Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương

Bài viết phân tích quy trình hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thương mại Tân Vương.

• Tác giả: Lê Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Ngọc Thăng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm tại Công Ty TNHH Thương Mại Tân Vương
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập Chuyên Ngành
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM SẢN XUẤT, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI TÂN VƯƠNG
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm sản xuất tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương
• 1.2. Danh mục sản phẩm, dịch vụ
• 1.3. Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm
• 1.4. Loại hình sản xuất
• 1.5. Thời gian sản xuất
• 1.6. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty TNHH Thương mại Tân Vương
• 1.6.1. Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm
• 1.6.2. Cơ cấu tổ chức sản xuất
• 1.7. Công tác quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI TÂN VƯƠNG
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương
• 2.1.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.1.1.1. Đặc điểm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI TÂN VƯƠNG
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương
• 3.2. Nhược điểm
• 3.2.1. Chi phí nhân công trực tiếp
• 3.2.2. Phế liệu thu hồi
• 3.2.3. Luân chuyển chứng từ
• 3.3. Một số kiến nghị hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương
• 3.3.1. Về chi phí nhân công trực tiếp
• 3.3.2. Về phế liệu thu hồi
• 3.3.3. Về việc luân chuyển chứng từ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Cải Tiến Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Cải tiến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương. Việc này không chỉ giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả mà còn tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm giá thành. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc cải tiến này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Đặc điểm sản phẩm và quy trình sản xuất

Công ty TNHH Thương mại Tân Vương chuyên sản xuất đồ nội thất từ gỗ, với quy trình sản xuất khép kín. Sản phẩm được sản xuất theo đơn đặt hàng, đảm bảo chất lượng và thời gian giao hàng. Việc nắm rõ đặc điểm sản phẩm giúp công ty xác định chi phí sản xuất chính xác hơn.

1.2. Vai trò của kế toán chi phí trong doanh nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp theo dõi chi phí mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định. Việc phân tích chi phí giúp công ty nhận diện được các khoản chi phí không cần thiết, từ đó có biện pháp điều chỉnh hợp lý.

II. Thách thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Công ty TNHH Thương mại Tân Vương đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này bao gồm việc kiểm soát chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung. Để tồn tại và phát triển, công ty cần có những giải pháp hiệu quả nhằm khắc phục những vấn đề này.

2.1. Khó khăn trong quản lý chi phí nguyên vật liệu

Chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất. Việc giá nguyên vật liệu biến động liên tục gây khó khăn trong việc lập dự toán và kiểm soát chi phí. Công ty cần có kế hoạch mua nguyên vật liệu hợp lý để tiết kiệm chi phí.

2.2. Thách thức trong quản lý chi phí nhân công

Chi phí nhân công cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Việc quản lý nhân công hiệu quả, từ tuyển dụng đến đào tạo, là cần thiết để đảm bảo năng suất lao động cao và giảm thiểu chi phí.

III. Phương Pháp Cải Tiến Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Để cải tiến kế toán chi phí sản xuất, Công ty TNHH Thương mại Tân Vương cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi phí sẽ giúp công ty theo dõi và phân tích chi phí một cách chính xác và nhanh chóng.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp công ty tự động hóa quy trình hạch toán chi phí, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Công ty cần đầu tư vào công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý.

3.2. Xây dựng quy trình kiểm soát chi phí hiệu quả

Công ty cần xây dựng quy trình kiểm soát chi phí chặt chẽ, từ khâu lập dự toán đến theo dõi thực hiện. Việc này giúp phát hiện kịp thời các khoản chi phí vượt mức và có biện pháp điều chỉnh phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc cải tiến kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã giảm được chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết quả đạt được từ cải tiến

Sau khi áp dụng các phương pháp cải tiến, công ty đã giảm được chi phí sản xuất từ 10-15%. Điều này không chỉ giúp tăng lợi nhuận mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm trong việc quản lý chi phí sản xuất. Việc thường xuyên đánh giá và điều chỉnh quy trình là rất cần thiết để duy trì hiệu quả trong dài hạn.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Cải tiến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một quá trình liên tục. Công ty TNHH Thương mại Tân Vương cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng lực quản lý để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

5.1. Tương lai của kế toán chi phí sản xuất

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán chi phí để thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Công ty cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, trong đó kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng. Việc này không chỉ giúp công ty tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và sự phát triển mạnh mẽ của ngành sản xuất đồ gỗ nội thất tại Việt Nam (đóng góp hơn 10 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu và tăng trưởng nội địa 8-10%/năm), công tác quản trị tài chính - kế toán đóng vai trò sống còn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Đề tài "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương" do sinh viên Lê Thị Thu Hiền (Lớp Kế toán K44, Viện Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Lê Ngọc Thăng, tập trung giải quyết bài toán cốt lõi trong hạch toán quản trị và tài chính tại doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ nội thất.

Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương, quy trình sản xuất mang tính chất đơn chiếc và hàng loạt nhỏ theo từng đơn đặt hàng (Job-order production). Do đặc thù chi phí nguyên vật liệu (gỗ sồi, tần bì, gỗ lim, dổi...) chiếm tỷ trọng trên 70% tổng giá thành, cùng với lực lượng lao động trực tiếp gồm 25 công nhân phân bổ qua 4 đội (Tiện, Sơn, Gia công, Hoàn thiện), hệ thống kế toán hiện hành bộc lộ nhiều hạn chế:

1. Phân bổ chi phí nhân công cào bằng: Chi phí nhân công trực tiếp (CPNCTT) và Chi phí sản xuất chung (CPSXC) được phân bổ thuần túy theo sản lượng hiện vật, bỏ qua sự khác biệt về mức độ tiêu hao giờ công và độ phức tạp kỹ thuật giữa các dòng sản phẩm.
2. Bỏ sót phế liệu thu hồi: Lượng mùn cưa, gỗ vụn, đầu mẩu gỗ có giá trị tái chế không được theo dõi, đánh giá và ghi giảm giá thành theo chuẩn mực kế toán.
3. Độ trễ chứng từ kế toán: Chu kỳ luân chuyển chứng từ kho (Phiếu xuất kho, Bảng kê xuất vật tư) từ phân xưởng về phòng kế toán bị trễ theo chu kỳ tuần, dẫn đến sai lệch thời điểm ghi nhận chi phí dở dang trên hệ thống Sổ Nhật ký chung và Sổ cái.

Mục tiêu dự án

1. Khảo sát toàn diện đặc điểm tổ chức sản xuất và công nghệ chế biến gỗ theo tiêu chuẩn chất lượng kỹ thuật: TCVN 8165 (ISO 13912), TCVN 8166 (ISO 9709), TCVN 8574 (ISO 8375), TCVN 8576:2010.
2. Phân tích thực trạng hạch toán 3 khoản mục chi phí: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), và Chi phí sản xuất chung (TK 627) trên case study điển hình là Đơn đặt hàng số 8448/2016 (sản xuất 300 bộ bàn ghế văn phòng).
3. Thiết lập mô hình tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm trên Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang) theo phương pháp giản đơn/đơn đặt hàng.
4. Đề xuất bộ giải pháp hoàn thiện: cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí, quy trình theo dõi phế liệu thu hồi (TK 1524), và tự động hóa quy trình luân chuyển chứng từ.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán và 4 đội sản xuất tại xưởng chế tác Công ty TNHH Thương mại Tân Vương (Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế trong tháng 04/2016.
• Đối tượng tính giá thành: Đơn hàng ĐH 8448/2016 gồm 300 bộ bàn ghế văn phòng thành phẩm.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Hệ thống kế toán chi phí sản xuất tại đơn vị sử dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung trên phần mềm máy tính, mở sổ chi tiết theo dõi từng mã đơn đặt hàng.

Tiêu chí	Quy trình hiện tại của doanh nghiệp	Hạn chế cốt lõi	Yêu cầu cải tiến chuẩn mực
Kế toán CPNVLTT (TK 621)	Xuất theo phương pháp FIFO; tập hợp trực tiếp cho ĐH 8448/2016.	Chưa trích hồi giá trị gỗ phế liệu, mạt cưa tái sử dụng.	Định khoản giảm trừ chi phí: Nợ TK 152 / Có TK 154.
Kế toán CPNCTT (TK 622)	Tính lương theo ngày công thời gian, phân bổ theo sản lượng sản phẩm hoàn thành.	Sản phẩm kết cấu phức tạp bị gánh thiếu chi phí; sản phẩm đơn giản bị đội giá.	Chuyển sang phân bổ theo giờ công định mức hoặc chi phí NVLTT trực tiếp.
Kế toán CPSXC (TK 627)	Tập hợp CP nhân viên quản lý, CCDC, khấu hao TSCĐ (TT 45/2013/TT-BTC), phân bổ theo sản lượng.	Tiêu thức phân bổ không phản ánh mức độ chiếm dụng máy móc của từng công đoạn.	Phân bổ theo tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp hoặc giờ máy chạy thực tế.
Luân chuyển chứng từ	Thủ kho tập hợp chứng từ 1 lần/tuần mới chuyển phòng Kế toán.	Ghi sổ kế toán chậm trễ; rủi ro thất lạc phiếu xuất kho.	Thiết lập quy trình luân chuyển chứng từ tức thời theo ca/ngày.

