BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH ≈ ≈ ≈ ≈ ≈☺☺☺≈ ≈ ≈ ≈ ≈ LEÂ THÒ NHÖ VAÂN HOAØN THIEÄN MOÄT SOÁ QUY TRÌNH KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ TAÏI CAÙC DOANH NGHIEÄP SAÛN XUAÁT, CHEÁ BIEÁN Chuyeân ngaønh: Keá toaùn Kieåm toaùn Maõ soá: K11-105 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: TS. VUÕ HÖÕU ÑÖÙC THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN . TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÛNG VIEÂN PHAÛN BIEÄN 1 . TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÛNG VIEÂN PHAÛN BIEÄN 2 .
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MUÏC LUÏC GIÔÙI THIEÄU ÑEÀ TAØI 1. Lyù do choïn ñeà taøi 2. Muïc tieâu choïn ñeà taøi 3. Ñoái töôïng nghieân cöùu 4.
Phöông phaùp nghieân cöùu CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAÙT VEÀ HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ. NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG VEÀ KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ .1 - KHAÙI NIEÄM VEÀ HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ .1 Lòch söû hình thaønh .2 Ñònh nghóa Kieåm soaùt noäi boä .2 - CAÙC BOÄ PHAÄN CAÁU THAØNH HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ … 4 I.1 Moâi tröôøng kieåm soaùt .2 Ñaùnh giaù ruûi ro .3 Hoaït ñoäng kieåm soaùt .4 Thoâng tin vaø truyeàn thoâng .3 - NHÖÕNG HAÏN CHEÁ VOÁN COÙ CUÛA KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ. KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ ÑOÁI VÔÙI MOÄT SOÁ CHU TRÌNH CHUÛ YEÁU TRONG DOANH NGHIEÄP .1 CHU TRÌNH MUA HAØNG - THANH TOAÙN .1 Löïa choïn nhaø cung caáp .2 Mua haøng .3 Quaûn lyù nhaän haøng .4 Nhaän haøng .2 CHU TRÌNH BAÙN HAØNG - THU TIEÀN .1 Baùn haøng vaø marketing. 32 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHÖÔNG 2: KHAÛO SAÙT VAØ ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ CAÙC DOANH NGHIEÄP SAÛN XUAÁT, CHEÁ BIEÁN TAÏI VIEÄT NAM.
KHAÛO SAÙT VAØ ÑAÙNH GIAÙ KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ THOÂNG QUA BAÛNG CAÂU HOÛI .1 MUÏC ÑÍCH VAØ PHÖÔNG PHAÙP .2 KEÁT QUAÛ KHAÛO SAÙT .1 Chu trình mua haøng .2 Chu trình thanh toaùn .3 Chu trình baùn haøng .4 Chu trình thu tieàn. KHAÛO SAÙT VAØ ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG THOÂNG QUA VIEÄC TÌM HIEÅU QUY TRÌNH .1 MUÏC ÑÍCH VAØ PHÖÔNG PHAÙP KHAÛO SAÙT .2 KEÁT QUAÛ KHAÛO SAÙT .1 Coâng ty TNHH ABC .2 Coâng ty TNHH XYZ. 44 CHÖÔNG 3: MOÄT SOÁ ÑEÀ XUAÁT NHAÈM HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ TAÏI CAÙC DOANH NGHIEÄP SAÛN XUAÁT, CHEÁ BIEÁN TAÏI VIEÄT NAM. MOÄT SOÁ ÑEÀ XUAÁT HOAØN THIEÄN MOÂI TRÖÔØNG KIEÅM SOAÙT.
