Nâng cao chất lượng công chức cấp xã tại thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai

Phân tích sâu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công chức cấp xã tại An Khê, Gia Lai, đáp ứng yêu cầu phát triển thời kỳ mới.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phúc
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Thế Hùng
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Nâng cao chất lượng công chức cấp xã tại thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
• Loại tài liệu: Đề án Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Bình Định

Tóm tắt

I. Thực trạng chất lượng công chức cấp xã An Khê

Công chức cấp xã tại thị xã An Khê đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai các chính sách và pháp luật của Nhà nước tại cơ sở. Trong giai đoạn 2018-2023, chất lượng công chức cấp xã tại An Khê đã có những cải thiện đáng kể, song vẫn còn tồn tại những hạn chế cần khắc phục. Các công chức cơ sở là cầu nối giữa chính quyền và nhân dân, trực tiếp tiếp nhận tâm tư nguyện vọng của cộng đồng. Tuy nhiên, thực trạng công chức xã tại An Khê vẫn đối mặt với những thách thức về trình độ chuyên môn, kỹ năng làm việc và sự gắn bó với công vụ.

1.1. Phẩm chất chính trị và đạo đức lối sống

Phẩm chất đạo đức của công chức cấp xã An Khê nhìn chung vẫn được duy trì ở mức cơ bản. Đa số công chức thể hiện lòng tự nguyện trong công vụ và tuân thủ kỷ luật hành chính. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp không đảm bảo chuẩn mực, linh hoạt trong việc áp dụng pháp luật, dẫn đến việc giảm niềm tin của nhân dân đối với chất lượng công chức cơ sở.

1.2. Năng lực làm việc và trình độ chuyên môn

Năng lực công chức xã tại An Khê còn có những điểm yếu trong quản lý hành chính, xử lý công việc hiện đại. Nhiều công chức chưa được tập huấn thường xuyên về công nghệ thông tin, quản lý dự án và kỹ năng giao tiếp. Tỷ lệ công chức có trình độ chuyên môn cao vẫn còn thấp, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.

II. Những thành công trong xây dựng đội ngũ công chức

Trong những năm 2018-2023, thị xã An Khê đã có những thành tích đáng kể trong công tác xây dựng và phát triển đội ngũ công chức cấp xã. Những nỗ lực này phản ánh sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc nâng cao chất lượng bộ máy hành chính. Sự cải cách hành chính toàn diện đã tạo những điều kiện thuận lợi cho công chức cấp xã phát triển năng lực và thể hiện khả năng. Các biện pháp về tuyển dụng, đánh giá và khen thưởng công chức đã được thực hiện theo đúng quy định, tạo động lực làm việc.

2.1. Quy hoạch và tuyển dụng công chức

Công tác quy hoạch công chức xã tại An Khê được thực hiện bài bản theo Nghị định 33/2023. Tỷ lệ công chức đạt tiêu chuẩn chính trị, chuyên môn tăng lên đáng kể. Tuyển dụng công chức tuân thủ các quy định pháp luật, đảm bảo công khai, công bằng, tạo cơ hội bình đẳng cho ứng viên.

2.2. Đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn

Đào tạo công chức cấp xã tại An Khê được triển khai thường xuyên qua các lớp tập huấn, hội thảo chuyên đề. Nhiều công chức được cấp cơ sở hỗ trợ học tập nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý. Các khóa đào tạo về công nghệ, pháp luật mới được tổ chức định kỳ.

III. Những hạn chế và vấn đề cần khắc phục

Mặc dù có những thành công, chất lượng công chức cấp xã tại An Khê vẫn còn những hạn chế đáng chú ý. Các vấn đề này cần được giải quyết một cách kịp thời để nâng cao hiệu quả công tác cán bộ công chức. Sự chênh lệch về năng lực giữa các công chức vẫn còn lớn, công tác quản lý hiệu suất chưa thực sự chặt chẽ. Nguồn lực cho đào tạo công chức xã còn hạn chế, dẫn đến chất lượng bồi dưỡng không đều.

3.1. Hạn chế về cơ chế động viên và khen thưởng

Chế độ lương, phụ cấp công chức cấp xã tại An Khê còn thấp so với các ngành khác, ảnh hưởng đến tính ổn định của đội ngũ. Cơ chế khen thưởng chưa thực sự gắn chặt với kết quả công việc cụ thể. Thiếu tính linh hoạt trong việc áp dụng các chế độ chính sách.

3.2. Chất lượng dịch vụ công và phản hồi từ nhân dân

Mức độ hài lòng của nhân dân đối với dịch vụ hành chính công tại cấp xã còn chưa cao. Một số công chức chưa thực sự lắng nghe, giải quyết nhanh chóng các kiến nghị của cộng đồng. Chất lượng phục vụ nhân dân cần được cải thiện thông qua nâng cao ý thức trách nhiệm và kỹ năng giao tiếp.

