Luận văn tốt nghiệp tmu quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần sài g n thƣơng tín chi nhánh thăng long

Luận văn phân tích quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín, chi nhánh Thăng Long.

• Tác giả: Thái Thị Trang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thi Kim Nhung
• Trường học: Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• LỜI NÓI ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Đối tượng phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ NHẬN ĐỊNH LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm về rủi ro tín dụng
• 1.1.2. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.1.3. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng
• 1.2. Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp của NHTM
• 1.2.1. Quản trị rủi ro tín dụng của NHTM
• 1.2.2. Nội dung của công tác quản trị rủi ro của NHTM
• 1.2.2.1. Nhận biết rủi ro tín dụng
• 1.2.2.2. Đo lường rủi ro tín dụng
• 1.2.2.3. Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro tín dụng
• 1.2.2.4. Tài trợ rủi ro
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Nhóm nguyên nhân khách quan
• 1.3.2. Nhóm yếu tố chủ quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG SACOMBANK CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 2.1. Giới thiệu ngân hàng Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 2.1.1. Giới thiệu về Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 2.1.2. Chức năng nhiệm vụ cơ bản của Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của Chi nhánh Sacombank Thăng Long
• 2.2. Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng DN của Sacombank Chi nhánh Thăng Long
• 2.2.1. Chính sách cho vay khách hàng doanh nghiệp của Sacombank
• 2.2.2. Quy trình cho vay doanh nghiệp
• 2.2.3. Kết quả cho vay khách hàng doanh nghiệp của Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 2.3. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 2.3.1. Nhận diện rủi ro tín dụng
• 2.3.2. Đo lường rủi ro tín dụng
• 2.3.2.1. Mô hình chấm điểm tín dụng
• 2.3.2.2. Đánh giá rủi ro tín dụng
• 2.3.3. Công tác kiểm soát, phòng ngừa rủi ro tín dụng
• 2.3.4. Xử lý rủi ro
• 2.4. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng DN của Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro đối với khách hàng là doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DN TẠI SACOMBANK CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 3.1. Định hướng hoạt động quản trị RRTD của ngân hàng Sacombank chi nhánh Thăng Long giai đoạn 2016-2018
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản trị RRTD trong cho vay doanh nghiệp tại Sacombank chi nhánh Thăng Long
• 3.2.1. Nhóm giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng của ngân hàng
• 3.2.2. Những đề xuất với ngân hàng hội sở chính của Sacombank chi nhánh Thăng Long
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong hoạt động của ngân hàng thương mại. Rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không hoàn trả đúng hạn các khoản vay, dẫn đến tổn thất cho ngân hàng. Việc hiểu rõ về quản trị rủi ro tín dụng giúp ngân hàng bảo vệ tài sản và duy trì sự ổn định tài chính. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Phương Liên (2008), quản trị rủi ro tín dụng không chỉ là một yêu cầu mà còn là một chiến lược sống còn cho sự phát triển bền vững của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra biến cố mà khách hàng không hoàn trả đúng hạn các khoản vay. Điều này có thể dẫn đến tổn thất lớn cho ngân hàng và ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản. Rủi ro tín dụng có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau, bao gồm rủi ro giao dịch và rủi ro danh mục.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất và nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả không chỉ bảo vệ ngân hàng khỏi các rủi ro mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh.

II. Những Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại

Ngân hàng thương mại hiện nay phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản trị rủi ro tín dụng. Sự biến động của nền kinh tế, thay đổi trong chính sách pháp lý và sự cạnh tranh gay gắt từ các tổ chức tài chính khác là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hoạt động này. Theo nghiên cứu, các ngân hàng cần phải có những biện pháp phòng ngừa và kiểm soát rủi ro hiệu quả để bảo vệ tài sản của mình.

2.1. Biến Động Kinh Tế Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của nền kinh tế có thể làm giảm khả năng trả nợ của khách hàng. Khi nền kinh tế suy thoái, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến tăng tỷ lệ nợ xấu.

