Lời Cảm Ơn và Nghiên Cứu Hoạt Động Huy Động Vốn Tại Eximbank

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp nâng cao hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại cổ phần, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Đỗ Văn Cường
• Người hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Minh Thảo
• Trường học: Eximbank
• Chuyên ngành: Ngân hàng thương mại
• Đề tài: Cảm Ơn và Nghiên Cứu Về Hoạt Động Huy Động Vốn Tại Eximbank
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHMT
• 1.1. Khái quát chung về NHTM
• 1.2. Khái niệm NHTM
• 1.3. Khái niệm về vốn kinh doanh của NHTM
• 1.4. Phân loại vốn kinh doanh của NHTM
• 1.5. Khái quát về hoạt động huy động vốn của NHTM
• 1.6. Hoạt động huy động vốn
• 1.7. Đặc điểm của hoạt động huy động vốn của NHTM
• 1.8. Các công tác huy động vốn của NHTM
• 1.9. Vai trò của hoạt động huy động vốn đối với NHTM
• 1.10. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của NHTM
• 1.10.1. Yếu tố khách quan
• 1.10.2. Môi trường pháp lý và các chính sách của nhà nước
• 1.10.3. Tình hình kinh tế chính trị trong và ngoài nước
• 1.10.4. Tâm lý thói quen tiêu dùng của người gửi tiền
• 1.10.5. Yếu tố chủ quan
• 1.10.6. Chiến lược kinh doanh của ngân hàng
• 1.10.7. Năng lực và trình độ cán bộ ngân hàng
• 1.10.8. Uy tín của ngân hàng
• 1.10.9. Công nghệ ngân hàng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTMCP EXIMBANK – CHI NHÁNH BA ĐÌNH
• 2.1. Giới thiệu khái quát về NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình
• 2.2. Thông tin khái quát về NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình
• 2.3. Tình hình tài sản – nguồn vốn
• 2.4. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.5. Xử lý dữ liệu
• 2.6. Phân tích và đánh giá dữ liệu sơ cấp về hoạt động huy động vốn của NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình
• 2.6.1. Phân tích dữ liệu sơ cấp
• 2.6.2. Phân tích dữ liệu thứ cấp
• 2.7. Quy mô tăng trưởng nguồn vốn huy động của ngân hàng Eximbank – chi nhánh Ba Đình
• 2.8. Cơ cấu nguồn vốn huy động
• 2.9. Chi phí huy động vốn
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC PHÁT HIỆN NGHIÊN CỨU VÀ HƯỚNG GIẢI QUYẾT ĐỐI VỚI NHTMCP EXIMBANK – CHI NHÁNH BA ĐÌNH
• 3.1. Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu thực trạng huy động vốn của NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình
• 3.2. Những thành tựu đạt được
• 3.3. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3.4. Giải pháp nhằm tăng cường huy động vốn tại NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình
• 3.4.1. Đa dạng hoá các hình thức huy động vốn và đối tượng khách hàng
• 3.4.2. Sử dụng linh hoạt công cụ lãi suất nhằm mở rộng quy mô và điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn
• 3.4.3. Duy trì và phát triển vốn từ thị trường bán lẻ
• 3.4.4. Phát triển đa dạng các dịch vụ liên quan đến huy động vốn
• 3.4.5. Củng cố nâng cao uy tín, tạo lòng tin với khách hàng
• 3.4.6. Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ nghiệp vụ đội ngũ cán bộ ngân hàng
• 3.4.7. Nâng cao chất lượng tín dụng
• 3.5. Một số kiến nghị
• 3.5.1. Kiến nghị đối với chính phủ và nhà nước Việt Nam
• 3.5.2. Kiến nghị với ngân hàng Eximbank Việt Nam
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Huy Động Vốn Tại Eximbank

Hoạt động huy động vốn là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của ngân hàng thương mại cổ phần Eximbank. Nguồn vốn huy động không chỉ quyết định khả năng cho vay mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngân hàng. Eximbank, với vai trò là một trong những ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam, đã có những chiến lược huy động vốn hiệu quả nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Khái Niệm Về Huy Động Vốn Tại Eximbank

Huy động vốn tại Eximbank được hiểu là việc ngân hàng thu hút nguồn vốn từ các tổ chức và cá nhân để phục vụ cho hoạt động cho vay và đầu tư. Đây là một quy trình quan trọng giúp ngân hàng duy trì hoạt động ổn định và phát triển.

1.2. Vai Trò Của Huy Động Vốn Trong Hoạt Động Ngân Hàng

Huy động vốn đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo khả năng thanh khoản và khả năng cho vay của ngân hàng. Nó giúp Eximbank duy trì sự cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu vốn của khách hàng.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Huy Động Vốn Tại Eximbank

Mặc dù Eximbank đã có nhiều thành công trong hoạt động huy động vốn, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các yếu tố như sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, biến động kinh tế và tâm lý khách hàng đều ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại khác là một trong những thách thức lớn nhất mà Eximbank phải đối mặt. Các ngân hàng khác cũng đang tìm cách thu hút khách hàng thông qua các sản phẩm huy động vốn hấp dẫn.

