Luận văn thạc sĩ chất lượng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng tmcp kỹ thương việt nam chi nhánh thăng long

Khám phá luận văn thạc sĩ về chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam chi nhánh Thăng Long.

• Tác giả: Đỗ Đức Hiệp
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thư
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Chất lượng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam – chi nhánh Thăng Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM KẾT
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ ĐỀ TÀI
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG KỸ THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG KỸ THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH THĂNG LONG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) chi nhánh Thăng Long đã được thực hiện với mục tiêu phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng cho vay. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm tỷ trọng lớn trong GDP và số lượng doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động cho vay đối với DNVVN tại Techcombank vẫn còn hạn chế, thể hiện qua số lượng doanh nghiệp vay vốn và dƣ nợ tín dụng thấp. Việc nâng cao chất lượng cho vay không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn hỗ trợ DNVVN phát triển bền vững.

1.1 Tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan

Nhiều công trình nghiên cứu đã được thực hiện về chất lượng cho vay đối với DNVVN tại các ngân hàng thương mại. Ví dụ, Phạm Phương Thảo (2013) đã nghiên cứu tại ngân hàng TMCP Quân đội, chỉ ra những tồn tại và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng cho vay. Lê Thị Thanh Thúy (2013) cũng đã tổng hợp lý thuyết và thực tiễn tại ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu. Những nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay và các giải pháp khả thi. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào tập trung vào Techcombank chi nhánh Thăng Long, tạo ra khoảng trống nghiên cứu cho đề tài này.

II. Đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN có đặc điểm nổi bật là quy mô nhỏ, linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh với thị trường. Chúng đóng góp khoảng 40% GDP và chiếm 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam. Cho vay doanh nghiệp là một trong những hoạt động chính của ngân hàng thương mại, giúp DNVVN có nguồn vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, DNVVN thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn do thiếu thông tin và tài sản đảm bảo. Điều này đặt ra thách thức cho ngân hàng trong việc xây dựng chính sách cho vay phù hợp, nhằm nâng cao tín dụng doanh nghiệp và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

2.1 Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN được định nghĩa dựa trên số lượng lao động và doanh thu hàng năm. Theo quy định của Chính phủ Việt Nam, DNVVN có số lao động không quá 300 người và doanh thu không vượt quá 100 tỷ đồng. Đặc điểm này giúp DNVVN dễ dàng thích ứng với biến động của thị trường và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, sự thiếu hụt về vốn và khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng vẫn là vấn đề lớn mà DNVVN phải đối mặt.

III. Chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ

Chất lượng cho vay tại ngân hàng thương mại được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu như tỷ lệ nợ xấu, thời gian xử lý hồ sơ vay, và mức độ hài lòng của khách hàng. Đối với DNVVN, chất lượng cho vay không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Việc nâng cao chất lượng cho vay cần phải dựa trên việc cải thiện quy trình cho vay, tăng cường đào tạo nhân viên và áp dụng công nghệ mới trong quản lý tín dụng. Ngân hàng cần xây dựng chính sách cho vay linh hoạt, phù hợp với đặc thù của DNVVN để giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả tín dụng.

3.1 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay

Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay bao gồm tỷ lệ nợ xấu, thời gian phê duyệt hồ sơ vay, và mức độ hài lòng của khách hàng. Tỷ lệ nợ xấu phản ánh khả năng thu hồi nợ của ngân hàng, trong khi thời gian phê duyệt hồ sơ vay ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng. Để nâng cao chất lượng cho vay, ngân hàng cần cải thiện quy trình phê duyệt và tăng cường giao tiếp với khách hàng, từ đó tạo dựng tín dụng doanh nghiệp vững mạnh.

IV. Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay

Để nâng cao chất lượng cho vay đối với DNVVN, ngân hàng cần thực hiện một số giải pháp như đổi mới quy trình cho vay, xây dựng chính sách phù hợp và tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát. Đổi mới quy trình cho vay giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ, trong khi chính sách phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN tiếp cận vốn. Ngoài ra, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường hoạt động marketing ngân hàng cũng là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng cho vay và thu hút khách hàng.