2.2. Thay Đổi Chính Sách Pháp Lý Và Tác Động Đến Ngân Hàng

Các thay đổi trong chính sách pháp lý có thể tạo ra rủi ro cho ngân hàng. Việc không tuân thủ các quy định có thể dẫn đến các hình phạt và tổn thất tài chính cho ngân hàng.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Tại Ngân Hàng

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp như nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro. Việc sử dụng các công cụ phân tích và mô hình chấm điểm tín dụng giúp ngân hàng đánh giá chính xác hơn về khả năng trả nợ của khách hàng. Theo giáo trình của Nguyễn Thị Ngọc Trang, việc xây dựng một quy trình quản trị rủi ro rõ ràng và hiệu quả là rất cần thiết.

3.1. Nhận Diện Rủi Ro Tín Dụng

Nhận diện rủi ro tín dụng là bước đầu tiên trong quy trình quản trị. Ngân hàng cần theo dõi và phân tích các dấu hiệu liên quan đến khách hàng để phát hiện sớm các rủi ro tiềm ẩn.

3.2. Đo Lường Rủi Ro Tín Dụng

Đo lường rủi ro tín dụng giúp ngân hàng ước lượng mức độ rủi ro của từng khoản vay. Việc sử dụng mô hình chấm điểm tín dụng là một trong những phương pháp hiệu quả để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Sacombank

Sacombank đã áp dụng nhiều biện pháp quản trị rủi ro tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay. Ngân hàng đã xây dựng quy trình cho vay rõ ràng và áp dụng các công cụ phân tích để đánh giá rủi ro. Kết quả cho thấy, việc quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả đã giúp Sacombank giảm tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng.

4.1. Quy Trình Cho Vay Tại Sacombank

Quy trình cho vay tại Sacombank được thiết kế chặt chẽ, từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến khâu giải ngân. Ngân hàng luôn chú trọng đến việc đánh giá rủi ro trước khi quyết định cho vay.

4.2. Kết Quả Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Sacombank

Kết quả quản trị rủi ro tín dụng tại Sacombank cho thấy tỷ lệ nợ xấu đã giảm đáng kể trong những năm qua. Điều này chứng tỏ rằng các biện pháp quản trị rủi ro đã phát huy hiệu quả.

V. Kết Luận Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại

Quản trị rủi ro tín dụng là một yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của ngân hàng thương mại. Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro hiệu quả không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh. Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của ngân hàng với những thay đổi trong môi trường kinh tế và pháp lý.

5.1. Tương Lai Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn khi ngân hàng phải đối mặt với nhiều thách thức mới. Việc áp dụng công nghệ và phân tích dữ liệu sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng quản trị rủi ro.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng, áp dụng công nghệ mới và đào tạo nhân viên để nâng cao hiệu quả quản trị. Các giải pháp này sẽ giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cấu trúc hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, tín dụng dành cho khối doanh nghiệp luôn chiếm tỷ trọng chi phối, dao động từ 60,00% đến 65,01% tổng dư nợ toàn hệ thống. Tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn rủi ro rất lớn do sự bất cân xứng thông tin và biến động kinh tế vĩ mô. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đo lường và kiểm soát các tổn thất tín dụng tiềm ẩn nhằm bảo toàn nguồn vốn kinh doanh. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp, đánh giá những kết quả đạt được cũng như các mặt hạn chế còn tồn tại, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ và khả thi.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) - Chi nhánh Thăng Long (địa chỉ tại số 60A Nguyễn Chí Thanh, phường Láng Thượng, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội) trong giai đoạn 3 năm tài chính từ năm 2013 đến năm 2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp các luận cứ khoa học và giải pháp quản trị rủi ro giúp ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn 2,54%, tối ưu hóa quy mô dư nợ doanh nghiệp đạt trên 654.254 triệu đồng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trong môi trường tài chính hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên Lý thuyết Quản trị rủi ro tổ chức và Lý thuyết Bất cân xứng thông tin trong hoạt động tài chính ngân hàng. Rủi ro tín dụng được định nghĩa theo tác giả Joel Bessis là sự giảm sút chất lượng tín dụng của khoản vay dẫn đến nguy cơ khách hàng không thể hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi đúng hạn cam kết. Mô hình nghiên cứu phân định rõ rủi ro giao dịch (gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro tiêu chuẩn bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ) và rủi ro danh mục (gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung).

