phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm có 3 chƣơng: CHƢƠNG I: Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp. CHƢƠNG II: Mô tả và phân tích thực trạng kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tại công ty cổ phần lai dắt và vận tải cảng Hải Phòng. CHƢƠNG III: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tại công ty cổ phần lai dắt và vận tải cảng Hải Phòng. Mặc dù, đƣợc sự hƣớng dẫn tận tình của giáo viên Th.S Trần Thị Thanh Thảo và các cô chú, anh chị trong phòng kế toán tài chính tại công ty đã giúp em hoàn thành đề tài của mình, xong do khả năng còn hạn chế và kinh nghiệm thực tế còn ít nên bài viết sẽ không tránh khỏi những sai sót.
Vì vậy em rất mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô để bài nghiên cứu của em đƣợc hoàn thiện hơn. Sinh viên Bùi Bích Ngọc Bùi Bích Ngọc – Lớp QT1305K 3 Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU, CÔNG CỤ DỤNG CỤ TRONG DN 1. Sự cần thiết của việc tổ chức hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong Doanh nghiệp. Khái niệm, đặc điểm của Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ 1.
Khái niệm nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ Theo chuẩn mực kế toán, hàng tồn kho là những tài sản: - Đƣợc giữ để bán trong kỳ sản xuất kinh doanh bình thƣờng - Đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang - Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ trong quá trình sản xuất kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Nguyên vật liệu là một bộ phận của hàng tồn kho, là một trong những yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh, tham gia thƣờng xuyên và trực tiếp vào quá trình sản xuất sản phẩm, ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng sản xuất của sản xuất sản phẩm. Nguyên liệu, vật liệu của doanh nghiệp là những đối tƣợng lao động mua ngoài hoặc tự chế biến cần thiết trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đƣợc thể hiện dƣới dạng vật hoá nhƣ: sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo, sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giầy, vải trong doanh nghiệp may mặc,…. Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh, giá trị nguyên vật liệu tiêu hao trong quá trình sản xuất kinh doanh tạo nên giá trị của sản phẩm dịch vụ tuỳ thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất thì nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn và chủ yếu trong giá trị sản phẩm. Công cụ dụng cụ là một bộ phận của hàng tồn kho, là những tƣ liệu lao động không đủ tiêu chuẩn về giá trị và thời gian sử dụng quy định với Tài Bùi Bích Ngọc – Lớp QT1305K 4 Khóa luận tốt nghiệp sản cố định. Vì vậy công cụ dụng cụ đƣợc quản lý và hạch toán giống nhƣ nguyên vật liệu. Theo qui định hiện hành, có một số tƣ liệu lao động sau không phân biệt theo tiêu chuẩn thời gian sử dụng và giá trị thực tế vẫn hạch toán là công cụ, dụng cụ nhƣ: - Các lán trại tạm thời, đà giáo, ván khuôn, giá lắp chuyên dùng cho sản xuất xây lắp.
- Các loại bao bì bán kèm theo hàng hoá có tính tiền riêng, nhƣng trong quá trình bảo quản hàng hoá vận chuyển trên đƣờng và dự trữ trong kho có tính giá trị hao mòn để trừ dần giá trị của bao bì. - Các loại bao bì dùng để đựng nguyên liệu, vật liệu, hàng hoá trong quá trình thu mua, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá. - Những dụng cụ, đồ nghề bằng thuỷ tinh, sành sứ. - Quần áo, giầy dép chuyên dùng để lao động.
Đặc điểm của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ Về mặt hiện vật: Nguyên vật liệu chỉ tham gia vào 1 chu kỳ sản xuất kinh doanh và khi tham gia vào quá trình sản xuất nguyên vật liệu đƣợc tiêu dùng toàn bộ, thay đổi hình dạng ban đầu sau quá trình sử dụng. Còn công cụ dụng cụ tham gia nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh và giữ nguyên hình thái ban đầu cho đến lúc hƣ hỏng. Về mặt giá trị: Giá trị của nguyên vật liệu chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị của sản phẩm mới vừa đƣợc tạo ra. Còn giá trị của công cụ dụng cụ đƣợc hao mòn dần trong quá trình sử dụng và đƣợc dịch chuyển từng phần vào giá trị của sản phẩm mới tạo ra.
CCDC thƣờng có giá trị nhỏ, chóng hao mòn và đƣợc mua sắm thƣờng xuyên bằng vốn lƣu động. Bùi Bích Ngọc – Lớp QT1305K 5 Khóa luận tốt nghiệp 1. Vị trí vai trò của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ Trong các doanh nghiệp sản xuất nói chung thì vật liệu là tài sản dự trữ và phục vụ cho sản xuất thuộc tài sản lƣu động đƣợc thể hiện dƣới dạng vật hoá, là một trong ba yếu tố của quá trình sản xuất, là cơ sở vật chất cấu thành thực thể sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Chi phí về nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ chiếm một tỷ trọng khá lớn trong cơ cấu giá thành sản xuất sản phẩm, đồng thời là một bộ phận dự trữ sản xuất quan trọng nhất của doanh ngiệp.