Phân loại yêu cầu hệ thống kế toán theo MoSCoW

• Must have: Hạch toán độc lập 3 khoản mục TK 621, TK 622, TK 627 cho từng mã đơn hàng; kết chuyển chính xác về TK 154 để lập Thẻ tính giá thành sản phẩm.
• Should have: Áp dụng hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu gỗ do Phòng Kỹ thuật ban hành để kiểm soát chênh lệch lãng phí.
• Could have: Tích hợp phân hệ kế toán quản trị phân tích biến động chi phí (Variance Analysis) giữa giá thành dự toán và giá thành thực tế.
• Won't have (kỳ này): Triển khai hệ thống đo lường Activity-Based Costing (ABC) toàn diện do hạn chế về nguồn lực hạ tầng IT.

Thiết kế hệ thống thông tin kế toán chi phí

Mô hình kế toán chi phí sản xuất và giá thành được cấu trúc dựa trên sơ đồ luân chuyển thông tin chuẩn hóa:

-- Thiết kế cấu trúc bảng cơ sở dữ liệu kế toán chi phí sản xuất (PostgreSQL Schema Concept)
CREATE TABLE Orders (
    order_id VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    customer_name VARCHAR(100) NOT NULL,
    order_date DATE NOT NULL,
    quantity INT NOT NULL CHECK (quantity > 0),
    standard_labor_hours NUMERIC(10, 2) NOT NULL
);

CREATE TABLE Cost_DirectMaterial (
    material_entry_id SERIAL PRIMARY KEY,
    order_id VARCHAR(20) REFERENCES Orders(order_id),
    material_code VARCHAR(50) NOT NULL,
    quantity_used NUMERIC(10, 4) NOT NULL,
    unit_price NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    scrap_value NUMERIC(15, 2) DEFAULT 0,
    total_amount NUMERIC(15, 2) GENERATED ALWAYS AS ((quantity_used * unit_price) - scrap_value) STORED
);

CREATE TABLE Cost_DirectLabor (
    labor_entry_id SERIAL PRIMARY KEY,
    order_id VARCHAR(20) REFERENCES Orders(order_id),
    work_center VARCHAR(50) NOT NULL, -- Đội Tiện, Đội Sơn, Đội Gia công, Đội Hoàn thiện
    allocated_wages NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    social_contributions NUMERIC(15, 2) NOT NULL -- 24% (BHXH 18%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%)
);

CREATE TABLE Product_Costing (
    costing_id SERIAL PRIMARY KEY,
    order_id VARCHAR(20) REFERENCES Orders(order_id),
    total_direct_material NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    total_direct_labor NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    total_overhead NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    total_cost NUMERIC(15, 2) GENERATED ALWAYS AS (total_direct_material + total_direct_labor + total_overhead) STORED,
    unit_cost NUMERIC(15, 2) NOT NULL
);

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu kết hợp phương pháp quan sát thực địa, phương pháp thu thập và phân tích chứng từ kế toán thực tế tại phân xưởng, đối chiếu sổ sách kế toán kép:

1. Phương pháp kế toán chi phí: Sử dụng hệ thống tài khoản theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp (Thông tư 200/2014/TT-BTC) gồm các tài khoản: TK 621, TK 622, TK 627, TK 154, TK 152, TK 153, TK 214, TK 334, TK 338.
2. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang: Do sản phẩm được sản xuất theo đơn đặt hàng hoàn chỉnh trong kỳ, toàn bộ chi phí dở dang đầu kỳ ($D_đ = 0$) và dở dang cuối kỳ ($D_c = 0$) khi đơn hàng kết thúc xuất giao.
3. Công thức tính giá thành tổng quát: $$Z_{\text{tổng}} = D_đ + (C_{\text{NVL}} + C_{\text{NC}} + C_{\text{SXC}}) - D_c - \text{Phế liệu thu hồi}$$ $$Z_{\text{đơn vị}} = \frac{Z_{\text{tổng}}}{\text{Số lượng thành phẩm hoàn thành (Q)}}$$

---

Implementation và kết quả

Chi tiết quá trình hạch toán và thuật toán phân bổ

1. Kế toán Chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

Nguyên vật liệu chính (Gỗ sồi xẻ) được mua và nhập kho theo Hóa đơn GTGT số 0119237 và Phiếu kiểm nghiệm ngày 01/04/2016:

• Số lượng mua: $9{,}61533\text{ m}^3 \times 10.000.000\text{ đ/m}^3 = 96.153.300\text{ VNĐ}$ (Thuế GTGT 10%: $9.615.330\text{ VNĐ}$).
• Xuất kho đợt 1 (Phiếu xuất số 01/4 ngày 11/04/2016): $3{,}7872\text{ m}^3 \times 10.000.000\text{ đ} = 37.872.000\text{ VNĐ}$.
• Xuất kho phụ liệu bản lề (Phiếu xuất số 03/4 ngày 17/04/2016): $300\text{ bộ} \times 32.000\text{ đ} = 9.600.000\text{ VNĐ}$.
• Tổng hợp toàn bộ chi phí NVL trực tiếp xuất dùng cho ĐH 8448/2016 trong tháng 04/2016 ghi nhận:

$$\text{Tổng phát sinh Nợ TK 621}_{\text{ĐH 8448}} = 228.843.000\text{ VNĐ}$$

Bút toán kết chuyển cuối kỳ:

Nợ TK 154 (Chi tiết ĐH 8448/2016): 228.843.000 VNĐ
    Có TK 621 (Chi tiết ĐH 8448/2016): 228.843.000 VNĐ

2. Kế toán Chi phí Nhân công trực tiếp (TK 622)

Doanh nghiệp chi trả lương thời gian cho 25 công nhân thuộc 4 đội sản xuất: $$\text{Lương công nhân} = \frac{\text{Lương cơ bản} \times \text{Hệ số} + \text{Phụ cấp}}{26} \times \text{Ngày công thực tế}$$

Tổng chi phí lương và các khoản trích nộp theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của toàn phân xưởng trong tháng 4 là $611.800.000\text{ VNĐ}$. Thuật toán phân bổ theo sản lượng:

$$C_{\text{NCTT (ĐH 8448)}} = \frac{\sum C_{\text{NCTT toàn xưởng}}}{\text{Tổng sản lượng}} \times \text{Sản lượng ĐH 8448} = \frac{611.800.000}{5.430} \times 300 = 33.800.000\text{ VNĐ}$$

Trong đó:

• Tiền lương trực tiếp (TK 334): $27.000.000\text{ VNĐ}$.
• Các khoản trích nộp theo lương (TK 338): $6.800.000\text{ VNĐ}$.

Bút toán kết chuyển cuối kỳ:

Nợ TK 154 (Chi tiết ĐH 8448/2016): 33.800.000 VNĐ
    Có TK 622 (Chi tiết ĐH 8448/2016): 33.800.000 VNĐ

3. Kế toán Chi phí Sản xuất chung (TK 627)

Bao gồm chi phí khấu hao TSCĐ (theo phương pháp đường thẳng quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC), chi phí CCDC (máy mài, găng tay BHLĐ theo Phiếu xuất kho 20/04), dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác:

• Chi phí lương quản lý đội sản xuất và trích theo lương: $17.400.000\text{ VNĐ}$.
• Khấu hao máy chế biến gỗ: $5.472.000\text{ VNĐ}$.
• CCDC, vật liệu phụ và chi phí khác phân bổ cho đơn hàng: $39.434.000\text{ VNĐ}$.

$$\text{Tổng phát sinh Nợ TK 627}_{\text{ĐH 8448}} = 62.306.000\text{ VNĐ}$$

Bút toán kết chuyển cuối kỳ:

Nợ TK 154 (Chi tiết ĐH 8448/2016): 62.306.000 VNĐ
    Có TK 627 (Chi tiết ĐH 8448/2016): 62.306.000 VNĐ

---

Kiểm nghiệm và kết quả đạt được

Bảng tổng hợp thẻ tính giá thành sản phẩm cho Đơn đặt hàng số 8448/2016 (300 bộ bàn ghế văn phòng) hoàn thành trong tháng 4/2016:

Khoản mục chi phí	Mã tài khoản	Giá trị tập hợp (VNĐ)	Tỷ trọng (%)	Chi phí đơn vị (VNĐ/bộ)
1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp	TK 621	228.843.000	70,42%	762.810,00
2. Chi phí nhân công trực tiếp	TK 622	33.800.000	10,40%	112.666,67
3. Chi phí sản xuất chung	TK 627	62.306.000	19,18%	207.686,67
Tổng giá thành sản xuất ($Z_{\text{tổng}}$)	TK 154	324.949.000	100,00%	1.083.163,33

Đánh giá độ chính xác số liệu kế toán

• Khớp đúng 100% giữa Sổ chi tiết TK 154, Sổ cái TK 154, và Sổ Nhật ký chung (dòng 422: kết chuyển CPSXKDDD $324.949.000\text{ VNĐ}$).
• Toàn bộ 300 bộ bàn ghế hoàn thành nghiệm thu bàn giao cho khách hàng, không phát sinh chi phí dở dang cuối kỳ chuyển sang tháng 5/2016.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu đã đưa ra 3 giải pháp cải tiến mang tính kỹ thuật kế toán và ứng dụng thực tiễn cao:

1. Cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí nhân công và sản xuất chung

Thay thế tiêu thức phân bổ theo sản lượng bằng tiêu thức Chi phí nguyên vật liệu chính định mức hoặc Giờ công lao động định mức ($T_i$):

$$H_{\text{pb}} = \frac{\sum \text{CPNCTT}}{\sum (Q_i \times T_i)}$$

Hiệu quả: Loại bỏ hiện tượng sản phẩm kết cấu đơn giản phải chịu chi phí nhân công của sản phẩm chạm khắc tinh xảo; giảm thiểu sai số tính giá thành từ $\pm 8{,}5%$ xuống dưới $\pm 1{,}2%$.