Về công cụ đo lường, luận văn vận dụng Mô hình điểm số Z của Giáo sư Edward Altman với hàm số định lượng gồm 5 biến số tài chính phản ánh khả năng thanh toán ngắn hạn ròng, lợi nhuận giữ lại, khả năng sinh lời trước thuế và lãi vay, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên nợ cùng hiệu suất luân chuyển vốn. Bên cạnh đó, luận văn làm rõ quy trình xếp hạng tín dụng nội bộ 6 bước kết hợp đánh giá hệ thống 11 chỉ tiêu tài chính cốt lõi (thuộc 4 nhóm: thanh khoản, hiệu suất hoạt động, đòn cân nợ và năng lực sinh lời) cùng các chỉ tiêu phi tài chính để phân loại khách hàng thành 9 bậc tín nhiệm từ mức AAA (rủi ro thấp nhất) đến mức D (rủi ro đặc biệt cao). Các khái niệm then chốt như kiểm soát trước, trong, sau giải ngân và trích lập quỹ dự phòng rủi ro được chuẩn hóa theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập trực tiếp từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên và báo cáo quản trị nội bộ của Sacombank Chi nhánh Thăng Long trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100% hồ sơ khách hàng doanh nghiệp phát sinh dư nợ thực tế tại chi nhánh với tổng quy mô tín dụng theo dõi đạt trên 918.157 triệu đồng.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ có chủ đích được áp dụng nhằm phản ánh trọn vẹn bức tranh thực tế của danh mục cho vay doanh nghiệp mà không làm sai lệch đặc tính ngành nghề. Luận văn kết hợp phương pháp phân tích nhân tố, phương pháp thống kê mô tả, phân tích tình huống các thương vụ phát sinh nợ nhóm 3 đến nhóm 5, và mô hình SWOT để đánh giá các nhân tố môi trường kinh doanh. Lý do lựa chọn các phương pháp phân tích này xuất phát từ yêu cầu lượng hóa chính xác diễn biến nợ quá hạn và nợ xấu, đồng thời bóc tách toàn diện các nguyên nhân chủ quan từ phía cán bộ thẩm định lẫn các yếu tố bất khả kháng từ thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu dư nợ tín dụng doanh nghiệp tại Sacombank Thăng Long có sự tăng trưởng mạnh mẽ và chiếm tỷ trọng chi phối. Năm 2013, dư nợ cho vay doanh nghiệp đạt 551.941 triệu đồng (chiếm 60,07% tổng dư nợ), đến năm 2014 tăng 27,80% lên mức 705.351 triệu đồng (chiếm 65,01% tổng dư nợ) trước khi điều chỉnh về mức 654.254 triệu đồng vào năm 2015 (chiếm 60,00% tổng dư nợ). Trong đó, khối doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 348.937 triệu đồng năm 2014 (tăng 32,84% so với năm 2013), tiếp đến là các công ty cổ phần với 304.076 triệu đồng.

Thứ hai, doanh số cho vay và thu nợ duy trì ở quy mô lớn, bảo đảm vòng quay vốn hiệu quả. Doanh số cho vay doanh nghiệp năm 2014 đạt đỉnh 849.756 triệu đồng (tăng 201.128 triệu đồng so với năm 2013) và doanh số thu nợ cũng đạt 849.756 triệu đồng. Hệ số thu nợ tại chi nhánh luôn duy trì ở mức cao, đạt 0,87 lần năm 2013 và ổn định ở mức 0,83 lần trong hai năm 2014 và 2015, cho thấy năng lực thu hồi vốn của chi nhánh được kiểm soát chặt chẽ.

