Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí tại Công ty TNHH Khoáng sản Than Đông Bắc

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Đào Hương Thanh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thúy Hồng
• Trường học: Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế Toán - Kiểm Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Công Ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm cơ bản về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.3. Xác định kết quả kinh doanh
• 1.4. Nhiệm vụ của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp
• 1.5. Nội dung tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.6. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.7. Chứng từ sử dụng
• 1.8. Tài khoản sử dụng
• 1.9. Phương pháp hạch toán
• 1.10. Kế toán giá vốn, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
• 1.11. Chứng từ sử dụng
• 1.12. Các phương pháp tính trị giá xuất kho theo Thông tư 200
• 1.13. Tài khoản sử dụng
• 1.14. Phương pháp hạch toán
• 1.15. Kế toán doanh thu và chi phí tài chính
• 1.16. Chứng từ sử dụng
• 1.17. Tài khoản sử dụng
• 1.18. Phương pháp hạch toán
• 1.19. Kế toán thu nhập khác và chi phí khác
• 1.20. Chứng từ sử dụng
• 1.21. Tài khoản sử dụng
• 1.22. Phương pháp hạch toán
• 1.23. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.24. Chứng từ sử dụng
• 1.25. Tài khoản sử dụng
• 1.26. Phương pháp hạch toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI KHOÁNG SẢN THAN ĐÔNG BẮC
• 2.1. Khái quát chung về Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
• 2.3. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty
• 2.4. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• 2.5. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty
• 2.6. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán của công ty
• 2.7. Hình thức kế toán, chế độ, chính sách và phương pháp kế toán áp dụng tại công ty
• 2.8. Thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• 2.9. Kế toán doanh thu và chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.10. Kế toán doanh thu bán hàng tại Công ty
• 2.11. Kế toán giá vốn hàng bán tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• 2.12. Kế toán doanh thu và chi phí tài chính
• 2.13. Kế toán thu nhập khác và chi phí khác
• 2.14. Kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI KHOÁNG SẢN THAN ĐÔNG BẮC
• 3.1. Nhược điểm
• 3.2. Một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc
• 3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán
• 3.4. Đề xuất áp dụng các chính sách bán hàng
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Tiến Kế Toán Doanh Thu Tại Công Ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc

Cải tiến công tác kế toán doanh thu và chi phí là một yếu tố quan trọng giúp Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Việc tổ chức kế toán doanh thu không chỉ giúp công ty theo dõi chính xác doanh thu mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định quản lý tài chính. Để thực hiện điều này, cần có một cái nhìn tổng quan về các quy trình hiện tại và những thách thức mà công ty đang đối mặt.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Doanh Thu Và Chi Phí

Kế toán doanh thu và chi phí là quá trình ghi nhận, phân tích và báo cáo các giao dịch tài chính liên quan đến doanh thu và chi phí của công ty. Điều này bao gồm việc xác định doanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ và các khoản chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Doanh Thu Trong Doanh Nghiệp

Kế toán doanh thu đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả kinh doanh của công ty. Nó giúp lãnh đạo có cái nhìn rõ ràng về tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp.

II. Những Thách Thức Trong Công Tác Kế Toán Doanh Thu Tại Công Ty

Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác kế toán doanh thu và chi phí. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động mà còn tác động đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Ghi Nhận Doanh Thu

Việc ghi nhận doanh thu không chính xác có thể dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính. Điều này thường xảy ra do thiếu sót trong quy trình ghi chép hoặc do các yếu tố bên ngoài như thay đổi trong chính sách thuế.

2.2. Quản Lý Chi Phí Chưa Hiệu Quả

Công ty gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí, dẫn đến tình trạng chi phí phát sinh vượt mức dự kiến. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng tái đầu tư của công ty.

III. Phương Pháp Cải Tiến Kế Toán Doanh Thu Tại Công Ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc

Để cải tiến công tác kế toán doanh thu và chi phí, công ty cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Những cải tiến này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kế Toán

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán sẽ giúp tự động hóa quy trình ghi chép, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Hệ thống phần mềm kế toán hiện đại có thể hỗ trợ theo dõi doanh thu và chi phí một cách hiệu quả.

3.2. Đào Tạo Nhân Sự Về Kế Toán

Đào tạo nhân sự là một yếu tố quan trọng trong việc cải tiến công tác kế toán. Nhân viên kế toán cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc một cách chính xác và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cải Tiến Kế Toán Tại Công Ty

Việc cải tiến công tác kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn này không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn cải thiện khả năng cạnh tranh.

4.1. Kết Quả Từ Việc Ứng Dụng Công Nghệ

Sau khi áp dụng công nghệ thông tin vào kế toán, công ty đã giảm thiểu được thời gian ghi chép và nâng cao độ chính xác trong báo cáo tài chính. Điều này giúp lãnh đạo có thông tin kịp thời để ra quyết định.

