Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Như Quỳnh (ngành Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Thương Mại) thực hiện nghiên cứu về thực trạng hoạt động tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng. Trong điều kiện kinh tế thị trường có nhiều biến động vĩ mô, cạnh tranh thương mại và rủi ro kinh doanh, công tác phân tích tài chính đóng vai trò then chốt giúp các nhà quản trị doanh nghiệp, ngân hàng, nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước đánh giá chính xác thực trạng nguồn lực, khả năng thanh toán và hiệu quả hoạt động kinh doanh để đưa ra các quyết định phù hợp.
Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng tiền thân là doanh nghiệp nhà nước (Công ty Kinh doanh Thương nghiệp Tổng hợp Hai Bà Trưng), được cổ phần hóa từ ngày 30/12/1998 theo Quyết định số 5670/QĐ-UB của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội. Mặc dù có quá trình hoạt động hơn 15 năm và không ngừng mở rộng quy mô kinh doanh đa ngành (thương mại hàng hóa, cho thuê văn phòng, cung cấp dịch vụ, kinh doanh bất động sản), tình hình tài chính của doanh nghiệp trong giai đoạn 2011–2013 bộc lộ nhiều điểm hạn chế: hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, khả năng sinh lời thấp và gặp nhiều khó khăn trong công tác thu hồi công nợ.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về tài chính doanh nghiệp và phương pháp phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp.
- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng tình hình tài chính cùng công tác tổ chức phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng giai đoạn 2011–2013 nhằm nhận diện rõ điểm mạnh, điểm yếu.
- Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm cải thiện tình hình tài chính và hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại doanh nghiệp.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Tình hình tài chính và công tác phân tích tài chính của Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng.
- Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng (Địa chỉ: Số 25 Lê Đại Hành, phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội).
- Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính giai đoạn 2011–2013; dữ liệu sơ cấp điều tra thực tế trong thời gian từ ngày 15/03/2014 đến ngày 16/03/2014.
- Phạm vi nội dung: Hệ thống các chỉ tiêu tài chính phản ánh cấu trúc tài chính, khả năng thanh toán, hiệu quả hoạt động, khả năng sinh lời và công tác phân tích tài chính của công ty.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết phân tích tài chính doanh nghiệp, tiếp cận hệ thống báo cáo tài chính theo chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, bao gồm 4 biểu mẫu cơ bản:
- Bảng cân đối kế toán (Mẫu B01-DN)
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DN)
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Mẫu B03-DN)
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu B09-DN)
Khung phân tích chỉ số tài chính được tác giả phân loại thành 4 nhóm chỉ tiêu cốt lõi:
- Cấu trúc tài chính: Tỷ trọng tài sản ngắn hạn, tỷ trọng tài sản dài hạn, hệ số nợ, hệ số vốn chủ sở hữu, hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu.
- Khả năng thanh toán: Hệ số khả năng thanh toán tổng quát, hệ số khả năng thanh toán hiện thời (ngắn hạn), hệ số khả năng thanh toán nhanh, hệ số khả năng thanh toán lãi vay, hệ số khả năng thanh toán tức thời.
- Khả năng hoạt động: Vòng quay hàng tồn kho, số ngày một vòng quay hàng tồn kho, vòng quay các khoản phải thu, kỳ thu tiền bình quân, vòng quay tài sản ngắn hạn, vòng quay tài sản dài hạn, vòng quay tài sản cố định, vòng quay tổng tài sản, vòng quay vốn chủ sở hữu.
- Khả năng sinh lời: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS), tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản (ROAE), tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE).
- Mô hình Dupont: Kỹ thuật phân tách chỉ tiêu ROA và ROE thành tích số của các nhân tố cấu thành (biên lợi nhuận ròng, vòng quay tài sản, đòn bẩy tài chính) để làm rõ nguyên nhân biến động hiệu quả sinh lời.
Phương pháp nghiên cứu thực tế:
- Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập trực tiếp hệ thống báo cáo tài chính đã kiểm toán (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Bản thuyết minh báo cáo tài chính) giai đoạn 2011–2013 tại phòng Kế toán công ty; dữ liệu chỉ số tài chính trung bình ngành thương mại - dịch vụ năm 2010–2011.