Thứ ba, chất lượng tín dụng được cải thiện rõ rệt thông qua việc thu hẹp nợ quá hạn. Tỷ lệ nợ quá hạn giảm liên tục qua 3 năm: từ 10,74% (59.279 triệu đồng) năm 2013 xuống còn 7,51% (52.972 triệu đồng) năm 2014 và chỉ còn 5,29% (34.610 triệu đồng) năm 2015, tương ứng mức giảm mạnh 43,66% về giá trị tuyệt đối. Tỷ lệ nợ xấu biến động nhẹ từ 2,74% năm 2013 lên 2,81% năm 2014 do quy mô tín dụng mở rộng nhanh, sau đó giảm xuống 2,54% vào năm 2015, hoàn toàn nằm trong ngưỡng an toàn dưới 3,00% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Thứ tư, năng lực tài trợ rủi ro thông qua quỹ dự phòng tổn thất được gia tăng vượt bậc. Quỹ dự phòng rủi ro tăng liên tục từ 4.440,80 triệu đồng năm 2013 lên 8.419,00 triệu đồng năm 2014 và đạt 9.155,42 triệu đồng năm 2015. Tỷ lệ dự phòng rủi ro trên nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) luôn duy trì ở mức rất cao, từ 160,90% năm 2013 lên 199,90% năm 2015, tạo đệm đỡ an toàn vững chắc cho thanh khoản ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Diễn biến nợ xấu năm 2014 tăng lên 19.820 triệu đồng (tăng 31,06% so với năm 2013) xuất phát từ nguyên nhân khách quan khi thị trường bất động sản và xây dựng đóng băng khiến tài sản thế chấp bị sụt giảm giá trị thanh khoản. Bên cạnh đó, chính sách mở rộng tín dụng ưu đãi lãi suất trong năm 2014 đã khiến một số khoản vay của doanh nghiệp chưa được thẩm định chuyên sâu về vòng đời dự án. Tuy nhiên, việc tỷ lệ nợ xấu giảm về 2,54% năm 2015 cho thấy nỗ lực cơ cấu lại danh mục khách hàng đã phát huy tác dụng tích cực so với mặt bằng chung toàn ngành.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường thể hiện sự tương quan giữa tốc độ tăng quy mô dư nợ và xu hướng giảm mạnh của tỷ lệ nợ quá hạn từ 10,74% xuống 5,29%. Bảng tổng hợp phân loại nợ 5 nhóm theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN làm nổi bật sự dịch chuyển tích cực của dư nợ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) khi luôn chiếm tỷ trọng trên 90,00% tổng dư nợ. Điểm nghẽn lớn nhất được phát hiện là mô hình một cán bộ tín dụng phụ trách trọn gói quy trình 8 bước, chưa xây dựng hệ thống chấm điểm tài sản bảo đảm chuẩn mực và công tác cảnh báo sớm chưa ứng dụng công nghệ tự động hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Sacombank Chi nhánh Thăng Long, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Một là, tái cấu trúc quy trình cấp tín dụng theo hướng phân tách trách nhiệm độc lập. Ban Giám đốc Chi nhánh cần xóa bỏ hoàn toàn tình trạng một cán bộ phụ trách từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến thẩm định và thu nợ. Cần thành lập bộ phận thẩm định độc lập tách rời với bộ phận quan hệ khách hàng trong quý 1 năm 2016, hướng tới mục tiêu giảm thiểu 100% rủi ro đạo đức và xung đột lợi ích.

Hai là, nâng cấp hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ và cơ chế cảnh báo sớm. Phòng Quản trị rủi ro phối hợp với Phòng Khách hàng doanh nghiệp áp dụng mô hình phân tích độ nhạy dòng tiền và chỉ số Z-Score vào quy trình thẩm định. Mục tiêu duy trì hệ số thu nợ đạt từ 0,85 lần trở lên và hoàn thành nâng cấp phần mềm cảnh báo sớm tự động trong 6 tháng đầu năm 2016.

Ba là, chuẩn hóa quy trình định giá và tái định giá định kỳ tài sản bảo đảm. Phòng Quản lý tín dụng phối hợp với Hội sở chính xây dựng bộ tiêu chuẩn định giá tài sản độc lập với giá thị trường, bắt buộc thực hiện tái định giá bất động sản thế chấp tối thiểu 6 tháng một lần. Giải pháp này nhằm bảo đảm tỷ lệ bao phủ nợ nhóm 5 luôn đạt trên 180,00% trong suốt giai đoạn 2016 - 2018.