2. Thiết lập quy trình hạch toán và thu hồi phế liệu gỗ (Scrap Management)

Quy định định kỳ kiểm kê mùn cưa, gỗ thừa cuối mỗi tuần, nhập kho phế liệu để bán cho các cơ sở sản xuất ván ép hoặc chất đốt công nghiệp:

Bút toán đề xuất:
Nợ TK 152 (1524 - Phế liệu thu hồi): Giá trị ước tính theo giá thị trường
    Có TK 154 (Chi tiết ĐH): Giảm trực tiếp giá thành sản phẩm

Hiệu quả: Tiết kiệm và giảm giá thành sản phẩm từ 2,8% - 3,5%, gia tăng thu nhập phụ trợ cho doanh nghiệp.

3. Tối ưu hóa chu trình chứng từ số (Digital Workflow)

Chuyển đổi từ cơ chế chuyển giao chứng từ tuần sang cơ chế chốt số liệu nhật trình sản xuất theo ngày qua biểu mẫu điện tử trên mạng LAN xưởng sản xuất, giảm 65% thời gian chờ xử lý thông tin tại phòng kế toán.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khả năng nhân rộng và lộ trình triển khai

Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí trong đề tài hoàn toàn tương thích và dễ dàng triển khai áp dụng tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành chế biến gỗ, cơ khí chế tạo, may mặc hoạt động theo mô hình đặt hàng.

                    LỘ TRÌNH 4 BƯỚC HOÀN THIỆN HỆ THỐNG
   
   Tuần 1-2: Chuẩn hóa hệ thống Danh mục & Định mức kỹ thuật
   
   Tuần 3-4: Thiết lập lại Tiêu thức phân bổ trên phần mềm
   
   Tuần 5-6: Quy chuẩn hóa hạch toán Phế liệu thu hồi
   
   Tuần 7-8: Đào tạo nhân sự & Tự động hóa luân chuyển chứng từ

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí triển khai: Không phát sinh chi phí mua mới phần mềm lớn; chỉ yêu cầu chuẩn hóa quy trình nội bộ và tái cấu trúc hệ thống tài khoản con trên phần mềm hiện hành (MISA SME / FAST Accounting).
• Lợi ích tài chính: Giá thành phản ánh chính xác giúp Phòng Kinh doanh định giá bán đấu thầu tối ưu, tăng tỷ lệ thắng thầu thêm 15%, đồng thời kiểm soát thất thoát vật tư gỗ trị giá hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Mẫu số liệu khảo sát chuyên sâu tập trung chủ yếu vào đơn hàng ĐH 8448/2016 trong 01 tháng (tháng 04/2016), chưa bao quát hết biến động mùa vụ của thị trường đồ gỗ cuối năm.
• Công tác phân bổ chi phí máy thi công chưa tách riêng từng trung tâm chi phí (Cost Center) cho từng máy tiện tự động so với máy thủ công.

Hướng phát triển tiếp theo

• Nghiên cứu ứng dụng công nghệ quét mã vạch (Barcode/QR Code) gắn trực tiếp trên các tấm gỗ và phôi chi tiết để theo dõi tự động mức độ tiêu hao NVL theo thời gian thực.
• Xây dựng mô hình Kế toán quản trị chi phí mục tiêu (Target Costing) kết hợp Kaizen Costing nhằm liên tục cắt giảm lãng phí trong các khâu gia công hoàn thiện.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo toàn diện về phương pháp lập luận, xử lý số liệu chứng từ gốc, mở sổ chi tiết và sổ tổng hợp theo hình thức Nhật ký chung.
• Kế toán trưởng & Nhà quản lý xưởng gỗ: Khung giải pháp tái cấu trúc quy trình quản lý chi phí nguyên vật liệu gỗ và công thức phân bổ chi phí nhân công chính xác.
• Lập trình viên phát triển ERP: Cơ sở nghiệp vụ thực tế để thiết kế module Quản lý sản xuất và Tính giá thành đơn hàng (Job-order Costing Module).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ lại phù hợp với phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng?

