Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần đầu tư phát triển công nghệ điện tử viễn thông elcom

Bài viết phân tích hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần đầu tư phát triển công nghệ điện tử viễn thông Elcom.

• Tác giả: Nguyễn Thu Hương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thuỷ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Tiền Lương Tại ELCOM: Giải Pháp Và Thách Thức
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG (ELCOM)
• 1.1. Đặc điểm lao động của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)
• 1.2. Các hình thức trả lương của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)
• 1.2.1. Hình thức tiền lương theo thời gian
• 1.2.1.1. Trả lương theo thời gian giản đơn
• 1.2.1.2. Trả lương theo thời gian có thưởng
• 1.2.1.3. Ưu nhược điểm của hình thức tiền lương theo thời gian
• 1.2.2. Hình thức tiền lương theo sản phẩm
• 1.2.2.1. Theo sản phẩm trực tiếp
• 1.2.2.1.1. Trả lương theo sản phẩm có thưởng
• 1.2.2.1.2. Trả lương theo sản phẩm luỹ tiến
• 1.2.2.2. Theo sản phẩm gián tiếp
• 1.2.2.3. Theo khối lượng công việc
• 1.2.3. Hình thức tiền lương hỗn hợp
• 1.3. Các hình thức đãi ngộ khác ngoài lương
• 1.4. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)
• 1.4.1. Quỹ tiền lương
• 1.4.1.1. Tiền lương chính
• 1.4.1.2. Tiền lương phụ
• 1.4.2. Quỹ bảo hiểm xã hội
• 1.4.3. Quỹ Bảo hiểm Y Tế
• 1.4.4. Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp
• 1.4.5. Kinh phí công đoàn
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)
• 3. CHƯƠNG 3: Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến kế toán tiền lương tại ELCOM

Cải tiến quy trình kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM) là một nhiệm vụ quan trọng. Tiền lương không chỉ là yếu tố quyết định đến đời sống của người lao động mà còn ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và sự phát triển bền vững của công ty. Việc cải tiến này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên.

1.1. Đặc điểm và vai trò của kế toán tiền lương

Kế toán tiền lương tại ELCOM đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí nhân sự. Hệ thống này không chỉ giúp theo dõi tiền lương mà còn đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong các khoản chi trả.

1.2. Lợi ích của việc cải tiến quy trình kế toán

Cải tiến quy trình kế toán tiền lương giúp ELCOM tối ưu hóa chi phí, nâng cao sự hài lòng của nhân viên và tăng cường hiệu quả hoạt động. Điều này cũng giúp công ty thu hút và giữ chân nhân tài.

II. Thách thức trong kế toán tiền lương tại ELCOM

Mặc dù ELCOM đã có những bước tiến trong việc cải tiến kế toán tiền lương, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như tính chính xác trong tính toán, sự phức tạp trong các khoản trích theo lương và sự thay đổi liên tục của quy định pháp luật là những yếu tố gây khó khăn.

2.1. Thách thức về công nghệ trong kế toán tiền lương

Việc áp dụng phần mềm kế toán tiền lương hiện đại là một thách thức lớn. Nhiều nhân viên chưa quen với công nghệ mới, dẫn đến sai sót trong quá trình nhập liệu và tính toán.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý các khoản trích theo lương

Các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn thường xuyên thay đổi, gây khó khăn trong việc cập nhật và quản lý.

III. Giải pháp công nghệ cho kế toán tiền lương tại ELCOM

Để giải quyết các thách thức trong kế toán tiền lương, ELCOM cần áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến. Việc sử dụng phần mềm kế toán tự động hóa sẽ giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán tiền lương

Phần mềm kế toán tiền lương giúp tự động hóa quy trình tính toán, từ đó giảm thiểu sai sót và tăng cường tính chính xác trong các báo cáo tài chính.

3.2. Tối ưu hóa quy trình quản lý nhân sự

Cải tiến quy trình quản lý nhân sự sẽ giúp ELCOM theo dõi hiệu suất làm việc của nhân viên, từ đó đưa ra các chính sách tiền lương hợp lý hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ELCOM

Nghiên cứu về kế toán tiền lương tại ELCOM đã chỉ ra rằng việc cải tiến quy trình không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực cho nhân viên. Kết quả cho thấy sự hài lòng của nhân viên tăng lên đáng kể.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong kế toán tiền lương đã giúp ELCOM giảm thiểu thời gian xử lý và tăng cường độ chính xác trong các báo cáo tài chính.

4.2. Đánh giá hiệu quả cải tiến quy trình

Các chỉ số hiệu suất làm việc của nhân viên đã được cải thiện rõ rệt, cho thấy rằng cải tiến kế toán tiền lương có tác động tích cực đến động lực làm việc của nhân viên.