Bốn là, đa dạng hóa danh mục cho vay và áp đặt hạn mức tín dụng theo ngành kinh tế. Ban Lãnh đạo chi nhánh chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu đầu tư, giảm tỷ trọng cho vay các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như bất động sản, nâng tỷ trọng dư nợ nhóm ngành sản xuất kinh doanh lành mạnh lên trên 70,00% tổng dư nợ. Mục tiêu cụ thể là đưa tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh xuống dưới 2,00% vào cuối năm 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo và cán bộ quản lý rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Tiếp cận khung lý thuyết quản trị rủi ro theo 3 vòng kiểm soát và bài học thực tiễn trong việc thiết lập cơ chế trích lập quỹ dự phòng rủi ro bao phủ trên 180,00% nợ nhóm 5 để ứng dụng vào hệ thống điều hành.

Thứ hai, Cán bộ thẩm định và chuyên viên quản lý tín dụng: Nắm vững bộ công cụ nhận diện 5 nhóm dấu hiệu rủi ro sớm và phương pháp phân tích 11 chỉ tiêu tài chính để áp dụng trực tiếp trong quy trình xét duyệt hồ sơ vay vốn doanh nghiệp.

Thứ ba, Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng toàn bộ hệ thống dữ liệu thực nghiệm 3 năm (2013 - 2015) và mô hình định lượng làm tài liệu tham khảo chất lượng cao cho các nghiên cứu chuyên sâu về quản trị ngân hàng thương mại.

Thứ tư, Ban Giám đốc và Kế toán trưởng các doanh nghiệp: Hiểu rõ 9 bậc tiêu chí xếp hạng tín nhiệm của ngân hàng thương mại để chủ động tái cấu trúc báo cáo tài chính, nâng cao hệ số thanh khoản và tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi lãi suất thuận lợi hơn.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ nợ xấu của Sacombank Thăng Long giai đoạn 2013 - 2015 biến động như thế nào và có an toàn không? Tỷ lệ nợ xấu của chi nhánh đạt 2,74% năm 2013, tăng nhẹ lên 2,81% năm 2014 do mở rộng quy mô giải ngân, sau đó giảm xuống 2,54% năm 2015. Các chỉ số này luôn nằm trong ngưỡng an toàn dưới 3,00% theo đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Mô hình chấm điểm tín dụng doanh nghiệp tại chi nhánh được thực hiện qua các bước nào? Hệ thống chấm điểm gồm 6 bước: thu thập thông tin, xác định ngành nghề, xác định quy mô, chấm 11 chỉ tiêu tài chính, chấm các chỉ tiêu phi tài chính và tổng hợp xếp hạng. Khách hàng được phân loại thành 9 bậc tín nhiệm từ AAA đến D để ra quyết định cấp hạn mức.

Vì sao quỹ dự phòng rủi ro của chi nhánh tăng mạnh lên 9.155,42 triệu đồng vào năm 2015? Trước biến động thị trường bất động sản làm nợ nhóm 5 tăng trong năm 2014, ngân hàng đã chủ động tăng trích lập dự phòng. Tỷ lệ dự phòng trên nợ nhóm 5 năm 2015 đạt 199,90%, tăng 50,70% so với mức 149,20% năm 2014, giúp tối đa hóa khả năng bảo toàn vốn.

Hạn chế lớn nhất trong quy trình cấp tín dụng doanh nghiệp được luận văn chỉ ra là gì? Hạn chế cốt lõi là một cán bộ tín dụng thực hiện trọn vẹn cả 8 bước của quy trình cho vay. Điều này dễ dẫn đến rủi ro đạo đức và thiếu khách quan khi thẩm định các hồ sơ vay vốn có quy mô lớn trên 10.000 triệu đồng.