4.2. Tăng Cường Quản Lý Chi Phí

Cải tiến trong quản lý chi phí đã giúp công ty kiểm soát tốt hơn các khoản chi, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Việc này cũng giúp công ty có khả năng tái đầu tư vào các dự án mới.

V. Kết Luận Về Cải Tiến Kế Toán Doanh Thu Tại Công Ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc

Cải tiến công tác kế toán doanh thu và chi phí là một yếu tố then chốt giúp Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc phát triển bền vững. Những giải pháp đã được áp dụng không chỉ mang lại hiệu quả tức thì mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

5.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Kết Quả Cải Tiến

Kết quả cải tiến công tác kế toán đã cho thấy sự chuyển biến tích cực trong hoạt động kinh doanh của công ty. Doanh thu và lợi nhuận đã tăng trưởng ổn định, đồng thời chi phí được kiểm soát hiệu quả.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Công ty cần tiếp tục duy trì và phát triển các giải pháp đã áp dụng, đồng thời tìm kiếm các cơ hội mới để cải tiến hơn nữa công tác kế toán, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành thương mại khoáng sản và nhiên liệu rắn (than đá, than cám) tại Việt Nam đóng vai trò mắt xích trọng yếu trong chuỗi cung ứng năng lượng công nghiệp, chiếm tỷ trọng trung bình từ 18% đến 22% trong cơ cấu chi phí đầu vào của các nhà máy nhiệt điện, xi măng và dệt may. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực này thường xuyên đối mặt với rủi ro biến động giá nhập khẩu, chi phí logistics bốc xếp kho bãi chiếm tới 12 - 15% doanh thu, và áp lực kiểm soát dòng tiền công nợ lớn.

Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc (địa chỉ: 185 Nguyễn Lương Bằng, Văn Đẩu, Kiến An, Hải Phòng; MST: 0201636677) bộc lộ nhiều điểm nghẽn thực tế:

• Quy trình đối soát hóa đơn chứng từ giữa phòng kinh doanh và phòng kế toán có độ trễ từ 5 đến 10 ngày.
• Phương pháp tính giá vốn xuất kho theo bình quân gia quyền liên hoàn cho các mặt hàng than cám (như Than cám 3A) thực hiện bán thủ công, dễ dẫn đến sai lệch thời điểm ghi nhận giá vốn so với doanh thu tương ứng.
• Chi phí bán hàng (TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) chưa được phân bổ chi tiết theo từng đơn hàng hay đối tượng khách hàng trọng điểm.
• Thiếu hụt chính sách chiết khấu thương mại (TK 5211) và chiết khấu thanh toán (TK 515/635) chuẩn hóa để tối ưu hóa thu hồi công nợ ngắn hạn (TK 131).

Mục tiêu nghiên cứu và giải quyết của đề tài gồm 4 nhiệm vụ cốt lõi:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14).
2. Phân tích chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ, định khoản tài khoản và quy trình ghi sổ Nhật ký chung tại Công ty Than Đông Bắc dựa trên số liệu thực tế năm 2016 (trọng tâm tháng 05/2016).
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và chỉ ra các nguyên nhân gây sai lệch biên lợi nhuận ròng.
4. Đề xuất mô hình tự động hóa quy trình kế toán, ứng dụng phần mềm quản lý chuyên dụng và chuẩn hóa chính sách tín dụng thương mại.

Giải pháp được xây dựng dựa trên nguyên tắc "phù hợp giữa doanh thu và chi phí" (Matching Principle) và "tính dồn tích" (Accrual Basis). Kết quả kỳ vọng đạt được bao gồm: giảm 65% thời gian tổng hợp báo cáo tài chính định kỳ, triệt tiêu 100% sai lệch số liệu giữa sổ chi tiết và sổ cái, đồng thời rút ngắn chu kỳ thu hồi công nợ bình quân từ 45 ngày xuống còn dưới 30 ngày. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các nghiệp vụ phát sinh doanh thu từ than khoáng sản, chi phí kinh doanh và kết quả hoạt động tại Công ty Than Đông Bắc.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Công ty Than Đông Bắc, hình thức kế toán áp dụng là Sổ Nhật ký chung, kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, kế toán hàng tồn kho theo phương pháp Kê khai thường xuyên (KKTX) và tính giá trị xuất kho bằng phương pháp Bình quân gia quyền liên hoàn.

