lời mở đầu và phần kết thúc, khoá luận của em có 3 phần chính: Phần I: Cơ sở lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Phần II: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sản xuất tại Công ty Cổ phần Sơn Việt Đức. Phần III: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sản xuất tại Công ty Cổ phần Sơn Việt Đức. Sinh viên: Nguyễn Thị Bé Lớp KT 1A LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoá luận tốt nghiệp -2- Trường Đại học Công Đoàn Mặc dù em đã nhận đƣợc nhiều sự giúp đỡ từ giáo viên hƣớng dẫn cùng với các cô chú, anh chị trong Ban lãnh đạo và trong Phòng kế toán; đồng thời bản thân em đã có sự cố gắng nhƣng do trình độ còn hạn chế nên khoá luận của em không tránh khỏi đƣợc những thiếu sót trong nội dung cũng nhƣ hình thức.
Do đó, em mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến để bản khoá luận của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn. Sinh viên: Nguyễn Thị Bé Lớp KT 1A LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoá luận tốt nghiệp -3- Trường Đại học Công Đoàn PHẦN I : CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất 1.1 Bản chất và nội dung của chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là quá trình biến đổi một cách có ý thức và có mục đích các yếu tố sản xuất đầu vào để hình thành các sản phẩm lao vụ, dịch vụ nhất định. Bất kỳ doanh nghiệp nào khi tiến hành sản xuất kinh doanh nhất định phải kết hợp hài hòa 3 yếu tố: Tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và sức lao động.Sự tham gia của 3 yếu tố trên vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh có sự khác nhau, từ đó hình thành nên các chi phí sản xuất tƣơng ứng.
Nghĩa là chi phí sản xuất không những bao gồm yếu tố lao động sống liên quan đến việc sử dụng lao động sống (tiền lƣơng, tiền công), lao động vật hóa (khấu hao tài sản cố định, chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu.) mà còn bao gồm một số khoản mà thực chất là một phần giá trị mới sáng tạo ra (các khoản trích theo lƣơng nhƣ BHXH, BHYT, KPCD, lãi vay ngân hàng.) Các chi phí của doanh nghiệp luôn đƣợc tính toán, đo lƣờng bằng tiền trong một khoảng thời gian xác định. Nhƣ vậy chi phí sản xuất trong doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong một thời kỳ nhất định.2 Phân loại chi phí sản xuất Để thuận tiện trong công tác quản lý và hạch toán ngƣời ta tiến hành phân loại chi phí với các chỉ tiêu phân loại nhƣ sau: a. Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố (nội dung kinh tế) Theo cách phân loại này, căn cứ vào tính chất kinh tế, nội dung kinh tế của chi phí sản xuất khác nhau để chia ra thành các yếu tố chi phí. Mỗi yếu tố chi phí chỉ bao gồm những chi phí có cùng nội dung kinh tế, cụ thể nhƣ sau: Sinh viên: Nguyễn Thị Bé Lớp KT 1A LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoá luận tốt nghiệp -4- Trường Đại học Công Đoàn Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản mà doanh nghiệp sử dụng cho các họa động sản xuất kinh doanh trong kỳ Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ số tiền công phải trả, các khoản trích theo lƣơng nhƣ: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn đối với lao động trực tiếp sản xuất.
Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao tài sản sử dụng cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm số tiền phải trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (tiền điện, nƣớc, điện thoại.) Chi phí khác bằng tiền: Bao gồm toàn bộ chi phí khác ngoài các yếu tố trên. Phân loại chi phí theo các khoản mục chi phí trong gía thành Theo cách phân loại này chi phí đƣợc phân thành: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng cho mục đích trực tiếp sản xuất, chế tạo sản phẩm. Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm toàn bộ tiền lƣơng, tiền công và các khoản phụ cấp mang tính chất tiền lƣơng trả cho công nhân trực tiếp sản xuất, chế tạo sản phẩm hay thực hiện các lao vụ dịch vụ cùng với các khoản trích theo tỷ lệ quy định cho các quỹ BHXH, BHYT, KPCD (phần tính vào chi phí).
Chi phí sản xuất chung: Bao gồm các chi phí còn lại phát sinh trong phạm vi phân xƣởng, bộ phận sản xuất sau khi đã loại trừ chi phí nguyên vật liệu và chi phí nhân công trực tiếp nói trên. Phân loại chi phí theo mối quan hệ của chi phí với khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành Theo cách phân loại này chi phí bao gồm: Chi phí khả biến (Biến phí): Là các chi phí thay đổi về tổng số, tỷ lệ thuận với sự thay đổi của khối lƣợng sản phẩm sản xuất trong kỳ. Tuy nhiên, các chi phí biến đổi nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì lại có tính cố định. Chi phí bất biến (Định phí): Là các chi phí không biến đổi theo khối lƣợng công việc sản phẩm hoàn thành.
