MỞ ĐẦU 1, Lý do chọn đề tài Trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại (NHTM) trong và ngoài nước, giữa các NHTM quốc doanh và ngoài quốc doanh ngày càng trở nên gay gắt đòi hỏi các ngân hàng muốn tồn tại và phát triển phải không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, đồng thời phải luôn tìm kiếm các hướng đi mới phù hợp hơn với điều kiện và nhu cầu của khách hàng. Trong các hình thức sản phẩm cung ứng thì tín dụng là một hoạt động kinh doanh mang tính chất truyền thống, nền tảng, chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tài sản và cơ cấu thu nhập nhưng cũng là hoạt động phức tạp, tiềm ẩn những rủi ro lớn cho các NHTM. Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam rơi vào suy thoái, các doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, phá sản; ty lệ nợ xấu trong ngân hàng tăng cao, Chính phủ đã đề ra các nghị quyết để ngăn cẻ suy giảm kinh tế, trong đó mở rộng, nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân có thể đem lại nhiều lợi ích như nâng cao thu nhập và phân tán rủi ro, lạm phát được kìm chế,. Tín dụng cá nhân là một trong những nguồn vốn quan trọng cho phát triển kinh tế, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.
Tín dụng cá nhân tăng trưởng lành. mạnh là điều kiện tiền đề quan trọng giúp cho các cá nhân, hộ kinh doanh cá thể mở. rộng sản xuắt, gia tăng sản lượng, từ đó phát triển toàn bộ nền kinh tế. Thực tế cho thấy, rủi ro hoạt động tín dụng thời gian qua của các NHTM chưa thực sự được kiểm soát tốt và đang có xu hướng ngày một gia tăng.
Vì vậy, công tác quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM nói chung và tại Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò nói riêng cần được quan tâm hơn nữa. Quan tri RRTD cá nhân là nội dung quan trọng và cấp thiết không chỉ trong. nội bộ bản thân ngân hàng cung cấp dịch vụ mà còn ảnh hưởng đến cả nền kinh tế quốc dân vì khi hoạt động quản lý không hiệu quả dẫn đến nhu cầu vốn cá nhân bị ảnh hưởng, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển ôn định của toàn nền kinh tế. 'Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò trong thời gian qua đã vượt qua những khó khăn thử thách của thị trường, từng bước lớn mạnh và đóng góp một phần vào sự của tỉnh Nghệ An.
Trước sức ép cạnh tranh của các ngân hàng nước ngoài, các tổ chức tài chính trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò đang tích cực đổi mới, rà soát, đánh giá lại hoạt động tín dụng cá nhân, phân loại và thiết lập cơ sở dữ liệu khách hàng, xây dựng các sản phẩm mới để nâng cao nang lực cạnh tranh từ đó phát triển bền vững nghiệp vụ này trong tương lai. Hoạt động quản trị RRTD cá nhân của Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò trong thời gian qua đã đạt được một số kết quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế như: Việc ban hành. chính sách quản trị hoạt động cho vay khách hàng cá nhân còn nhiều bất cập và chồng chéo, không có tính định hướng lâu dài, giám sát và quản lý sau khi cho vay với khách hàng cá nhân còn yếu; Công tác kiểm soát nội bộ còn chưa chặt chẽ; Việc phân tích, đánh giá rủi ro khách hàng cá nhân còn nhiều bất cập dẫn đến tiềm ân nhiều rủi ro tín dụng cá nhân. Đây là những vấn đề cần phải được giải quyết sớm để đảm bảo an toàn tín dụng cá nhân cho Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò.
Thực tế đó đòi hỏi phải có những nghiên cứu mang tính hệ thống và sâu sắc nhằm tìm ra biện pháp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân của Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò, góp phần đảm bảo sự phát triển bền vững. của ngân hang Từ những lý do nêu trên, tôi chọn đề tài: “Quản mrị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò” làm đề tài nghiên cứu cho Luận văn thạc sỹ của mình 2. Tống quan tình hình nghiên cứu Nội dung về quản trị rủi ro tín dụng đã được rất nhiều các tác giả quan tâm. nghiên cứu, có thể kể đến một số công trình như: - Lê Thị Vân Trang (2015), Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Thăng Long”, bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
Luận văn đã đưa ra những lý luận cơ bản về rủi ro tín dụng của NHTM nhằm làm rõ bản chất, các nhân tố tác động đến rủi ro tín dụng, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Thăng Long từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu để hạn chế RRTD như: tiếp tục đổi mới và hoàn thiện quy trình tín dụng; nâng cao chất lượng tín dụng; xây dựng chiến lược khách hàng; tăng cường cho vay có tải sản đảm bảo, mở rộng đầu tư có chọn lọc; tăng cường hiệu quả của bộ máy kiểm tra, kiểm soát nội bộ; hoàn thiện hệ thống thông, tin tín dụng. ~ Nguyễn Phương Mai (2016), Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam”, bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Bằng phương pháp nghiên cứu: So sánh, tổng hợp, thu thập số liệu đồng thời với việc thống kê, phân tích. Tác giả đã phân tích tình hình hoạt động kinh doanh, thực trạng hoạt động tín dụng, RRTD và QTRRTD, đưa ra những mặt tích cực cũng như những hạn chế trong hoạt động của ngân hàng .Từ đó đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao năng lực QTRRTD tại Techcombank nói riêng và các NHTM nói chung.