Tiêu chí	Hệ thống ghi chép thủ công (Hiện tại)	Mô hình Kế toán số hóa / ERP chuẩn
Tốc độ xử lý chứng từ	Chậm (nhập liệu kép trên giấy và Excel)	Tức thời (Real-time synchronization)
Tính giá vốn (TK 632)	Dồn tính toán cuối tháng hoặc ngắt quãng	Tự động tính lại đơn giá sau mỗi lần nhập kho
Đối soát công nợ (TK 131)	Đối soát thủ công từng hóa đơn bán hàng	Tự động cảnh báo hạn mức nợ và tuổi nợ
Độ chính xác sổ sách	Rủi ro sai sót giữa Sổ Cái và Sổ Chi Tiết	Đồng bộ dữ liệu tập trung, cân đối 100%

Nhu cầu người dùng được phân loại theo mô hình MoSCoW:

• Must-have: Tự động hóa định khoản Nợ/Có các tài khoản 511, 3331, 632, 131; tự động tính giá xuất kho bình quân liên hoàn; kết chuyển cuối kỳ sang TK 911 không phát sinh sai lệch.
• Should-have: Báo cáo phân tích biên lợi nhuận gộp theo từng chủng loại sản phẩm (Than cám 3A, than non, quặng kim loại); quản lý công nợ theo từng hợp đồng kinh tế.
• Could-have: Module dự báo dòng tiền và phân bổ chi phí quản lý kinh doanh tự động theo doanh thu từng mảng.
• Won't-have (giai đoạn này): Tích hợp hệ thống quản lý chuỗi cung ứng mỏ than qua IoT.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luân chuyển dữ liệu và xử lý kế toán được chuẩn hóa theo mô hình dòng dữ liệu khép kín:

[Chứng từ gốc: Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Giấy báo Có/Nợ]

Hệ sinh thái công nghệ và chuẩn mực hạch toán:

• Chuẩn mực & Chế độ: Thông tư 200/2014/TT-BTC, Quyết định 149/2001/QĐ-BTC (Chuẩn mực kế toán VAS 14).
• Hệ thống Quản trị CSDL: SQL Server 2019 / PostgreSQL 14 hỗ trợ giao dịch ACID nghiêm ngặt cho hạch toán kép (Double-entry bookkeeping).
• Cấu trúc dữ liệu lõi:

-- Thiết kế lược đồ dữ liệu hạch toán doanh thu và giá vốn
CREATE TABLE ChartOfAccounts (
    AccountID VARCHAR(10) PRIMARY KEY,
    AccountName NVARCHAR(100) NOT NULL,
    AccountType NVARCHAR(50) NOT NULL,
    ParentID VARCHAR(10) NULL
);

CREATE TABLE GeneralJournal (
    JournalID BIGINT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
    VoucherNo VARCHAR(50) NOT NULL,
    PostingDate DATE NOT NULL,
    Description NVARCHAR(255) NOT NULL,
    DebitAccount VARCHAR(10) REFERENCES ChartOfAccounts(AccountID),
    CreditAccount VARCHAR(10) REFERENCES ChartOfAccounts(AccountID),
    Amount DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    CustomerID VARCHAR(50) NULL,
    InvoiceRef VARCHAR(50) NULL
);

Hệ thống bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu: Tổng phát sinh Nợ luôn bằng Tổng phát sinh Có trên toàn bộ giao dịch $\sum \text{Debit} = \sum \text{Credit}$. Phân quyền bảo mật 3 cấp độ: Kế toán viên (nhập liệu, kiểm tra), Kế toán trưởng (phê duyệt sổ, chạy kết chuyển), Giám đốc (xem báo cáo quản trị).

Methodology

Phương pháp nghiên cứu áp dụng khung phân tích thực nghiệm kết hợp chuẩn hóa quy trình (Waterfall methodology kết hợp đối soát số liệu chu kỳ khép kín):

1. Khảo sát & Thu thập dữ liệu: Trích xuất toàn bộ chứng từ hóa đơn GTGT (0000424, 0000432), phiếu xuất kho (PX112, PX164), giấy báo có (BC549) và hệ thống sổ cái năm 2016.
2. Đối chiếu & Đánh giá sai lệch: So sánh quy trình thực tế với các quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC.
3. Mô hình hóa giải pháp: Xây dựng thuật toán tính toán và mẫu biểu luân chuyển chứng từ tối ưu.
4. Kiểm thử & Thẩm định: Thử nghiệm trên tập dữ liệu tháng 05/2016 và kiểm tra độ cân đối của Báo cáo tài chính.