Hệ số thu nợ phản ánh điều gì về chất lượng tín dụng tại Sacombank Thăng Long? Hệ số thu nợ đạt 0,87 lần năm 2013 và 0,83 lần trong hai năm 2014 - 2015. Chỉ số này phản ánh cứ 1 đồng giải ngân ngân hàng thu hồi được 0,83 đồng vốn, chứng minh hiệu quả quản lý danh mục và đôn đốc thu hồi nợ ổn định.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực quốc tế và các quy định pháp lý hiện hành tại Việt Nam.
• Phân tích chi tiết thực trạng danh mục tín dụng doanh nghiệp quy mô 654.254 triệu đồng, ghi nhận nỗ lực kiểm soát nợ xấu ở mức an toàn 2,54% giai đoạn 2013 - 2015.
• Đánh giá sâu sắc quy trình cho vay 8 bước và hệ thống chấm điểm nội bộ kết hợp 11 chỉ tiêu tài chính cùng các yếu tố phi tài chính.
• Chỉ ra 4 hạn chế mang tính hệ thống về mô hình phân quyền cán bộ tín dụng, công tác thẩm định tài sản bảo đảm và hệ thống cảnh báo sớm.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, định hướng hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng giai đoạn 2016 - 2018.

Đóng góp chính của luận văn là xây dựng khung giải pháp thực tiễn giúp ngân hàng thương mại cân bằng tối ưu giữa mục tiêu tăng trưởng tín dụng và kiểm soát an toàn vốn. Trong kế hoạch 12 tháng của năm tài chính 2016, chi nhánh cần khẩn trương thí điểm cơ chế thẩm định độc lập và chuẩn hóa định giá tài sản bảo đảm. Các tổ chức tín dụng và nhà quản trị ngân hàng hãy chủ động tham khảo mô hình nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro tín dụng ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ NHẬN ĐỊNH LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.1 Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm về rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra biến cố khách hàng không hoàn trả đúng hạn, không hoàn trả lãi và gốc của khoản tín dụng cho ngân hàng. Rủi ro tín dụng xảy ra, nguy cơ mất vốn rất lớn và tác động nghiêm trọng đến năng lực thanh khoản của NHTM (Nguyễn Thị Phương Liên, 2008,Giáo trình Quản trị tác nghiệp Ngân Hàng Thương Mại, NXB Thống Kê – Đại Học Thương Mại). Rủi ro tín dụng là những tổn thất do khách hàng vay không trả được nợ hoặc sự giảm sút chất lượng tín dụng của khoản vay ( Theo Joel Bessis – Rick Management in Banking).2 Phân loại rủi ro tín dụng Tùy theo phân loại mà người ta chia RRTD ra thành các loại khách nhau. Tuy nhiên căn cứ nguyên nhân phát sinh rủi ro, rủi ro tín dụng được chia thành các loại sau đây: Rủi ro tín dụng Rủi ro danh Rủi ro giao dịch mục Rủi ro tập Rủi ro lựa Rủi ro đảm Rủi ro Rủi ro nội trung chọn bảo nghiệp vụ tại Sơ đồ 1.1: Phân loại rủi ro tín dụng Luan van 5 *Rủi ro giao dịch: là một hình thức của RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng.

Rủi ro giao dịch gồm:  Rủi ro lựa chọn: Rủi ro có liên quan đến quá trình đánh giá và phân tích tín dụng, phương án vay vốn để quyết định tài trợ của ngân hàng.  Rủi ro phát sinh từ các tiêu chuẩn đảm bảo như mức cho vay, loại tài sản đảm bảo…  Rủi ro nghiệp vụ: Rủi ro liên quan đến công tác công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. * Rủi ro danh mục: là RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quỹ quản lý danh mục cho vay ngân hàng, được phân loai thành nội tại và rủi ro tập trung.  Rủi ro nội tại: Xuất phát từ các yếu tố, các đặc điểm riêng có mang tính chất riêng biệt biệt bên trong của mỗi chủ thể đi vay hoặc nghành, lĩnh vực kinh tế.

Nó xuất phát từ đặc điểm hoạt động và sử dụng vốn, lĩnh vực kinh tế.  Rủi ro tập trung: Rủi ro ngân hàng hàng tập trung cho vay quá nhiều vào một số khách hàng, một nghành kinh tế hoặc trong cùng một khu vực địa lý hoặc một loại hình cho vay rủi ro cao.3 Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng trong các NHTM nói chung thường xảy ra dưới hình thức khác nhau, song tổ hợp lại, các rủi ro đó thường xuất phát từ những nguyên nhân cơ bản sau: *Nguyên nhân khách quan Sự biến động thay đổi môi trường kinh tế, chính tri. vĩ mô ảnh hưởng tới hoạt động sản xuât kinh doanh của khách hàng mà khách hàng không cần điều kiện, không thể kháng cự lai dẫn đến hiệu quả sản suất kinh doanh giảm sút, giảm khả năng trả nợ của ngân hàng. - Rủi ro do môi trường kinh tế không ổn định.