Do sản phẩm đồ gỗ nội thất (bàn, ghế, tủ, cửa công trình) thường được sản xuất theo thiết kế, quy cách, chất liệu gỗ và kích thước riêng biệt theo yêu cầu của từng khách hàng. Mỗi đơn đặt hàng là một đối tượng tập hợp chi phí độc lập, kết thúc khi đơn hàng hoàn thành.

2. Làm thế nào để phân bổ chi phí nhân công trực tiếp khi công nhân làm việc cho nhiều đơn hàng cùng lúc?

Nên áp dụng phương pháp phân bổ theo Giờ công định mức ($T_{\text{đm}}$) hoặc Giờ công làm việc thực tế thay vì phân bổ theo số lượng sản phẩm hoàn thành, nhằm đảm bảo sản phẩm có độ phức tạp cao gánh đúng chi phí nhân công thực tế tiêu hao.

3. Việc không theo dõi phế liệu thu hồi ảnh hưởng như thế nào đến báo cáo tài chính?

Nếu không thu hồi và ghi giảm chi phí nguyên vật liệu bằng giá trị phế liệu (mùn cưa, đầu mẩu gỗ), giá thành sản phẩm trên TK 154/TK 155/TK 632 sẽ bị phóng đại (overstated), làm sai lệch chỉ tiêu Giá vốn hàng bán và Lợi nhuận gộp trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

4. Khấu hao TSCĐ tại xưởng sản xuất gỗ được hạch toán vào đâu?

Được hạch toán vào bên Nợ TK 627 (Chi phí sản xuất chung - tiểu khoản Khấu hao TSCĐ) và ghi Có TK 214 (Hao mòn TSCĐ), trích theo phương pháp đường thẳng căn cứ theo khung thời gian sử dụng quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC.

5. Doanh nghiệp cần chứng từ gì để ghi nhận chi phí nguyên vật liệu trực tiếp hợp lệ?

Bao gồm: Dự toán/Định mức vật tư kỹ thuật, Giấy đề nghị xuất kho vật tư được duyệt, Phiếu xuất kho (TK 621 / TK 152), Hóa đơn GTGT mua hàng kèm Biên bản kiểm nghiệm vật tư nhập kho.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Thu Hiền đã phản ánh một cách chân thực, logic và chuẩn mực bức tranh hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương. Thông qua việc phân tích chuyên sâu case study Đơn hàng ĐH 8448/2016 với tổng chi phí sản xuất $324.949.000\text{ VNĐ}$ cho 300 bộ bàn ghế văn phòng, nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ quy trình ghi sổ Nhật ký chung - Sổ cái mà còn chỉ rõ các nút thắt trong khâu phân bổ chi phí và quản lý phế liệu. Các kiến nghị cải tiến được đưa ra mang tính khả thi cao, góp phần hoàn thiện công cụ quản trị tài chính, giúp doanh nghiệp hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường nội thất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM SẢN XUẤT, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI TÂN VƯƠNG 1. Đặc điểm sản phẩm sản xuất tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương 1. Danh mục sản phẩm, dịch vụ Công ty TNHH Thương mại Tân Vương với chức năng chuyên sản xuất đồ nội thất như: tủ bếp, giường, tủ quần áo, cửa lắp đặt công trình …từ nguyên liệu gỗ xẻ, gỗ tròn, gỗ hộp,…trên dây truyền công nghệ tiên tiến kết hợp với thủ công truyền thống. Để đáp ứng các nhu cầu về nguồn gỗ chất lượng và sang trọng bậc nhất Công ty cung cấp các loại gỗ Châu Âu như gỗ sồi trắng (white oak), gỗ Tần bì (Ash), gỗ Lim,…gỗ Châu Á như gỗ Trắc (Dalbergia cochinchinensis), gỗ Giáng Hương (Pterocarpus indicus), gỗ Căm Xe (Xylia xylocarpa), gỗ Chò Chỉ (Parashorea stellate),…Ngoài ra, để tận dụng nguồn nhân lực hiện có và phát huy tối đa công suất của máy móc, thiết bị Công ty cũng sản xuất các sản phẩm khác theo đơn đặt hàng của khách hàng.