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình chuẩn hóa hạch toán tập trung xử lý các giao dịch cốt lõi phát sinh trong tháng 05/2016 tại công ty:

• Nghiệp vụ 1 (Ngày 12/05/2016): Xuất bán 330 tấn Than cám 3A cho Công ty Cổ phần Sông Hồng theo Hóa đơn GTGT số 0000424.
  • Giá bán chưa thuế: $604.040.000 \text{ VNĐ}$ (đơn giá: $1.830.424,24 \text{ VNĐ/tấn}$).
  • Thuế GTGT 10%: $60.804.000 \text{ VNĐ}$.
  • Tổng thanh toán: $665.844.000 \text{ VNĐ}$ (khách hàng thanh toán qua Ngân hàng Vietinbank Hải Phòng - Giấy báo Có số 549).
  • Giá vốn xuất kho theo Phiếu xuất kho số 112 (PX112): $515.250.000 \text{ VNĐ}$.
• Nghiệp vụ 2 (Ngày 21/05/2016): Xuất bán 442 tấn Than cám 3A cho Công ty TNHH May Nien Hsing Ninh Bình theo Hóa đơn GTGT số 0000432.
  • Doanh thu chưa thuế: $809.496.000 \text{ VNĐ}$ (đơn giá: $1.831.438,91 \text{ VNĐ/tấn}$).
  • Thuế GTGT 10%: $80.550.000 \text{ VNĐ}$.
  • Tổng giá trị thanh toán: $890.046.000 \text{ VNĐ}$ (chưa thu tiền, ghi nhận nợ phải thu KH).
  • Giá vốn xuất kho theo Phiếu xuất kho số 164 (PX164): $685.920.000 \text{ VNĐ}$.

Thuật toán tính giá đơn vị xuất kho bình quân gia quyền liên hoàn và logic kết chuyển cuối kỳ được lập trình hóa như sau:

def calculate_moving_weighted_average(stock_qty, stock_val, receipt_qty, receipt_val, issue_qty):
    """
    Tính đơn giá xuất kho bình quân gia quyền liên hoàn và cập nhật tồn kho
    """
    total_qty = stock_qty + receipt_qty
    total_val = stock_val + receipt_val
    if total_qty == 0:
        return 0.0, 0.0, 0.0
    
    unit_price = total_val / total_qty
    issue_cost = round(issue_qty * unit_price, 2)
    remaining_qty = total_qty - issue_qty
    remaining_val = total_val - issue_cost
    
    return unit_price, issue_cost, remaining_val

def execute_period_end_closing(revenues, cogs, selling_exp, admin_exp, fin_rev, fin_exp, other_rev, other_exp, tax_rate=0.20):
    """
    Tự động hóa kết chuyển cuối kỳ sang TK 911 và xác định lãi/lỗ sau thuế
    """
    net_revenue = sum(revenues)
    total_cogs = sum(cogs)
    gross_profit = net_revenue - total_cogs
    
    operating_profit = gross_profit + sum(fin_rev) - sum(fin_exp) - sum(selling_exp) - sum(admin_exp)
    other_profit = sum(other_rev) - sum(other_exp)
    
    ebt = operating_profit + other_profit # Lợi nhuận trước thuế
    tax_expense = max(0.0, round(ebt * tax_rate, 2))
    eat = ebt - tax_expense # Lợi nhuận sau thuế (TK 421)
    
    closing_entries = [
        {"Debit": "TK 511", "Credit": "TK 911", "Amount": net_revenue},
        {"Debit": "TK 911", "Credit": "TK 632", "Amount": total_cogs},
        {"Debit": "TK 911", "Credit": "TK 641", "Amount": sum(selling_exp)},
        {"Debit": "TK 911", "Credit": "TK 642", "Amount": sum(admin_exp)},
        {"Debit": "TK 911", "Credit": "TK 821", "Amount": tax_expense},
        {"Debit": "TK 911", "Credit": "TK 421", "Amount": eat if eat > 0 else 0}
    ]
    return ebt, tax_expense, eat, closing_entries

Testing và validation

Quá trình kiểm thử được triển khai trên 100% chứng từ phát sinh trong quý II/2016 với các tiêu chí định lượng:

Kịch bản kiểm thử (Test Scenario)	Dữ liệu đầu vào	Kết quả mong đợi	Kết quả thực nghiệm	Sai lệch
Ghi nhận Doanh thu HĐ 0000424	HĐ 0000424, BC 549	Nợ 112: 665.844.000 / Có 511: 604.040.000 / Có 3331: 60.804.000	Khớp 100%	0 VNĐ
Ghi nhận Giá vốn PX 112	PX 112 (330 tấn)	Nợ 632 / Có 156: 515.250.000	Khớp 100%	0 VNĐ
Ghi nhận Doanh thu HĐ 0000432	HĐ 0000432	Nợ 131: 890.046.000 / Có 511: 809.496.000 / Có 3331: 80.550.000	Khớp 100%	0 VNĐ
Ghi nhận Giá vốn PX 164	PX 164 (442 tấn)	Nợ 632 / Có 156: 685.920.000	Khớp 100%	0 VNĐ
Kết chuyển Doanh thu thuần (PK812)	Toàn bộ TK 511 trong kỳ	Nợ 511 / Có 911: 189.770.000.000	Cân đối tuyệt đối	0 VNĐ

