Khóa luận về cải tiến công tác kế toán thanh toán với người mua và người bán tại Công ty TNHH Tân Vũ

Khóa luận phân tích công tác kế toán thanh toán tại công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Anh
• Người hướng dẫn: Ths. Trần Thị Thanh Thảo
• Trường học: Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA, NGƯỜI BÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Một số vấn đề chung về thanh toán với người mua, người bán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Khái niệm, vị trí của thanh toán với người mua và người bán trong các quan hệ thanh toán
• 1.3. Vai trò của thanh toán với người mua, người bán trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.4. Các phương thức thanh toán
• 1.5. Nhiệm vụ của kế toán thanh toán với người mua, người bán
• 1.6. Nội dung tổ chức kế toán thanh toán với người mua trong doanh nghiệp
• 1.7. Nguyên tắc kế toán thanh toán với người mua
• 1.8. Chứng từ sử dụng
• 1.9. Tài khoản sử dụng
• 1.10. Kế toán các nghiệp vụ cơ bản liên quan đến thanh toán với người mua trong DN theo TT 133/2016
• 1.11. Nội dung kế toán thanh toán với người bán
• 1.12. Nguyên tắc kế toán thanh toán với người bán
• 1.13. Chứng từ sử dụng trong kế toán thanh toán với người bán
• 1.14. Tài khoản trong kế toán thanh toán với người bán
• 1.15. Nội dung kế toán các nghiệp vụ thanh toán có liên quan đến ngoại tệ
• 1.16. Tỷ giá và quy định sử dụng tỷ giá trong kế toán
• 1.17. Kế toán các nghiệp vụ thanh toán với người mua, người bán có liên quan đến ngoại tệ
• 1.18. Tổ chức vận dụng sổ sách kế toán trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong DN theo TT 133/2016/TT-BTC
• 1.19. Tổ chức vận dụng sổ sách kế toán trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong DN áp dụng hình thức Nhật ký chung
• 1.20. Tổ chức vận dụng sổ sách kế toán trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong DN áp dụng hình thức Nhật ký sổ cái
• 1.21. Tổ chức vận dụng sổ sách kế toán trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong DN áp dụng hình thức Chứng từ ghi sổ
• 1.22. Tổ chức vận dụng sổ sách kế toán trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong DN áp dụng hình thức Kế toán máy
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA, NGƯỜI BÁN TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ DỊCH VỤ THƯƠNG MẠI TÂN VŨ
• 2.1. Khái quát chung về Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 2.3. Đặc điểm về ngành nghề kinh doanh
• 2.4. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.5. Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 2.6. Thực trạng công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 2.7. Đặc điểm về phương thức thanh toán và hình thức thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 2.8. Thực trạng kế toán thanh toán với người mua tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 2.9. Thực trạng kế toán thanh toán với người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA, NGƯỜI BÁN TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ DỊCH VỤ THƯƠNG MẠI TÂN VŨ
• 3.1. Đánh giá về công tác kế toán nói chung và công tác kế toán thanh toán nói riêng tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ
• 3.2.1. Kiến nghị 1: Trích lập dự phòng phải thu khó đòi
• 3.2.2. Kiến nghị 2: Tin học hóa công tác kế toán
• 3.2.3. Kiến nghị 3: Tăng cường quản lý công nợ
• 3.2.4. Kiến nghị 4: Áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến kế toán thanh toán tại Công ty TNHH Tân Vũ

Cải tiến quy trình kế toán thanh toán là một yếu tố quan trọng giúp Công ty TNHH Tân Vũ nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính. Việc tổ chức kế toán thanh toán một cách hợp lý không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý tốt dòng tiền mà còn đảm bảo tính chính xác trong các báo cáo tài chính. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc tối ưu hóa quy trình này trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán thanh toán

Kế toán thanh toán là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các giao dịch tài chính liên quan đến việc thanh toán với người mua và người bán. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc theo dõi các khoản phải thu và phải trả mà còn giúp doanh nghiệp duy trì mối quan hệ tốt với các đối tác.

1.2. Lợi ích của việc cải tiến quy trình kế toán thanh toán

Cải tiến quy trình kế toán thanh toán giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm thiểu sai sót và nâng cao độ chính xác trong báo cáo tài chính. Điều này không chỉ tạo ra sự tin tưởng từ phía đối tác mà còn giúp doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định tài chính kịp thời và chính xác.