2.2. Biến Động Kinh Tế Ảnh Hưởng Đến Huy Động Vốn

Biến động kinh tế có thể làm giảm nhu cầu huy động vốn từ phía khách hàng. Khi nền kinh tế gặp khó khăn, người dân và doanh nghiệp thường có xu hướng tiết kiệm hơn là đầu tư.

III. Phương Pháp Huy Động Vốn Hiệu Quả Tại Eximbank

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, Eximbank đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chiến lược này không chỉ giúp tăng cường nguồn vốn mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía khách hàng.

3.1. Đa Dạng Hóa Các Hình Thức Huy Động Vốn

Eximbank đã đa dạng hóa các hình thức huy động vốn như tiền gửi tiết kiệm, trái phiếu ngân hàng và các sản phẩm tài chính khác để thu hút nhiều đối tượng khách hàng.

3.2. Sử Dụng Công Cụ Lãi Suất Linh Hoạt

Việc điều chỉnh lãi suất huy động một cách linh hoạt giúp Eximbank thu hút được nhiều khách hàng hơn, đồng thời tạo ra sự cạnh tranh với các ngân hàng khác.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hoạt Động Huy Động Vốn Tại Eximbank

Hoạt động huy động vốn tại Eximbank không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Các nguồn vốn huy động được sử dụng hiệu quả trong các dự án đầu tư và cho vay.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hoạt Động Huy Động Vốn

Nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động huy động vốn tại Eximbank đã có những bước tiến đáng kể trong việc tăng trưởng nguồn vốn và cải thiện chất lượng dịch vụ.

4.2. Tác Động Đến Nền Kinh Tế

Hoạt động huy động vốn của Eximbank đã góp phần quan trọng vào việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

V. Kết Luận Về Hoạt Động Huy Động Vốn Tại Eximbank

Hoạt động huy động vốn tại Eximbank là một yếu tố then chốt trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của ngân hàng. Để tiếp tục phát triển, Eximbank cần phải cải thiện các chiến lược huy động vốn và thích ứng với những thay đổi của thị trường.

5.1. Định Hướng Tương Lai Của Hoạt Động Huy Động Vốn

Eximbank cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm huy động vốn mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Eximbank

Cần có các chính sách khuyến khích khách hàng gửi tiền, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ để tạo sự tin tưởng và thu hút khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước đến năm 2020, nhu cầu về vốn đầu tư của nền kinh tế ngày càng gia tăng, đòi hỏi hệ thống các ngân hàng thương mại (NHTM) phải không ngừng mở rộng và nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn. Nguồn vốn huy động đóng vai trò là tiền đề cốt lõi cho sự tăng trưởng kinh tế, đồng thời là yếu tố đầu vào quyết định trực tiếp đến quy mô hoạt động tín dụng, năng lực cạnh tranh và mức độ an toàn kinh doanh của mỗi tổ chức tín dụng. Đối với Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank) nói chung và Eximbank – Chi nhánh Ba Đình nói riêng, việc hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn là nhiệm vụ then chốt mang tính cấp thiết trong bối cảnh thị trường tài chính có nhiều biến động và cạnh tranh gay gắt.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Văn Cường (Lớp K45H4), dưới sự hướng dẫn của cô Nguyễn Thị Minh Thảo, được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa các cơ sở lý luận cơ bản về hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại.
2. Khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu thực tế tại đơn vị thực tập để làm rõ thực trạng hoạt động huy động vốn của Eximbank – Chi nhánh Ba Đình giai đoạn 2010 – 2012, từ đó nhận diện các nhân tố tác động đến hoạt động này.
3. Tổng hợp, đánh giá những thành tựu đạt được cũng như các hạn chế còn tồn tại cùng nguyên nhân, trên cơ sở đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm tăng cường hiệu quả công tác huy động vốn của chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Eximbank – Chi nhánh Ba Đình, địa chỉ tại số 83 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu tài chính và hoạt động thực tế được thu thập trong khoảng thời gian 3 năm, từ năm 2010 đến năm 2012 (các hoạt động khảo sát sơ cấp được thực hiện vào tháng 4 năm 2013).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài được xây dựng dựa trên nền tảng cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và hoạt động quản trị nguồn vốn kinh doanh, đối chiếu với hệ thống các văn bản pháp luật chuyên ngành:

• Căn cứ pháp lý: Luật Các tổ chức tín dụng năm 1997 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2004 (khoản 7 Điều 20); Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010 (Điều 6); Pháp lệnh Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và Công ty tài chính, cùng các thông tư, chỉ thị quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về tỷ lệ dự trữ bắt buộc, trần lãi suất huy động và cho vay.
• Khung lý thuyết về nguồn vốn: Phân định vốn kinh doanh của NHTM bao gồm: vốn chủ sở hữu (vốn điều lệ, vốn tự có bổ sung hình thành từ trích lập các quỹ), vốn huy động (tiền gửi tiết kiệm dân cư, tiền gửi thanh toán, tiền gửi ủy thác đầu tư, phát hành giấy tờ có giá như kỳ phiếu, trái phiếu), vốn đi vay (vay Ngân hàng Nhà nước, vay các TCTD khác) và vốn khác. Phân loại vốn theo tính chất sở hữu, theo mục đích gửi tiền và theo thời gian sử dụng (ngắn hạn dưới 1 năm, trung và dài hạn trên 1 năm).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Hệ thống hóa thành nhóm yếu tố khách quan (môi trường pháp lý, chính sách tiền tệ/tài khóa, tình hình kinh tế chính trị, tâm lý và thói quen chuộng tiền mặt của dân cư) và nhóm yếu tố chủ quan (chiến lược kinh doanh, năng lực và thái độ của đội ngũ cán bộ, uy tín thương hiệu, hạ tầng công nghệ ngân hàng).

Tác giả sử dụng kết hợp hai phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, trong đó phương pháp định lượng giữ vai trò chủ đạo:

• Thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Điều tra trắc nghiệm: Sử dụng mẫu phiếu điều tra gồm 6 câu hỏi trắc nghiệm, phát ra 40 phiếu và thu về 40 phiếu hợp lệ (đạt 100%) từ đội ngũ cán bộ nhân viên Eximbank – Chi nhánh Ba Đình (Ban Giám đốc, Trưởng phòng cá nhân, Trưởng phòng doanh nghiệp, chuyên viên khách hàng, tư vấn viên, giao dịch viên) trong thời gian từ ngày 02/04 đến 04/04/2013.
  • Phỏng vấn chuyên gia: Thực hiện phỏng vấn trực tiếp với 3 câu hỏi chuyên sâu gửi tới Ban Giám đốc chi nhánh và các Trưởng phòng giao dịch từ ngày 02/04 đến 05/04/2013.
  • Quan sát thực tế: Ghi nhận trực tiếp quy trình phục vụ khách hàng và hạ tầng giao dịch tại chi nhánh.
• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu từ Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh) và báo cáo chuyên môn của các phòng ban tại Eximbank – Chi nhánh Ba Đình giai đoạn 2010 – 2012.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Thống kê mô tả, tổng hợp thủ công dữ liệu khảo sát, phân tích so sánh biến động số tuyệt đối và số tương đối, phân tích cơ cấu tỷ trọng tài chính và suy diễn logic.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn của NHMT

Chương I trình bày tổng quan lý luận về ngân hàng thương mại, bản chất của vốn kinh doanh và vai trò của hoạt động huy động vốn. Vốn huy động được xác định là nguồn lực chiếm tỷ trọng lớn nhất và mang tính chất quyết định đối với quy mô hoạt động tín dụng, đầu tư, khả năng thanh toán và năng lực cạnh tranh của NHTM. Tác giả phân loại chi tiết các hình thức huy động vốn theo đối tượng (dân cư, tổ chức kinh tế, tổ chức tín dụng) và theo mục đích (tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn/không kỳ hạn, tiền gửi ký quỹ, tiền gửi ủy thác đầu tư, phát hành công cụ nợ).

Đồng thời, chương này phân tích các nhân tố tác động đến hoạt động huy động vốn. Trong các yếu tố khách quan, tác giả viện dẫn dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB) phản ánh thực trạng tại Việt Nam: khoảng 35% lượng tiền lưu thông ngoài hệ thống ngân hàng, trên 50% giao dịch không thực hiện qua ngân hàng và hơn 90% dân cư chưa có thói quen thanh toán qua ngân hàng. Về yếu tố chủ quan, năng lực cán bộ, uy tín tổ chức và mức độ hiện đại hóa công nghệ được xem là nền tảng quyết định khả năng thu hút dòng vốn nhàn rỗi.

Chương II: Thực trạng huy động vốn của NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình

Chương II tập trung giới thiệu cơ cấu tổ chức của Eximbank – Chi nhánh Ba Đình (gồm Giám đốc, các Phó Giám đốc, Phòng Kế toán và ngân quỹ, Phòng Nguồn vốn và Kế hoạch tổng hợp, Phòng Kiểm tra kiểm toán nội bộ, các phòng chuyên môn, các chi nhánh cấp 2/phòng giao dịch và các quỹ tiết kiệm), đồng thời phân tích chi tiết thực trạng tài chính và huy động vốn của chi nhánh qua dữ liệu giai đoạn 2010 – 2012:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012	Tăng trưởng 2011/2010 (%)	Tăng trưởng 2012/2011 (%)
Tổng nguồn vốn (tỷ đồng)	27,469	51,033	70,990	+85,78%	+39,11%
- Vốn tiền gửi huy động	24,650	45,031	62,130	+82,68%	+37,97%
- Vốn đi vay	2,820	5,999	8,870	+112,73%	+47,86%
Tổng dư nợ tín dụng (tỷ đồng)	12,829	24,376	29,162	+90,00%	+19,63%
- Dư nợ ngắn hạn	10,994	20,720	24,776	+88,47%	+19,58%
- Dư nợ trung - dài hạn	1,835	3,656	4,386	+99,24%	+19,97%
Tổng doanh thu (tỷ đồng)	860,00	1.486,16	2.228,33	+72,81%	+49,94%
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	415,19	656,73	1.000,96	+58,18%	+52,42%
Lợi nhuận sau thuế (tỷ đồng)	311,39	492,54	750,72	+58,18%	+52,42%

Về cơ cấu và chi phí huy động vốn của Eximbank – Chi nhánh Ba Đình:

• Tỷ trọng vốn huy động trong tổng nguồn vốn: Duy trì ở mức cao nhưng có xu hướng giảm nhẹ qua các năm, từ 89,73% (năm 2010) xuống 88,24% (năm 2011) và 87,51% (năm 2012), phản ánh nỗ lực đa dạng hóa nguồn vốn (tăng vay liên ngân hàng và nghiệp vụ đại lý).
• Cơ cấu vốn huy động theo thị trường:
  • Thị trường 1 (Tổ chức kinh tế và dân cư): Đạt 11,29 tỷ đồng (2010), tăng lên 23,82 tỷ đồng (2011, tăng 111%) và đạt 34,81 tỷ đồng (2012, tăng 46,15%). Đây là thị trường cốt lõi của chi nhánh.
  • Thị trường 2 (Tiền gửi các TCTD): Đạt 13,36 tỷ đồng (2010), 21,21 tỷ đồng (2011, tăng 58,76%) và 27,31 tỷ đồng (2012, tăng 28,76%).
• Cơ cấu vốn huy động theo thời hạn: Nguồn vốn ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo: năm 2010 là 19,63 tỷ đồng (79,50%); năm 2011 là 35,27 tỷ đồng (78,33%); năm 2012 là 48,13 tỷ đồng (77,46%). Nguồn vốn có kỳ hạn trên 12 tháng tăng từ 5,02 tỷ đồng (20,50% năm 2010) lên 9,76 tỷ đồng (21,67% năm 2011) và đạt 14,00 tỷ đồng (22,54% năm 2012).
• Chi phí huy động vốn: Tăng mạnh từ 1.056,60 tỷ đồng (năm 2010) lên 2.343,00 tỷ đồng (năm 2011) và đạt 6.064,04 tỷ đồng (năm 2012). Trong đó, chi phí trả lãi tiền gửi chiếm tỷ trọng chi phối tuyệt đối (96,40% năm 2010; 96,78% năm 2011 và 97,01% năm 2012), chi phí khác chỉ chiếm khoảng 2,99% – 3,56%.
• Kết quả điều tra khảo sát sơ cấp (40 phiếu): 90% cán bộ nhân viên quan tâm thường xuyên đến hoạt động huy động vốn; 100% đánh giá chi nhánh kết hợp linh hoạt cả tờ rơi, website và tư vấn trực tiếp; 70% khẳng định vốn huy động chủ yếu từ dân cư; 40% cho rằng uy tín ngân hàng và 40% cho rằng tính năng sản phẩm là nhân tố ảnh hưởng mạnh nhất (lãi suất chiếm 20%); 100% xác nhận lãi suất được điều chỉnh linh hoạt theo thị trường.
• Kết quả phỏng vấn chuyên gia: 100% chuyên gia khẳng định nguồn vốn huy động duy trì ổn định, đáp ứng nhu cầu kinh doanh và hỗ trợ điều chuyển vốn trong toàn hệ thống Eximbank, dù chịu áp lực từ lạm phát, khủng hoảng nợ công, cạnh tranh lãi suất và trần lãi suất của NHNN.

Chương III: Các phát hiện nghiên cứu và hướng giải quyết đối với NHTMCP Eximbank – chi nhánh Ba Đình

Chương III tổng kết các thành tựu, chỉ rõ các điểm nghẽn và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động:

• Thành tựu: Tổng nguồn vốn huy động tăng trưởng liên tục; hoàn thành mức khá các chỉ tiêu kế hoạch nội bộ hàng năm (năm 2010 đạt 89,73%; năm 2011 đạt 88,24%; năm 2012 đạt 87,51% kế hoạch); giải quyết dứt điểm nợ xấu; chênh lệch thu chi luôn dương bảo đảm lợi nhuận tăng trưởng; mạng lưới mở rộng, áp dụng cơ chế giao dịch "một cửa"; triển khai nhiều dịch vụ gia tăng (Internet Banking, Phone Banking, Home Banking, Mobile Banking, tiết kiệm rút gốc linh hoạt, tiết kiệm trả lãi trước/thả nổi, chứng chỉ tiền gửi).
• Hạn chế và nguyên nhân:
  • Hạn chế: Vốn huy động chưa tương xứng tiềm năng thị trường; khai thác nguồn vốn dân cư chưa triệt để (chiếm khoảng 56,03% tổng nguồn vốn huy động); cơ cấu vốn mất cân đối (vốn ngắn hạn chiếm trên 77%, vốn trung-dài hạn và ngoại tệ thấp, gây khó khăn cho việc tài trợ các hợp đồng ngoại thương sau khi Việt Nam gia nhập WTO); tỷ trọng cho vay/đầu tư chưa tương xứng với quy mô huy động vốn; đội ngũ nhân viên tư vấn trực tiếp chưa chủ động tiếp thị.
  • Nguyên nhân nội bộ: Sản phẩm tiền gửi chưa thật sự tạo sự khác biệt; chính sách lãi suất bị động do phụ thuộc vào phê duyệt của Hội sở Eximbank; chưa có phòng Marketing độc lập; sự cố đường truyền mạng nội bộ; chi phí đầu tư thiết bị lớn (mỗi máy ATM có giá khoảng 30.000 USD cùng chi phí vận hành khoảng 10 triệu đồng/máy/tháng).
  • Nguyên nhân bên ngoài: Biến động kinh tế vĩ mô, lạm phát khiến dòng tiền nhàn rỗi chuyển dịch sang vàng, ngoại tệ, bất động sản; thói quen dùng tiền mặt của người dân còn cao; sự cạnh tranh gay gắt từ các NHTM, ngân hàng liên doanh, ngân hàng 100% vốn nước ngoài và các kênh huy động của Chính phủ (công trái, kỳ phiếu).

Kết quả và đóng góp

• Kết quả thực nghiệm và số liệu cụ thể: Khóa luận đã lượng hóa toàn diện bức tranh huy động vốn tại Eximbank – Chi nhánh Ba Đình qua 3 năm (2010 – 2012): nguồn vốn huy động tăng từ 24,65 tỷ đồng lên 62,13 tỷ đồng; tổng tài sản - nguồn vốn tăng từ 27,469 tỷ đồng lên 70,990 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế tăng từ 415,19 tỷ đồng lên 1.000,96 tỷ đồng; tỷ trọng chi phí trả lãi tiền gửi tăng mạnh chiếm tới 92,57% tổng chi phí hoạt động vào năm 2012.
• Hệ thống giải pháp đề xuất:
  1. Đa dạng hóa hình thức huy động và đối tượng khách hàng: Mở rộng kỳ hạn gửi tiền linh hoạt (1, 3, 6, 9, 12, 24 tháng), đẩy mạnh hình thức trả lãi trước và định kỳ hàng tháng/quý để khai thác vốn dân cư.
  2. Sử dụng linh hoạt công cụ lãi suất và quản trị khe hở nhạy cảm lãi suất: Điều chỉnh lãi suất theo kỳ hạn cần ưu tiên tăng tỷ trọng; áp dụng chính sách lãi suất thỏa thuận và ưu đãi phí dịch vụ đối với khách hàng lớn, khách hàng truyền thống.
  3. Duy trì và phát triển thị trường bán lẻ: Đẩy mạnh tiếp cận khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh tại địa bàn.
  4. Đa dạng hóa dịch vụ liên quan và nâng cao chất lượng công nghệ: Khắc phục sự cố mạng, nâng cao tiện ích ngân hàng điện tử.
  5. Củng cố uy tín, xây dựng niềm tin: Minh bạch hóa thông tin, tăng cường bảo mật.
  6. Đào tạo nhân sự và nâng cao chất lượng tín dụng: Nâng cao kỹ năng tiếp thị, tư vấn của giao dịch viên, gắn kết chặt chẽ giữa huy động vốn và giải ngân tín dụng an toàn.
• Kiến nghị thực tiễn:
  • Với Chính phủ và Nhà nước: Hoàn thiện chính sách tiền tệ, ổn định kinh tế vĩ mô, điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân và tiền lương phù hợp với mặt bằng giá cả, nâng cấp hạ tầng viễn thông quốc gia.
  • Với Ngân hàng Eximbank Việt Nam (Hội sở): Tăng cường phân cấp và trao quyền chủ động điều chỉnh biên độ lãi suất cho chi nhánh Ba Đình; cấp ngân sách thành lập bộ phận Marketing chuyên trách và tài trợ nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Tác giả tự nhận định do thời gian nghiên cứu có hạn và chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực ngân hàng nên khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót; phạm vi khảo sát sơ cấp dừng lại ở quy mô mẫu 40 cán bộ nhân viên nội bộ chi nhánh; dữ liệu thứ cấp phân tích trong khung thời gian 2010 – 2012.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng quy mô khảo sát đến trực tiếp đối tượng khách hàng cá nhân và doanh nghiệp gửi tiền trên địa bàn; kéo dài chuỗi thời gian dữ liệu; phân tích chuyên sâu hơn về mối quan hệ định lượng giữa chi phí vốn với hiệu quả biên lãi ròng (NIM) và rủi ro thanh khoản của chi nhánh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu thực chứng hữu ích đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh làm tài liệu tham khảo về phương pháp phân tích thực trạng huy động vốn và cơ cấu nguồn vốn tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần.
• Cán bộ quản trị nguồn vốn và nhân viên tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng thương mại có mô hình hoạt động tương tự trong việc nghiên cứu cơ cấu nguồn vốn, phân khúc khách hàng bán lẻ và quản trị chi phí trả lãi.
• Các nhà nghiên cứu quan tâm đến dữ liệu hoạt động của hệ thống NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn tái cơ cấu và biến động lãi suất 2010 – 2012.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại đơn vị cụ thể nào và trong khoảng thời gian nào?
Đề tài nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Eximbank – Chi nhánh Ba Đình (địa chỉ: 83 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội), sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn 2010 – 2012 và số liệu điều tra sơ cấp thực hiện vào tháng 4 năm 2013.