- Thu thập dữ liệu sơ cấp: Thiết kế phiếu điều tra trắc nghiệm và phát trực tiếp cho 7 nhân sự tại công ty (chủ yếu là cán bộ, nhân viên phòng Kế toán) trong khoảng thời gian từ ngày 15/03/2014 đến 16/03/2014. Số phiếu thu về đạt 7/7 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 100%).
- Xử lý và phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm bảng tính Microsoft Excel để xử lý các dữ liệu thứ cấp; áp dụng phương pháp thống kê mô tả, tỷ lệ phần trăm để tổng hợp dữ liệu sơ cấp; sử dụng phương pháp so sánh tuyệt đối, so sánh tương đối (theo chiều ngang và chiều dọc), so sánh với trung bình ngành; phương pháp tỷ lệ tài chính, phương pháp Dupont và phương pháp diễn giải, quy nạp.
Nội dung chính theo từng chương
CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp và phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp
Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp (TCDN) và phân tích TCDN:
- Xác định khái niệm TCDN là hệ thống các luồng chuyển dịch giá trị gắn liền với quá trình phân phối, tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm phục vụ mục tiêu hoạt động kinh doanh.
- Định nghĩa phân tích TCDN là quá trình đi sâu nghiên cứu nội dung, kết cấu và mối quan hệ qua lại giữa các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính nhằm đánh giá khách quan thực trạng và tiềm lực tài chính.
- Làm rõ các khái niệm về tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn, nợ phải trả, hàng tồn kho và vốn chủ sở hữu.
- Trình bày mục tiêu, ý nghĩa của công tác phân tích tài chính đối với các đối tượng liên quan (nhà quản trị doanh nghiệp, ngân hàng, nhà đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước).
- Quy định cơ sở dữ liệu phân tích theo 4 biểu mẫu báo cáo tài chính chuẩn mực (B01-DN, B02-DN, B03-DN, B09-DN theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC).
- Trình bày công thức tính toán và ý nghĩa kinh tế của hệ thống 4 nhóm chỉ số tài chính (cấu trúc tài chính, khả năng thanh toán, khả năng hoạt động, khả năng sinh lời) cùng phương pháp phân tích Dupont.
- Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới tình hình tài chính, phân chia thành nhân tố bên ngoài (điều kiện kinh tế vĩ mô, chính sách pháp luật - thuế, cạnh tranh ngành, khoa học công nghệ) và nhân tố bên trong (năng lực quản lý, chất lượng nhân lực, tiềm lực nguồn vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật).
CHƯƠNG 2: Thực trạng tình hình tài chính của Công ty CP Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng
Chương 2 trình bày tổng quan về doanh nghiệp, phân tích thực trạng dữ liệu điều tra sơ cấp và tính toán toàn diện các chỉ số tài chính từ dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011–2013.
Kết quả điều tra sơ cấp (n = 7 cán bộ phòng Kế toán):
- 86% ý kiến đánh giá tình hình tài chính của công ty trong giai đoạn gần đây là không tốt (14% đánh giá tốt).
- Về nguyên nhân khách quan: 57% cho rằng do lạm phát và biến động kinh tế; 43% do chính sách, đường lối quản lý kinh tế của Nhà nước.
- Về nguyên nhân chủ quan: 72% xác định do trình độ quản lý; 14% do trình độ nhân viên; 14% đánh giá do cả hai yếu tố.
- 100% người được khảo sát nhận định công tác phân tích tài chính và phương pháp phân tích tài chính của công ty hiện nay cần được bổ sung và hoàn thiện.
- Khó khăn lớn nhất trong phân tích tài chính: 57% do nguồn thông tin sử dụng còn hạn chế; 43% do trình độ nhân viên tham gia phân tích kiêm nhiệm.
- Về giải pháp hoàn thiện: 72% đề xuất tổ chức công tác phân tích có hệ thống và 72% kiến nghị áp dụng các phương pháp phân tích tài chính mới.
Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh (2011–2013):
| Chỉ tiêu |
Năm 2011 |
Năm 2012 |
Năm 2013 |
Chênh lệch 2012/2011 (%) |
Chênh lệch 2013/2012 (%) |
| Doanh thu thuần (triệu đồng) |
56.118 |
56.313 |
56.288 |
+9,09% |
-0,04% |
| Tổng chi phí (triệu đồng) |
28.251 |
4.373 |
10.163 |
-84,52% |
+132,40% |
| Lợi nhuận gộp (triệu đồng) |
27.867 |
51.940 |
46.125 |
+86,39% |
-11,20% |
| Lợi nhuận thuần từ HĐKD (triệu đồng) |
963 |
345 |
-37 |
-64,17% |
-110,72% |
| Lợi nhuận khác (triệu đồng) |
-276 |
-118 |
302 |
+57,25% |
+355,93% |
| Lợi nhuận kế toán trước thuế (triệu đồng) |
687 |
227 |
265 |
-66,96% |
+16,74% |
| Chi phí thuế TNDN (triệu đồng) |
172 |
87 |
66 |
-49,42% |
-24,14% |
| Lợi nhuận sau thuế (triệu đồng) |
516 |
140 |
199 |
-72,87% |
+42,14% |
Phân tích biến động tài sản và nguồn vốn:
- Tổng tài sản tăng liên tục: năm 2012 đạt 1.287.502 triệu đồng (tăng 79,34% so với 2011); năm 2013 đạt 1.627.135 triệu đồng (tăng 26,38% so với 2012).
- Tài sản dài hạn (chủ yếu là TSCĐ như nhà cửa, quyền sử dụng đất, máy móc, phương tiện vận tải, phần mềm máy tính) chiếm tỷ trọng chủ đạo: 88,88% (2011), 59,53% (2012) và 72,26% (2013).
- Các khoản phải thu ngắn hạn năm 2012 tăng vọt thêm 442.314 triệu đồng, chiếm 40,29% tổng tài sản, sau đó giảm 14,04% trong năm 2013 xuống chiếm 27,41%.
- Hàng tồn kho năm 2013 tăng đột biến lên 3.609 triệu đồng (tăng 7.578,72% so với 2012) do sản phẩm hàng hóa không tiêu thụ được, trong khi năm 2013 toàn bộ doanh thu chỉ phát sinh từ cung cấp dịch vụ.
- Nợ phải trả chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn: 78,14% (2011), 53,62% (2012) và 63,34% (2013). Nợ dài hạn luôn chiếm tỷ trọng cao. Vốn chủ sở hữu chỉ chiếm 21,86% (2011), 46,38% (2012) và 36,66% (2013).
Hệ thống các chỉ số tài chính cơ bản và đối sánh trung bình ngành:
| Nhóm chỉ tiêu |
Chỉ tiêu |
2011 |
2012 |
2013 |
Ngành 2010 |
Ngành 2011 |
| Cấu trúc tài chính |
Tỷ trọng TSNH (%) |
11,12 |
40,47 |
27,74 |
65,40 |
61,84 |
|
Tỷ trọng TSDH (%) |
88,88 |
59,53 |
72,26 |
34,60 |
38,16 |
|
Hệ số nợ (%) |
78,14 |
53,62 |
63,34 |
60,25 |
61,29 |
|
Hệ số vốn chủ sở hữu (%) |
21,86 |
46,38 |
36,66 |
39,75 |
36,65 |
|
Hệ số nợ / VCSH (%) |
357,44 |
115,63 |
172,80 |
151,57 |
167,23 |
| Khả năng thanh toán |
Thanh toán tổng quát (lần) |
1,280 |
1,865 |
1,577 |
1,66 |
1,63 |
|
Thanh toán nợ ngắn hạn (lần) |
0,300 |
2,016 |
1,383 |
1,36 |
1,28 |
|
Thanh toán nhanh (lần) |
0,299 |
2,015 |
1,372 |
0,83 |
0,77 |
|
Thanh toán lãi vay (lần) |
1,032 |
1,639 |
1,050 |
5,05 |
3,53 |
|
Thanh toán tức thời (lần) |
0,005 |
0,007 |
0,020 |
0,19 |
0,17 |
| Khả năng hoạt động |
Vòng quay hàng tồn kho (lần) |
163,897 |
1.866,359 |
2.220,000 |
6,49 |
7,39 |
|
Số ngày 1 vòng quay HTK (ngày) |
2,227 |
0,302 |
0,013 |
56,24 |
49,39 |
|
Vòng quay khoản phải thu (lần) |
0,753 |
0,207 |
0,128 |
8,25 |
8,44 |
|