ÑEÀ XUAÁT QUY TRÌNH KIEÅM SOAÙT HOAØN CHÆNH ÑOÁI VÔÙI MOÄT SOÁ CHU TRÌNH CHUÛ YEÁU TRONG DOANH NGHIEÄP SAÛN XUAÁT, CHEÁ BIEÁN .1 QUY TRÌNH MUA HAØNG – THANH TOAÙN .1 Baûng töôøng thuaät. 54 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Noäi dung vaø muïc ñích cuûa caùc chöùng töø chuû yeáu söû duïng trong chu trình Mua haøng – Thanh toaùn .2 QUY TRÌNH BAÙN HAØNG – THU TIEÀN .1 Baûng töôøng thuaät .3 Noäi dung vaø muïc ñích cuûa caùc chöùng töø chuû yeáu söû duïng trong chu trình Baùn haøng – Thu tieàn. 65 PHUÏ LUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 1 PHUÏ LUÏC I: DANH SAÙCH CAÙC DOANH NGHIEÄP TIEÁN HAØNH KHAÛO SAÙT.
2 PHUÏ LUÏC II: BAÛNG CAÂU HOÛI. 3 PHUÏ LUÏC III: BAÛNG THOÁNG KEÂ KEÁT QUAÛ KHAÛO SAÙT. 8 PHUÏ LUÏC IV: KEÁT QUAÛ KHAÛO SAÙT TAÏI COÂNG TY ABC. 10 PHUÏ LUÏC V: KEÁT QUAÛ KHAÛO SAÙT TAÏI COÂNG TY XYZ.
26 PHUÏ LUÏC VI: CAÙC CHÖÙNG TÖØ CHUÛ YEÁU SÖÛ DUÏNG TRONG CAÙC QUY TRÌNH. 31 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com GIÔÙI THIEÄU ÑEÀ TAØI 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI Trong xu höôùng hoäi nhaäp theá giôùi, ñaëc bieät Vieät Nam ñang trong giai ñoaïn ñaøm phaùn gia nhaäp toå chöùc thöông maïi theá giôùi (WTO) vaø naêm 2003 Vieät Nam ñaõ chính thöùc thöïc hieän caùc quy ñònh cuûa Khu vöïc maäu dòch töï do caùc ASEAN (AFTA), caùc doanh nghieäp taïi Vieät Nam ñaõ vaø ñang laøm gì ñeå taêng khaû naêng caïnh tranh? Ñeå taêng khaû naêng caïnh tranh, baét buoäc caùc doanh nghieäp phaûi tính toaùn xaây döïng giaù thaønh hôïp lyù, chi phí mua nguyeân lieäu vôùi giaù thaáp nhaát coù theå ñöôïc, doanh nghieäp phaûi kieåm soaùt chi phí chaët cheõ nhaèm giaûm chi phí … Trong nhöõng naêm gaàn nay, maëc duø Vieät Nam laø nöôùc naèm trong 10 nöôùc coù toác ñoä phaùt trieån cao treân theá giôùi, nhöng khaû naêng caïnh tranh cuûa haøng hoùa Vieät Nam so vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc khoâng cao: nhö haøng ñieän töû, neáu khoâng coù haøng raøo thueá quan thì laøm sao Vieät Nam coù theå caïnh tranh vôùi haøng Trung Quoác; gaïo cuûa Vieät Nam khoâng theå so saùnh ñöôïc vôùi gaïo cuûa Thaùi Lan, … Moät khi xu höôùng toaøn caàu hoùa caøng cao thì thò tröôøng caøng caïnh tranh khoác lieät. Tröôùc aùp löïc cuûa neàn kinh teá thò tröôøng, cuûa caùc toå chöùc kinh teá theá giôùi vaø thöïc teá taïi caùc doanh nghieäp Vieät Nam, doanh nghieäp phaûi töï xaây döïng moät keá hoaïch, chieán löôïc kinh doanh hieäu quaû hôn ñeå naâng cao khaû naêng caïnh tranh, ñem laïi lôïi ích cho xaõ hoäi, cho ngöôøi lao ñoäng.
