Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của các ngành kinh tế, hiện nay ngành chăn nuôi cũng là một trong những ngành đang có xu hướng phát triển đi lên. Chăn nuôi có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Sản phẩm của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩm không thể thiếu đối với đời sống con người. Trong đó, chăn nuôi lợn đang trở thành yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế hộ gia đình nông nghiệp và các trang trại.
Với mục đích đa ngành của nền kinh tế hiện nay, chăn nuôi lợn trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong cơ cấu ngành chăn nuôi nói riêng và phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa nói chung. Sự hiệu quả trong chăn nuôi lợn mang lại lợi ích kinh tế nhanh nhất, lớn nhất đó chính là mô hình chăn nuôi công nghiệp ở các trang trại, xí nghiệp. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết vấn đề việc làm, cùng đó góp phần xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho người nông dân. Là một sinh viên chuyên ngành Thú y - Khoa Chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, ngoài việc được trang bị kiến thức chuyên môn thì việc sinh viên được tiếp cận với thực tiễn sản xuất là một việc rất cần thiết.
Giúp sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức lý thuyết đã được học từ nhà trường vào thực tiễn, cũng như tiếp cận với cách thức tổ chức, hoạt động sản xuất của một trang trại chăn nuôi lợn; trong đó đặc biệt là quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho vật nuôi. Xuất phát từ những ý nghĩa to lớn đó, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Nguyễn Văn Hiệp xã Tân Kim huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại cơ sở.
- Xác định và thực hiện quy trình phòng, trị bệnh và nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại. - Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và kinh nghiệm thực tế. - Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi. Yêu cầu - Thực hiện được quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái sinh sản.
- Thực hiện được quy trình phòng, trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản. - Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định tại cơ sở. - Chăm chỉ, học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề cá nhân. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trại lợn Nguyễn Văn Hiệp được xây dựng trên địa bàn xã Tân Kim, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Huyện Phú Bình có vị trí địa lý được xác định như sau: Phú Bình là một huyện trung du phía đông nam tỉnh Thái Nguyên, tổng diện tích tự nhiên năm 2004 là 249,36 km2.
- Phía Bắc giáp huyện Đồng Hỷ. - Phía Đông và Nam giáp tỉnh Bắc Giang. - Phía Tây giáp thành phố Thái Nguyên và huyện Phổ Yên. - Huyện hiện có 21 đơn vị hành chính gồm thị trấn Hương Sơn và 19 xã, trong đó có 7 xã miền núi, với 301 xóm (số liệu năm 2007).
Các xã của huyện gồm Bàn Đạt, Bảo Lý, Dương Thành, Đào xá, Điềm Thụy, Hà Châu, Kha Sơn, Lương Phú, Nga My, Nhã Lộng, Tân Đức, Tân Hòa, Tân Khánh, Tân Kim, Tân Thành, Thanh Ninh, Thượng Đình, Úc Kì và Xuân Phương. Đặc điểm khí hậu Khí hậu của Phú Bình mang đặc tính của khí hậu của miền núi trung du Bắc Bộ. Khí hậu của huyện thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, gồm hai mùa rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng tư năm sau. Mùa hè có gió Đông Nam mang về khí hậu ẩm ướt.
Mùa đông có gió mùa Đông Bắc, thời tiết lạnh và khô. Theo số liệu của Tổng cục Khí tượng Thủy văn, nhiệt độ trung bình hàng năm của huyện giao động khoảng 23,1o – 24,4oC. Nhiệt độ chênh lệch 4 giữa tháng nóng nhất (tháng 6 – 28,9oC) và tháng lạnh nhất (tháng 1 – 15,2oC) là 13,7oC. Tổng giờ nắng trong năm giao động từ 1.
Lượng bức xạ 155Kcal/cm2. Lượng mưa trung bình năm khoảng từ 2.500 mm, cao nhất vào tháng 8 và thấp nhất vào tháng 1. Độ ẩm trung bình hàng năm khoảng 81 - 82%. Độ ẩm cao nhất vào tháng 6, 7, 8 và thấp nhất vào tháng 11, 12.
Có thể nói điều kiện khí hậu – thủy văn của Phú Bình khá thuận lợi cho việc phát triển các ngành nông, lâm nghiệp với các cây trồng vật nuôi thích hợp với địa bàn trung du. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi, xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chuồng trại có trang thiết bị hiện đại, điện lưới và hệ thống nước sạch luôn cung cấp đầy đủ cho sinh hoạt và chăn nuôi.
Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Cùng với đó là đội ngũ kỹ thuật với chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Do đó đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại. Khó khăn Đội ngũ công nhân trong trại còn thiếu, do đó ảnh hưởng đến tiến độ công việc.
Trong những năm gần đây, thời tiết diễn biến phức tạp kèm theo dịch bệnh xảy ra khó kiểm soát gây khó khăn cho chăn nuôi. Do đó đòi hỏi phải đẩy mạnh công tác phòng chống dịch bệnh và nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn tại trại. Tổ chức nhân sự Trại có cơ cấu tổ chức như sau: - Chủ trang rại - 01 kỹ thuật - 02 công nhân kỹ thuật - 06 công nhân - 05 sinh viên 2. Thiết kế xây dựng, quy mô chuồng trại Thiết kế xây dựng: Trại lợn Nguyễn Văn Hiệp được xây dựng từ năm 2015, ký kết hợp đồng là trang trại gia công cho công ty Dabaco, sau 4 năm hợp tác với Dabaco trang trại kết thức hợp đồng và tiếp tục chăn nuôi dưới hình thức doanh nghiệp nhỏ.