4.1 Đổi mới quy trình cho vay

Đổi mới quy trình cho vay là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng cho vay. Ngân hàng cần áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ vay, từ đó rút ngắn thời gian phê duyệt và giảm thiểu sai sót. Việc này không chỉ giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Đổi mới quy trình cũng cần đi kèm với việc đào tạo nhân viên để họ có thể sử dụng công nghệ một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các chỉ tiêu vĩ mô của nền kinh tế. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại không chỉ tạo ra nguồn thu chính mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động ở cả nông thôn và thành thị. Đặc biệt, doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp và đóng góp hơn 40% GDP, trở thành trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) – chi nhánh Thăng Long, hoạt động cho vay đối với nhóm khách hàng DNVVN trong giai đoạn 2012-2015 còn hạn chế về số lượng khách hàng và dư nợ tín dụng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng chất lượng cho vay đối với khách hàng DNVVN tại Techcombank chi nhánh Thăng Long trong 4 năm (2012-2015), từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chất lượng tín dụng, giảm thiểu rủi ro nợ xấu, đồng thời hỗ trợ phát triển bền vững khu vực DNVVN – một bộ phận năng động và tiềm năng của nền kinh tế Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại Techcombank chi nhánh Thăng Long, tập trung vào các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay như tỷ lệ dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng và hiệu suất sử dụng vốn. Qua đó, nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách tín dụng và nâng cao năng lực quản trị rủi ro của ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng và mô hình đánh giá chất lượng tín dụng ngân hàng. Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng nhấn mạnh việc phân tích, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến khả năng trả nợ của khách hàng, nhằm giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu và bảo đảm an toàn vốn cho ngân hàng. Mô hình đánh giá chất lượng tín dụng tập trung vào các chỉ tiêu định tính và định lượng như tỷ lệ dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng và hiệu suất sử dụng vốn.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Chất lượng cho vay: Khả năng khoản vay mang lại lợi ích kinh tế cho ngân hàng, khách hàng và nền kinh tế, thể hiện qua mức độ an toàn, sinh lời và hiệu quả sử dụng vốn.
• Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN): Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP, DNVVN được phân loại dựa trên quy mô vốn và số lao động, gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.
• Rủi ro tín dụng: Khả năng khách hàng không trả được nợ đúng hạn, ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và lợi nhuận của ngân hàng.
• Vòng quay vốn tín dụng: Số lần vốn tín dụng được luân chuyển trong một năm, phản ánh hiệu quả quản lý và sử dụng vốn vay.
• Hiệu suất sử dụng vốn: Tỷ lệ dư nợ tín dụng trên tổng nguồn vốn huy động, đánh giá khả năng tận dụng vốn của ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính. Dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính, số liệu tín dụng và hồ sơ khách hàng DNVVN tại Techcombank chi nhánh Thăng Long giai đoạn 2012-2015. Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 200 khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ đang vay vốn tại chi nhánh.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả: Đánh giá các chỉ tiêu định lượng như dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng.
• Phân tích so sánh: So sánh các chỉ tiêu chất lượng cho vay của Techcombank Thăng Long với các chi nhánh khác trong hệ thống và các ngân hàng cùng địa bàn Hà Nội.
• Phỏng vấn chuyên gia và cán bộ tín dụng: Thu thập ý kiến về quy trình cho vay, chính sách tín dụng và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay.
• Phân tích nội dung: Đánh giá các quy trình, chính sách và kinh nghiệm quản lý rủi ro tín dụng.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2014 đến 2016, bao gồm giai đoạn thu thập số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô dư nợ tín dụng DNVVN tăng trưởng ổn định: Dư nợ cho vay DNVVN tại Techcombank chi nhánh Thăng Long tăng từ khoảng 150 tỷ đồng năm 2012 lên gần 300 tỷ đồng năm 2015, chiếm tỷ trọng trung bình 12% tổng dư nợ tín dụng của chi nhánh. So với các chi nhánh khác trong hệ thống, tỷ trọng này còn thấp, cho thấy tiềm năng phát triển chưa được khai thác tối đa.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu ở mức kiểm soát được: Tỷ lệ nợ quá hạn đối với DNVVN dao động từ 2,5% đến 3,2% trong giai đoạn 2012-2015, thấp hơn mức trung bình 4% của một số chi nhánh ngân hàng cùng địa bàn Hà Nội. Tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 2%, phản ánh hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng và khả năng thu hồi nợ tốt.

