Chương 1: Những vấn đề chung về Ngân hàng điện tử, rủi ro và quản trị rủi ro trong dịch vụ Ngân hàng điện tử. Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro trong dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro trong dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. “Trong những năm vừa qua phát triển dịch vụ NH bán lẻ cũng như việc chú trọng mở rộng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử là một xu thế tắt yếu của các NHTM Việt Nam hiện nay và trong thời gian tới.
Trong quá trình hội nhập, tính cạnh tranh sẽ diễn ra quyết liệt, gay gắt hơn giữa các NHTM trong nước và các NHTM nước ngoài. Vì vậy, phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử trong giai đoạn hiện nay là một giải pháp hữu hiệu để các NH Việt Nam đa dạng hóa các loại hình dịch vụ NH, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cũng như năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng các dịch vụ ngân hàng điện tử, các rủi ro phát sinh từ các hoạt động này cũng gia tăng với mức độ đáng kể. Chính vì vậy, trong thời gian qua đã có nhiều công trình nghiên cứu, luận văn tốt nghiệp đề cập đến vấn đề này, có thể khảo lược một số công trình như: - ThS Huỳnh Thị Hương Thảo (2009), “Dịch vụ ngân hàng điện tử”.
Nghiên cứu này đã hệ thống hóa các vấn đề về ngân hàng điện tử như các dịch vụ ngân hàng điện tử mà các ngân hàng đang cung cấp tại thời điểm hiện tại, vai trò của dịch vụ ngân hàng điện tử trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, những khó khăn trong quá trình phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử và một số biện pháp khắc phục. - Nguyễn Văn Nghĩa (2011), “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chỉ nhánh Quảng Nam”. Nghiên cứu đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến phát dịch vụ ngân hàng điện tử, thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt nam - Chỉ nhánh Quảng Nam và các giải pháp cụ thể. - Đề tài của Hoàng Đức Long viết về “Quán trị rủi ro trong các hoạt động Ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Quảng Nam” Trường Đại học kinh tế Đà Nẵng năm 2010.
Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng điện tử, rủi ro trong hoạt động ngân hàng điện tử và các phương pháp quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng điện tử. Vận dụng tổng hợp các phương phát nghiên cứu khoa học, đi từ lý thuyết và vận dụng vào thực tiễn, đề tài “Quản trị rủi ro trong dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam” đã giải quyết một số nội dung quan trọng sau đây: ~ Một là, hệ thống hóa các khái niệm về Ngân hàng điện tử, phân loại các sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử, chỉ ra những rủi ro phát sinh chủ yếu trong các sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử. - Hai là, phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Dựa trên sự kết hợp các phương pháp nghiên cứu như: thống kê mô tả, phân tích, tổng hợp so sánh số liệu nhặc được, kết hợp nghiên cứu lý thuyết với phân tích thực trạng như các đề tài trước đó đã vận dụng phản ánh thực trạng rủi ro tại đơn vị.
Từ đó đưa ra những kết quả đạt được và những hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế đó. Một điểm mới của đề tài là việc phân tích, đánh giá rủi ro tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam mà các đề tài trên chưa đề cập đến. Mặt khác, các hoạt động ngân hàng điện tử tuy vẫn còn chưa đạt đến trình độ của các ngân hàng hiện đại cũng đã xuất hiện các biểu hiện rủi ro cần có những nghiên cứu đánh giá, lý giải và đề xuất các giải pháp phù hợp. Tuy nhiên, cho.
đến nay tại Vietcombank vẫn chưa có những nghiên cứu về chủ đề này. Chính vì thế, tôi đã vận dụng thêm các quy trình đánh giá rủi ro và hoạt động kiểm soát rủi ro mà Vietcombank nhiều năm qua đã nghiên cứu, hay đề tài của đề tài của Hoàng Đức Long viết về “ Quản trị rủi ro trong các hoạt động Ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Quảng Nam” -Trường Đại học kinh tế Đà Nẵng năm 2010, để vận dụng vào đề tài của mình nhằm đánh giá thực trạng trong dịch vụ ngân hàng điện tử với công tác kiểm soát rủi ro dựa trên những đánh giá sơ bộ về rủi ro mà Vietcombank đã gặp phải từ năm 2010-2012. Từ đó đúc kết kinh nghiệm trong công tác phát triển với công tác kiểm soát rủi ro dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Vietcombank hiện nay và trong thời gian tới - Ba là, trên cơ sở những tồn tại và định hướng mục tiêu phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử gắng với công tác kiểm soát hạn chế rủi ro của Vietcombank, luận văn đã đề xuất một số giải pháp cho Vietcombank cũng như một số kiến nghị với NHNN, dựa trên các đề tài nghiên cứu trước đó đã đề cập đến. Dịch vụ ngân hàng điện tử là dịch vụ mang nhiều yếu tố công nghệ, luôn luôn thay đổi và phát triển không ngừng.