2. Quy mô mẫu điều tra sơ cấp của tác giả là bao nhiêu và đối tượng gồm những ai?
Tác giả đã phát ra 40 phiếu khảo sát trắc nghiệm và thu về 40 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 100%), đối tượng khảo sát gồm Ban Giám đốc chi nhánh, Trưởng phòng cá nhân, Trưởng phòng doanh nghiệp, chuyên viên khách hàng, tư vấn viên và giao dịch viên của Eximbank – Chi nhánh Ba Đình.

3. Cơ cấu nguồn vốn huy động của Eximbank – Chi nhánh Ba Đình phân theo thời hạn có đặc điểm gì nổi bật giai đoạn 2010 – 2012?
Nguồn vốn huy động của chi nhánh chủ yếu là ngắn hạn (dưới 12 tháng), chiếm tỷ trọng từ 77,46% đến 79,50% tổng nguồn vốn huy động; nguồn vốn trung và dài hạn (trên 12 tháng) chiếm tỷ trọng nhỏ hơn, tăng nhẹ từ 20,50% (năm 2010) lên 21,67% (năm 2011) và đạt 22,54% (năm 2012).

4. Khóa luận nêu chi phí đầu tư và vận hành một máy ATM là bao nhiêu?
Theo số liệu trong văn bản, chi phí đầu tư mua mới mỗi máy ATM khoảng 30.000 USD, kèm theo chi phí vận hành hàng tháng khoảng 10 triệu đồng/máy (bao gồm tiền thuê địa điểm, tiền điện và chi phí bảo vệ).

5. Theo khảo sát sơ cấp, những nhân tố nào được nhân viên đánh giá là ảnh hưởng mạnh nhất đến hoạt động huy động vốn tại chi nhánh?
Kết quả khảo sát 40 cán bộ nhân viên cho thấy: Uy tín ngân hàng chiếm 40%, Tính năng của sản phẩm dịch vụ chiếm 40%, và Lãi suất huy động chiếm 20%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Văn Cường đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng huy động vốn tại Eximbank – Chi nhánh Ba Đình giai đoạn 2010 – 2012. Nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng tích cực về quy mô nguồn vốn và lợi nhuận, đồng thời nhận diện rõ các hạn chế về cơ cấu kỳ hạn, tỷ trọng ngoại tệ và chi phí trả lãi cao. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng sát với thực tế quản trị ngân hàng, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác hoàn thiện hoạt động huy động vốn tại các chi nhánh ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHMT 1. Khái quát chung về NHTM 1. Khái niệm NHTM Theo quan điểm hiện đại của các nhà kinh tế Việt Nam, NHTM là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng – đặc biệt là tín dụng tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. Theo luật các TCTD (công bố ngày 26/12/97) và luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật các TCTD (có hiệu lực thi hành ngày 01/10/2004): NHTM là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Theo khoản 7 điều 20 luật này cũng định nghĩa: TCTD là loại hình doanh nghiệp được thành lập theo quy định của luật này và các quy định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi để cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ thanh toán. Điều 6 luật ngân hàng Nhà nước năm 2010 đưa ra định nghĩa: hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán. NHTM xuất hiện khá sớm trong lịch sử. Khi mới ra đời hoạt động chủ yếu của nó là cho vay là làm trung gian thanh toán, nhưng ngày nay hoạt động của NHTM rất đa dạng.