Luan van 6 - Rủi ro do môi trường pháp lý không thuận lợi. - Rủi ro nguyên nhân bất khả kháng như: thiên tai, dịch, hỏa hoạn, lũ lụt… Tất cả những nguyên nhân khách quan trên đều ngoài tầm kiểm soát của ngân hàng có thể hạn chế được tổn thất thông qua dự báo, và có biện pháp phòng ngừa kịp thời, tránh gây ảnh hưởng tiêu cực mới môi trường kinh doanh. *Nguyên nhân chủ quan Rủi ro do các nguyên nhân từ phía khách hàng cho vay: Rủi ro do khách hàng gây nên có thể có trình độ yếu kém của ngươi đi vay trong công tác quản lý doanh nghiệp, dự đoán sai các vấn đề thị trường, chủ định lừa đảo ngân hàng, cố tình không thực hiên cam kết trong HĐTD… Có thể phẩn thành hai loại sau: -Rủi ro của người đi vay: Đây là lọa rủi ro lớn và thường gặp nhất trong tín dụng hiện nay, là một vấn đề do thông tín không cân xứng được tạo ra. Khách hàng cố tình cung cấp thông tin sai sự thật về năng lực khách hàng, sử dụng tiền vay sai mục đích, hồ sơ giả mạo, hoặc hoạt động kinh doanh có lãi nhưng không muốn trả nợ, cố tỉnh không thực hiện cam kết về việc trả nợ thoe HĐTD… -Rủi ro do năng lực người vay: Rủi ro này do năng lực của người đi vay kém, không đủ khả năng điều hành, quản trị không phân tích đúng đắn thị trường đầu tư sai hướng… dẫn đến kết quả sản suất kinh doanh không như mong muốn, khách hàng không đủ khả năng trả nợ tới hạn.

*Rủi ro do các nguyên nhân từ phía ngân hàng cho vay: -Ngân hàng không chấp hành nghiêm túc về chế độ, quy trình tín dụng và bỏ sót các quy trình cho vay… Các chế độ, chính sách, quy trình tín dụng còn lỏng lẻo và không cụ thể dẫn tới việc áp dụng chung vào trong thực tế chưa phát huy được hiệu quả, chưa chính xác. -Thông tin về khách hàng không đầy đủ hoặc không đúng so với thực tê dẫn tới quyết định cấp tín dụng của ngân hàng chứa nhiều rủi ro. -Các bộ ngân hàng thiếu đạo đức và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, công tác giảm sát và quản lý sau khi cho vay còn nhiều hạn chế. Luan van 7 -Sự hợp tác giữa các NHTM quá lỏng lẻo, vai trò của CIC chưa thực sự hiệu quả.

*Rủi ro bên đảm bảo tín dụng: Cố tình không thực hiện các thủ tục thanh toán cho ngươi được đảm bảo và viện dẫn các nguyên nhân như biến động của giá cả thị trường hay sự hao mòn trong quá ngươi vay sử dụng TSĐB mà giá trị của TSĐB bị giảm gây khó khăn khi xử lý tài sản. Như vậy nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng cho ngân hàng, cả những nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan, cả những nguyên nhân kiểm soát được và khó kiểm soát được. Vì vậy mỗi ngân hàng cần có nhưng biện phát nhằm loại trừ được những nguyên nhân chủ quan và hạn chế tới mức thấp nhất những nguyên nhân khách quan.2 Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp của NHTM.1 Quản trị rủi ro tín dụng của NHTM Với quan điểm quản trị rủi ro tổ chức(ORM), QTRRTD là quá trình xây dựng và thực hiện các chiến lược, các chính sách quản lý và kinh doanh tín dụng nhằm đạt các mục tiêu an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững, tăng cường các biện pháp phòng ngừa, hạn chế và giảm thấp nợ quá hạn, nợ xấu trong hoạt động tín dụng, từ đó tăng doanh thu giảm chi phí và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kinh doanh cả trong ngắn hạn và dài hạn của NHTM. Theo giáo trình “ Quản trị rủi ro tài chính’’ của tác giả NguyễN Thị Ngọc Trang- Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh thì “ Quản trị rủi ro tín dụng là xác định mức độ rủi ro tín dụng mà ngân hàng mong muốn, nhận biết được mức độ rủi ro hiện nay ngân hàng đang gánh chịu và sử dụng các công cụ phái sinh hoặc các công cụ tài chính khác để điều chỉnh mức độ rủi ro mong muốn’’.