3. Vòng quay vốn tín dụng và hiệu suất sử dụng vốn còn hạn chế: Vòng quay vốn tín dụng bình quân khoảng 1,8 lần/năm, thấp hơn mức 2,3 lần của các chi nhánh khác trong hệ thống. Hiệu suất sử dụng vốn chỉ đạt khoảng 65%, cho thấy nguồn vốn huy động chưa được tận dụng hiệu quả để mở rộng cho vay DNVVN.

4. Chất lượng quy trình cho vay và nguồn nhân lực cần cải thiện: Qua phỏng vấn cán bộ tín dụng, quy trình cho vay còn thủ tục phức tạp, thời gian thẩm định kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời của DNVVN. Trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý rủi ro của cán bộ tín dụng chưa đồng đều, gây khó khăn trong việc đánh giá chính xác năng lực tài chính và phương án kinh doanh của khách hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ quy mô vốn chủ sở hữu của chi nhánh còn hạn chế, dẫn đến khả năng cấp tín dụng cho DNVVN bị giới hạn. So với các ngân hàng lớn như Vietinbank và Vietcombank, Techcombank Thăng Long chưa có hệ thống quản lý rủi ro tín dụng chuyên sâu và quy trình thẩm định tín dụng chưa được chuẩn hóa toàn diện. Điều này làm giảm tính cạnh tranh và khả năng thu hút khách hàng DNVVN.

Bên cạnh đó, môi trường kinh tế xã hội và pháp lý ổn định trong giai đoạn nghiên cứu đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng, tuy nhiên sự thiếu linh hoạt trong chính sách cho vay và hạn chế về công nghệ ngân hàng cũng ảnh hưởng đến chất lượng cho vay. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ nợ quá hạn và vòng quay vốn tín dụng giữa Techcombank Thăng Long và các chi nhánh khác sẽ minh họa rõ nét sự chênh lệch này.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo ngành và các nghiên cứu trước đây, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro và đổi mới quy trình cho vay để cải thiện chất lượng tín dụng đối với DNVVN.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới quy trình cho vay DNVVN: Rút ngắn thời gian thẩm định, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ và phê duyệt tín dụng. Mục tiêu giảm thời gian xử lý khoản vay xuống dưới 10 ngày trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý chi nhánh phối hợp phòng công nghệ thông tin.

2. Xây dựng chính sách tín dụng phù hợp với đặc thù DNVVN: Thiết kế các sản phẩm tín dụng linh hoạt về kỳ hạn, lãi suất ưu đãi và phương thức trả nợ phù hợp với chu kỳ kinh doanh của DNVVN. Mục tiêu tăng tỷ trọng dư nợ DNVVN lên 20% tổng dư nợ trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban chiến lược và phòng tín dụng.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và quản lý rủi ro: Thành lập bộ phận quản lý rủi ro tín dụng chuyên trách, áp dụng hệ thống đánh giá tín dụng tự động và định kỳ rà soát chất lượng khoản vay. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 2% trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về phân tích tài chính, thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro cho cán bộ tín dụng. Mục tiêu 100% cán bộ tín dụng được đào tạo trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự phối hợp với các đơn vị đào tạo chuyên ngành.

5. Tăng cường hoạt động marketing và phát triển khách hàng: Xây dựng chiến lược tiếp cận khách hàng DNVVN, tổ chức các chương trình tư vấn tài chính và hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao uy tín và thu hút khách hàng mới. Mục tiêu tăng số lượng khách hàng DNVVN vay vốn lên 30% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng marketing và phòng quan hệ khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân hàng thương mại: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách tín dụng, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm cho vay DNVVN.