Các chi phí này nếu tính cho một đơn vị sản phẩm thì lại có sự biến đổi nếu số lƣợng sản phẩm thay đổi. Sinh viên: Nguyễn Thị Bé Lớp KT 1A LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoá luận tốt nghiệp -5- Trường Đại học Công Đoàn Trong thực tế chúng ta còn gặp loại chi phí mà bản thân nó bao gồm cả các yếu tố của định phí và biến phí. Đó chính là chi phí hỗn hợp. Việc phân loại chi phí này có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản trị kinh doanh, phân tích điểm hòa vốn, phục vụ cho việc quản lý cần thiết để hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Phân loại chi phí theo phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và mối quan hệ với đối tượng chi phí Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất đƣợc chia thành chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp. Chi phí trực tiếp: Là những chi phí phát sinh có quan hệ trực tiếp đến việc sản xuất một sản phẩm nhất định. Những chi phí khi phát sinh, kế toán căn cứ vào số liệu chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho từng đối tƣợng chịu chi phí. Chi phí gián tiếp: Là những chi phí sản xuất có liên quan đến việc sản xuất nhiều loại sản phẩm.
Những chi phí này, khi phát sinh, kế toán phải tiến hành tập hợp, phân bổ cho các đối tƣợng có liên quan theo tiêu thức phân bổ thích hợp. Phân loại chi phí theo nội dung cấu thành của chi phí Cách phân loại này cho ta thấy đƣợc vị trí của từng loại chi phí trong sản phẩm, từ đó để tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất thích hợp. Chi phí tổng hợp: Là chi phí do nhiều yếu tố khác nhau tập hợp lại có cùng một công dụng nhƣ chi phí sản xuất chung. Chi phí đơn nhất: Là chi phí do một yếu tố duy nhất cấu thành nhƣ nguyên vật liệu chính dung trong sản xuất.
Bản chất và nội dung của giá thành sản phẩm 1.1 Khái niệm giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lƣợng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành. Tất cả các khoản chi phí (phát sinh trong kỳ, kỳ trƣớc chuyển sang) và các chi phí trích trƣớc có liên quan đến khối lƣợng sản phẩm, lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành sẽ tạo nên chỉ tiêu giá thành sản phẩm. Nhƣ vậy ta có công thức xác định giá thành là: Sinh viên: Nguyễn Thị Bé Lớp KT 1A LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoá luận tốt nghiệp -6- Trường Đại học Công Đoàn Tổng giá thành Chi phí sản xuất Chi phí sản xuất Chi phí sản xuất sản phẩm hoàn = dở dang đầu kỳ + phát sinh trong _ dở dang cuối kỳ thành kỳ Chỉ tiêu giá thành sản phẩm luôn chứa đựng hai mặt khác nhau vốn có bên trong, nó là chi phí sản xuất đã chi ra và lƣợng giá trị sử dụng thu đƣợc cấu thành trong khối lƣợng sản phẩm, công vịêc, lao vụ đã hoàn thành. Nhƣ vậy, bản chất của giá thành sản phẩm là sự chuyển dịch giá trị các yếu tố chi phí vào những sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành.
Và nó là trở thành thƣớc đo chi phí, là căn cứ, là cơ sở, là xuất phát điểm để xây dựng giá cả và bù đắp chi phí.2 Phân loại giá thành sản phẩm Để đáp ứng các yêu cầu của quản lý, hạch toán và kế hoạch hóa giá thành cũng nhƣ yêu cầu xây dựng giá cả hàng hóa, giá thành đƣợc xem xét dƣới nhiều góc độ, nhiều phạm vi tính toán khác nhau. Phân loại giá thành theo nguồn số liệu và cách tính Theo cách phân loại này, giá thành bao gồm giá thành kế hoạch, giá thành thực tế và giá thành định mức. Giá thành kế hoạch: Loại giá thành này đƣợc xác định trƣớc khi bƣớc vào kinh doanh trên cơ sở giá thành thực tế kỳ trƣớc và các định mức, các dụ toán chi phí của kỳ kế hoạch. Giá thành định mức: Giống với giá thành kế hoạch, giá thành định mức cũng đƣợc xác định trƣớc khi bắt đầu sản xuất sản phẩm.
Tuy nhiên, giá thành định mức đƣợc xác định trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành tại từng thời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch (thƣờng là ngày đầu tháng). Do đó giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt đƣợc trong quá trình sản xuất sản phẩm.