Ngoài dịch vụ truyền thống, NHTM ngày càng mở rộng và triển khai thêm nhiều dịch vụ kinh doanh mới như: Tư vấn chứng khoán, bảo lãnh và làm đại lý phát hành, quản lý danh mục đầu tư… Sinh viên: Đỗ Văn Cường Lớp: K45H4 Luan van 5 1. Khái niệm về vốn kinh doanh của NHTM Vốn của NHTM là những giá trị tiền tệ do NHTM tạo lập hoặc huy động được dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác. Nó chi phối toàn bộ hoạt động của NHTM, quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng bao gồm: - Vốn tự có của NHTM là những giá trị tiền tệ do ngân hàng tạo lập được, thuộc sở hữu của ngân hàng. Nó mang tính ổn định và là căn cứ để quyết định đến khả năng và khối lượng vốn huy động của ngân hàng.

- Vốn huy động là những giá trị tiền tệ mà ngân hàng huy động được từ các tổ chức kinh tế và cá nhân trong xã hội và được dùng làm vốn để kinh doanh. Vốn huy động là tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau, ngân hàng chỉ có quyền sử dụng và phải hoàn trả đúng gốc và lãi khi đến hạn. Nguồn vốn này luôn biến động, tuy nhiên nó đóng vai trò rất quan trọng đối với mọi hoạt động của ngân hàng. - Vốn đi vay là phần vốn các ngân hàng đi vay để bổ sung vào vốn hoạt động của mình trong trường hợp tạm thiếu vốn khả dụng.

Nó có chi phí tương đối cao cho nên chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn của ngân hàng. - Vốn khác là phần vốn phát sinh trong quá trình thực hiện các nghiệp vụ thanh toán… 1. Phân loại vốn kinh doanh của NHTM a. Căn cứ vào tính chất sở hữu của vốn:  Vốn chủ sở hữu: Vốn chủ sở hữu phản ánh số liệu và tính hình tăng, giảm các loại nguồn vốn thuộc sở hữu của chủ doanh nghiệp, của các thành viên góp vốn trong công ty.

Nguồn vốn chủ sở hữu là số vốn của các chủ sở hữu mà doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán. Nguồn vốn chủ sở hữu do chủ doanh nghiệp và các nhà đầu tư góp vốn hoặc hình thành từ kết quả kinh doanh, do đó nguồn vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ. Một doanh nghiệp có thể có một hoặc nhiều chủ sở hữu vốn. Sinh viên: Đỗ Văn Cường Lớp: K45H4 Luan van 6 Nguồn vốn chủ sở hữu bao gồm vốn đóng góp của các nhà đầu tư để thành lập mới hoặc mở rộng doanh nghiệp.

Chủ sở hữu vốn của doanh nghiệp có thể là nhà nước, cá nhân hoặc các tổ chức tham gia góp vốn, các cổ đông mua và nắm giữ cổ phiếu. Ngoài ra, vốn chủ sở hữu còn bao gồm các thành phần quan trọng khác như các khoản thặng dư vốn cổ phần do phát hành cổ phiếu cao hơn mệnh giá; các khoản nhận biếu, tặng, tài trợ; vốn được bổ sung từ kết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp theo quy định của chính sách tài chính hoặc quyết định của các chủ sở hữu vốn , của HĐQT. Các khoản trênh lệch do đánh giá lại tài sản, chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong quá trình đầu tư xây dựng cơ bản và các quỹ hình thành từ lợi nhuận sau thuế, cùng với giá trị cổ phiếu quỹ làm giảm nguồn vốn chủ sở hữu cũng nằm trong phần mục này trong bản cân đối kế toán của doanh nghiệp.  Vốn vay: Là loại vốn mà ngân hàng chủ động đi vay với mục đích, thời hạn vay và đối tượng vay khác nhau.

Nó là quan hệ vay mượn giữa NHTM và NHNN, giữa các NHTM với nhau, giữa NHTM với các TCTD khác trong nước hoặc nước ngoài nhằm bổ sung vào vốn hoạt động khi ngân hàng sử dụng hết vốn khả dụng. - Vốn tiền gửi: là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả. Bao gồm: theo mục đích gửi tiền (tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm), theo chủ thể gửi tiền (cá nhân, tổ chức doanh nghiệp, kho bạc, TCTD), theo thời hạn gửi tiền (không kỳ hạn, có kỳ hạn). - Vốn phi tiền gửi: + Tiền vay: Vay nhà nước, các tổ chức tín dụng khác, vay trên thị trường tài chính.

+ Vốn phi tiền gửi khác: Tiền trong thanh toán, các khoản treo chờ xử lý, tiền ủy thác. Căn cứ vào thời gian sử dụng vốn - Vốn dài hạn: là những giá trị tiền tệ do NHTM tạo lập hoặc huy động được dùng để đầu tư, cho vay hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh có thời gian thu hồi vốn trên 1 năm. Do thời gian thu hồi vốn dài nên lãi suất của nguồn vốn này thường rất cao. Sinh viên: Đỗ Văn Cường Lớp: K45H4 Luan van 7 - Vốn ngắn hạn: là những giá trị tiền tệ do NHTM tạo lập hoặc huy động được dùng để đầu tư, cho vay hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh có thời gian thu hồi vốn dưới 1 năm.