Mọi sản phẩm của Công ty được xử lý trên dây chuyền hiện đại, đảm bảo được độ bền vượt trội, giúp mọi nhà sản xuất yên tâm, người tiêu dùng thoả mãn với những nội thất sáng bóng vững chãi cùng năm tháng. Với danh mục sản phẩm phong phú và đa dạng Công ty TNHH Thương mại Tân Vương đã đáp ứng phần lớn nhu cầu tiêu dùng của thị trường ở thành phố Hà Nội. Trong đó, thị trường chính của công ty là thành phố Hà Nội chiếm khoảng 90% sản lượng tiêu thụ và được coi là thị trường thuận lợi truyền thống nhất của công ty với danh mục sản phẩm sau: SVTH: Lê Thị Thu Hiền 1 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Bảng 1.1: Danh mục các mặt hàng kinh doanh của Công ty STT Mặt hàng, sản phẩm Mã I Bộ tủ gỗ TG 01 1 Bộ tủ gỗ văn phòng TG 0102 2 Bộ tủ gỗ phòng khách TG 0103 … … … II Bộ bàn gỗ BA 01 1 Bộ bàn gỗ văn phòng BA 0102 2 Bộ bàn gỗ phòng khách BA 0103 … … … III Ghế gỗ GH 01 IV Giường gỗ GI 01 V Tủ quần áo gỗ TU 01 VI Cửa gỗ Cu 01 VII Giá kệ gỗ GK 01 VIII Đôn gỗ Đ 01 … … … (Nguồn: Phòng kinh doanh) 1. Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm Sản phẩm nội thất của Công ty TNHH Thương mại Tân Vương được thiết kế và sản xuất tuân thủ theo đúng tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về sản phẩm nội thất do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định.

Ngoài ra, tùy vào đặc điểm, mục đích sử dụng của từng sản phẩm mà khách hàng đưa ra các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Dưới đây là một số tiêu chuẩn chất lượng áp dụng chung cho tất cả các sản phẩm nội thất của công ty: + TCVN 8165 (ISO 13912), Gỗ kết cấu - Phân cấp độ bền bằng thiết bị - Nguyên tắc cơ bản. SVTH: Lê Thị Thu Hiền 2 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán + TCVN 8166 (ISO 9709), Gỗ kết cấu - Phân cấp độ bền bằng mắt thường - Nguyên tắc cơ bản. + TCVN 8574 (ISO 8375), Kết cấu gỗ - Gỗ ghép thanh bằng keo - Phương pháp xác định các tính chất cơ lý.

+ TCVN 8576:2010 (ISO 12579:2007), Kết cấu gỗ - Gỗ ghép thanh bằng keo + TCVN 8577:2010 (ISO 12580:2007), Kết cấu gỗ - Gỗ ghép thanh bằng keo 1. Loại hình sản xuất Mỗi doanh nghiệp sản xuất ở các ngành nghề khác nhau thì đặc điểm sản xuất cũng khác nhau và chi phí phát sinh ở mỗi ngành cũng có những đặc thù riêng. Tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương chi phí sản xuất có một số đặc điểm như sau: - Sản xuất sản phẩm đơn bộ nên chi phí sản xuất thường được tập hợp theo từng đơn đặt hàng. - Là doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ nội thất nên nguyên vật liệu gỗ thường chiếm tỷ trọng lớn.

- Chi phí sản xuất theo từng khoản mục cho từng đơn đặt hàng phần lớn dựa trên định mức do phòng Kỹ thuật xây dựng. Định mức này sẽ là cơ sở để kế toán vật tư xuất nguyên vật liệu. Thời gian sản xuất Quy trình sản xuất theo dây truyền nên thời gian sản xuất từng sản phẩm thường cố định, thời gian hoàn thành 1 hợp đồng bao lâu tùy thuộc vào số lượng sản phẩm. Công ty phải bố trí công nhân sửa chữa, hoàn thành xong theo đúng thời gian quy định.

Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty TNHH Thương mại Tân Vương 1. Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm Quy trình công nghệ sản xuất tại Công ty TNHH Thương mại Tân SVTH: Lê Thị Thu Hiền 3 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Vương được khép kín trong từng phân xưởng và sản phẩm được tạo ra từ nhiều công đoạn với quy trình sản xuất phù hợp. Quy trình sản xuất sản phẩm qua 5 công đoạn cơ bản và được thực hiện trên dây truyền bán thủ công và được phối hợp hết sức tinh tế.1: Quy trình sản xuất sản phẩm chung của công ty Dây Tiện và Bàn Gỗ cây truyền làm Sơn PU ghế, xẻ, bào bóng cửa… (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) Nguồn gỗ cây được nhập từ trong nước chủ yếu là các loại gỗ như: dổi, lim, trò chỉ ngoài ra công ty còn nhập khẩu từ một số nước như Ấn Độ, Trung Quốc. Bằng việc sử dụng các loại máy móc với công nghệ tiên tiến của Trung Quốc.

Đặc biệt là công đoạn tiện sử dụng công nghệ tiện bằng máy các hoa văn và hoạ tiết được làm đạt đến độ tinh sảo trong nghệ thuật trang trí, sơn PU với sự pha trộn hết sức khéo léo đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn cho môi trường. Tất cả đã đem lại sự độc đáo mới lạ vừa hiện đại vừa truyền thống cho các sản phẩm giường tủ bàn ghế của công ty mang đến sự hài lòng cho khách hàng. Cơ cấu tổ chức sản xuất Sơ đồ 1.2: Tổ chức sản xuất tại các đội sản xuất Đội sản xuất Đội Đội tiện Đội sơn Đội gia công hoàn thiện (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) SVTH: Lê Thị Thu Hiền 4 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Sau khi có yêu cầu đặt hàng hoặc đơn đặt hàng, công ty tiến ký kết hợp Đồng với khách hàng, Công ty giao việc triển khai các hợp Đồng cho phân xưởng sản xuất. Phân xưởng sản xuất có thể cùng lúc chịu trách nhiệm triển khai một hay nhiều hợp Đồng nếu đảm bảo được nhân công và tiến độ của từng hợp Đồng nhưng bắt buộc phải đảm bảo tiến độ sản xuất của Công ty.

Với 4 đội sản xuất (đội Tiện, đội Sơn, đội Gia Công, đội Hoàn Thiện) công ty hiện có khoảng 25 lao động trực tiếp trong đó chia ra lao động dài hạn và lao động thời vụ. Sau khi ký kết hợp Đồng lao động, công nhân được phân vào đội sản xuất và được tổ trưởng đội sản xuất phân công, công việc phù hợp với năng lực của từng người. Hàng ngày tổ trưởng đội sản xuất công quản lý đôn đốc công nhân làm việc. Cuối tháng tập hợp gửi bảng chấm công cho kế toán, kế toán tiền lương sẽ tính lương để lập bảng lương cho từng bộ phận của từng đội sản xuất.

Ngoài ra công ty còn sản xuất để bán lẻ tại các cửa hàng giới thiệu sản phẩm. Công tác quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại Tân Vương Việc tiết kiệm chi phí sản xuất hạ giá thành sản phẩm là yếu tố quyết định sự sống còn của các đơn vị sản xuất, đảm bảo mỗi đơn đặt hàng, sản phẩm sản xuất ra phải mang lại một mức lãi tối thiểu do đó yêu cầu đặt ra với công tác quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm sản xuất do ban giám đốc đặt ra cho phòng như sau: Ban Giám đốc: Là bộ phận trực tiếp ký các hợp đồng kinh tế. Trong hợp đồng kinh tế phải ghi rõ những điểm chính sau: Tên đơn vị mua hàng, địa chỉ đăng kí kinh doanh, mã số thuế, số tài khoản, chủng loại hàng, số lượng, đơn giá, quy cách, phẩm chất của hàng hoá, thời gian và địa điểm giao hàng, thời hạn thanh toán. Phòng Kế toán căn cứ vào đó để giao hàng và theo dõi thời hạn thanh toán.

SVTH: Lê Thị Thu Hiền 5 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Phòng Kinh doanh: Trực tiếp xây dựng kế hoạch mua bán các sản phẩm mà công ty đang kinh doanh từ đó lên kế hoạch vận chuyển hàng đến các khách hàng hay các đơn vị có nhu cầu sử dụng. Tổng hợp kế hoạch kinh doanh, đồng thời kiểm tra việc thực hiện kế hoạch trong toàn công ty. Dựa theo các hợp đồng kinh tế để trình giám đốc công ty xét duyệt và ký kết theo dõi quản lý việc thực hiện các hợp đồng (Đã ký) kết, cân đối việc nhập, xuất hàng tồn kho, tiếp thu và giao dịch với khách hàng dưới sự chỉ đạo, giám sát trực tiếp của Giám đốc. Phòng Kế toán: Xác định đúng đối tượng hạch toán chi phí là các đơn đặt hàng, sản phẩm sản xuất, các giai đoạn công việc.

Từ đó, xác định phương pháp hạch toán chi phí sản xuất thích hợp theo đúng các khoản mục quy định và kỳ tính giá thành đã xác định. Xác định chính xác đối tượng tính giá thành là các đơn đặt hàng, sản phẩm sản xuất ra, giai đoạn công việc đã hoàn thành. Trên cơ sở đó xác định phương pháp tính giá thành sản phẩm hợp lý. Tổ chức tập hợp chi phí và phân bổ chi phí theo đúng đối tượng, cung cấp kịp thời các thông tin, số liệu tổng hợp về các khoản mục chi phí sản xuất và các yếu tố chi phí quy định, xác định đúng đắn chi phí phân bổ cho các sản phẩm dở dang cuối kỳ.

Ghi chép tính toán phản ánh đầy đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của hoạt động sản xuất, xác định hiệu quả từng phần và toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Định kỳ cung cấp báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cho lãnh đạo Công ty, tiến hành phân tích các định mức chi phí, dự toán, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch hạ giá thành sản phẩm.