IV. Giải pháp nâng cao chất lượng công chức cấp xã An Khê

Để nâng cao chất lượng công chức cấp xã tại thị xã An Khê, cần thực hiện một cách thống nhất các giải pháp tổng hợp. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn hiện tại, các giải pháp này bao gồm cải thiện cơ chế, tăng cường đào tạo và xây dựng văn hóa công vụ chuyên nghiệp. Nâng cao hiệu quả công tác cán bộ công chức đòi hỏi sự cam kết từ cấp ủy, chính quyền địa phương và chính những công chức này. Các giải pháp cần được triển khai liên tục, được theo dõi, đánh giá định kỳ để đạt được mục tiêu.

4.1. Hoàn thiện cơ chế chính sách công chức

Hoàn thiện chế độ lương và phụ cấp để tăng sức hấp dẫn của công chức cấp xã. Áp dụng Nghị định 33/2023 một cách toàn diện, linh hoạt theo điều kiện địa phương. Xây dựng cơ chế khen thưởng gắn với kết quả công việc thực tế, đảm bảo công bằng và minh bạch.

4.2. Tăng cường đào tạo và phát triển kỹ năng

Lập kế hoạch đào tạo công chức cấp xã thường xuyên, bao gồm kỹ năng quản lý, công nghệ thông tin và ngoại ngữ. Tạo điều kiện cho công chức tham gia các khóa học, hội thảo nâng cao trình độ. Xây dựng chương trình mentoring giữa công chức có kinh nghiệm và công chức mới.

4.3. Xây dựng văn hóa công vụ chuyên nghiệp

Tăng cường giáo dục đạo đức, kỷ luật cho đội ngũ công chức. Phát triển ý thức trách nhiệm, tâm lý phục vụ nhân dân trong công chức cấp xã. Thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá hiệu suất công việc của công chức một cách công khai, minh bạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm công chức Công chức là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền hành chính nhà nước, bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới muốn xây dựng một bộ máy hành chính nhà nước phát triển đều chú trọng xây dựng một đội ngũ công chức có chất lượng. Trong khoa học hành chính, thuật ngữ công chức được tiếp cận nhiều cách khác nhau, theo đó “công chức” thường được hiểu một cách khái quát là những người được Nhà nước tuyển dụng, nhận một công vụ hoặc một nhiệm vụ nhất định, do Nhà nước trả lương và có nghĩa vụ, bổn phận phục vụ Nhân dân, phục vụ Nhà nước theo các quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, phạm vi xác định công chức lại khác nhau đối với mỗi quốc gia phụ thuộc vào thể chế chính trị, cách thức tổ chức bộ máy Nhà nước và lịch sử văn hóa, quốc gia mỗi dân tộc. Theo Từ điển tiếng Việt: “Công chức là người được tuyển dụng và bổ nhiệm giữ một công vụ thường xuyên trong cơ quan nhà nước, hưởng lương do ngân sách nhà nước cấp” [30, tr. Tại khoản 2, Điều 4, Luật cán bộ, công chức năm 2008 xác định: Công chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị 6 thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được đảm bảo từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Tại khoản 1 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi năm 2019 quy định như sau: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [8].

Như vậy, công chức là nhân viên trong cơ quan nhà nước, đó là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào các chức danh trong các cơ quan nhà nước (trong đó tập trung vào các cơ quan hành chính) để thực thi hoạt động công vụ, được hưởng lương và các khoản thu nhập từ ngân sách nhà nước. Phạm vi làm việc của công chức là các cơ quan nhà nước, tuy nhiên pháp luật nhiều nước quy định công chức có thể làm việc không chỉ trong cơ quan nhà nước. Khái niệm công chức cấp xã Khoản 3, Điều 4, Luật Cán bộ, Công chức năm 2008 xác định: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [9]. Tại điểm 2, điều 3, chương II, Nghị định số 92/2009/NĐ-CP, ngày 22/10/2009 của Chính phủ về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thì công chức cấp xã bao gồm các chức danh sau: Trưởng Công an; Chỉ huy trưởng quân sự; Văn phòng - Thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị - môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã); Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội.

Tùy theo loại đơn vị hành chính (cấp xã loại 1, loại 2, loại 3) mà số lượng công chức cấp xã được phân bổ cho phù hợp và dao động từ 21 đến 25 biên chế. Khác với công chức cấp huyện, cấp tỉnh, mỗi chức danh công chức cấp xã chỉ được phân bổ từ 01 đến 02 biên chế nhưng phải thực hiện tất cả các nhiệm vụ được giao ở từng lĩnh vực cụ thể như tài chính - kế toán, tư pháp - hộ tịch… nên đòi hỏi ở công chức cấp xã trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí công việc và nhiều kỹ năng cần thiết khác để phục vụ nhiệm vụ. Như vậy, công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng vào làm việc tại Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; được phân công đảm nhận một chức danh công chức và thực hiện việc tham mưu cho chính quyền cấp xã các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực, chuyên ngành phụ trách; công chức cấp xã là lực lượng gần dân, sát dân nhất, là cầu nối giữa chính quyền cơ sở với nhân dân. Khái niệm chất lượng công chức cấp xã Có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm chất lượng tùy cách thức tiếp cận ở mỗi lĩnh vực, mục đích khác nhau.