Kỳ thu tiền bình quân (ngày) |
484,728 |
1.088,277 |
2.851,560 |
44,24 |
43,25 |
|
Vòng quay tài sản ngắn hạn (lần) |
0,696 |
0,205 |
0,126 |
2,95 |
3,17 |
|
Vòng quay tài sản dài hạn (lần) |
0,102 |
0,088 |
0,063 |
5,64 |
5,53 |
|
Vòng quay tổng tài sản (lần) |
0,089 |
0,061 |
0,042 |
1,94 |
2,02 |
|
Số vòng quay TSCĐ (lần) |
0,111 |
0,091 |
0,071 |
11,05 |
11,13 |
|
Vòng quay vốn chủ sở hữu (lần) |
0,313 |
0,163 |
0,103 |
4,10 |
5,44 |
| Khả năng sinh lời |
ROS (%) |
0,916 |
0,228 |
0,324 |
3,25 |
2,32 |
|
ROAE (%) |
3,462 |
0,049 |
0,375 |
9,80 |
9,25 |
|
ROA (%) |
0,081 |
0,014 |
0,013 |
5,85 |
4,69 |
|
ROE (%) |
0,287 |
0,037 |
0,033 |
15,11 |
12,63 |
Phân tích biến động chỉ tiêu Dupont:
- Mô hình ROA (ROA = ROS × Hiệu quả sử dụng tài sản): Năm 2011 đạt 0,081%, năm 2012 giảm xuống 0,014% (-82,72%) và năm 2013 còn 0,013%. Nguyên nhân trực tiếp là do vòng quay tài sản giảm từ 0,088 lần (2011) xuống 0,040 lần (2013) kết hợp với biên lợi nhuận ROS duy trì ở mức rất thấp.
- Mô hình ROE: ROE năm 2011 đạt 0,287%, năm 2012 giảm xuống 0,037% (-87,11%) và năm 2013 còn 0,033%. Sự suy giảm mạnh của ROE bắt nguồn từ sự sụt giảm đồng thời của cả tỷ suất sinh lời trên doanh thu và hiệu suất sử dụng tổng tài sản của doanh nghiệp.
CHƯƠNG 3: Một số kết luận và các giải pháp, kiến nghị nhằm cải thiện tình hình tài chính công ty CP Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng
Chương 3 tổng kết các kết quả đạt được, chỉ rõ những mặt hạn chế, phân tích nguyên nhân và đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị.
Kết quả đạt được:
- Quy mô tổng tài sản và nguồn vốn mở rộng đáng kể (tổng tài sản tăng trưởng liên tục qua các năm).
- Khả năng thanh toán tổng quát và thanh toán nợ ngắn hạn duy trì ở mức an toàn trong hai năm 2012–2013 (hệ số thanh toán hiện thời đạt 2,016 lần năm 2012 và 1,383 lần năm 2013).
- Công tác quản lý luân chuyển hàng tồn kho duy trì tốt, số ngày một vòng quay tồn kho ngắn giúp giảm chi phí lưu kho.
- Báo cáo tài chính hàng năm được kiểm toán độc lập, đảm bảo độ tin cậy và tuân thủ chế độ kế toán.
Hạn chế và nguyên nhân:
- Hạn chế: Cấu trúc nguồn vốn phụ thuộc lớn vào nợ vay (hệ số nợ 63,34% năm 2013), tự chủ tài chính thấp; hiệu suất khai thác tài sản cố định và tổng tài sản rất kém (vòng quay tổng tài sản chỉ đạt 0,042 lần năm 2013); công tác thu hồi nợ bị buông lỏng khiến kỳ thu tiền bình quân bị kéo dài nghiêm trọng; tỷ suất sinh lời (ROA đạt 0,013%, ROE đạt 0,033%) kém xa mức bình quân ngành. Công tác phân tích tài chính chỉ dùng phương pháp so sánh đơn giản, thiếu thông tin đối chuẩn ngành và do nhân viên kế toán kiêm nhiệm.
- Nguyên nhân chủ quan: Năng lực điều hành và ra quyết định chiến lược của ban lãnh đạo chưa thực sự hiệu quả; công ty chưa có bộ phận chuyên trách về phân tích tài chính; lãnh đạo chỉ xem phân tích tài chính là khâu phụ kèm theo quyết toán cuối năm.