2. Nhà hoạch định chính sách tài chính – ngân hàng: Thông tin về thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng cho vay DNVVN giúp xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp, thúc đẩy phát triển khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

3. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hiểu rõ các tiêu chí và quy trình vay vốn tại ngân hàng, từ đó chuẩn bị hồ sơ và phương án kinh doanh hiệu quả để tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn.

4. Học viên, nghiên cứu sinh ngành tài chính – ngân hàng: Tài liệu tham khảo thực tiễn phong phú về hoạt động tín dụng doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu trong lĩnh vực ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Chất lượng cho vay được đánh giá dựa trên những chỉ tiêu nào?
   Chất lượng cho vay được đánh giá qua các chỉ tiêu định lượng như tỷ lệ dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng và hiệu suất sử dụng vốn. Ví dụ, tỷ lệ nợ quá hạn dưới 3% được xem là kiểm soát tốt rủi ro tín dụng.

2. Tại sao doanh nghiệp vừa và nhỏ lại quan trọng đối với ngân hàng?
   DNVVN chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, có nhu cầu vốn đa dạng và thường xuyên. Cho vay DNVVN giúp ngân hàng đa dạng hóa danh mục tín dụng, tăng doanh thu và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

3. Những khó khăn chính khi cho vay DNVVN là gì?
   Khó khăn bao gồm năng lực tài chính hạn chế của DNVVN, thiếu minh bạch thông tin tài chính, quy trình cho vay phức tạp và rủi ro tín dụng cao do khả năng trả nợ không ổn định.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng cho vay DNVVN?
   Nâng cao chất lượng cho vay cần đổi mới quy trình cho vay, xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, tăng cường quản lý rủi ro, đào tạo cán bộ tín dụng và áp dụng công nghệ hiện đại.

5. Techcombank Thăng Long đã áp dụng những kinh nghiệm nào từ các ngân hàng lớn?
   Chi nhánh tham khảo quy trình thẩm định tín dụng khoa học của Vietinbank và Vietcombank, áp dụng hệ thống quản lý rủi ro chặt chẽ, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp để nâng cao hiệu quả cho vay DNVVN.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích thực trạng chất lượng cho vay DNVVN tại Techcombank chi nhánh Thăng Long trong giai đoạn 2012-2015, chỉ ra các điểm mạnh và hạn chế cụ thể.
• Nghiên cứu áp dụng các lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng và mô hình đánh giá chất lượng tín dụng, kết hợp phân tích số liệu thực tế và so sánh với các chi nhánh khác.
• Đề xuất các giải pháp đổi mới quy trình cho vay, xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, nâng cao năng lực quản lý rủi ro và đào tạo nguồn nhân lực.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, hỗ trợ Techcombank Thăng Long nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đối với DNVVN.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chính sách phù hợp nhằm phát triển bền vững hoạt động cho vay DNVVN.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng cho vay DNVVN tại Techcombank chi nhánh Thăng Long, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao vị thế ngân hàng trên thị trường!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, nội dung của Luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế đề tài Chƣơng 3: Thực trạng chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Techcombank - chi nhánh Thăng Long Chƣơng 4: Giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Techcombank - chi nhánh Thăng Long 3 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHẤT LƢỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Một số đề tài đã công bố - Phạm Phƣơng Thảo (2013), ”Nâng cao chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội – chi nhánh Đống Đa, Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội. Luận văn đã tổng quan chung về doanh nghiệp vừa và nhỏ, vị trí, vai trò của nó đối với nền kinh tế và các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng cho vay. Luận văn cũng đi sâu nghiên cứu và phân tích thực trạng về quan hệ cho vay của ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đống Đa, Hà Nội đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ, chỉ ra đƣợc những tồn tại và nguyên nhân đƣa ra giải pháp kiến nghị với ngân hàng TMCP Quân đội giúp nâng cao chất lƣợng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ.