V. Kết luận và tương lai của kế toán tiền lương tại ELCOM

Cải tiến kế toán tiền lương tại ELCOM là một quá trình liên tục. Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để đảm bảo rằng quy trình này luôn được tối ưu hóa. Tương lai của kế toán tiền lương tại ELCOM hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn nữa cho cả công ty và nhân viên.

5.1. Định hướng phát triển kế toán tiền lương

ELCOM sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới nhằm nâng cao hiệu quả trong kế toán tiền lương, từ đó tạo ra môi trường làm việc tốt hơn cho nhân viên.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải tiến liên tục

Cải tiến liên tục trong kế toán tiền lương không chỉ giúp ELCOM duy trì sự cạnh tranh mà còn đảm bảo sự hài lòng của nhân viên, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của công ty.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống quản trị doanh nghiệp, tiền lương và các khoản trích theo lương đóng vai trò trung tâm đối với việc tái sản xuất sức lao động, duy trì động lực làm việc và gắn kết người lao động với tổ chức. Việc chi trả thu nhập thỏa đáng và thực hiện đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn là công cụ chiến lược để thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngược lại, những bất cập trong cơ chế phân phối thu nhập và hạch toán kế toán tiền lương có thể dẫn đến sự trì trệ, suy giảm hiệu suất lao động hoặc gia tăng tỷ lệ nghỉ việc.

Tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM) – một đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và viễn thông có quy mô nhân sự đạt 340 người (tính đến năm 2012), chính sách tiền lương đã được thiết lập từ khi thành lập và trải qua nhiều đợt điều chỉnh. Tuy nhiên, công tác tổ chức và hạch toán kế toán tiền lương tại doanh nghiệp vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định cần được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý và biến động của thị trường.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và các quy định về quản trị lao động, tiền lương, các hình thức trả lương và chế độ trích lập các quỹ bảo hiểm trong doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM), bao gồm chứng từ, tài khoản hạch toán và quy trình ghi sổ kế toán.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại trong công tác hạch toán tiền lương tại đơn vị; từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Các hình thức tiền lương, quy trình tính lương và hạch toán các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM).
• Phạm vi nghiên cứu: Chuyên đề tập trung nghiên cứu chế độ tiền lương và các khoản trích theo lương của khối lao động nghiệp vụ và lao động trực tiếp sản xuất làm việc tại trụ sở chính của công ty (địa chỉ: 18 Nguyễn Chí Thanh, Ba Đình, Hà Nội); không đi sâu vào tiền lương và tiền thưởng của lao động tại các chi nhánh trực thuộc.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận và khung pháp lý

Nghiên cứu dựa trên các nguyên tắc kế toán tài chính doanh nghiệp, chế độ kế toán ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, Luật Kế toán (đặc biệt là Điều 51 quy định về tiêu chuẩn người làm kế toán), cùng các quy định pháp luật hiện hành về trích nộp các khoản theo lương:

• Quỹ tiền lương: Tổng số tiền lương trả cho toàn bộ cán bộ công nhân viên do doanh nghiệp trực tiếp quản lý, bao gồm tiền lương chính (lương cấp bậc, phụ cấp thường xuyên) và tiền lương phụ (lương nghỉ phép, lễ tết, ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan).
• Quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH): Trích lập theo tỷ lệ 24% trên tổng quỹ lương thực tế phải trả, trong đó 17% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh (quản lý doanh nghiệp) và 7% trừ vào thu nhập của người lao động.
• Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT): Trích lập theo tỷ lệ 4,5% trên tổng quỹ lương, trong đó 3% tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp và 1,5% trừ vào lương của người lao động.
• Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Thực hiện theo quy định từ ngày 01/01/2009 đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ 12 đến 36 tháng; người lao động đóng 1%, người sử dụng lao động đóng 1% tính vào chi phí, và Nhà nước hỗ trợ 1% từ ngân sách.
• Kinh phí công đoàn (KPCĐ): Trích 2% trên tổng quỹ lương thực tế phải trả, tính toàn bộ vào chi phí sản xuất kinh doanh của đơn vị sử dụng lao động.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp từ các văn bản nội bộ, quy chế phân cấp quản lý, hợp đồng giao khoán, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, phiếu chi, giấy chứng nhận y tế và sổ cái kế toán tại ELCOM.
• Phương pháp thống kê và phân loại: Phân nhóm lao động theo trình độ chuyên môn, tính chất công việc (thường xuyên, bán thời gian) và phòng ban chuyên môn.
• Phương pháp toán học và phân tích kế toán: Tính toán đơn giá tiền lương thời gian, tiền lương kinh doanh gắn với doanh số, mức trợ cấp bảo hiểm ốm đau (mức hưởng 75% lương cơ bản) và lập bảng phân bổ chi phí lương.
• Phương pháp tổng hợp và đối chiếu: Đối chiếu số liệu giữa chứng từ gốc, bảng tổng hợp thanh toán lương, bảng phân bổ chi phí và sổ kế toán tổng hợp (Sổ cái TK 334, TK 338).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm lao động – tiền lương và quản lý lao động, tiền lương của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)