Moät heä thoáng kieåm soaùt noäi boä hoaït ñoäng coù hieäu quaû vaø hieäu löïc seõ hoã trôï cho doanh nghieäp raát nhieàu trong vieäc kieåm soaùt chi phí. Vôùi mong muoán ñoùng goùp moät ít kieán thöùc ñaõ hoïc vaø moät soá kinh nghieäm thu thaäp ñöôïc qua quaù trình laøm kieåm toaùn, toâi xin trình baøy ñeà taøi: “Hoaøn thieän moät soá quy trình kieåm soaùt noäi boä taïi caùc Doanh nghieäp saûn xuaát, cheá bieán”. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. MUÏC TIEÂU CHOÏN ÑEÀ TAØI Heä thoáng hoùa lyù luaän cô baûn veà KSNB trong doanh nghieäp, khaûo saùt thöïc traïng KSNB taïi caùc doanh nghieäp saûn xuaát cheá bieán nhaèm ñeà xuaát moät soá quy trình kieåm soaùt noäi boä hoaøn chænh taïi caùc Doanh nghieäp saûn xuaát cheá bieán.
ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU Tìm hieåu Heä thoáng KSNB cuûa caùc doanh nghieäp saûn xuaát, cheá bieán trong nöôùc vaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi, sau ñoù taäp trung tìm hieåu vaøo moät soá quy trình chuû yeáu: Quy trình mua haøng – thanh toaùn vaø Quy trình baùn haøng – thu tieàn. Tìm hieåu thöïc teá quy trình mua haøng – thanh toaùn vaø baùn haøng – thu tieàn taïi 02 Doanh nghieäp saûn xuaát cheá bieán. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Söû duïng phöông phaùp toång hôïp vaø phaân tích, phoûng vaán, ñaùnh giaù chaát löôïng ñoä tin caäy cuûa thoâng tin kinh teá, taøi chính cuûa Baùo caùo taøi chính, Baùo caùo keá toaùn quaûn trò vaø Heä thoáng kieåm soaùt noäi boä taïi caùc doanh nghieäp. Kieåm tra vieäc tuaân thuû caùc nguyeân taéc hoaït ñoäng, quaûn lyù kinh doanh, ñaëc bieät söï tuaân thuû phaùp luaät, chính saùch cheá ñoä keá toaùn phaùt hieän nhöõng sô hôû, yeáu keùm, gian laän trong quaûn lyù, trong baûo veä taøi saûn cuûa doanh nghieäp vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm caûi tieán, hoaøn thieän heä thoáng quaûn lyù, ñieàu haønh kinh doanh cuûa doanh nghieäp.
Ñoàng thôøi coøn keát hôïp söû duïng theâm moät soá phöông phaùp khaùc nhö: phöông phaùp dieãn giaûi vaø quy naïp, phöông phaùp so saùnh vaø ñoái chieáu, Do vaäy ñeà taøi ñöôïc trình baøy nhö sau: - Nhöõng vaán ñeà chung veà KSNB - Kieåm soaùt noäi boä ñoái vôùi Chu trình mua haøng – thanh toaùn vaø baùn haøng – thu tieàn - Khaûo saùt vaø ñaùnh giaù thöïc traïng KSNB taïi moät soá doanh nghieäp: thoâng qua baûng caâu hoûi, qua vieäc tìm hieåu thöïc teá - Ñeà xuaát nhaèm hoaøn thieän Heä thoáng KSNB. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ I. NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG VEÀ KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ I.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ I.1 Lòch söû hình thaønh Tham nhuõng bao giôø cuõng lieân quan ñeán vieäc gian laän trong baùo caùo taøi chính. Kinh nghieäm cho thaáy, vieäc vi phaïm veà phaùp luaät, nguyeân taéc vaø chính saùch kieåu naøy laø keát quaû cuûa vieäc thieáu soùt trong quaûn lyù hoaëc kieåm soaùt noäi boä.