Ngoài ra tác giả đề xuất một số giải pháp QTRRTD có thể áp dụng trong thực tiễn để hoàn thiện công tác QTRRTD tại Techcombank. - Nguyễn Hồng Diệu Hương (2016) với đề tài: “Quản lý rủi ro tín dụng tại 'Techcombank - Chỉ nhánh Đà Nẵng” bảo vệ tại Đại học Đà Nẵng. Luận văn của tác giả đã trình bày những vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng. Luận văn đã nghiên cứu thực trạng hoạt động tín dụng và công tác QTRRTD tại Techcombank Da Nẵng giai đoạn 2013 - 2015, từ đó tổng hợp được một số hạn chế và nguyên nhân dẫn đến rủi ro trong hoạt động tín dụng của Techcombank Đà Nẵng.
Một số hạn chế điển hình như: Hạn chế trong thấm định, đánh giá khách hàng; Xếp hạng tín dụng nội bộ vẫn còn một số hạn chế do mới chỉ dừng lại ở việc xếp hạng phân loại khách hàng và nhóm nợ, chưa đánh giá hết rủi ro tín dụng của khoản vay do hạn chế trong cơ sở dữ liệu đầu vào; Bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ chưa phát huy hết vai trò và trách nhiệm trong việc kiểm tra và giám sát; Hạn chế trong công tác xử lý nợ xấu. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế là do: Nguyên nhân khách quan là môi trường pháp lý chưa thuận lợi, môi trường kinh tế không ổn định; Nguyên nhân chủ quan: Từ phía khách hàng là sử dụng vốn vay không đúng mục. đích, trình độ và khả năng quản lý vốn kém, khách hàng không có thiện trí trả nợ; Từ phía ngân hàng là thông tin bắt cân xứng, rủi ro từ cán bộ Quản lý khách hàng, mối liên quan giữa rủi ro tín dụng và các rủi ro khác.Ngoài ra, luận văn đã đề ra một số giải pháp đối với Techcombank Đà Nẵng nhằm nâng cao hiệu quả Quản lý rủi ro tín dụng Bên cạnh đó, luận văn cũng có một só kiến nghị đối với NHNN và. Chính phủ nhằm hỗ trợ ngân hàng trong công tác quản trị rủi ro tín dụng.
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Huỳnh Hữu Trí về “Ởoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng cá nhân của Agribank Chỉ Nhánh An Giang”, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, năm 2016. Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu hạn chế rủi ro tin dung cá nhân tại Agribank Chỉ Nhánh An Giang và phương pháp quản lý rủi ro tác giả đề cập như nâng cao chất lượng thâm định phương án kinh doanh, hoàn thiện quy trình tín dụng chặt chẽ từ khâu nhận hồ sơ của khách hàng, thâm định hoặc tái thâm định các dự án, giải ngân cho đến quản lý và sau đó là thu hồi nợ vay. Phân tích thông tin tài chính và phi tài chính của khách hàng có ý nghĩa quan trọng và đóng vai trò chủ yếu trong quyết định cho vay và phòng ngừa rủi ro sau này. Hơn nữa, luận văn còn nhấn mạnh con người là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành bại cũng vừa là nền tảng để phát triển, đồng thời cũng là nguyên nhân gây ra tôn thất từ những rủi ro xuất phát từ yếu tố đạo đức; Vì vậy, việc nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ nhân viên là việc vô cùng cần thiết đối với hoạt động của Agribank Chỉ nhánh An Giang nói riêng và các Ngân hàng thương mại nói chung.
Phạm Xuân Hiên (2017), “Quản tri rủi ro tín dụng cá nhân tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Liệt Nam - Chỉ nhánh tỉnh Hà Nam”, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Trường Đại học Thương mại. Tác giả chỉ rõ rủi ro tín dụng cá nhân là tắt yếu và quản trị rủi ro tín dụng cá nhân là hoạt động không thể thiếu trong. kinh doanh ngân hàng. Quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại Agribank - Hà Nam được nghiên cứu theo hướng: Phát hiện các biểu hiện của rủi ro tin dụng cá nhân, tìm ra nguyên nhân và đưa ra các giải pháp khắc phục rủi ro tín dụng cá nhân.
Kết quả của luận văn là tác giả đã đề xuất các giải pháp có tính khả thi để nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại Agribank - Hà Nam. Qua các công trình nghiên cứu trên, chúng ta có thể thấy trong thời gian qua đề tài về về hoạt động tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng nói chung và rủi ro tín dụng. đối với khách hàng cá nhân đã dành được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả. Tuy nhiên, các đề tài nghiên cứu ở mỗi thời điểm khác nhau và tại các chỉ nhánh ngân hàng khác nhau, chưa có đề tài nào nghiên cứu về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại Vietinbank - Chỉ nhánh Cửa Lò trong giai đoạn 2017-2019.