Khác với tài sản cố định ở chỗ vật liệu chỉ tham gia ở một chu kỳ sản xuất nhất định, giá trị của nó chuyển dịch hết vào giá thành sản phẩm đƣợc tạo ra trong quá trình tham gia sản xuất. Dƣới tác động của lao động, vật liệu bị tiêu hao toàn bộ hoặc bị biến đổi từ hình thái vật chất ban đầu để cấu thành thực thể vật chất sản phẩm. Trong các doanh nghiệp thƣơng mại, NVL có vai trò tổ chức lƣu thông hàng hoá, đƣa hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Do đó NVL sử dụng trong các doanh nghiệp thƣơng mại chỉ là những vật liệu bao bì phục vụ cho quá trình bảo quản, vận chuyển, tiêu thụ hàng hoá, các vật liệu sử dụng trong công tác quản lý doanh nghiệp, sửa chữa tài sản cố định.
Vì vật liệu có vai trò, vị trí quan trọng nhƣ vậy trong sản xuất kinh doanh nên doanh nghiệp phải có biện pháp tổ chức tốt công tác quản lý và hạch toán các quá trình thu mua, vận chuyển, bảo quản và dự trữ ngăn ngừa các hiện tƣợng hao hụt, mất mát, lãng phí vật liệu qua các khâu của quá trình sản xuất có ý nghĩa lớn trong việc tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tiết kiệm vốn. Công cụ dụng cụ cũng có một vị trí rất quan trọng trong việc tạo ra sản phẩm, nó là những tƣ liệu không thể thiếu đƣợc trong việc sản xuất, về mặt giá trị và thời gian sử dụng quy định nó không đủ tiêu chuẩn đƣợc xếp vào tài sản cố định. Bởi vậy công cụ dụng cụ mang đầy đủ tính chất đặc điểm nhƣ tài sản cố định hữu hình. Bùi Bích Ngọc – Lớp QT1305K 6 Khóa luận tốt nghiệp Do công cụ dụng cụ có giá trị nhỏ, chóng hao mòn và hƣ hỏng, đòi hỏi phải thay thế và bổ sung thƣờng xuyên nên đƣợc xếp vào tài sản cố định đƣợc mua sắm bằng vốn lƣu động của doanh nghiệp nhƣ đối với nguyên vật liệu.
Qua những đặc điểm trên của công cụ dụng cụ làm cho việc quản lý và hạch toán không hoàn toàn giống nhƣ quản lý và hạch toán tài sản cố định và đƣợc hạch toán nhƣ nguyên vật liệu. Điều này thể hiện rõ nhất ở khâu quản lý, tổ chức và hạch toán về hiện trạng công cụ lao động từ khi xuất dùng đến khi bị hƣ hỏng nhƣ phƣơng pháp hạch toán giá trị hao mòn của công cụ dụng cụ vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Xuất phát từ vai trò quan trọng của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ đòi hỏi các doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ ở tất cả các khâu thu mua, bảo quản, dự trữ, sử dụng. Trong một chừng mực nào đó, giảm sức tiêu hao nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ là cơ sở để tăng thêm sản phẩm mới cho xã hội, tiết kiệm đƣợc nguồn tài nguyên vốn không phải là vô tận.
Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong DN. Trong nền kinh tế thị trƣờng, kinh doanh có lãi là mục tiêu mà các doanh nghiệp hƣớng tới. Nguyên vật liệu là một yếu tố không thể thiếu của quá trình sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp. Giá trị nguyên vật liệu thƣờng chiếm một tỉ lệ lớn trong tổng chi phí sản xuất.
Vì vậy, quản lý tốt khâu thu mua, dự trữ và sử dụng nguyên vật liệu là điều kiện cần thiết để đảm bảo chất lƣợng sản phẩm, tiết kiệm chi phí, giảm giá thành, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ lại thƣờng xuyên biến động vì nó đƣợc thu mua ở nhiều nguồn, nhiều nơi khác nhau và xuất dùng cho nhiều đối tƣợng sử dụng cho nên để quản Bùi Bích Ngọc – Lớp QT1305K 7 Khóa luận tốt nghiệp lý đƣợc nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ thúc đẩy việc cung ứng kịp thời, đồng bộ những vật liệu, công cụ dụng cụ cho sản xuất kinh doanh. Các doanh nghiệp phải thƣờng xuyên tiến hành mua vật liệu để đáp ứng kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh, chế tạo sản phẩm và các nhu cầu khác của doanh nghiệp. Xuất phát từ việc đó thì việc quản lý kiểm tra nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ là điều kiện quan trọng không thể thiếu đƣợc.
Đó là việc kiểm tra, giám sát chấp hành các định mức dự trữ tiêu hao nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ ngăn ngừa các hiện tƣợng hao hụt, mất mát, lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lƣu động, hạ thấp chi phí sản xuất giá thành sản phẩm. Đồng thời qua việc quản lý nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ giúp cho kế toán nắm đƣợc một cách chính xác, kịp thời về số lƣợng, chất lƣợng và giá thành thực tế từng loại vật liệu, công cụ dụng cụ nhập kho, xuất kho.