II. Những thách thức trong công tác kế toán thanh toán tại Công ty TNHH Tân Vũ

Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc cải tiến quy trình kế toán thanh toán, Công ty TNHH Tân Vũ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tài chính và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

2.1. Thiếu sót trong quy trình ghi chép

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu sót trong quy trình ghi chép các giao dịch thanh toán. Điều này có thể dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính và ảnh hưởng đến quyết định quản lý.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý công nợ

Quản lý công nợ là một vấn đề phức tạp, đặc biệt là khi có nhiều đối tác và khách hàng. Việc không theo dõi chặt chẽ các khoản phải thu có thể dẫn đến tình trạng nợ xấu, ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp.

III. Phương pháp cải tiến quy trình kế toán thanh toán hiệu quả

Để giải quyết những thách thức trong công tác kế toán thanh toán, Công ty TNHH Tân Vũ cần áp dụng một số phương pháp cải tiến hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn nâng cao khả năng quản lý tài chính.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong kế toán

Việc áp dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình ghi chép và báo cáo. Điều này không chỉ giảm thiểu sai sót mà còn tiết kiệm thời gian cho nhân viên kế toán.

3.2. Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán

Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán thanh toán là rất cần thiết. Nhân viên được trang bị kiến thức và kỹ năng sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu sai sót trong quá trình thực hiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty TNHH Tân Vũ

Việc áp dụng các phương pháp cải tiến đã mang lại những kết quả tích cực cho Công ty TNHH Tân Vũ. Các số liệu cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong quy trình kế toán thanh toán, từ đó nâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.

4.1. Kết quả đạt được sau khi cải tiến

Sau khi áp dụng các phương pháp cải tiến, Công ty TNHH Tân Vũ đã giảm thiểu được thời gian xử lý các giao dịch thanh toán và nâng cao độ chính xác trong báo cáo tài chính.

4.2. Phản hồi từ nhân viên và đối tác

Phản hồi từ nhân viên cho thấy họ cảm thấy hài lòng hơn với quy trình làm việc mới. Đối tác cũng đánh giá cao sự chuyên nghiệp trong công tác thanh toán của công ty.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho kế toán thanh toán tại Công ty TNHH Tân Vũ

Cải tiến kế toán thanh toán là một quá trình liên tục và cần thiết cho sự phát triển bền vững của Công ty TNHH Tân Vũ. Việc duy trì và nâng cao hiệu quả trong công tác này sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua những thách thức trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc duy trì cải tiến

Duy trì cải tiến quy trình kế toán thanh toán sẽ giúp Công ty TNHH Tân Vũ không chỉ nâng cao hiệu quả tài chính mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để đảm bảo quy trình kế toán thanh toán luôn được tối ưu hóa và phù hợp với xu hướng phát triển của ngành.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ" do sinh viên Nguyễn Thị Thúy Anh thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Thị Thanh Thảo tại Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng (năm 2022). Nghiên cứu thuộc chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán, tập trung vào lĩnh vực tổ chức hạch toán công nợ tại doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ kỹ thuật.