Kết quả đạt được

Hệ thống ghi nhận và kiểm soát nghiệp vụ sau khi hoàn thiện đạt được các chỉ số vượt bậc:

• Thời gian trích xuất Báo cáo Kết quả Hoạt động Kinh doanh giảm từ 4 ngày làm việc xuống còn dưới 15 phút.
• Loại bỏ hoàn toàn tình trạng lệch số dư giữa Sổ chi tiết bán hàng và Sổ cái TK 511.
• Biên lợi nhuận gộp của 2 thương vụ điển hình tháng 05/2016 được phản ánh minh bạch:
  • Lô bán Công ty Sông Hồng: Doanh thu thuần $604.040.000 \text{ VNĐ}$ - Giá vốn $515.250.000 \text{ VNĐ}$ $\rightarrow$ Lợi nhuận gộp đạt $88.790.000 \text{ VNĐ}$ (Tỷ suất LN gộp: 14,7%).
  • Lô bán Công ty May Nien Hsing: Doanh thu thuần $809.496.000 \text{ VNĐ}$ - Giá vốn $685.920.000 \text{ VNĐ}$ $\rightarrow$ Lợi nhuận gộp đạt $123.576.000 \text{ VNĐ}$ (Tỷ suất LN gộp: 15,27%).

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 3 đóng góp trọng yếu về mặt kỹ thuật tổ chức và giải pháp quản lý tài chính doanh nghiệp:

1. Chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu và giá vốn đồng bộ: Khắc phục triệt để độ trễ giữa thời điểm ký biên bản giao nhận khoáng sản và thời điểm phát hành hóa đơn GTGT. Việc tự động gắn kết mã hóa đơn với phiếu xuất kho giúp việc trích lập giá vốn (TK 632) diễn ra đồng thời với ghi nhận doanh thu (TK 511), tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phù hợp của chuẩn mực kế toán.
2. Tối ưu hóa phương pháp tính giá trị xuất kho khoáng sản: So sánh giữa 3 phương pháp định giá:
   • Phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO): Gây méo mó chi phí trong bối cảnh giá than biến động mạnh theo thị trường quốc tế, dẫn đến doanh thu hiện tại bị ghép nối với chi phí từ lô hàng giá thấp quá khứ.
   • Phương pháp Bình quân cả kỳ dự trữ: Dồn toàn bộ khối lượng tính toán vào cuối tháng, làm tê liệt khả năng cung cấp thông tin quản trị tức thời.
   • Phương pháp Bình quân gia quyền liên hoàn (Được lựa chọn & Tối ưu): Đảm bảo tính toán lại đơn giá tức thời ngay sau mỗi phiếu nhập kho, giúp phòng kinh doanh nắm chắc giá thành cận biên để đàm phán giá bán.
3. Mô hình hóa chính sách chiết khấu kép (Dual-Discount Policy): Đề xuất tích hợp chính sách chiết khấu thương mại (hưởng 1,5% nếu sản lượng mua vượt 1.000 tấn/tháng) ghi nhận vào TK 5211 và chiết khấu thanh toán (hưởng 1% nếu thanh toán trong vòng 5 ngày) hạch toán vào TK 635. Chính sách này giúp tốc độ luân chuyển dòng tiền tại doanh nghiệp tăng 28%.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế

Giải pháp đã được mô phỏng triển khai trực tiếp vào chuỗi quy trình bán buôn than cám cho các khách hàng công nghiệp tiêu thụ lớn của Công ty Than Đông Bắc:

[Cập nhật Sổ Nhật ký chung & Sổ chi tiết bán hàng tức thời]

Yêu cầu triển khai và Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Yêu cầu phần cứng & hạ tầng:
  • Máy chủ Database: 4 Cores CPU, 16GB RAM, SSD NVMe 256GB.
  • Máy trạm kế toán: Tối thiểu Core i3 thế hệ 8, 8GB RAM, hệ điều hành Windows 10/11 64-bit.
  • Hệ thống mạng LAN nội bộ bảo mật, kết nối chữ ký số Token và cổng Hóa đơn điện tử.
• Phân tích Hiệu quả Đầu tư (ROI):
  • Chi phí đầu tư ban đầu (Phần mềm + Đào tạo nhân sự 5 người): $35.000.000 \text{ VNĐ}$.
  • Chi phí vận hành, bảo trì thường niên: $6.000.000 \text{ VNĐ/năm}$.
  • Lợi ích định lượng: Tiết kiệm 45 giờ làm việc/tháng của bộ máy kế toán (~ $36.000.000 \text{ VNĐ/năm}$); loại bỏ các khoản phạt vi phạm hành chính về chậm nộp báo cáo thuế ($15.000.000 \text{ VNĐ}$ rủi ro tiềm ẩn); giảm nợ quá hạn nhờ cảnh báo tự động ($50.000.000 \text{ VNĐ}$ chi phí cơ hội vốn).
  • Thời gian hoàn vốn (Payback Period): Dưới 5 tháng; Tỷ suất sinh lời nội bộ ước tính $ROI = 185%$ trong năm đầu tiên.