Chương 1 khái quát cơ cấu nhân sự, các chính sách phân phối thu nhập và quy chế quản trị nhân lực tại ELCOM:

• Cơ cấu và chất lượng lao động: Đến năm 2012, công ty có quy mô 340 nhân viên. Tỷ lệ lao động có trình độ trên Đại học chiếm 6%; trình độ Đại học – Cao đẳng chiếm 80%; trình độ Trung cấp chiếm 5% và Lao động phổ thông chiếm 9%. Đặc biệt, trên 90% cán bộ quản lý cấp trung và cấp cao có trình độ trên đại học.
• Phân loại lao động: Nhân viên được phân chia thành hai nhóm chính:
  • Lao động thường xuyên trong danh sách: Gồm nhân viên các phòng chức năng (Phòng Kế toán, Phòng Kỹ thuật, Phòng Kinh doanh, Admin), hưởng lương theo tháng hoặc theo ngày làm việc thực tế.
  • Lao động tạm thời / bán thời gian: Nhân viên làm việc bán thời gian (Partime blog), hưởng lương theo số lượng sản phẩm hoàn thành trong tháng.
• Các hình thức trả lương áp dụng:
  • Lương theo thời gian: Áp dụng hình thức thời gian giản đơn và thời gian có thưởng. Đơn giá lương ngày được tính bằng lương tháng chia cho 25 ngày làm việc tiêu chuẩn; đơn giá lương giờ bằng lương ngày chia cho 8 giờ.
  • Lương theo sản phẩm và khối lượng công việc: Áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm trực tiếp (cho nhân viên sản xuất), sản phẩm có thưởng, sản phẩm lũy tiến, sản phẩm gián tiếp (cho công nhân vận chuyển, bảo dưỡng), và khoán theo khối lượng công việc.
  • Hình thức lương hỗn hợp: Kết hợp giữa lương thời gian và lương sản phẩm đối với các công việc không xác định trước định mức thời gian.
  • Chính sách đãi ngộ ngoài lương: Thưởng thi đua định kỳ dựa trên bình xét xếp loại A, B, C; thưởng sáng kiến cải tiến kỹ thuật, tiết kiệm nguyên vật liệu.
• Phân cấp quản lý tổ chức và tiền lương:
  • Đại hội đồng cổ đông quyết định mức thù lao của Hội đồng quản trị (HĐQT) và Ban Kiểm soát.
  • HĐQT quyết định tiền lương, phụ cấp của Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc và Kế toán trưởng.
  • Tổng Giám đốc quyết định bậc lương của cán bộ quản lý và nhân viên có mức lương hệ số.
  • Tiêu chuẩn bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo (Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng, Trưởng/Phó phòng) được quy định chặt chẽ về trình độ đại học trở lên, chứng chỉ ngoại ngữ (trình độ A, B), thời gian kinh nghiệm công tác và chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng do Bộ Tài chính cấp.
  • Việc xét nâng bậc lương hàng năm được tổ chức thành 2 đợt: Đợt 1 (15/06 – 30/06) và Đợt 2 (15/12 – 30/12), gắn liền với hiệu quả sản xuất kinh doanh của đơn vị.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử - Viễn thông (ELCOM)

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình hạch toán, hệ thống chứng từ, tài khoản và sổ kế toán áp dụng tại doanh nghiệp:

• Hệ thống chứng từ sử dụng:
  • Bảng chấm công (Biểu 2.4): Do trưởng bộ phận lập và nộp về Phòng Kế toán vào ngày 28 hàng tháng. Theo dõi các ký hiệu: X (Nghỉ việc), S (Nghỉ sáng), C (Nghỉ chiều), Ô (Nghỉ ốm), F (Nghỉ phép).
  • Hợp đồng giao khoán (Biểu 2.1): Mẫu 08-LĐTL theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
  • Phiếu chi tạm ứng và chi lương (Biểu 2.2, Biểu 2.7): Mẫu 02-TT theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC.
  • Bảng thanh toán tiền lương (Biểu 2.5) & Bảng tổng kết lương (Biểu 2.6): Tổng hợp chi tiết tiền lương cơ bản, phụ cấp, doanh thu, các khoản khấu trừ bảo hiểm, tạm ứng và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
  • Chứng từ trích nộp BHXH (Biểu 2.10, 2.11, 2.12): Giấy chứng nhận nghỉ ốm hưởng BHXH, Phiếu thanh toán trợ cấp BHXH (mức hưởng 75% lương cơ bản) và Bảng tổng hợp thanh toán trợ cấp BHXH.
• Phương pháp tính lương thực tế:
  • Phòng Kinh doanh: Áp dụng cơ chế kết hợp giữa lương thỏa thuận và 10% doanh thu đạt được trong tháng.
    • Nếu doanh thu $\ge$ 12.000.000 đồng: $\text{Mức lương tháng} = 3.000.000 + 10% \times \text{Doanh thu}$ (trừ các ngày nghỉ không hưởng lương).
    • Nếu doanh thu $<$ 12.000.000 đồng: $\text{Mức lương tháng} = 1.500.000 + 10% \times \text{Doanh thu}$.
  • Phòng Kỹ thuật, Kế toán, Admin: Tính theo mức lương thỏa thuận trong hợp đồng cộng phụ cấp, trừ số ngày nghỉ việc theo công thức: $\text{Lương ngày} = \frac{\text{Lương cơ bản}}{25}$.
• Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng:
  • TK 334 – Phải trả người lao động: Phản ánh các khoản tiền lương, tiền công, phụ cấp, BHXH phải trả và tình hình thanh toán, khấu trừ.
  • TK 338 – Phải trả, phải nộp khác: Sử dụng 3 tiểu khoản chính gồm TK 3382 (Kinh phí công đoàn), TK 3383 (Bảo hiểm xã hội + Bảo hiểm thất nghiệp), và TK 3384 (Bảo hiểm y tế).
  • Các tài khoản đối ứng: TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 111 (Tiền mặt), TK 141 (Tạm ứng), TK 3338 (Thuế TNCN phải nộp).
• Quy trình ghi sổ kế toán:
  • Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ.
  • Dữ liệu từ Bảng chấm công $\rightarrow$ Bảng thanh toán tiền lương phòng ban $\rightarrow$ Bảng tổng kết lương toàn công ty $\rightarrow$ Bảng phân bổ tiền lương và BHXH $\rightarrow$ Chứng từ ghi sổ $\rightarrow$ Sổ cái TK 334, TK 338.

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM)

Nội dung chương 3 tập trung vào việc tổng kết các mặt hạn chế còn tồn tại trong thực tiễn quản lý và hạch toán tại ELCOM, đồng thời đưa ra các phương hướng hoàn thiện:

• Khắc phục tính chất phân bổ cào bằng hoặc hạn chế trong cách tính định mức lương doanh thu và theo dõi ngày công lao động.
• Nâng cao tính chính xác trong việc tính toán và trích nộp các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) cho các đối tượng lao động ký hợp đồng từ 6 tháng trở lên theo quy định mới.
• Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ từ các phòng ban về Phòng Kế toán, đảm bảo thời hạn quyết toán và thanh toán trợ cấp BHXH kịp thời cho người lao động.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực tế công tác kế toán tiền lương tháng 08/2012 tại ELCOM

Dưới đây là bảng tổng hợp số liệu thanh toán tiền lương, các khoản trích theo lương và số tiền thực lĩnh của các bộ phận tại ELCOM trong kỳ kế toán tháng 08/2012:

STT	Phòng ban / Bộ phận	Tổng lương (VNĐ)	Tạm ứng (VNĐ)	BHXH (VNĐ)	BHYT (VNĐ)	BHTN (VNĐ)	KPCĐ (VNĐ)	Thuế TNCN (VNĐ)	Thực lĩnh (VNĐ)
1	Phòng Kinh doanh	23.089.854	0	840.000	180.000	120.000	50.000	100.000	22.799.854
2	Phòng Kỹ thuật	44.480.000	3.500.000	2.520.000	540.000	360.000	170.000	400.000	36.990.000
3	Partime Blog	2.112.000	0	0	0	0	30.000	0	2.078.000
4	Bộ phận Admin	25.660.000	0	1.190.000	255.000	140.000	110.000	50.000	23.915.000
5	Phòng Kế toán	10.400.000	0	350.000	75.000	50.000	50.000	50.000	9.825.000
Tổng	Toàn công ty	105.741.854	3.500.000	4.900.000	950.000	670.000	410.000	600.000	95.607.854