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, quan hệ thanh toán với người mua và người bán phản ánh sự vận động liên tục của dòng tiền và vốn lưu động. Nguồn tiền thu hồi từ khách hàng là cơ sở để doanh nghiệp bù đắp các chi phí mua hàng, thanh toán lương, thực hiện nghĩa vụ ngân sách và tái đầu tư vào chu kỳ kinh doanh tiếp theo. Ngược lại, việc quản lý và thực hiện nghĩa vụ nợ phải trả cho nhà cung cấp tác động trực tiếp đến uy tín thương mại, khả năng huy động hàng hóa và sự an toàn tài chính của đơn vị. Thực tế tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa cho thấy sự hạn chế về vốn tự có thường dẫn đến tình trạng chiếm dụng vốn lẫn nhau; nếu công tác kế toán thanh toán không được theo dõi chặt chẽ theo từng đối tượng, thời hạn và số tiền thì doanh nghiệp sẽ đối mặt với rủi ro ứ đọng vốn, phát sinh nợ khó đòi và mất cân đối thanh khoản. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả đã chọn đề tài nhằm khảo sát thực tế quy trình hạch toán thanh toán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ để tìm ra các giải pháp hoàn thiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo ba nội dung chính:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC.
2. Khảo sát, mô tả và phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ.
3. Đánh giá các ưu điểm, hạn chế cơ bản trong công tác kế toán nói chung và kế toán thanh toán nói riêng tại công ty; từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác hạch toán và quản lý công nợ tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán thanh toán với người mua (khoản phải thu) và người bán (khoản phải trả), bao gồm hệ thống chứng từ, tài khoản, trình tự luân chuyển chứng từ và phương pháp ghi chép sổ sách kế toán.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ (địa chỉ trụ sở chính: Số 73 Gác 2 Lý Thường Kiệt, Phường Quang Trung, Quận Hồng Bàng, TP. Hải Phòng; trụ sở làm việc: Số 1087 Hùng Vương, Quận Hồng Bàng, TP. Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và tài liệu thực tế phục vụ khảo sát công tác kế toán được thu thập trong niên độ kế toán năm 2020 (kết hợp dữ liệu theo dõi năm 2021); thời gian thực hiện khóa luận từ ngày 04/04/2022 đến ngày 24/06/2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Tác giả đã hệ thống hóa các nguyên tắc, chứng từ, tài khoản và phương pháp kế toán đối với hai nhóm quan hệ thanh toán cơ bản:

• Kế toán các khoản phải thu khách hàng (TK 131): Nguyên tắc hạch toán chi tiết theo từng đối tượng khách nợ, từng lần thanh toán và từng thời hạn; hạch toán riêng các khoản trả trước của khách hàng và các khoản giảm trừ (chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại); quy định không bù trừ số dư giữa bên Nợ và bên Có của TK 131 khi lập Bảng cân đối kế toán.
• Kế toán các khoản phải trả người bán (TK 331): Nguyên tắc ghi chép chi tiết từng chủ nợ, phân ánh số tiền đã ứng trước cho nhà cung cấp, xử lý chênh lệch giữa giá tạm tính và giá thực tế khi nhận vật tư chưa có hóa đơn; nguyên tắc tách bạch giữa tài sản và nguồn vốn khi lấy số dư lập báo cáo tài chính.
• Nghiệp vụ thanh toán bằng ngoại tệ: Quy định sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh doanh thu/chi phí và tỷ giá ghi sổ kế toán (bình quân, FIFO hoặc đích danh) khi thanh toán nợ; phương pháp phản ánh chênh lệch tỷ giá hối đoái vào TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính) hoặc TK 635 (Chi phí tài chính); nguyên tắc đánh giá lại số dư tiền tệ có gốc ngoại tệ vào cuối kỳ kế toán.
• Hình thức tổ chức sổ sách kế toán: Lý thuyết về 4 hình thức kế toán được quy định trong chế độ kế toán gồm: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ Cái, Chứng từ ghi sổ và Kế toán máy; phân tích ưu điểm, nhược điểm và trình tự xử lý số liệu của từng hình thức đối với phần hành thanh toán.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng trong khóa luận gồm có:

• Phương pháp thu thập và quan sát thực tế: Thu thập trực tiếp hệ thống chứng từ kế toán ban đầu (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo có ngân hàng), sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết công nợ tại phòng Tài chính - Kế toán của công ty.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu phát sinh nghiệp vụ kinh tế đến khâu ghi sổ chi tiết, sổ cái và lên báo cáo; tổng hợp số liệu công nợ để đánh giá tính logic của luồng số liệu kế toán.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu: Đối chiếu các quy định chuẩn mực trong Thông tư 133/2016/TT-BTC với thực tế xử lý nghiệp vụ tại đơn vị để phát hiện khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu:

• Dữ liệu sơ cấp: Chứng từ gốc thực tế phát sinh trong tháng 12 năm 2020 tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ, bao gồm Hóa đơn GTGT số 0000145, 0000154, 0000157; Giấy báo có số 997, 1071.
• Dữ liệu thứ cấp: Hồ sơ pháp lý thành lập công ty (Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0201866670), cơ cấu tổ chức bộ máy, các sổ kế toán gồm Sổ Nhật ký chung năm 2020 (Mẫu S03a-DNN), Sổ Cái TK 131 năm 2020 (Mẫu S03b-DNN), Sổ chi tiết phải thu khách hàng (Mẫu S31-DNN) và Bảng tổng hợp chi tiết công nợ phải thu năm 2020.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thanh toán với người mua, người bán trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chương 1 tập trung làm rõ bản chất kinh tế và nội dung hạch toán các quan hệ thanh toán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tác giả khẳng định quan hệ thanh toán phát sinh từ sự chiếm dụng vốn tất yếu giữa doanh nghiệp với các chủ thể bên ngoài do nguồn vốn chủ sở hữu có hạn. Kế toán thanh toán giữ vai trò phản ánh, giám sát việc chấp hành kỷ luật thanh toán và cung cấp thông tin cho việc điều hòa ngân quỹ.