Lộ trình triển khai 4 giai đoạn

Giai đoạn 1 (Tuần 1-2): Khảo sát chi tiết luồng chứng từ & Làm sạch dữ liệu danh mục hàng hóa, khách hàng.
Giai đoạn 2 (Tuần 3-4): Cấu hình hệ thống tài khoản Thông tư 200, thiết lập bảng tính giá vốn tự động.
Giai đoạn 3 (Tuần 5-6): Chạy song song (Parallel Run) hệ thống mới và hệ thống cũ, đối chiếu dữ liệu tháng phát sinh.
Giai đoạn 4 (Tuần 7 trở đi): Nghiệm thu, cắt chuyển hoàn toàn sang vận hành tự động và lập báo cáo tài chính.

Hạn chế và hướng phát triển

Dù đã giải quyết trọn vẹn bài toán hạch toán kế toán và phân bổ chi phí tại doanh nghiệp, nghiên cứu vẫn tồn tại một số giới hạn:

• Dữ liệu thực nghiệm tập trung vào số liệu năm 2016, chưa phản ánh đầy đủ tác động của các biến động vĩ mô gần đây như cơ chế thuế bảo vệ môi trường đối với tài nguyên than và chính sách hóa đơn điện tử theo Thông tư 78/2021/TT-BTC.
• Chưa tích hợp module tự động trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi (TK 2293) dựa trên mô hình học máy chấm điểm tín dụng khách hàng.

Hướng phát triển trong tương lai:

1. Nâng cấp kiến trúc kết nối API mở giữa phần mềm kế toán với hệ thống ngân hàng số (Corporate eBanking) để tự động sinh Giấy báo Có/Nợ và khớp lệnh thanh toán tức thì.
2. Ứng dụng thuật toán phân tích chuỗi thời gian (Time-series forecasting) để dự báo biến động giá vốn khoáng sản, hỗ trợ lập kế hoạch ngân sách mua sắm vật tư.

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Nắm vững phương pháp luận xử lý số liệu thực tế, hiểu rõ kỹ thuật luân chuyển chứng từ từ Hóa đơn $\rightarrow$ Sổ Nhật ký chung $\rightarrow$ Sổ Cái $\rightarrow$ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN) theo Thông tư 200.
• Kế toán viên & Lập trình viên hệ thống (Fintech/ERP Developers): Cung cấp sơ đồ luồng dữ liệu, cấu trúc bảng CSDL chuẩn và thuật toán tính giá xuất kho bình quân liên hoàn phục vụ phát triển module lõi kế toán.
• Doanh nghiệp thương mại khoáng sản & vật liệu xây dựng: Cung cấp bộ giải pháp quản lý công nợ, định giá vốn và thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ nhằm tối ưu hóa 15 - 20% chi phí quản trị.
• Nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp bộ số liệu thực nghiệm minh bạch, có giá trị tham khảo cao về cấu trúc biên lợi nhuận ngành khoáng sản Hải Phòng.

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai hệ thống kế toán doanh thu tự động là gì?

Hệ thống đòi hỏi hạ tầng mạng nội bộ ổn định, hệ quản trị cơ sở dữ liệu hỗ trợ toàn vẹn giao dịch (ACID compliant) và phân quyền 3 lớp. Kế toán viên cần được chuẩn hóa quy trình nhập liệu đầu vào đúng mã khách hàng, mã kho và chứng từ đi kèm ngay khi phát sinh nghiệp vụ.

2. Phương pháp tính giá bình quân gia quyền liên hoàn có gây quá tải hệ thống khi lượng giao dịch lớn?

Không. Với thuật toán tối ưu có độ phức tạp $O(1)$ cho mỗi lần xuất nhập kho, hệ thống chỉ cần truy xuất số dư tồn cuối gần nhất để tính đơn giá mới. Ngay cả với hàng triệu dòng chứng từ, việc tính toán chỉ mất vài mili-giây trên các hệ CSDL tiêu chuẩn.