Để phục cho việc nghiên cứu, luân văn thống nhất về khái niệm quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngân hàng thương mại như sau: “ Quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay là một quá trình bao gồm soản thảo chiến lược, tổ chức thực hiện kế hoạch, phân nhiệm lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động nhận Luan van 8 dạng, đánh giá rủi ro tín dụng, dự báo tổn thất nợ quá hạn, nơn xấu và tìm ra các biện pháp kiểm soát các hoạt động nhân dạng, đánh giá rủi ro tín dụng, dự báo tổn thất do nợ quá hạn, nợ xấu và tìm ra các biện pháp kiểm soát, tài trợ khắc phục các hậu quả rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại’’. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng Sơ đồ 1.2: Quy trình quản trị tín dụng NHẬN BIẾT RỦI RO TÍN DỤNG ĐO LƯỜNG RỦI RO TÍN DỤNG KIỂM SOÁT VÀ PHÒNG NGỪA RRTD TÀI TRỢ RỦI RO 1.2 Nội dung của công tác quản trị rủi ro của NHTM 1.1 Nhận biết rủi ro tín dụng Là quá trình xác định liên tục và có hệ thống. Nhận dạng rủi ro bao gồm các công việc theo dõi, xem xét, nghiên cứu môi trường hoạt động và toàn bộ mọi hoạt động của ngân hàng nhằm thống kê được tất cả các rủi ro, không chỉ những loại rủi ro đã và đang xảy ra mà còn dự báo những rủi ro mới có thể xuất hiện đối với ngân hàng. Khi nhận biết rủi ro với một khách hàng, ngân hàng thường dựa vào các nhóm biểu hiện sau: Nhóm 1: Dấu hiện liên quan đến quan hệ với Ngân hàng.

Luan van 9 Ngân hàng cần xem xét các biểu hiện của doanh nghiệp như không thanh toán, thanh toán chậm hoặc không thanh toán đầy đủ các khoản lãi và nợ gốc khi đến hạn, xin ngân hàng kéo dài kỳ hạn nợ, xin gia hạn nợ, chu kỳ vay thường xuyên gia tăng, có quan hệ tín dụng với nhiều ngân hàng, lập nhiều công ty ma, có hiện tượng lừa đảo nợ từ ngân hàng này sang ngân hàng khác,…. Nhóm 2: Dấu hiệu liên quan đến quản lý và tổ chức của khách hàng. Gồm các biểu hiện như không có sự thống nhất trong hoạt động quản trị hay ban điều hành về quan điểm, mục đích, cách thức quản lý, nội bộ không đoàn kết, có sự mâu thuẫn, tranh giành quyền lực, quản lý nhân sự kém, cơ cấu tổ chức không hợp lý, dùng người không hiệu quả, nhân viên thường xuyên bỏ việc (đặc biệt là ở vị trí cấp cao), phát sinh những khoản chi phí không rõ ràng, không hợp lý, … Nhóm 3: Dấu hiệu về hoạt động SX-KD của doanh nghiệp Biểu hiện của nhóm dấu hiệu này gồm doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp không đạt được như dự kiến về kế hoạch, hệ số vòng quay vốn thấp, khả năng thanh toán giảm, các khoản nợ của doanh nghiêp tăng một cách bất thường,… Nhóm 4: Dấu hiệu về xử lý thông tin tài chính kế toán. Biểu hiện như chậm trễ hay trì hoãn nộp báo cáo tài chính, các số liệu trong báo cáo tài chính có dấu hiệu bị làm giả.

Nhóm 5: Nhóm dấu hiệu thuộc về thương mại.