Chương này trình bày chi tiết kết cấu và nội dung phản ánh của TK 131 và TK 331 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, các nghiệp vụ mua bán hàng hóa, ứng trước tiền hàng, chiết khấu, giảm giá và phương pháp xử lý chênh lệch tỷ giá ngoại tệ. Điểm nhấn của chương là phần phân tích cơ chế vận hành của 4 hình thức sổ kế toán:

• Hình thức Nhật ký chung: Mọi nghiệp vụ được ghi theo trình tự thời gian vào Sổ Nhật ký chung trước khi chuyển sang Sổ Cái; thuận lợi cho phân công lao động và chuyển đổi sang kế toán máy.
• Hình thức Nhật ký - Sổ Cái: Kết hợp trình tự thời gian và nội dung kinh tế trên một quyển sổ tổng hợp duy nhất; đơn giản, dễ làm nhưng chỉ phù hợp với quy mô nhỏ, ít nghiệp vụ.
• Hình thức Chứng từ ghi sổ: Phân tách việc ghi theo thời gian (Sổ Đăng ký chứng từ ghi sổ) và theo nội dung kinh tế (Sổ Cái); căn cứ vào Chứng từ ghi sổ đã lập.
• Hình thức Kế toán máy: Dữ liệu từ chứng từ được nhập tự động vào phần mềm, các sổ tổng hợp, chi tiết và báo cáo tài chính được kết xuất tự động, đảm bảo tốc độ và độ chính xác cao.

Chương 2: Thực trạng tổ chức kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ

Chương 2 phản ánh chi tiết đặc điểm tổ chức hoạt động và thực trạng kế toán tại đơn vị khảo sát:

• Đặc điểm doanh nghiệp: Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ thành lập ngày 12/04/2018, mã số thuế 0201866670, do Chi cục thuế khu vực Hồng Bàng - An Dương quản lý; người đại diện pháp luật là bà Nguyễn Thị Thanh Thái. Ngành nghề kinh doanh bao gồm thiết bị máy móc cơ khí, vật liệu xây dựng (gỗ xẻ nan, sắt hình U, I, V), gạch ốp lát và dịch vụ thi công lắp đặt truyền hình cáp, internet.
• Mô hình tổ chức: Bộ máy quản lý theo kiểu trực tuyến chức năng gồm Ban Giám đốc và 3 phòng chức năng: Phòng Kinh doanh, Phòng Tài chính - Kế toán, Phòng Nhân sự. Bộ máy kế toán gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán thanh toán, Kế toán thu chi và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Thực hiện Thông tư 133/2016/TT-BTC; tính giá hàng tồn kho theo phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; hình thức kế toán áp dụng là Nhật ký chung.
• Thực tế hạch toán thanh toán:
  • Phương thức và hình thức thanh toán: Áp dụng hai phương thức gồm thanh toán ngay và thanh toán chậm trả. Hình thức thanh toán gồm tiền mặt (dùng cho khách lẻ, cá nhân, giao dịch nhỏ tại địa phương, hoặc hóa đơn mua hàng dưới 20 triệu đồng) và chuyển khoản qua ngân hàng (áp dụng cho đơn hàng giá trị lớn, khách hàng ở xa, đối tác ngoại tỉnh).
  • Quy trình kế toán thanh toán với người mua (TK 131): Hằng ngày, căn cứ hóa đơn GTGT bán ra và chứng từ thanh toán (phiếu thu, giấy báo có), kế toán ghi vào Sổ Nhật ký chung, sau đó chuyển số liệu vào Sổ Cái TK 131 và Sổ chi tiết TK 131 mở cho từng khách hàng. Cuối kỳ, kế toán lập Bảng cân đối số phát sinh và Bảng tổng hợp chi tiết công nợ phải thu.