Do thời gian thu hồi vốn ngắn nên lãi suất thường thấp. Khái quát về hoạt động huy động vốn của NHTM 1. Hoạt động huy động vốn Huy động vốn là một nghiệp vụ chủ chốt, không thể thiếu được của các ngân hàng nói chung và của Eximbank nói riêng, bởi nguồn vốn chính của một ngân hàng là nguồn vốn huy động. Hơn nữa, huy động vốn không phải là một nghiệp vụ độc lập mà nó gắn liền với các nghiệp vụ sử dụng vốn và các nghiệp vụ trung gian khác như thanh toán, chuyển tiền của NHTM.

Ngân hàng phải luôn đảm bảo cho mình một nguồn vốn dồi dào đáp ứng nhu cầu của khách hàng đến vay vốn và đáp ứng nhu cầu vốn cho quá trình phát triển của đất nước. Bên cạnh đó, huy động vốn phải dựa trên cơ sở xác định thị trường đầu ra, lĩnh vực đầu tư có hiệu quả hay không lãi suất ra sao… 1. Đặc điểm của hoạt động huy động vốn của NHTM Cũng như các doanh nghiệp khác, ngân hàng muốn hoạt động trước hết phải có vốn. Nhưng do những khác biệt trong công tác tổ chức cũng như vai trò của ngân hàng trong nền kinh tế mà nhu cầu về vốn của ngân hàng rất lớn.

Nhu cầu về vốn của ngân hàng được đáp ứng từ những nguồn sau. Vốn tự có Nguồn vốn tự có của ngân hàng được hình thành từ hai bộ phận  Vốn điều lệ: Là số vốn ban đầu của ngân hàng, là tiêu chuẩn đề một ngân hàng thành lập và đi vào hoạt động: về quy mô thì vốn điều lệ lớn hơn hoặc bằng vốn pháp định (vốn do nhà nước quy định). Tuy nhiên với mỗi loại hình hoạt động khác nhau của từng ngân hàng thì vốn điều lệ cũng có nguồn hình thành khác nhau. Vốn điều lệ nói lên sức mạnh và khả năng hoạt động ban đầu của một ngân hàng.

Sinh viên: Đỗ Văn Cường Lớp: K45H4 Luan van 8  Vốn tự có bổ sung: Được hình trong quá trình hoạt động của ngân hàng thông qua việc trính lập các quỹ. Hàng năm ngân hàng căn cứ vào kết quả hoạt động kinh doanh của mình mà trích lập một phần lợi nhuận bổ sung vào nguồn vốn tự có của ngân hàng. Nguồn vốn vay từ trung ương. Ngân hàng trung ương cấp tín dụng cho các ngân hàng thương mại dưới nhiều hình thức như: cho vay, mua bán, chiết khấu, tái chiết khấu đối với các giấy tờ có giá trị của NHTM.

Vốn hình thành từ nguồn này đảm bảo cho khả năng thanh toán của NHTM. Nguồn vốn điều hòa trong hệ thống. Các NHTM có nhiều chính sách nằm trên các địa bàn khác nhau nên luôn luôn xuất hiện tình trạng thừa vốn hoặc thiếu vốn đối với các chi nhánh trong cùng hệ thống. Sở dĩ xuất hiện tình trạng này là do trên mỗi địa bàn có những điều kiện kinh tế xã hội khác nhau, do đó tác động đến nguồn vốn và khả năng sử dụng của từng chi nhánh.

Nguồn vốn huy động. Đây là nguồn vốn quan trọng nhất của một NHTM. Nguồn vốn huy động có nhiều hình thức khác nhau.  Các khoản tiền gửi của khách hàng.

- Tiền gửi tiết kiệm của dân cư: Đây là một trong những khoản tiền lớn gửi ngân hàng.Việc phân chia các khoản tiền gửi của dân cư có thể theo nhiều tiêu thức khác nhau, thông thường là theo thời gian: + Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: Đây là loại tiền gửi mà khách hàng có thể rút bất cứ lúc nào. Do thời hạn rút tiền không được ấn định trước nên khách hàng phải chấp nhận một tỷ lệ lãi suất thấp hơn so với hình thức tiền gửi có kỳ hạn. + Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: Đây là loại tiền gửi mà khách hàng chỉ có thể rút tiền theo thời hạn đã được thỏa thuận giữa ngân hàng với khách hàng. Sinh viên: Đỗ Văn Cường Lớp: K45H4 Luan van 9 - Tiền ký gửi: Đây là khoản tiền mà khách hàng đem ký gửi vào ngân hàng.