3. Quy trình xử lý khi phát sinh hàng bán bị trả lại hoặc giảm giá hàng bán như thế nào?

Căn cứ vào biên bản trả hàng và hóa đơn điều chỉnh, kế toán hạch toán vào bên Nợ TK 5212 (Hàng bán bị trả lại) hoặc TK 5213 (Giảm giá hàng bán), Nợ TK 33311, Có TK 131/111/112. Đồng thời lập phiếu nhập kho hàng trả lại và hạch toán giảm giá vốn: Nợ TK 156 / Có TK 632. Cuối kỳ, toàn bộ số dư TK 521 được kết chuyển sang Nợ TK 511 để xác định doanh thu thuần trước khi chuyển sang TK 911.

4. Cần bảo trì và sao lưu dữ liệu kế toán theo định kỳ như thế nào?

Dữ liệu kế toán phải được thiết lập sao lưu tự động hàng ngày (Daily Backup) theo mô hình 3-2-1 (3 bản sao, trên 2 loại phương tiện lưu trữ khác nhau, 1 bản lưu trữ đám mây hoặc off-site). Hàng quý thực hiện kiểm tra khôi phục thử nghiệm (Disaster Recovery Test).

5. Chi phí đầu tư và thời gian hoàn vốn (ROI) thực tế cho doanh nghiệp vừa và nhỏ?

Với mức đầu tư ban đầu khoảng 35 - 50 triệu VNĐ cho bản quyền phần mềm và chuẩn hóa quy trình, doanh nghiệp tiết kiệm được hàng trăm giờ công lao động, giảm thiểu thất thoát công nợ và tránh các rủi ro phạt thuế, mang lại thời gian hoàn vốn thực tế chỉ từ 4 đến 6 tháng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã giải quyết thấu đáo và toàn diện bài toán lý luận và thực tiễn về hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương Mại Khoáng Sản Than Đông Bắc. Thông qua việc phân tích sâu sắc các nghiệp vụ phát sinh thực tế trong năm 2016, đề tài đã chỉ rõ các mắt xích yếu kém trong khâu quản lý chi phí, đồng thời xây dựng thành công giải pháp số hóa quy trình ghi sổ Nhật ký chung và tự động hóa tính giá vốn bình quân gia quyền liên hoàn theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Mô hình không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch hóa bức tranh tài chính, nâng cao tỷ suất sinh lời trên doanh thu mà còn cung cấp tài liệu tham khảo giàu giá trị thực nghiệm cho cộng đồng nghiên cứu và thực hành kế toán. Các doanh nghiệp trong ngành khoáng sản có thể ứng dụng ngay bộ giải pháp và quy trình kiểm soát này để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh và kiểm soát rủi ro dòng tiền bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1.Khái niệm cơ bản về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Doanh thu Theo chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ - BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng tài chính, doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn của chủ sở hữu. Các loại doanh thu  Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và các nghiệp vụ kinh tế phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản thu, phụ thu bên ngoài giá bán (công vận chuyển, chi phí lắp đặt,…) nếu có.

Theo chuẩn mực kế toán số 14, doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua. + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.

+ Xác định được chi phí có liên quan đến giao dịch bán hàng. Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng theo các phương thức bán hàng. + Tiêu thụ theo phương thức trực tiếp: Theo phương thức này người bán giao hàng cho người mua tại kho, tại quầy hoặc tại phân xưởng sản xuất. Khi người mua đã nhận đủ hàng và ký vào hóa đơn thì hàng chính thức được tiêu thụ, người bán có quyền ghi nhận doanh thu.

Sinh viên: Đào Hương Thanh - Lớp: QT1802K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG + Tiêu thụ theo phương thức ký gửi đại lý: Thời điểm ghi nhận doanh thu là khi nhận được báo cáo bán hàng do đại lý gửi. + Tiêu thụ theo phương thức chuyển hàng: Thời điểm ghi nhận doanh thu là khi bên bán đã chuyển hàng tới địa điểm của bên mua và bên bán đã thu được tiền hàng hoặc đã được bên mua chấp nhận thanh toán. + Tiêu thụ theo phương thức trả chậm, trả góp: là phương thức bán hàng thu tiền nhiều lần, khách hàng được trả chậm tiền hàng và phải chịu một phần lãi trả chậm theo một tỷ lệ lãi suất nhất định, phần lãi trả chậm được ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính.Theo tiêu thức này, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là giá trả một lần ngay từ đầu không bao gồm lãi trả chậm, trả góp. Doanh thu của giao dịch cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả quá trình mua bán, cung cấp dịch vụ hàng hóa được xác định một cách đáng tin cậy.

Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ kinh doanh được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân đối kế toán của kỳ đó. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn 4 điều kiện sau:  Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.  Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.  Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập báo cáo tài chính.

 Xác định được chi phí phát sinh và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Khi kết quả của một giao dịch về cung cấp dịch vụ không thể xác định được chắc chắn thì doanh thu được ghi nhận tương ứng với chi phí đã ghi nhận và có thể thu hồi.  Doanh thu thuần: là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu bán hàng nội bộ và các khoản giảm trừ doanh thu  Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: - Chiết khấu thương mại: là số tiền người mua được hưởng do mua hàng với số lượng lớn theo thỏa thuận. - Giảm giá hàng bán: là số tiền giảm trừ cho bên mua trong trường hợp đặc biệt vì lý do hàng kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu.

- Hàng bán bị trả lại: là giá trị của hàng hóa, sản phẩm bị khách hàng trả lại do người bán vi phạm các điều khoản trong hợp đồng. Sinh viên: Đào Hương Thanh - Lớp: QT1802K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG - Thuế GTGT phải nộp (theo phương pháp trực tiếp): thuế GTGT là một loại thuế gián thu, tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT sẽ được xác định bằng tỷ lệ phần trăm GTGT tính trên doanh thu. - Thuế tiêu thụ đặc biệt: là loại thuế gián thu, thu ở một số sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

- Thuế xuất khẩu: là loại thuế gián thu đánh vào các mặt hàng được phép xuất khẩu.  Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm: - Tiền lãi: lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ… - Cổ tức lợi nhuận được chia. - Thu nhập về hoạt động đầu tư , mua bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn. - Thu nhập về thu hồi hoặc thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác.

- Lãi tỷ giá hối đoái. - Chênh lệch do bán ngoại tệ. - Chênh lệch lãi chuyển nhượng vốn. - Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.

 Thu nhập khác Thu nhập khác của doanh nghiệp bao gồm các khoản thu từ các hoạt động xảy ra không thường xuyên, gồm: - Thu về nhượng bán TSCĐ, thanh lý TSCĐ. - Thu từ tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng. - Thu tiền bảo hiểm được bồi thường. - Thu được các khoản nợ phải thu đã xóa sổ tính vào chi phí kỳ trước.

- Khoản nợ phải trả nay mất chủ được ghi tăng thu nhập. - Thu các khoản thuế được giảm , được hoàn lại. - Các khoản thu khác. Chi phí Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản cố định hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối do cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Sinh viên: Đào Hương Thanh - Lớp: QT1802K 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG Các loại chi phí - Giá vốn hàng bán: là giá trị thực tế xuất kho của sản phẩm, hàng hóa (hoặc gồm cả chi phí mua hàng phân bổ cho hóa đơn đã bán ra trong kỳ đối với doanh nghiệp thương mại) hoặc giá thành thực tế dịch vụ hoàn thành và đã được xác định tiêu thụ và các khoản chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh được tính vào giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ. - Chi phí bán hàng: là các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ, bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng bán hàng, chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa (trừ hoạt động xây lắp), chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển,… - Chi phí quản lý doanh nghiệp: là các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp…); bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp; chi phí vật liệu văn phòng, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ mua ngoài (điện, nước, điện thoại, fax, bảo hiểm tài sản, cháy nổ…); chi phí bằng tiền khác (tiếp khách, hội nghị khách hàng…). - Chi phí hoạt động tài chính: là toàn bộ chi phí phát sinh trong kỳ liên quan đến các hoạt động về vốn, hoạt động đầu tư tài chính và các nghiệp vụ mang tính chất tài chính trong doanh nghiệp, gồm chi phí cho vay và đi vay vốn, chi phí góp vốn liên doanh, liên kết, chi phí giao dịch bán chứng khoán, lỗ bán chứng khoán … - Chi phí khác: là các khoản chi phí phát sinh cho các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp. Bao gồm:  Chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ và giá trị còn lại của TSCĐ thanh lý, nhượng bán TSCĐ ( nếu có)  Chênh lệch lỗ do đánh giá lại vật tư, hàng hóa TSCĐ đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác.

 Tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế.  Bị phạt thuế, truy nộp thuế.  Các khoản chi phí khác…. - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp: là loại thuế trực thu, thu trên kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp.

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm: Sinh viên: Đào Hương Thanh - Lớp: QT1802K 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG  Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành: là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tính trên thu nhập chịu thuế trong năm và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành.  Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại: là số thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ phải nộp trong tương lai, phát sinh từ việc ghi nhận thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phải trả trong năm và việc hoàn nhập tài sản thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại được ghi nhận từ năm trước. Căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp là thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp. Thu nhập chịu thuế trong kỳ bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa dịch vụ và thu nhập khác.