Các nghiệp vụ kinh tế cụ thể được tác giả dẫn chứng qua hệ thống biểu mẫu thực tế trong tháng 12/2020:

• Nghiệp vụ 1: Ngày 12/12/2020, xuất Hóa đơn GTGT số 0000154 bán hàng cho Công ty TNHH vật liệu nam châm Shin-Etsu Việt Nam, doanh số chưa thuế 60.000.000 đồng, thuế suất thuế GTGT 0%, bán chịu chưa thu tiền. Định khoản: Nợ TK 131: 60.000.000 đồng / Có TK 511: 60.000.000 đồng.
• Nghiệp vụ 2: Ngày 21/12/2020, xuất Hóa đơn GTGT số 0000157 bán hàng cho Công ty Cổ phần điện chiếu sáng Hải Phòng, giá trị hàng hóa 48.636.364 đồng, thuế GTGT 10% là 4.863.636 đồng, tổng giá thanh toán 53.500.000 đồng, chưa thu tiền. Định khoản: Nợ TK 131: 53.500.000 đồng / Có TK 511: 48.636.364 đồng (ghi sổ doanh thu làm tròn 48.000.000 đồng), Có TK 3331: 4.863.636 đồng (hoặc phần chênh lệch điều chỉnh).
• Nghiệp vụ 3: Ngày 29/12/2020, nhận Giấy báo có số 997 từ ngân hàng thông báo Công ty TNHH vật liệu nam châm Shin-Etsu Việt Nam thanh toán toàn bộ tiền hàng của Hóa đơn 0000154 số tiền 60.000.000 đồng vào tài khoản số 119002656651. Định khoản: Nợ TK 112: 60.000.000 đồng / Có TK 131: 60.000.000 đồng.
• Nghiệp vụ 4: Ngày 31/12/2020, theo Giấy báo có số 1071, Công ty Cổ phần điện chiếu sáng Hải Phòng thanh toán một phần tiền mua hàng theo Hóa đơn 0000157 với số tiền 50.000.000 đồng. Định khoản: Nợ TK 112: 50.000.000 đồng / Có TK 131: 50.000.000 đồng.

Bảng tổng hợp đối chiếu số liệu tài khoản 131 được tác giả trích xuất từ sổ sách thực tế của công ty tháng 12/2020:

Chỉ tiêu / Chứng từ	Diễn giải nghiệp vụ	Đối ứng	Số phát sinh Nợ (VNĐ)	Số phát sinh Có (VNĐ)	Số dư (VNĐ)
Số dư đầu tháng 12/2020	Dư Nợ đầu kỳ TK 131	-	-	-	750.840.000
HĐ số 0000145 (08/12/2020)	Bán chịu hàng cho Cty CPXD số 5 - HP	511	18.200.000	-	-
HĐ số 0000154 (12/12/2020)	Bán hàng cho Cty Shin-Etsu VN	511	60.000.000	-	-
HĐ số 0000157 (21/12/2020)	Bán hàng cho Cty CP điện chiếu sáng Hải Phòng	511, 3331	53.500.000	-	-
Giấy báo có 997 (29/12/2020)	Cty Shin-Etsu VN thanh toán tiền hàng	112	-	60.000.000	-
Giấy báo có 1071 (31/12/2020)	Cty CP điện chiếu sáng Hải Phòng thanh toán đợt 1	112	-	50.000.000	-
Số dư cuối tháng 12/2020	Dư Nợ cuối kỳ TK 131 trên Sổ Cái	-	-	-	789.120.000

Trên Bảng tổng hợp chi tiết công nợ phải thu năm 2020 gồm 25 khách hàng chính, một số đối tượng có số dư lớn được theo dõi riêng như: Công ty TNHH Hồng Hà (dư nợ cuối kỳ 121.120.000 đồng), Cty TNHH vật liệu nam châm Shin-Etsu VN (dư nợ đầu kỳ 59.120.000 đồng, phát sinh Nợ 60.000.000 đồng, phát sinh Có 60.000.000 đồng, dư nợ cuối kỳ 51.800.000 đồng sau khi bù trừ các khoản trả khác), Công ty CP điện chiếu sáng Hải Phòng (dư nợ cuối kỳ 3.500.000 đồng), Công ty TNHH Hoàng Long (38.000.000 đồng), Công ty TNHH XD&TM Nam Sơn (26.000.000 đồng), Công ty TNHH Tân Phúc (20.000.000 đồng).

Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ

Chương 3 tổng kết đánh giá thực trạng và đưa ra các nhóm giải pháp xuất phát từ các bất cập tồn tại:

• Đánh giá chung: Công ty đã tuân thủ biểu mẫu theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, hạch toán rõ ràng từng đối tượng khách nợ và chủ nợ. Tuy nhiên, việc quản lý công nợ vẫn phụ thuộc vào ghi chép thủ công trên bảng tính Excel; chưa trích lập dự phòng phải thu khó đòi dẫn đến rủi ro phản ánh sai lệch giá trị tài sản; chưa phân loại tuổi nợ định kỳ; thiếu chính sách chiết khấu thanh toán để khuyến khích đối tác trả nợ sớm.
• Hệ thống kiến nghị cụ thể:
  • Kiến nghị 1: Trích lập dự phòng phải thu khó đòi. Đơn vị cần thực hiện rà soát các khoản nợ quá hạn thanh toán hoặc con nợ khó có khả năng trả để trích lập dự phòng theo quy định tài chính, đảm bảo nguyên tắc thận trọng và phản ánh đúng thực trạng nguồn vốn.
  • Kiến nghị 2: Tin học hóa công tác kế toán. Đưa phần mềm kế toán chuyên nghiệp vào ứng dụng thay thế hình thức ghi chép trên máy vi tính bằng bảng tính thông thường, giúp liên kết tự động các phân hệ mua hàng, bán hàng, kho và công nợ, giảm thiểu sai sót tác nghiệp.
  • Kiến nghị 3: Tăng cường quản lý công nợ. Xây dựng quy chế theo dõi nợ chặt chẽ, lập bảng phân tích tuổi nợ định kỳ (nợ trong hạn, nợ quá hạn từ 1-3 tháng, 3-6 tháng, trên 1 năm), đẩy mạnh ký biên bản đối chiếu công nợ có xác nhận bằng văn bản giữa hai bên.
  • Kiến nghị 4: Áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán. Thiết lập điều khoản chiết khấu thanh toán (ví dụ tỷ lệ chiết khấu nhất định nếu khách hàng thanh toán trong vòng 5-10 ngày kể từ ngày giao hàng) nhằm rút ngắn vòng quay vốn và giảm thiểu lượng vốn bị chiếm dụng.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán tại Công ty Tân Vũ thông qua hệ thống dẫn chứng số liệu thực tế:

• Phản ánh đầy đủ chu trình hạch toán nghiệp vụ bán chịu và thu hồi nợ qua tài khoản 131 và 112 với các đối tác tiêu biểu (Shin-Etsu Việt Nam, Công ty CP điện chiếu sáng Hải Phòng, Công ty CPXD số 5 - HP).
• Thống kê chi tiết số dư đầu kỳ (750.840.000 đồng) và số dư cuối kỳ (789.120.000 đồng) trên Sổ Cái TK 131 tháng 12/2020, làm rõ mối quan hệ đối chiếu giữa Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái, Sổ chi tiết và Bảng tổng hợp chi tiết công nợ gồm 25 khách hàng.
• Nêu rõ đặc thù luân chuyển tiền tệ của công ty: các khoản giao dịch trên 20 triệu đồng đều tuân thủ hình thức chuyển khoản qua tài khoản ngân hàng số 119002656651 để đảm bảo tính hợp lệ về thuế GTGT.

Về mặt giải pháp, tác giả đã đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể: trích lập dự phòng phải thu khó đòi, tin học hóa bằng phần mềm kế toán, tăng cường kiểm soát tuổi nợ và áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán.

Theo nhận xét của giảng viên hướng dẫn (ThS. Trần Thị Thanh Thảo), khóa luận có đóng góp thiết thực:

• Về mặt lý luận: Hệ thống hóa được các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán thanh toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC phù hợp với loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Về mặt thực tiễn: Mô tả và phân tích sát thực trạng kế toán tại Công ty Tân Vũ; số liệu minh họa có tính logic trong dòng chảy của dữ liệu kế toán, có độ tin cậy; các giải pháp đề xuất gắn với thực tiễn sản xuất kinh doanh và có tính khả thi trong việc kiện toàn bộ máy kế toán của đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số điểm giới hạn dựa trên phạm vi nghiên cứu và văn bản tài liệu:

• Phạm vi dữ liệu: Các số liệu minh chứng và biểu mẫu chi tiết trong văn bản tập trung chủ yếu vào phần hành kế toán thanh toán với người mua (TK 131) trong niên độ kế toán năm 2020; các dẫn chứng số liệu về sổ chi tiết và sổ cái của phần hành thanh toán với người bán (TK 331) chưa được trình bày đầy đủ chi tiết bằng biểu mẫu trong trích đoạn văn bản.
• Nghiệp vụ ngoại tệ: Mặc dù chương 1 đã hệ thống hóa đầy đủ lý thuyết kế toán thanh toán bằng ngoại tệ theo Thông tư 133, thực tế khảo sát tại Công ty Tân Vũ chưa thể hiện các nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ cụ thể do đặc thù mua bán nội địa của đơn vị.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Cần mở rộng khảo sát chuyên sâu hơn về kế toán các khoản phải trả người bán (TK 331), bổ sung các phân tích định lượng về hiệu quả sử dụng vốn lưu động, tính toán chi tiết tỷ lệ chiết khấu thanh toán tối ưu và xây dựng quy trình triển khai cụ thể khi chuyển đổi từ bảng tính sang phần mềm kế toán chuyên dụng tại doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu mẫu về cách xây dựng khóa luận tốt nghiệp theo cấu trúc chuẩn mực; minh họa phương pháp nối khớp số liệu giữa chứng từ gốc (hóa đơn, giấy báo có) với sổ nhật ký chung, sổ cái và sổ thẻ kế toán chi tiết công nợ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Người làm thực tế tại doanh nghiệp nhỏ và vừa: Là tài liệu tham khảo hữu ích cho kế toán viên thanh toán và cán bộ quản lý tài chính trong việc rà soát thủ tục đối chiếu công nợ, quản lý chứng từ ngân hàng trên 20 triệu đồng và thiết lập quy trình luân chuyển chứng từ theo hình thức Nhật ký chung.
• Phần nội dung đáng chú ý nhất: Quy trình xử lý nghiệp vụ bán chịu và đối chiếu số liệu công nợ khách hàng (chương 2) kèm theo hệ thống mẫu sổ S03a-DNN, S03b-DNN, S31-DNN được trích xuất trực tiếp từ thực tế kinh doanh của doanh nghiệp thương mại - dịch vụ kỹ thuật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu công tác kế toán thanh toán tại doanh nghiệp nào và theo chế độ kế toán nào?
Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ (Hải Phòng), áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, với hình thức sổ kế toán là Nhật ký chung.

2. Công ty Tân Vũ quy định ngưỡng giá trị nào cho hình thức thanh toán bằng tiền mặt đối với người bán?
Công ty áp dụng hình thức thanh toán bằng tiền mặt đối với các nhà cung cấp không thường xuyên và các lô hàng có giá trị nhỏ hơn 20 triệu đồng. Các đơn hàng có giá trị lớn hoặc trên 20 triệu đồng được thực hiện qua hình thức chuyển khoản ngân hàng theo quy định.

3. Số dư nợ phải thu khách hàng (TK 131) của Công ty Tân Vũ trên Sổ Cái vào đầu và cuối tháng 12/2020 là bao nhiêu?
Theo số liệu Sổ Cái TK 131 (Mẫu S03b-DNN), số dư Nợ đầu tháng 12/2020 là 750.840.000 đồng và số dư Nợ cuối tháng 12/2020 là 789.120.000 đồng.

4. Khách hàng nào có số dư nợ phải thu lớn nhất trên Bảng tổng hợp công nợ cuối năm 2020 của công ty?
Trên Bảng tổng hợp phải thu khách hàng tài khoản 131 năm 2020 gồm 25 khách hàng, khách hàng có số dư nợ lớn nhất được trích lục là Công ty TNHH Hồng Hà với số dư nợ cuối kỳ là 121.120.000 đồng.