- Lê Thị Thanh Thúy (2013), “Phát triển hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu – chi nhánh Ba Đình, Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội. Luận văn tổng hợp các lý thuyết liên quan đến phát triển hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu – chi nhánh Ba Đình, Hà Nội. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn tác giả đƣa ra những giải pháp để nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu – chi nhánh Ba Đình. Tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhƣ giải pháp bổ sung các chỉ tiêu đánh giá (chỉ tiêu dòng tiền), kiện toàn hệ thống chỉ số phân tích tài chính.

Ngoài ra tác giả tập trung vào nhóm giải pháp hoàn thiện, nâng cao năng lực hệ thống nội bộ ngân hàng nhƣ trình độ chuyên viên, hệ thống công nghệ, kho lữu trữ dữ liệu khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh 4 z trong tìm kiếm khách hàng DNVVN có tài chính tốt, uy tín trên thị trƣờng. Đây là những gợi ý rất hữu hiệu không chỉ giúp ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu – chi nhánh Ba Đình phát triển cho vay DNVVN của mình mà còn ảnh hƣởng đến hệ thống cho vay của cả hệ thống ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu. - Nguyễn Hà Linh (2015),“Cho vay các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Láng Hạ”, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội. Trong luận văn này, tác giả nghiên cứu những lý luận chung về cho vay của ngân hàng đối với DN và chất lƣợng tín dụng ngân hàng đối với DNVVN.

Các đặc điểm cho vay của ngân hàng, vai trò của cho vay, nguyên tắc cấp tín dụng là những vấn đề mà tác giả quan tâm. Dựa trên số liệu thu thập đƣợc, thông qua việc phân tích đánh giá chất lƣợng tín dụng đối với DNVVN tác giả đƣa ra những mặt tích cực và những điểm hạn chế trong hoạt động cho vay đối với DNVVN của ngân hàng từ đó đề xuất những giải pháp khắc phục. Ƣu điểm của luận văn này là tác giả đã quan tâm đến yếu tố khách hàng trong việc phân tích chất lƣợng cho vay đối với DNVVN. Cụ thể, tác giả đã thực hiện phỏng vấn khách hàng tiền gửi cũng nhƣ tiền vay (khách hàng có quan hệ, khách hàng đang quan hệ và khách hàng tiềm năng của ngân hàng).

Từ những phản hồi thu đƣợc, tác giả đánh giá đƣợc mức độ thỏa mãn của khách hàng đối với các dịch vụ hiện tại của ngân hàng. Cũng thông qua đó, luận văn xác định đƣợc sự tác động của nhân tố này đối với chất lƣợng cho vay cũng nhƣ việc nâng cao chất lƣợng cho vay. - Ngô Thị Thu Mai (2014), “Nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Quân đội – chi nhánh Thái Nguyên”, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân. Luận văn của tác giả trình bày rõ ràng những vấn đề lý luận cơ bản về chất lƣợng cho vay và phản ánh đƣợc thực trạng chất lƣợng cho vay đối với DNVVN ngân hàng thƣơng mại cổ phần Quân đội – chi nhánh Thái Nguyên.

Trong phần lý luận về chất lƣợng cho vay, tác giả đã trình bày khá chi tiết về các nhân tố ảnh 5 z hƣởng đến chất lƣợng cho vay. Nhƣng ở phần thực trạng, tác giả đã không áp dụng nguyên tắc lý thuyết này vào trong phân tích thực tế tình hình chất lƣợng cho vay đối với DNVVN của ngân hàng. Luận văn cần phân tích sâu hơn phần thực trạng. So với luận văn mà học viên nghiên cứu, luận văn này không có số liệu so sánh với các ngân hàng khác trên cùng địa bàn hoặc các chi nhánh khác thuộc cùng hệ thống.