- Nguyên nhân khách quan: Thiếu hệ thống chỉ tiêu tài chính trung bình ngành chuẩn để tham chiếu; chính sách thuế và chế độ kế toán thường xuyên thay đổi; tác động bất lợi từ suy thoái kinh tế và lạm phát.
Các giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính:
- Mở rộng nguồn dữ liệu thu thập ngoài báo cáo nội bộ (thông tin vĩ mô, lãi suất, đối thủ cạnh tranh, dữ liệu ngành).
- Đa dạng hóa phương pháp phân tích: kết hợp phương pháp Dupont, phương pháp loại trừ, phương pháp liên hệ và ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý số liệu.
Các giải pháp cải thiện tình hình tài chính:
- Cải thiện cấu trúc tài chính: Huy động vốn góp từ cổ đông, xem xét phương án niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán để tăng vốn chủ sở hữu, giảm tỷ trọng vay nợ.
- Cải thiện khả năng hoạt động: Xây dựng quy chế quản lý công nợ chặt chẽ, phân loại nợ; áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán cho khách hàng trả sớm, chiết khấu thương mại khi mua số lượng lớn trả tiền ngay; khen thưởng nhân viên thu hồi nợ trước hạn.
- Cải thiện khả năng sinh lời: Rút ngắn chu kỳ luân chuyển vốn, tăng hiệu suất khai thác TSCĐ; xây dựng chính sách giá bán hợp lý kèm khuyến mại; nâng cao chất lượng dịch vụ và thái độ phục vụ của nhân viên; triệt để tiết kiệm chi phí quản lý và chi phí tài chính.
Kiến nghị:
- Với công ty: Thành lập bộ phận chuyên trách phân tích tài chính hoặc đào tạo chuyên sâu cho nhân sự; ứng dụng phần mềm tài chính; thường xuyên rà soát chiến lược kinh doanh kết hợp báo cáo phân tích tài chính định kỳ.
- Với Nhà nước: Xây dựng và công bố hệ thống chỉ tiêu tài chính trung bình ngành chuẩn; hoàn thiện hệ thống biểu mẫu báo cáo tài chính thống nhất, giảm bớt sự phức tạp; duy trì sự ổn định của khung chính sách thuế và cơ chế quản lý kinh tế.
Kết quả và đóng góp
- Hệ thống hóa dữ liệu tài chính: Khóa luận đã lượng hóa toàn diện bức tranh tài chính 3 năm (2011–2013) của Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng thông qua 4 bảng số liệu chi tiết và 6 bảng chỉ số phân tích chuyên sâu.
- Phát hiện thực trạng: Chỉ rõ nghịch lý tài chính tại doanh nghiệp: tài sản dài hạn (TSCĐ) chiếm tỷ trọng áp đảo (>60–88%) nhưng số vòng quay TSCĐ rất thấp (0,071–0,111 lần); kỳ thu tiền bình quân bị kéo dài nghiêm trọng (đạt 2.851 ngày năm 2013), khiến nguồn vốn bị khách hàng chiếm dụng lớn; hệ số nợ cao (53,62% – 78,14%) tạo rủi ro tài chính cao.
- Đóng góp giải pháp thực tiễn: Đề xuất lộ trình đồng bộ từ tái cơ cấu nguồn vốn (niêm yết chứng khoán), siết chặt quy chế thu hồi công nợ bằng đòn bẩy chiết khấu/khen thưởng, đến chuyên môn hóa bộ phận phân tích tài chính độc lập thay vì kiêm nhiệm tại phòng Kế toán.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Khóa luận chỉ giới hạn khảo sát dữ liệu thứ cấp trong 3 năm (2011–2013); mẫu điều tra sơ cấp có quy mô nhỏ (n = 7 nhân sự nội bộ thuộc phòng Kế toán); số liệu đối chuẩn trung bình ngành chỉ cập nhật được đến năm 2010–2011 do hạn chế nguồn công bố dữ liệu ngành tại thời điểm nghiên cứu.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng phạm vi thời gian khảo sát chuỗi số liệu tài chính dài hạn hơn; mở rộng đối tượng khảo sát sơ cấp sang khách hàng, đối tác và các phòng ban chức năng khác; xây dựng mô hình định lượng dự báo phá sản hoặc rủi ro kiệt quệ tài chính cho doanh nghiệp thương mại - dịch vụ.
Giá trị tham khảo
Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán và Quản trị kinh doanh khi thực hiện đề tài tốt nghiệp về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp thương mại - dịch vụ tổng hợp.
Nội dung đặc biệt có giá trị tham khảo bao gồm:
- Quy trình kết hợp phương pháp phân tích định lượng báo cáo tài chính với phương pháp khảo sát sơ cấp bằng bảng hỏi thực tế.
- Kỹ thuật tính toán, lập bảng so sánh 4 nhóm tỷ số tài chính đối chiếu với số liệu trung bình ngành.
- Cách thức ứng dụng mô hình Dupont để phân tích nguyên nhân biến động của các chỉ tiêu sinh lời ROA, ROE trong doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
1. Nguyên nhân chủ yếu khiến lợi nhuận sau thuế năm 2012 của công ty giảm mạnh 72,87% so với năm 2011 là gì?
Mặc dù doanh thu thuần năm 2012 tăng nhẹ 9,09% và chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 24,28%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm từ 516 triệu đồng xuống 140 triệu đồng chủ yếu do giá vốn hàng bán tăng đột biến 98,22% (chủ yếu là giá vốn thành phẩm).
2. Kết quả phân tích Dupont chỉ ra những yếu tố nào làm sụt giảm tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) của công ty?
Phân tích Dupont cho thấy ROE giảm từ 0,287% (2011) xuống 0,037% (2012) và 0,033% (2013) chủ yếu do sự suy giảm đồng thời của biên lợi nhuận trên doanh thu ROS (từ 0,916% xuống 0,324%) và hiệu suất sử dụng tổng tài sản (từ 0,088 lần xuống 0,040 lần).
3. Thực trạng cơ cấu nguồn vốn của công ty trong giai đoạn 2011–2013 phản ánh mức độ tự chủ tài chính như thế nào?
Nợ phải trả luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 50% tổng nguồn vốn (78,14% năm 2011, 53,62% năm 2012 và 63,34% năm 2013). Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu luôn lớn hơn 1 (đạt 357,44% năm 2011 và 172,80% năm 2013), cao hơn mức trung bình ngành (151,57% – 167,23%), phản ánh mức độ tự chủ tài chính thấp và rủi ro tài chính cao.
4. Vì sao vòng quay hàng tồn kho của công ty rất cao trong khi vòng quay các khoản phải thu lại rất thấp?
Vòng quay hàng tồn kho đạt mức cao (163,89 lần đến 2.220 lần) do đặc thù giá trị hàng tồn kho dự trữ thấp và cơ cấu doanh thu chuyển dịch hoàn toàn sang cung cấp dịch vụ trong năm 2013. Ngược lại, vòng quay các khoản phải thu giảm mạnh từ 0,753 lần xuống 0,128 lần (kỳ thu tiền kéo dài từ 484 ngày lên 2.851 ngày) do quy mô khoản phải thu tăng vọt (chiếm 27,41% – 40,29% tài sản) và chính sách quản lý, thu hồi công nợ bị buông lỏng.
5. Kết quả điều tra khảo sát sơ cấp (n = 7) chỉ ra khó khăn lớn nhất trong công tác phân tích tài chính tại công ty là gì?
57% ý kiến đánh giá khó khăn lớn nhất là nguồn thông tin sử dụng bị hạn hẹp (chỉ bó hẹp trong báo cáo tài chính nội bộ, thiếu dữ liệu ngành) và 43% ý kiến phản ánh khó khăn do nhân sự phân tích tài chính là cán bộ phòng Kế toán kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu.
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Như Quỳnh đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng tài chính của Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Hai Bà Trưng giai đoạn 2011–2013. Công trình làm rõ các hạn chế cốt lõi về hiệu suất khai thác tài sản, công nợ bị ứ đọng và khả năng sinh lời thấp, đồng thời chỉ ra nguyên nhân từ việc thiếu vắng bộ phận phân tích tài chính chuyên biệt. Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào cơ cấu lại nguồn vốn, siết chặt quản lý thu hồi nợ và chuyên môn hóa công tác phân tích có giá trị áp dụng thực tiễn cho doanh nghiệp.