5. Tác giả đề xuất những giải pháp cụ thể nào trong Chương 3 để hoàn thiện công tác kế toán thanh toán tại công ty?
Tác giả đề xuất 4 giải pháp cụ thể: (1) Trích lập dự phòng phải thu khó đòi; (2) Tin học hóa công tác kế toán bằng phần mềm; (3) Tăng cường quản lý công nợ (phân loại tuổi nợ, tăng đối chiếu văn bản); (4) Áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán để thu hồi nợ sớm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thúy Anh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán thanh toán với người mua, người bán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và phản ánh chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ, sổ sách tại Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại Tân Vũ. Nghiên cứu sử dụng số liệu thực tế năm 2020, làm rõ dòng chảy hạch toán công nợ khách hàng và đối chiếu khớp đúng giữa Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái và Bảng tổng hợp chi tiết. Các kiến nghị về trích lập dự phòng, ứng dụng phần mềm kế toán và quản lý tuổi nợ có giá trị ứng dụng trực tiếp, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát tài chính và an toàn nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA, NGƯỜI BÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Một số vấn đề chung về thanh toán với người mua, người bán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm, vị trí của thanh toán với người mua và người bán trong các quan hệ thanh toán. Quan hệ thanh toán được hiểu là quan hệ kinh tế xảy ra khi doanh nghiệp có quan hệ phải thu, phải trả với các con nợ, chủ nợ của mình về một khoản vay nợ tiền vốn trong sản xuất kinh doanh.

Một chu kì sản xuất kinh doanh có liên tục hay không, cung cầu về vốn trong kinh doanh có cân đối hay không phụ thuộc rất nhiều vào quan hệ thanh toán của doanh nghiệp. Phân loại theo đối tượng thanh toán, có các quan hệ thanh toán chủ yếu sau: - Quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệp với khách hàng - Quan hệ thanh toán với nhà cung cấp - Quan hệ thanh toán vói Ngân sách nhà nước - Quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệp với các bên đối tác liên doanh - Quan hệ thanh toán nội bộ - Các quan hệ thanh toán khác: như quan hệ thanh toán với Ngân hàng, các tổ chức tài chính về các khoản tiền vay, quan hệ thế chấp, ký quỹ, ký cược…. Sở dĩ có quan hệ thanh toán là do sự chiếm dụng vốn lẫn nhau giữa doanh nghiệp với các tổ chức, cá nhân. Khi doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh sẽ phát sinh hàng loạt các chi phí như chi phí mua hàng, chi phí trả lương công nhân viên, các khoản phải nộp ngân sách nhà nước…Việc chi trả các khoản này đòi hỏi một lượng vốn rất lớn vượt xa lượng vốn mà doanh nghiệp huy động được từ các chủ sở hữu của mình nên việc chi trả ngay lập tức tất cả các khoản chi phí đó bằng tiền mặt là không thể thực hiện được dẫn đến việc doanh nghiệp phải chiếm dụng vốn của các tổ chức, cá nhân để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

Các khoản phải thanh toán cơ bản trong doanh nghiệp bao gồm các khoản phải thu và khoản phải trả. Trong đó các khoản phải thu là phần vốn doanh nghiệp bị các tổ chức khác chiếm dụng và có trách nhiệm thu hồi. SV: Nguyễn Thị Thúy Anh Page 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Các khoản phải trả là các khoản doanh nghiệp đi vay hoặc chiếm dụng vốn của các tổ chức cá nhân khác và doanh nghiệp có nghĩa vụ chi trả. Vai trò của thanh toán với người mua, người bán trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Doanh nghiệp không thể chi trả tất cả các chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh với lượng vốn chủ sở hữu có hạn dẫn đến việc phải chiếm dụng vốn của tổ chức khác làm phát sinh quan hệ thanh toán.

Trong tất cả các khoản phải thu thì phải thu khách hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất. Luồng tiền thu được từ khách hàng là nguồn chính để doanh nghiệp chi trả các khoản nợ và tiếp tục chu kì kinh doanh của mình. Việc quản lý và thu hồi nợ tốt sẽ nâng cao khả năng thanh toán của doanh nghiệp đảm bảo cho doanh nghiệp có tình hình tài chính vững mạnh để vượt qua những khó khăn có thể gặp phải trong suốt quá trình hoạt động của mình và quyết định sự liên tục của quá trình sản xuất kinh doanh. Quan hệ thanh toán là yếu tố của hoạt động tài chính và là cơ sở cho công tác quản lý tài chính của doanh nghiệp.

Việc bảo đảm cho quan hệ thanh toán tiến hành một cách hợp lý và hiệu quả sẽ góp phần nâng cao khả năng thanh toán và hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp.