lý và sử dụng vốn đầu tư.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường minh bạch, giám sát, cân bằng đầu tư công và tư nhân, đa dạng hóa nguồn vốn và xây dựng chính sách tài khóa bền vững.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách đầu tư công hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong khu vực ASEAN.

Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý cần áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và cập nhật dữ liệu để theo dõi xu hướng phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TR NG I H C KINH T TPHCM LÊ THỊ THÙY TRANG MỐI QUAN HỆ GIỮA CHI ĐẦU TƢ CỦA CHÍNH PHỦ VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP 5 NƢỚC ASEAN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TR NG I H C KINH T TPHCM LÊ THỊ THÙY TRANG MỐI QUAN HỆ GIỮA CHI ĐẦU TƢ CỦA CHÍNH PHỦ VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP 5 NƢỚC ASEAN Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. VŨ THỊ MINH HẰNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và hoàn toàn do tôi hoàn thành. Các số liệu nghiên cứu và kết quả thực nghiệm nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. TÁC GIẢ LUẬN VĂN LÊ THỊ THÙY TRANG TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu . Tổng quan lý thuyết . Phƣơng pháp nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu . Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Bố cục của luận văn . 5 CHƢƠNG I TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ ĐẦU TƢ CÔNG VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ .1 Cơ sở lý thuyết về đầu tƣ công .1 Khái niệm và quan điểm chung về đầu tư công .2 Cơ sở lý thuyết về đầu tư công .3 Mối quan hệ tác động của đầu tư công và tăng trưởng kinh tế .2 Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa đầu tƣ công và tăng trƣởng kinh tế .1 Các nghiên cứu thực nghiệm ở các nước phát triển .2 Các nghiên cứu thực nghiệm ở các nước đang phát triển .3 Các nghiên cứu thực nghiệm ở trong nước. 15 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ ĐẦU TƢ CÔNG VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM VÀ CÁC NƢỚC ASEAN .1 Tình hình kinh tế ở các nƣớc ASEAN .2 Thực trang đầu tƣ công và tăng trƣởng kinh tế ở Việt Nam và một số nƣớc ASEAN .1 Tác động của đầu tư công đến tăng trưởng . 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Thu và chi ngân sách nhà nước .3 Đánh giá hiệu quả đầu tƣ công .1 Đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế .2 Thước đo hiệu quả của vốn đầu tư . 25 CHƢƠNG 3 PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Phƣơng pháp luận .2 Mô hình nghiên cứu .1 Kiểm định tính dừng của các chuỗi thời gian .2 Mô hình hiệu chỉnh sai số (Error Correction Model) .3 Kiểm định tính nhân quả Granger. 31 CHƢƠNG 4 DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM .1 Dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm .2 Các iể định trị riêng nghiệ đơn vị ảng .3 Áp dụng mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM).1 Phương trình hồi qui các biến trong dài hạn .2 Phương trình hồi qui các biến trong ngắn hạn .4 Kiể định mối quan hệ nhân quả Granger giữa đầu tƣ công và tăng trƣởng kinh tế .5 Tổng hợp kết quả và một số gợi ý về mặt chính sách công .1 Tổng hợp kết quả nghiên cứu .2 Ý nghĩa về mặt chính sách công liên quan đến tăng trưởng kinh tế và đầu tư công ở các nước ASEAN. 52 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 54 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ADB Ngân hàng phát triển Châu Á ADF Kiểm định Augmented Dickey – Fuller ECM Mô hình hiệu chỉnh sai số DNNN Doanh nghiệp nhà nước NSNN Ngân sách nhà nước GDP Tổng sản phẩm quốc dân NHNN Ngân hàng nhà nước PPP Các dự án kết hợp giữa nhà nước và tư nhân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 2.1: Thu chi ngân sách so với GDP của một số nước ông Á và 22 ông Nam Á (%) Bảng 2.2: So sánh ICOR của Việt Nam và của một số nước ASEAN 26 Bảng 4.1 Thống kê mô tả các biến trong mô hình 35 Bảng 4.2 Kiểm định tính dừng Fisher thuộc tính Phillips-Perron không xu 40 thế, độ trễ 2 (biến gốc) Bảng 4.3 Kiểm định tính dừng Fisher thuộc tính Phillips-Perron có xu thế, 41 độ trễ 2 (biến gốc) Bảng 4.4 Kiểm định tính dừng Fisher thuộc tính Phillips-Perron không xu 42 thế, độ trễ 2 (biến sai phân) Bảng 4.5 Kiểm định tính dừng Fisher thuộc tính Phillips-Perron có xu thế, 42 độ trễ 2 (biến sai phân) Bảng 4.6 Kết quả hồi qui mô hình cân bằng trong dài hạn (ECM) có phân 43 tích độ mạnh (robust) Bảng 4.7 Thống kê mô tả phần dư Res của mô hình cân bằng trong dài hạn 44 (ECM) có phân tích độ mạnh Bảng 4.8 Kiểm định tính dừng Fisher thuộc tính Phillips-Perron không xu 45 thế, độ trễ 2 (biến phần dư) Bảng 4.9 Kiểm định tính dừng Fisher thuộc tính Phillips-Perron có xu thế, 45 độ trễ 2 (biến phần dư) Bảng 4.10 Kết quả hồi qui mô hình tác động trong ngắn hạn (ECM) có 46 phân tích độ mạnh (robust) Bảng 4.11 Kết quả hồi qui cho mô hình ràng buộc có phân tích độ mạnh 48 cho quan hệ nhân quả Granger TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HĨNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1.1 Các quan hệ người chủ - người thừa hành trong đầu tư công 9 Hình 2.1 Tỷ lệ tổng tích lũy tài sản trong nước so với GDP của một số 20 nước (%) Hình 2.2 Thu ngân sách từ thuế so với GDP năm 2008 của một số nước 23 ông Á và ông Nam Á (%) Hình 2.3 ầu tư từ ngân sách so với GDP của một số nước (%) 24 ồ thị 4.1 GDP thực của 5 nước ASEAN trong giai đoạn 1983 - 2011 36 ồ thị 4.3 Chi tiêu công thực của 5 nước ASEAN trong giai đoạn 1983 – 37 2011 ồ thị 4.2 ầu tư công thực của 5 nước ASEAN trong giai đoạn 1983 – 38 2011 ồ thị 4.4 Nguồn thu thuế thực của 5 nước ASEAN trong giai đoạn 1983 – 38 2011 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nền kinh tế ông Nam Á đang tăng trưởng cao cho thấy kinh tế của cả khu vực ông Á đang có sự thay đổi về kết cấu. Kinh tế khu vực này sẽ không chủ yếu dựa vào mở rộng xuất khẩu sang châu Âu và Mỹ, thay vào đó sẽ tập trung gia tăng đầu tư và tiêu dùng cũng như đầu tư và thương mại giữa các nền kinh tế trong khu vực. Do đó, việc dựa vào đầu tư cho cơ sở hạ tầng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gần như là sự ưu tiên xem xét của hầu hết các nước ASEAN. Mối quan hệ giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế đã được nghiên cứu khá rộng rãi và cũng đã có rất nhiều cuộc tranh luận xảy ra. Tuy nhiên, có một vài vấn đề vẫn chưa được giải quyết, chẳng hạn như: một sự gia tăng thường trực trong đầu tư công sẽ gây ra một sự gia tăng tạm thời hay vĩnh viễn trong tăng trưởng kinh tế; hay hiệu quả của đầu tư công có phụ thuộc vào năng suất biên tương đối của vốn nhà nước và tư nhân; hay hiệu quả của đầu tư công lên tăng trưởng kinh tế còn phụ thuộc vào việc gia tăng chi tiêu từ nguồn tài trợ…Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu trước đây cũng đã gặp phải những hạn chế nhất định như: mẫu quan sát nhỏ, số liệu thu thập không đầy đủ và chính xác, phạm vi nghiên cứu bị giới hạn hay nghiên cứu chỉ được thực hiện phần lớn ở các nước phát triển và còn thiếu những nghiên cứu thực nghiệm ở trong nước. Với mong muốn tìm hiểu rõ hơn nội dung “có hay không sự tác động của đầu tư công lên tăng trưởng kinh tế cũng như mối quan hệ giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế” và nhằm khắc phục những hạn chế của các nghiên cứu trước đây. Tác giả đã chọn nghiên cứu vấn đề này, tuy nhiên do sự hạn chế về kiến thức và thời gian nên tác giả chỉ thực hiện nghiên cứu “Mối quan hệ giữa chi đầu tư của chính phủ và tăng trưởng kinh tế - Nghiên cứu trường hợp 5 nước ASEAN” trong giai đoạn 1983 – 2011. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Mục tiêu nghiên cứu Phân tích tác động của đầu tư công lên tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn thông qua mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM). ồng thời, phân tích mối quan hệ nhân quả giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế. ể giải quyết mục tiêu trên đề tài hướng đến các câu hỏi nghiên cứu sau: - ầu tư công có ảnh hưởng lên tăng trưởng kinh tế hay ngược lại tăng trưởng kinh tế có làm gia tăng đầu tư công và có hay không mối quan hệ nhân quả giữa chúng? - Hàm ý về mặt chính sách công liên quan đến tăng trưởng kinh tế và đầu tư công? Kết quả nghiên cứu sẽ được đúc kết, làm cơ sở cho những gợi ý về mặt chính sách liên quan đến đầu tư công của Chính phủ ở các nước ASEAN, đặc biệt cho Chính phủ Việt Nam về các giải pháp để hoạt động đầu tư công được hiệu quả hơn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Tổng quan lý thuyết về ối quan hệ giữa đầu tƣ công và tăng trƣởng inh tế Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều tác giả nghiên cứu về mối quan hệ tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế, một vài nghiên cứu điển hình về vấn đề này sẽ được tác giả trình bày tóm lược sau đây: Barro (1991) xem xét tác động của đầu tư công và chi tiêu công lên tốc độ phát triển kinh tế giữa các nước. Sau khi cố định một số biến, tác giả phát hiện ra đầu tư công không có tác động có ý nghĩa lên tốc độ tăng trưởng, trong khi tăng trưởng kinh tế lại có tác động âm lên chi tiêu của chính phủ. Canning và Fay (1993), Easterly và Rebelo (1992) sử dụng dữ liệu bảng để nghiên cứu sự đóng góp lên tăng trưởng kinh tế của đầu tư mạng lưới giao thông. Phát hiện chính của nghiên cứu là mối quan hệ mạnh mẽ giữa tăng trưởng kinh tế và đầu tư công lĩnh vực giao thông và viễn thông. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Devarajan và cộng sự (1996) trình bày bằng chứng cho 43 quốc gia đang phát triển, chỉ ra rằng tổng chi tiêu của chính phủ (gồm chi tiêu dùng và chi đầu tư) không có tác động ý nghĩa lên tăng trưởng kinh tế.