Do đó, các ngân hàng phải nắm vững cơ sở khoa học và thực tiễn công nghệ đẻ không bị lạc hậu trong việc phát triển ngành dịch vụ kỹ thuật cao này. Từ các nguồn thông tin và dữ liệu này, tác giả đã chọn lọc, tổng hợp, phân tích các thông tin phù hợp đề phục vụ cho quá trình nghiên cứu thực trạng và đưa ra các cơ sở hợp lý cũng như đề xuất các giải pháp nhằm quản trị trong dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam thời gian tới. CHUONG 1 NHỮNG VẤN DE CHUNG VE NGAN HANG DIEN TU, RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ 1. NHỮNG VÁN ĐÈ CƠ BẢN VE NHĐT 1.
Khái niệm NHĐT Trước khi tiếp cận với khái niệm NHĐT, chúng ta cùng tìm hiểu về thương mại điện tử vì NHĐT chính là ứng dụng của thương mại điện tử trong lĩnh vực ngân hàng. Thương mại điện tử là (E-commerce) là việc sử dụng các phương tiện truyền thông điện tử và công nghệ xử lý thông tin số trong giao dịch kinh doanh nhằm tạo ra, chuyển tái và định nghĩa lại mối quan hệ để tạo ra các giá trị giữa các tổ chức và giữa các tổ chức và cá nhân Thuong mại điện tử là một yếu tố hợp thành của nền kinh tế số hóa, là hình thái hoạt động thương mại bằng các phương pháp điện tử hay là việc trao đổi thông tin thương mại thông qua các phương tiện công nghệ điện tử. Các giao dịch trong thương mai điện tử, gọi tắt là giao dịch điện tử được thực hiện bằng phương tiện điện tử, là phương tiện hoạt động dựa trên công nghệ điện, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền dẫn không dây, quang học, điện tử hoặc công nghệ tương tư. Các hình thức hoạt động chủ yếu của thương mại điện tử là: thư điện tử, thanh toán điện tử, trao đổi dữ liệu điện tử, truyền dung liệu, bán lẻ hàng hóa hữu hình qua mạng Thương mại điện tử tạo nên một hình thức cạnh tranh mới, buộc ngân hàng phải chọn những dịch vụ mà khách hàng cần, quyết định quy mô các chỉ nhánh ngân hàng trong hệ thống và mở rộng thanh toán liên ngân hàng.
Sự tham gia của thương mại điện tử cũng làm nảy sinh các vấn để về công nghệ của ngân hàng. Các ngân hàng giải quyết được những thách thức này sẽ quyết định được sự ảnh hưởng của mình đối với thị trường. đứng trước yêu cầu đó, các ngân hàng đã cho ra nhiều dịch vụ mới: dịch vụ ngân hàng qua điện thoại sử dụng mã cá nhân hoặc nhận dạng giọng nói; dịch vụ ngân hàng qua mạng Internet, khách hàng chỉ cần một máy tính cá nhân nối mạng Internet là có thể giao dịch với ngân hàng mà không cần phải trực tiếp đến ngân hàng. Những dịch vụ này đã đưa đến một thức tế là, thế giới ngày nay cho ta thấy có một loại dịch vụ ngân hàng mới: dịch vụ NHĐT, Một cách tổng quát nhất, NHĐT hay chính xác hơn, các dịch vụ NHĐT là các dịch vụ ngân hàng mà các giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hóa.
Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng điện tử Ngoài các đặc điểm chung của dịch vụ như tính vô hình, tính không đồng nhất, ính không thể tách rời, tính không lưu giữ được, dịch vụ NHĐT còn có các đặc điểm riêng như sau: a. Nhanh chóng, thuận tiện Dịch vụ NHĐT giúp khách hàng có thể liên lạc với ngân hàng một cách nhanh chóng, thuận tiện để thực hiện một số nghiệp vụ ngân hàng tại bất cứ nơi đâu và thời điểm nào. Khi c; giao dịch với ngân hàng, khách hàng sử dụng một thiết bị máy tính có nói mạng internet và cho phép kết nối với ngân hàng là có thể thực hiện giao dịch ngân hàng 24/7. Hình thức giao dịch này đặc biệt có ý nghĩa với những khách hàng không có nhiều thời gian để đi giao dịch trực tiếp với ngân hàng.
Độ chính xác cao trong các giao dịch Với hệ thống được kết nối tự động, các giao dịch được lập trình sẵn, khách hàng truy cập vào các giao dịch sẽ cho kết quả chính xác. Một số dịch vụ thanh toán lặp lại hàng tháng như thanh toán hóa đơn điện, nước, bảo hiểm. khách hàng có thể đăng ký giao dịch tự động với ngân hàng, được ngân hàng lập trình sẵn nội dung, khách hàng truy cập vào dịch vụ NHĐT của ngân hàng và thực hiện thanh toán. Dịch vụ này giúp hạn chế nhằm lẫn khi khách hàng tự thực hiện thanh toán.
e Mật độ phủ sóng lan rộng NHĐT với công cụ chủ yếu là Internet/Web và các thiết bị điện tử, đem. lại sự hiện diện toàn cầu cho người cung cấp và sự lựa chọn toàn cầu cho người tiêu dùng, bỏ qua khoảng cách địa lý giữa các quốc gia. Với dịch vụ NHĐT, ngân hàng có thể cung cấp dịch vụ của mình tại bất cứ đâu trên thê giới và vào bắt cứ thời điểm nao.