Vaøo naêm 1972-76, khi vuï Watergate xaûy ra ôû Myõ, Uûy ban chöùng khoaùn (SEC) 1 vaø Quoác hoäi ñaõ môû cuoäc ñieàu tra vaø ban haønh ñaïo luaät taøi trôï cho caùc chieán dòch vaø naêm 1977 ñaõ thoâng qua Ñieàu luaät Haønh vi hoái loä (FCPA) 2 ôû nöôùc ngoaøi. Ñieàu luaät naøy nhaán maïnh vieäc KSNB nhaèm ngaên ngöøa nhöõng khoaûn thanh toaùn baát hôïp phaùp vaø yeâu caàu caùc coâng ty phaûi ghi cheùp ñaày ñuû moïi hoaït ñoäng. Trong vaøi naêm sau ñoù, SEC vaø Hieäp hoäi keá toaùn vieân coâng chöùng Myõ (AICPA) 3 ñaõ ñeà nghò caùc baùo caùo phaûi ñöôïc soaïn thaûo theo heä thoáng kieåm soaùt noäi boä cuûa coâng ty. Giöõa naêm 1978 vaø 1985, AICPA ñaõ ban haønh moät soá chuaån möïc keá toaùn lieân quan ñeán kieåm soaùt noäi boä.
Thaùng 10/1985, Uûy ban quoác gia choáng gian laän baùo caùo taøi chính (thöôøng goïi laø Uûy ban Treadway) ñöôïc thaønh laäp. Nhieäm vuï chính cuûa Uûy ban Treadway laø xaùc ñònh nguyeân nhaân, yeáu toá gian laän baùo caùo taøi chính vaø ñöa ra caùc bieän phaùp ñeå giaûm gian laän. Uûy ban naøy ñöôïc söï hoã trôï cuûa 05 toå chöùc vaø hieäp hoäi keá toaùn chuyeân nghieäp: Hieäp hoäi keá toaùn vieân coâng chöùng Myõ (AICPA), Hieäp hoäi 1 Securities and Exchange Commision – Vieát taét SEC 2 Foreign Corrupt Practices Act – Vieát taét FCPA 3 American Institute of Certified Pubic Accountants – Vieát taét AICPA TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 keá toaùn Myõ (AAA) 4, Hieäp hoäi caùc nhaø quaûn trò taøi chính (FEI) 5, Hieäp hoäi kieåm toaùn vieân noäi boä (IIA) 6 vaø Hieäp hoäi keá toaùn vieân quaûn trò (IMA) 7. Naêm 1987, Uûy ban Treadway ñaõ ban haønh baùo caùo ñaàu tieân vaø ñeà nghò caàn coù moät toå chöùc hoã trôï cho Uûy ban nhaèm phaùt trieån vaø höôùng daãn thoáng nhaát veà kieåm soaùt noäi boä.
Do ñoù, Uûy ban ñoàng baûo trôï (COSO) 8 ñaõ ñöôïc thaønh laäp. COSO ñaõ nghieân cöùu hôn 03 naêm vaø quan taâm roäng raõi ñeán vieäc nghieân cöùu vaø thaûo luaän vôùi caùc nhaø laõnh ñaïo taäp ñoaøn, caùc nhaø laäp phaùp vaø haønh phaùp, kieåm toaùn vieân, caùc hoïc giaû, luaät sö vaø nhaø tö vaán. Maëc duø khaùc nhau veà quan ñieåm nhöng moïi ngöôøi ñeàu quan taâm ñeán vieäc giaûi quyeát ñeán caùc vaán ñeà chung. Keát quaû laø COSO ñaõ ban haønh Baùo caùo vôùi töïa ñeà “Internal Control – Integrated Framework”.
Baùo caùo COSO goàm 02 phaàn quan troïng: I) trình baøy ñònh nghóa chung veà kieåm soaùt noäi boä, vaø II) cung caáp moät neàn taûng giuùp cho caùc doanh nghieäp coù theå ñaùnh giaù vaø caûi thieän heä thoáng kieåm soaùt noäi boä. Ñaëc bieät laø coù lieân quan ñeán tham nhuõng, chuaån möïc COSO trôû thaønh moät trong nhöõng chuaån möïc chính maø caùc coâng ty Myõ söû duïng ñeå ñaùnh giaù söï thích hôïp cuûa hoï vôùi Ñieàu luaät Haønh vi hoái loä (FCPA) cuûa Myõ. Toùm laïi, Baùo caùo COSO 1992 laø taøi lieäu ñaàu tieân treân theá giôùi nghieân cöùu vaø ñònh nghóa veà KSNB moät caùch ñaày ñuû vaø coù heä thoáng.