Số liệu phân bổ chi phí và thanh toán bảo hiểm

• Phân bổ chi phí lương và bảo hiểm (TK 642): Tổng mức lương làm căn cứ trích nộp bảo hiểm tháng 08/2012 là 70.000.000 đồng; tổng chi phí các khoản trích theo lương hạch toán Nợ TK 642 / Có TK 338 là 6.930.000 đồng (BHXH: 4.900.000 đồng, BHYT: 950.000 đồng, BHTN: 670.000 đồng, KPCĐ: 410.000 đồng).
• Thanh toán tiền lương: Ngày 05/09/2012, công ty lập Phiếu chi số 02-TT thực hiện chi trả lương tháng 8 bằng tiền mặt cho người lao động với số tiền 95.607.854 đồng (Nợ TK 334 / Có TK 111).
• Thanh toán trợ cấp ốm đau:
  • Nhân viên Trịnh Kim Cương (Phòng Kỹ thuật) nghỉ ốm 12 ngày, số tiền trợ cấp BHXH được duyệt chi: 900.000 đồng.
  • Nhân viên Trần Thị Ngọc Oanh (Admin) nghỉ ốm 5,5 ngày, số tiền trợ cấp BHXH được duyệt chi: 412.500 đồng.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

• Phản ánh trung thực quy trình tổ chức bộ máy kế toán và hạch toán phần hành tiền lương tại một doanh nghiệp công nghệ - viễn thông quy mô vừa và lớn.
• Hệ thống hóa đầy đủ biểu mẫu luân chuyển từ chấm công, bảng thanh toán lương chi tiết, bảng thanh toán trợ cấp BHXH đến sổ cái tổng hợp theo đúng quy định của chế độ kế toán hiện hành.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Giới hạn phạm vi không gian: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu số liệu và quy trình kế toán tại trụ sở chính của Công ty ELCOM, chưa khảo sát hạch toán tiền lương và các chế độ đãi ngộ tại các chi nhánh trực thuộc hoặc công ty thành viên.
• Giới hạn dữ liệu thời gian: Các phân tích chi tiết và bảng biểu minh họa tập trung chủ yếu vào kỳ kế toán tháng 8 năm 2012.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế kế toán tiền lương hợp nhất giữa công ty mẹ và các chi nhánh hạch toán phụ thuộc; tích hợp quy trình chấm công tự động với phần mềm kế toán quản trị doanh nghiệp (ERP) để giảm thiểu thao tác ghi sổ thủ công.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu thực tế hữu ích cho:

1. Sinh viên chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán: Cung cấp mẫu biểu thực tế và quy trình hạch toán nghiệp vụ tiền lương, các khoản trích theo lương theo hình thức Chứng từ ghi sổ.
2. Kế toán viên doanh nghiệp: Tham khảo mô hình xây dựng bảng lương kết hợp thời gian và hoa hồng doanh thu (áp dụng cho khối kinh doanh) và quy trình lập hồ sơ thanh quyết toán trợ cấp BHXH ngắn hạn (ốm đau, thai sản).
3. Các phần nội dung đáng tham khảo nhất:
   • Kỹ thuật lập Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Biểu số 2.8).
   • Quy trình ghi sổ chi tiết và Sổ cái TK 334, TK 338 (Biểu số 2.3, 2.9, 2.14).
   • Phương pháp xác định trợ cấp BHXH hưởng 75% lương cơ bản kèm mẫu Giấy chứng nhận nghỉ ốm (Biểu 2.10, 2.11, 2.12).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty ELCOM áp dụng công thức tính lương như thế nào đối với nhân viên Phòng Kinh doanh?

Nhân viên Phòng Kinh doanh được tính lương tháng dựa trên mức lương thỏa thuận kết hợp với tỷ lệ 10% doanh thu đạt được trong tháng:

• Nếu doanh thu $\ge$ 12.000.000 đồng: $\text{Lương tháng} = 3.000.000 + 10% \times \text{Doanh thu} - \text{Tiền trừ ngày nghỉ}$.
• Nếu doanh thu $<$ 12.000.000 đồng: $\text{Lương tháng} = 1.500.000 + 10% \times \text{Doanh thu} - \text{Tiền trừ ngày nghỉ}$.
• Đơn giá trừ ngày nghỉ được tính bằng mức lương cơ bản chia cho 25 ngày công tiêu chuẩn.

2. Tỷ lệ trích nộp các quỹ BHXH, BHYT, BHTN và KPCĐ tại ELCOM được phân bổ ra sao?

Căn cứ chế độ kế toán tại thời điểm nghiên cứu:

• BHXH (24%): Doanh nghiệp tính vào chi phí 17%, trừ vào lương nhân viên 7%.
• BHYT (4,5%): Doanh nghiệp tính vào chi phí 3%, trừ vào lương nhân viên 1,5%.
• BHTN: Người lao động đóng 1%, doanh nghiệp trích vào chi phí 1%, Nhà nước hỗ trợ 1%.
• KPCĐ (2%): Doanh nghiệp tính toàn bộ 2% vào chi phí sản xuất kinh doanh.