Do vậy tác giá chƣa rút ra đƣợc cái nhìn bao quát về những thuận lợi khó khăn trong công tác nâng cao chất lƣợng tín dụng đối với DNVVN, từ đó đề xuất những giải pháp kịp thời và hiệu quả cho ngân hàng. - Đào Văn Khoa (2013), “Nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam – chi nhánh Cửa Lò”, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Nha Trang. Với luận văn này, tác giả đã hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến hoạt động cho vay, chất lƣợng hoạt động cho vay tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam – chi nhánh Cửa Lò. Thông qua việc phân tích thực trạng hoạt động cho vay tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam – chi nhánh Cửa Lò cả về định tính và định lƣợng, từ đó tác giả rút ra những vấn đề còn tồn tại, phân tích nguyên nhân dẫn đến những tồn tại đó để đề ra những giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay và khắc phục những hạn chế còn tồn tại.

Tuy nhiên, tác giả tập trung nghiên cứu quá sâu vào việc sử dụng nguồn vốn tín dụng đúng mục đích tại doanh nghiệp nên chủ yếu các biện pháp đƣa ra cũng đứng trên góc độ doanh nghiệp. - Nguyễn Thị Nhƣ Thủy (2015), “Hiệu quả tín dụng của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Nam”, Luận án tiến sĩ, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Luận án hệ thống lại các đề tài nghiên cứu quốc tế về hoạt động tín dụng, nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động tín dụng, nâng cao hiệu quả tín dụng của ngân hàng thƣơng mại. Luận án đánh giá mối quan hệ giữa các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả tín dụng riêng biệt nhƣ hiệu quả sử dụng vốn, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, 6 z hệ số thu hồi nợ, hệ số rủi ro tín dụng với chỉ tiêu phản ánh hiệu quả tín dụng tổng thể là lợi nhuận hoạt động tín dụng.

Luận án cũng gợi ý một số giải pháp cải thiển các chỉ tiêu về hiệu quả tín dụng, đánh giá đƣợc chất lƣợng cho vay của ngân hàng thƣơng mại nói chung. Khoảng trống nghiên cứu Từ tổng quan các tài liệu tham khảo, có thể thấy có không ít đề tài từ thạc sĩ đến tiến sĩ nghiên cứu về hoạt động cho vay, chất lƣợng cho vay của ngân hàng thƣơng mại đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ, đứng trên góc độ phân tích các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại đơn vị. Qua tìm hiểu, học viên nhận thấy việc nghiên cứu chất lƣợng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Kỹ thƣơng Việt Nam – chi nhánh Thăng Long là chƣa trùng lặp với các đề tài nghiên cứu trƣớc đây. Ngoài ra, luận văn của tác giả đã đứng ở góc độ chi nhánh để mở rộng phân tích, so sánh các chỉ tiêu về chất lƣợng cho vay giữa các chi nhánh của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam và giữa ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam – chi nhánh Thăng Long với các chi nhánh ngân hàng cùng địa bàn thành phố Hà Nội.

Điều này giúp cho những giải pháp đề ra mang tính thực tiễn, kịp thời và khách quan hơn. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc điểm và vai trò đối với nền kinh tế 1. Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về mặt vốn, lao động hay doanh thu. Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể chia thành ba loại căn cứ vào quy mô đó là doanh nghiệp siêu nhỏ (micro), doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa.

Theo tiêu chí của nhóm ngân hàng Thế giới, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lƣợng lao động dƣới 10 ngƣời, doanh nghiệp nhỏ có số lƣợng lao động từ 10 đến dƣới 50 ngƣời, còn doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 300 lao động. Ở mỗi nƣớc, ngƣời ta có tiêu chí riêng để xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ở Việt Nam, theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ về trợ giúp phát triển DNVVN: „„DNVVN là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, đƣợc chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy 7 z mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tƣơng đƣơng tổng tài sản đƣợc xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ƣu tiên), cụ thể nhƣ trong Bảng 1.1: Phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ theo khu vực kinh tế ở Việt Nam Quy mô DN siêu nhỏ DN nhỏ DN vừa Ngành Số lao động Tổng nguồn Số lao Tổng nguồn Số lao vốn động vốn động Từ trên 20 tỷ Từ trên I.