CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI Á CHÂU 1. Đặc điểm tài sản cố định hữu hình tại công ty Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu có chức năng chủ yếu là kinh doanh dịch vụ thương mại, cung cấp dịch vu vận tải nên TSCĐ của công ty chủ yếu là TSCĐ hữu hình. TSCĐ của công ty phần lớn là máy móc thiết bị vận chuyển nên thường xuyên phải chịu hao mòn hữu hình và vô hình nhiều hơn. Trên cơ sở việc phân loại TSCĐ thì toàn bộ TSCĐ của công ty được theo dõi chặt chẽ cả ba loại giá: nguyên giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại nhờ đó phản ánh được tổng số vốn đầu tư mua sắm, xây dựng TSCĐ và trình độ trang bị, hiện trạng cơ sở vật chất kỹ thuật của sản xuất kinh doanh.
Tại Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu, TSCĐ được xác định đúng nguyên giá ngay khi nhận về hay khi xây dựng cơ bản bàn giao, cách xác định giống chế độ hiện hành, đây là bước khởi đầu quan trọng giúp công ty có thể hạch toán chính xác TSCĐ theo đúng giá trị của nó. Mọi TSCĐ đều được quản lý theo hồ sơ, ghi chép trên sổ sách kế toán cả về số lượng lẫn giá trị, không chỉ theo dõi trên tổng số mà còn theo dõi riêng theo từng loại, từng thứ thậm chí theo từng tài sản, không chỉ quản lý theo tình hình sử dụng mà còn quản lý theo địa điểm sử dụng. TSCĐ giao cho phòng, trạm hay nơi chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng. Bằng những biện pháp này không chỉ mang tính hình thức quản lý số lượng tài sản mà nó thực sự có ý nghĩa trong việc theo dõi, sử dụng tài sản, bảo dưỡng kịp thời theo kế hoạch hay ngoài kế hoạch.
Trong khi sử dụng mọi TSCĐ được tính và trích khấu hao đầy đủ đưa vào giá thành theo tỷ lệ nhà nước quy định, đồng thời xác định mức hao mòn và giá trị còn lại để có kế hoạch đầu tư đổi mới. Ngoài ra, hàng năm công ty đều tổ chức kiểm kê Sinh viên: Nguyễn Hữu Huy Page 8 GVHD: ThS. Nguyễn Đức Dũng Đại Học Kinh Tế Quốc Dân Viện Kế Toán - Kiểm Toán vào cuối năm, vừa để tra TSCĐ về mặt hiện vật, vừa xử lý trách nhiệm vật chất đối với các trường hợp hư hỏng, mất mát kịp thời, đúng chế độ quy định. Phân loại tài sản cố định theo nguồn hình thành Căn cứ vào các nguồn vốn đã tham gia đầu tư cho việc xây dựng, mua sắm hình thành tài sản cố định, tài sản cố định được phân loại thành.
- Tài sản cố định được hình thành từ nguồn vốn bổ sung - Tài sản cố định hình thành từ vốn vay Bảng phân loại TSCĐ hữu hình theo nguồn vốn hình thành tại công ty Cổ phần Vận tải Á Châu ĐVT: triệu đồng Nguồn Nguyên giá Giá trị hao mòn Giá trị còn lại hình Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm thành 2011 2012 2013 2011 2012 2013 2011 2012 2013 1. Tình hình tăng, giảm tài sản cố định hữu hình của Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu Do loại hình vận tải là một đặc thù của sản xuất kinh doanh, TSCĐ chủ yếu toàn là máy móc thiết bị vận chuyển. TSCĐ công ty biến động tăng là do mua sắm trang thiết bị hiện đại để có thể vận chuyển bốc dỡ hàng hoá một cách nhanh nhất, biến động giảm do thanh lý, nhượng bán những thiết bị máy móc đã cũ không còn nhu cầu sử dụng. Vì vậy, việc xác định chính xác giá trị tài sản cố định có ý nghĩa rất quan trọng trong việc quản lý và khai thác tài sản cố định, đặc biệt là trong công tác hạch toán, tính toán khấu hao, phân tích hiệu quả sử dụng tài sản cố định và nguồn vốn cố định trong quá trình sản Sinh viên: Nguyễn Hữu Huy Page 9 GVHD: ThS.
Nguyễn Đức Dũng Đại Học Kinh Tế Quốc Dân Viện Kế Toán - Kiểm Toán xuất kinh doanh, tạo mọi điều kiện cho quá trình sản xuất kinh doanh tiến hành liên tục không bị gián đoạn. Nhận thức được vấn đề đó Công ty tiến hành đánh giá tài sản cố định theo nguyên giá và giá trị còn lại việc đánh giá này phải tuân theo nguyên tắc chung của chế độ kế toán. Tình hình tăng tài sản cố định hữu hình tại Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu Do đặc điểm vận động về mặt giá trị của TSCĐ nên việc xem xét, đánh giá TSCĐ xác định ở các thời điểm tương ứng với quá tình hình thành và sử dụng từng TSCĐ đó. Do đó kế toán phải xác định giá trị ban đầu khi tăng TSCĐ và xác định giá trị trong quá trình sử dụng TSCĐ.