Theo Từ điển tiếng Việt: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc” [30]. Như vậy, khi nói đến chất lượng là nói đến phẩm chất, giá trị của con người hay một sự vật nào đó, là tính chất tốt đẹp của con người hay vật dụng. Chất lượng là cái tạo nên bản chất sự vật, là thuộc tính căn bản, ổn định, vốn có bên trong của mỗi con người hay sự vật, hiện tượng, làm cho sự vật này khác sự vật kia. Chất lượng của cá nhân được hiểu là tổng hợp những phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ, phẩm chất đạo đức, năng lực… khi xã hội càng phát triển, yếu tố tạo nên phẩm chất của cá nhân càng nâng cao hơn.

Nhưng để xác định chất lượng của một cá nhân ngoài phẩm chất, giá trị của chính bản thân công chức thì cần một yếu tố quan trọng đó là sự đánh giá của xã hội. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cán bộ, công chức có chất lượng thì phải hội đủ các tiêu chuẩn đức và tài, phẩm chất và năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phong cách, phương pháp công tác tốt, trong đó phẩm chất, đạo đức là yếu tố hàng đầu. Từ những cách tiếp cận trên, trong phạm vi đề án này, có thể đưa ra khái niệm về chất lượng công chức cấp xã như sau: Chất lượng công chức cấp xã là tổng hợp những phẩm chất tốt đẹp của người công chức từ sức khỏe, đạo đức, trình độ các mặt, năng lực… giúp cho công chức hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và được nhân dân tín nhiệm. Tiêu chí đánh giá chất lượng công chức cấp xã ở các mặt sau: phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; năng lực làm việc (trình độ kiến thức, kỹ năng giải quyết công việc, thái độ); kết quả hoàn thành nhiệm vụ; mức độ hài lòng của người dân.

Khái niệm nâng cao chất lượng công chức cấp xã Dựa vào khái niệm chất lượng công chức cấp xã có thể hiểu nâng cao chất lượng công chức cấp xã là tập hợp những giải pháp, phương pháp, cách thức nhằm tác động tích cực đến từng công chức và đội ngũ công chức cấp xã nói chung trên các mặt về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; trình độ chuyên môn, kỹ năng giải quyết công việc, thái độ của công chức, thông qua đó công chức đủ khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Việc nâng cao chất lượng công chức cấp xã được thực hiện thông qua các hoạt động: tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, kiểm tra giám sát và thực hiện chế độ chính sách phù hợp nhằm tạo động lực cho công chức làm việc hiệu quả, tích cực. Bên cạnh đó là sự nỗ lực rèn luyện, tự học tập nâng cao trình độ mọi mặt của cá nhân mỗi công chức. Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức cấp xã 1.

Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống Thứ nhất, về phẩm chất chính trị Là tiêu chuẩn quan trọng, cơ bản của mỗi công chức, nhất là trong bối cảnh hiện nay, sự suy thoái và xuống cấp về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên đang là vấn đề được Đảng ta đặc biệt quan tâm. Phẩm chất chính trị của mỗi công chức được hình hình trong quá trình học tập, rèn luyện, tu dưỡng và thực tiễn cuộc sống, công tác; thể hiện qua việc trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của Đảng; chấp hành, tuyên truyền, vận động gia đình và nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Mỗi công chức không ngừng học tập, nghiên cứu, nắm vững các vấn đề trên để nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, tích cực tổ chức thực hiện, đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống. 10 Phẩm chất chính trị còn thể hiện ở tinh thần đấu tranh bảo vệ các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; kiên quyết đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc, tư tưởng thù địch chống phá Đảng, Nhà nước, chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, bè phái và các biểu hiện tiêu cực khác.

Phẩm chất chính trị của công chức cấp xã được thể hiện qua cách ứng xử của người công chức trong hoạt động chính trị của mình, trong thực tiễn cuộc sống, thông qua lời nói và hành động. Thứ hai, phẩm chất đạo đức, lối sống Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, “Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng bị tê liệt” [10, tr. Do đó, tiêu chuẩn đầu tiên của người cán bộ theo Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là phẩm chất đạo đức.

Đạo đức là “gốc”, người cán bộ phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, mới có thể trở thành người cán bộ chân chính.