3. Quy trình chi trả trợ cấp BHXH khi người lao động nghỉ ốm tại ELCOM được thực hiện như thế nào?

Khi phát sinh nghiệp vụ nghỉ ốm:

• Người lao động nộp Giấy chứng nhận nghỉ ốm hưởng BHXH có xác nhận của cơ sở y tế (ghi rõ số ngày nghỉ).
• Kế toán lập Phiếu thanh toán trợ cấp BHXH với mức hưởng bằng 75% lương cơ bản tính theo ngày.
• Kế toán lập Bảng tổng hợp thanh toán trợ cấp BHXH trình duyệt và chi trả trước cho người lao động (ghi Nợ TK 338 / Có TK 334 và Nợ TK 334 / Có TK 111), sau đó làm thủ tục thanh quyết toán với cơ quan BHXH quận để được hoàn trả tiền.

4. Hình thức kế toán ghi sổ và các tài khoản chủ yếu được ELCOM sử dụng để hạch toán tiền lương là gì?

Công ty áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ. Các tài khoản kế toán chủ yếu bao gồm:

• TK 334: Phải trả người lao động.
• TK 338 (chi tiết 3382, 3383, 3384): Phải trả, phải nộp khác.
• TK 642: Chi phí quản lý doanh nghiệp.
• TK 111, TK 141, TK 3338: Tiền mặt, tạm ứng và thuế TNCN.

5. Việc xét nâng bậc lương định kỳ cho người lao động tại ELCOM được quy định như thế nào?

Việc xét nâng bậc lương hàng năm gắn liền với kết quả sản xuất kinh doanh của công ty và được chia thành 2 đợt:

• Đợt 1: Từ ngày 15/06 đến hết ngày 30/06.
• Đợt 2: Từ ngày 15/12 đến hết ngày 30/12.
• Tiêu chuẩn xét duyệt: Đủ thời gian giữ bậc cũ, hoàn thành nhiệm vụ (không bị kỷ luật từ khiển trách trở lên), và trình độ chuyên môn được nâng cao tương xứng với bậc lương mới.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã phản ánh toàn diện bức tranh tổ chức quản trị nhân lực và thực trạng hạch toán phần hành kế toán tiền lương cùng các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM). Thông qua việc khảo sát hệ thống chứng từ, sổ sách và số liệu thực tế tháng 08/2012, tác giả đã làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tính lương kinh doanh kết hợp doanh số và việc quản lý trích nộp các quỹ bảo hiểm bắt buộc theo hình thức Chứng từ ghi sổ. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất trong công trình góp phần giúp doanh nghiệp hoàn thiện chế độ đãi ngộ, đảm bảo tuân thủ chuẩn mực kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị chi phí lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG (ELCOM) 1. Đặc điểm lao động của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM). Do ngành nghề kinh doanh của Công ty rất đa dạng nên lực lượng lao động cũng đa dạng và Công ty phải tiến hành phân loại lao động. Có nhiều cách phân loại lao động.

Nhưng chủ yếu Công ty áp dụng hình thức phân loại lao động theo thời gian làm việc và theo khối lượng sản phẩm hoàn thành của Nhân viên. Như vậy Nhân viên trong Công ty được chia thành: Lao động thường xuyên trong danh sách: gồm nhân viên các phòng ban (phòng kế toán, phòng kỹ thuật, phòng kinh doanh). Nhân viên này được hưởng lương theo tháng hoặc theo ngày làm việc. Lao động mang tính tạm thời là lao động làm việc bán thời gian (chỉ làm việc vào thời gian tối - Nhân viên Bán thời gian).

Nhân viên này được hưởng lương theo số lượng sản phẩm mỗi Nhân viên hoàn thành trong tháng. Từ ngày thành lập đến nay Công ty đảm bảo công ăn việc làm, đời sống cán bộ, nhân viên trong Công ty ổn định, phát triển năm sau cao hơn năm trước. Thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ đối với Nhà nước. Vì vậy Công ty càng phát triển lớn mạnh không ngừng với tổng số lao động năm 2012 lên tới 340 nhân viên.

Nhân viên trong Công ty đều có trình độ cao. Nhân viên mang tính chất ổn định. Phần lớn đều đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Trên 90% cán bộ quản lý cấp trung – cao đều có trình độ trên đại học.