Diện tích trang trại gần 5 ha, được xây dựng khoa học và hiện đại. Trước cổng ra vào có hố sát trùng bằng vôi, phía bên trái cổng chính là nhà sát trùng, bên trong nhà sát trùng có máy phun áp lực, bình phun sát trùng bằng tay để sát trùng phương tiện trước khi vào trại, ngoài ra còn có 1 phòng tắm, 1 phòng sát trùng khô bằng khí ozon để sát trùng cho người trước khi vào trại. Bên cạnh phòng sát trùng có 1 cổng để xe thức ăn ra vào trại. Cách cổng 20m là nơi để phương tiện ô tô, xe máy, tiếp đến là phòng khách, phòng ngủ của công nhân, kỹ thuật và khu vực nhà bếp và nhà vệ sinh.
Đi qua khu vực nhà vệ sinh là phòng sát trùng cho công nhân trước khi xuống chuồng và khu vực phơi quần áo lao động. Tiếp theo là kho cám và kho để đồ, trang thiết bị, dụng cụ chăn nuôi. Cuối cùng là khu vực sản xuất gồm: 1 chuồng bầu, 1 chuồng cách ly, 3 chuồng nái đẻ, 1 chuồng cai sữa, 2 chuồng thịt (chưa đi vào hoạt động), 2 ao cá lớn, 1 chuồng gà và vườn cây ăn quả, xung quanh có tường rào che chắn và bao phủ. 6 - Quy mô chuồng trại: + Các khu chuồng của trang trại Nguyễn Văn Hiệp đều được thiết kế theo mô hình chuồng kín, tất cả các mái chuồng nuôi được lợp bằng mái tôn chống nóng và được thiết kế trần bằng một lớp tôn.
Mỗi chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống giàn mát ở phía đầu chuồng (là những tấm giấy hút ẩm được đặt trong khung sắt và các tấm lưới sắt, phía ngoài giàn mát được che bằng mái tôn để tránh nắng, mưa tác động trực tiếp vào giàn mát, phía trên giàn mát được đặt các ống nhựa 21 có đục lỗ để cung cấp đều nước cho giàn mát, phía dưới giàn mát là một bể nước và máy bơm nước) và hệ thống quạt hút gió ở phía cuối chuồng. Hệ thống giàn mát và quạt hút gió để đảm bảo không khí sạch luôn được lưu thông trong chuồng, đảm bảo nhiệt độ thích hợp và độ thông thoáng cho chuồng nuôi, giảm mùi khí độc NH3, H2S…do các sản phẩm chăn nuôi sinh ra. Các chuồng nuôi đều được thiết kế các ô cửa sổ bằng kính trong suốt để chắn gió, mưa, côn trùng, đồng thời để đảm bảo ánh sáng trong chuồng nuôi, đặc biệt là ánh nắng mặt trời vào sáng sớm để giúp vật nuôi tổng hợp vitamin D từ đó hấp thu tốt canxi và phospho. Cửa sổ bằng kính thiết kế có thể mở ra, đóng vào để phòng sự cố mất điện, trục trặc máy phát điện.
Bên trong các chuồng đều được chia thành các ô chuồng, được lắp đặt đầy đủ hệ thống điện, nước, trang thiết bị chăn nuôi. + Hệ thống các chuồng nuôi được sắp xếp theo thứ tự: Chuồng cách ly, chuồng bầu, chuồng đẻ 1, chuồng đẻ 2, chuồng đẻ 3 và chuồng cai sữa, 1 phía còn lại là 2 chuồng lợn thịt( chưa đi vào hoạt động). Chuồng cách ly: Là chuồng nuôi lợn giống khi mới nhập về trại nhằm đảm bảo an toàn sinh học, để kiểm tra tình trạng sức khỏe vật nuôi trước khi nhập vào đàn. Chuồng gồm hệ thống giàn mát, 3 quạt hút gió và được chia thành 5 ô.
Mỗi một ô đều được trang bị các máng ăn tự động, các bể nước sâu khoảng 25 – 30 cm để vật nuôi tắm và vệ sinh. Phía tường ở bể nước được lắp 7 đặt các núm uống nước tự động. Trong chuồng được lắp đặt 1 tủ đựng thuốc, hệ thống đèn điện chiếu sáng. Chuồng bầu: Có 1 chuồng bầu, có hệ thống giàn mát và 10 quạt hút gió.
Được chia thành 8 dãy chuồng và đánh số từ 1 đến 8, có thể nhốt khoảng 600 nái. Mỗi dãy chuồng được chia thành các ô, lồng bằng sắt, trong đó đầu dãy 1 và dãy 2 có các ô để nhốt lợn đực khoảng 8m2, các ô còn lại để nhốt lợn nái chờ phối. Dãy 3 đến dãy 8, mỗi dãy có 70 ô nái để nhốt lợn đang mang thai, lợn được sắp xếp theo tuần phối để dễ quản lý, chăm sóc.