Tình hình tăng TSCĐ hữu hình do việc mua sắm trang thiết bị, cải tạo, nâng cấp, sửa chữa lớn TSCĐ. Đối với TSCĐ hữu hình mua sắm: Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua sắm bao gồm giá mua (trừ các khoản được chiết khấu thương mại hoặc giảm giá), các khoản thuế (không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại) và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng hoạt động như: chi phí chuẩn bị mặt bằng, chi phí vận chuyển và bốc xếp ban đầu, chi phí lắp đặt chạy thử (trừ các khoản thu hồi về sản phẩm, phế liệu do chạy thử), chi phí chuyên gia và các chi phí khác liên quan trực tiếp. Tình hình giảm TSCĐ hữu hình tại Công ty Tình hình thanh lý, hoặc nhượng bán TSCĐ cho đối tượng khác làm ảnh hưởng đến tình hình biến động TSCĐ trong công ty phải thông qua Biên bản giao nhận, biên bản kiểm kê TSCĐ, biên bản thanh lý TSCĐ,…. Đó là những Tài sản mà trong quá trình hoạt động đã hoạt động không tốt hay là do hư hỏng nặng không hoạt động hay việc đổi mới trang thiết bị….
Hạch toán giảm TSCĐ hữu hình do Công ty tiến hành nhượng bán, thanh lý khi thấy những tài sản này không đem lại lợi nhuận cho công ty. Sinh viên: Nguyễn Hữu Huy Page 10 GVHD: ThS. Nguyễn Đức Dũng Đại Học Kinh Tế Quốc Dân Viện Kế Toán - Kiểm Toán 1. Tổ chức quản lý tài sản cố định hữu hình trong Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu 1.
Tình hình chung về quản lý tài sản cố định ở Công ty Cổ phần Vận tải Á Châu. Quản lý là một quá trình định hướng và tổ chức thực hiện các hướng đã định trên cơ sở những nguồn lực xác định nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Quản lý TSCĐ của công ty cũng dựa trên cơ sở này và nó được cụ thể như sau: Về đánh giá TSCĐ: Phải tuân theo nguyên tắc đánh giá, theo nguyên giá, giá trị hao mòn luỹ kế và giá trị còn lại. Khi thay đổi nguyên giá TSCĐ, doanh nghiệp phải lập biên bản ghi rõ các căn cứ thay đổi và xác định lại các chỉ tiêu nguyên giá, giá trị còn lại, số hao mòn luỹ kế của TSCĐ trên sổ kế toán và tiến hành hạch toán theo quy định hiện hành.
- Đánh giá tài sản cố định theo nguyên giá: Căn cứ vào chứng từ liên quan tới việc hình thành tài sản cố định, Công ty lập ban nghiệm thu tài sản cố định và lập biên bản nghiệm thu tài sản cố định trong đó xác nhận nguyên giá của tài sản cố định tương ứng với từng trường hợp tăng tài sản cố định. Tài sản cố định tăng do xây dựng cơ bản dở dang được xác định theo nguyên giá như sau: Nguyên giá = Giá trị trên hoá đơn (chưa VAT) + Chi phí vận chuyển bốc dỡ (nếu có). - Đánh giá tài sản cố định theo giá trị còn lại: Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh các tài sản cố định đưa vào sử dụng bị hao mòn, hư hỏng dần tạo ra giá trị hao mòn vì vậy trong quá Sinh viên: Nguyễn Hữu Huy Page 11 GVHD: ThS. Nguyễn Đức Dũng Đại Học Kinh Tế Quốc Dân Viện Kế Toán - Kiểm Toán trình quản lý và sử dụng tài sản cố định ngoài việc đánh giá theo nguyên giá tài sản cố định còn phải đánh giá theo giá trị còn lại của tài sản cố định.
Giá trị còn lại = Nguyên giá tài sản cố định – Giá trị hao mòn của TSCĐ Thông qua việc đánh giá lại tài sản cố định làm cho giá trị của tài sản cố định được điểu chỉnh phù hợp với mặt bằng giá cả trên thị trường, bổ sung nguồn vốn cho tái đầu tư tài sản cố định. Chính vì vậy, công tác kế toán TSCĐ phải căn cứ vào đặc điểm cụ thể về TSCĐ của công ty để ghi chép phản ánh một cách đầy đủ, chính xác kịp thời về số lượng, hiện trạng và giá trị toàn bộ, từng loại TSCĐ hiện có, tình hình tăng, giảm TSCĐ để kiểm tra chặt chẽ việc mua sắm đầu tư cũng như việc sử dụng, bảo quản TSCĐ trong công ty để tính phân bổ kết chuyển chính xác số khấu hao TSCĐ vào chi phí kinh doanh, theo dõi sử dụng nguồn vốn khấu hao mở các sổ chi tiết, sổ tổng hợp cần thiết để hạch toán TSCĐ tổ chức phân tích tình hình, trang bị huy động trong công ty nhằm bảo toàn và phát triển nguồn vốn, nâng cao hiệu quả vốn đầu tư. Về điều động, nhượng bán, thanh lý TSCĐ: Chỉ được điều động, nhượng bán, thanh lý TSCĐ không cần dùng hoặc không dùng được khi có quyết định của cấp có thẩm quyền theo đúng chế độ quản lý tài sản hiện hành của nhà nước và doanh nghiệp phải làm đầy đủ các thủ tục cần thiết, phải căn cứ vào biên bản giao nhận, thanh lý, xử lý tài sản và các chứng từ liên quan để ghi giảm TSCĐ theo quy định tại chế độ kế toán. Về xử lý tài sản mất, hư hỏng: Do nguyên nhân chủ quan của người quản lý, sử dụng, doanh nghiệp phải báo cáo rõ cho cơ quan tài chính trực tiếp quản lý, cơ quan chủ quản cấp trên và xác định rõ nguyên nhân, quy kết rõ trách nhiệm vật chất cụ thể và cá nhân có liên quan theo đúng chế độ hiện hành của nhà nước.
Về quản lý các tài sản là công cụ, dụng cụ lâu bền: Sinh viên: Nguyễn Hữu Huy Page 12 GVHD: ThS.