7 SV: Nguyễn Thu Hương GVHD: TS. Phạm Thị Thuỷ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP KHOA KẾ TOÁN – TRƯỜNG KTQD Tỷ lệ nhân viên có trình độ trên Đại học là 6%; Trình độ Đại học – Cao đẳng là 80%; Trình độ Trung cấp là 5% và Lao động phổ thông là 9%. Nhìn chung lực lượng nhân sự của Elcom được đánh giá tương đối ổn định, giúp công ty triển khai được các ưu tiên chiến lược và kế hoạch kinh doanh thuận lợi hơn. Các hình thức trả lương của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM).

Hình thức tiền lương theo thời gian. Theo hình thức này, tiền lương trả cho người lao động được tính theo thời gian làm việc, cấp bậc và thang lương theo tiêu chuẩn Nhà nước qui định. Đây là hình thức tiền lương được tính theo thời gian lao động, cấp bậc kỹ thuật, chức vụ và tháng lương của người lao động. Tuỳ theo yêu cầu và khả năng quản lý thời gian lao động của doanh nghiệp, việc tính trả lương theo thời gian có thể tiến hành trả lương theo thời gian giản đơn và trả lương theo thời gian có thưởng.

* Trả lương theo thời gian giản đơn Lương theo thời gian giản đơn bao gồm: + Lương tháng: Đã được quy định cho từng bậc lương trong bảng lương, thường áp dụng cho nhân viên làm công việc quản lý hành chính, quản lý kinh tế. Tiền lương tháng = Mức lương tối thiểu x Hệ số mức lương hiện hưởng + Phụ cấp (nếu có) + Lương ngày: Căn cứ vào số ngày làm việc thực tế trong tháng và mức lương của một ngày để tính trả lương, áp dụng trả lương cho nhân viên trong thời gian học tập, hội họp hoặc làm nhiệm vụ khác, người lao động 8 SV: Nguyễn Thu Hương GVHD: TS. Phạm Thị Thuỷ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP KHOA KẾ TOÁN – TRƯỜNG KTQD theo hợp đồng ngắn hạn. Mức lương này bằng mức lương tháng chia cho 25 ngày.

Tiền lương ngày = Mức lương ngày x Số ngày làm việc thực tế Ví dụ: Lương ngày của nhân viên Cao Hoàng Hiệp = 6,000,000 / 25 = 240,000 VNĐ + Lương giờ: Căn cứ vào mức lương ngày chia cho 8 giờ và số giờ làm việc thực tế, áp dụng để tính đơn giá tiền lương trả theo sản phẩm. Tiền lương giờ = Mức lương giờ x Số giờ làm việc thực tế * Trả lương theo thời gian có thưởng Thực chất của hình thức này là sự kết hợp giữa tiền lương thời gian giản đơn với tiền thưởng khi đảm bảo và vượt các chỉ tiêu đã quy định như: Tiết kiệm thời gian lao động, tiết kiệm nguyên vật liệu, tăng năng suất lao động hay đảm bảo giờ công, ngày công… * Ưu nhược điểm của hình thức tiền lương theo thời gian: Dễ làm, dễ tính toán nhưng chưa đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động vì hình thức này chưa tính đến một cách đầy đủ chất lượng lao động, chưa phát huy hết khả năng sẵn có của người lao động, chưa khuyến khích người lao động quan tâm đến kết quả lao động. Vì vậy để khắc phục bớt những hạn chế này, ngoài việc tổ chức theo dõi ghi chép đầy đủ thời gian làm việc của công nhân viên, doanh nghiệp cần phải thường xuyên kiểm tra tiến độ làm việc và chất lượng công việc của công nhân viên kết hợp với chế độ khen thưởng hợp lý. Hình thức tiền lương theo sản phẩm.

9 SV: Nguyễn Thu Hương GVHD: TS. Phạm Thị Thuỷ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP KHOA KẾ TOÁN – TRƯỜNG KTQD Theo hình thức này tiền lương tính trả cho người lao động căn cứ vào kết quả lao động, số lượng và chất lượng sản phẩm công việc, lao vụ đã hoàn thành và đơn giá tiền lương cho một đơn vị sản phẩm, công việc và lao vụ đó. Tiền lương theo sản phẩm = Số lượng sản phẩm hoàn thành đủ tiêu chuẩn chất lượng x Đơn giá tiền lương sản phẩm Tuỳ theo mối quan hệ giữa người lao động với kết quả lao động, tuỳ theo yêu cầu quản lý về nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng nhanh sản phẩm và chất lượng sản phẩm mà công ty có thể thực hiện theo hình thức tiền lương sản phẩm trực tiếp và hình thức tiền lương sản phẩm gián tiếp. Theo sản phẩm trực tiếp: Là hình thức tiền lương trả cho người lao động được tính theo số lượng sản lượng hoàn thành đúng quy cách, phẩm chất và đơn giá lương sản phẩm.

Đây là hình thức được công ty sử dụng để tính lương phải trả cho CNV trực tiếp sản xuất sản phẩm. + Trả lương theo sản phẩm có thưởng: Là kết hợp trả lương theo sản phẩm trực tiếp hoặc gián tiếp và chế độ tiền thưởng trong sản xuất (thưởng tiết kiệm vật tư, thưởng tăng suất lao động, năng cao chất lượng sản phẩm). + Trả lương theo sản phẩm luỹ tiến: Theo hình thức này tiền lương trả cho người lao động gồm tiền lương tính theo sản phẩm trực tiếp và tiền lương tính theo tỷ lệ luỹ tiến căn cứ vào mức độ vượt định mức lao động của họ. Hình thức này áp dụng ở những khâu sản xuất quan trọng, cần thiết phải đẩy nhanh tiến độ sản xuất hoặc cần động viên công nhân phát huy sáng kiến phá vỡ định mức lao động.

Theo sản phẩm gián tiếp: 10 SV: Nguyễn Thu Hương GVHD: TS. Phạm Thị Thuỷ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP KHOA KẾ TOÁN – TRƯỜNG KTQD Được áp dụng để trả lương cho công nhân làm các công việc phục vụ sản xuất ở các bộ phận sản xuất như: công nhân vận chuyển nguyên vật liệu, bảo dưỡng máy móc thiết bị. Trong trường hợp này căn cứ vào kết quả sản xuất của lao động trực tiếp để tính lương cho lao động phục vụ sản xuất. Theo khối lượng công việc: Là hình thức tiền lương trả theo sản phẩm áp dụng cho những công việc lao động đơn giản, công việc có tính chất đột xuất như: khoán bốc vác, khoán vận chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm.

Tiền lương khoán công việc = Mức lương quy định cho từng công việc x Khối lượng công việc đã hoàn thành Theo hình thức này, doanh nghiệp qui định mức tiền lương cho mỗi công việc hoặc khối lượng sản phẩm hoàn thành. Người lao động căn cứ vào mức lương này có thể tính được tiền lương của mình thông qua khối lượng công việc mình đã hoàn thành. Hình thức tiền lương hỗn hợp. Có một số công việc khó áp dụng các hình thức trả lương như không tính trước được thời gian, không định lượng được khối lượng công việc cũng như sản phẩm hoàn thành.

Vì vậy kết hợp các hình thức trả lương trên để xây dựng hình thức lương hỗn hợp. 11 SV: Nguyễn Thu Hương GVHD: TS. Phạm Thị Thuỷ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP KHOA KẾ TOÁN – TRƯỜNG KTQD 1. Các hình thức đãi ngộ khác ngoài lương.

Ngoài tiền lương, BHXH, công nhân viên có thành tích trong sản xuất, trong công tác được hưởng khoản tiền thưởng, việc tính toán tiền lương căn cứ vào quyết định và chế độ khen thưởng hiện hành. Tiền thưởng thi đua từ quỹ khen thưởng, căn cứ vào kết quả bình xét A, B, C và hệ số tiền thưởng để tính. Tiền thưởng về sáng kiến nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm vật tư, tăng năng suất lao động căn cứ vào hiệu quả kinh tế cụ thể để xác định. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Điện tử Viễn Thông (ELCOM).

Quỹ tiền lương. Là toàn bộ số tiền lương trả cho số công nhân viên của công ty do công ty quản lý, sử dụng và chi trả lương. Quỹ tiền lương của công ty gồm: - Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian làm việc thực tế và các khoản phụ cấp thường xuyên như phụ cấp làm đêm, thêm giờ, phụ cấp khu vực, … - Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất, do những nguyên nhân khách quan, thời gian nghỉ phép. - Các khoản phụ cấp thường xuyên: phụ cấp học nghề, phụ cấp thâm niên, phụ cấp làm đêm, thêm giờ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ cấp dạy nghề, phụ cấp công tác lưu động, phụ cấp cho những người làm công tác khoa học - kỹ thuật có tài năng.

- Về phương diện hạch toán kế toán, quỹ lương của công ty được chia thành 2 loại: tiền lương chính, tiền lương phụ. 12 SV: Nguyễn Thu Hương GVHD: TS. Phạm Thị Thuỷ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP KHOA KẾ TOÁN – TRƯỜNG KTQD + Tiền lương chính: Là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian họ thực hiện nhiệm vụ chính: gồm tiền lương cấp bậc, các khoản phụ cấp. + Tiền lương phụ: Là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian họ thực hiện nhiệm vụ chính của họ, thời gian người lao động nghỉ phép, nghỉ lễ tết, ngừng sản xuất được hưởng lương theo chế độ.