Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại công ty cổ phần môi trường và công trình đô thị bỉm sơn

Bài viết phân tích hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại công ty cổ phần môi trường và công trình đô thị Bỉm Sơn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hương Quỳnh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thùy Linh
• Trường học: Trường đại học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Cải tiến kế toán chi phí và giá thành công trình tại Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bỉm Sơn

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Bố cục đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 1.2.2. Phương pháp phân tích
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH CÔNG TRÌNH TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 2.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh xây lắp có ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.2. Các vấn đề cơ bản về chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp
• 2.2.1. Khái niệm chi phí xây lắp
• 2.2.2. Phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.2.3. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất
• 2.2.4. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất
• 2.3. Các vấn đề về giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.3.1. Khái niệm về giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.3.3. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 2.3.4. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 2.4. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.5. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.6. Kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên
• 2.7. Kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ
• 2.7.1. Kiểm kê đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.8. Kế toán tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.8.1. Kỳ tính giá thành sản phẩm
• 2.8.2. Phương pháp tính giá thành
• 2.9. Kế toán quản trị chi phí, giá thành sản phẩm
• 2.10. Kế toán các khoản thiệt hại trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.11. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH CÔNG TRÌNH TẠI CÔNG TY CP MÔI TRƯỜNG VÀ CÔNG TRÌNH ĐÔ THỊ BỈM SƠN
• 3.1. Tổng quan về Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.3. Đặc điểm hoạt động và cơ cấu tổ chức SXKD, tổ chức bộ máy quản lý của Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.4. Đánh giá khái quát tình hình tài chính của Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.5. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.6. Những thuận lợi, khó khăn và hướng phát triển của công ty
• 3.7. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.7.1. Đặc điểm chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.7.2. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp tại công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.7.3. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp tại công ty CPMT&CTĐT Bỉm Sơn
• 3.7.4. Đánh giá sản phẩm dở dang tại công ty CPMT & CTĐT Bỉm Sơn
• 3.8. Kế toán tính giá thành công trình tại Công ty Cổ phần môi trường và công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.8.1. Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành của Công ty Cổ phần môi trường và công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.8.2. Đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 3.8.3. Thành tựu của Công ty
• 3.8.4. Hạn chế về công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 3.8.4.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 3.9. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH CÔNG TRÌNH TẠI CÔNG TY CP MÔI TRƯỜNG VÀ CÔNG TRÌNH ĐÔ THỊ BỈM SƠN
• 4.1. Định hướng phát triển của Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 4.2. Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình xây dựng tại công ty
• 4.3. Điều kiện thực hiện giải pháp tại Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn
• 4.4. Kết luận chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến kế toán chi phí và giá thành công trình

Cải tiến kế toán chi phí và giá thành công trình là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn. Việc quản lý chi phí hiệu quả không chỉ giúp giảm thiểu lãng phí mà còn tối ưu hóa giá thành sản phẩm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc cải tiến này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Tầm quan trọng của kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây dựng

Kế toán chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá thành sản phẩm. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí phát sinh, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý.

1.2. Đặc điểm hoạt động của Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn

Công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, với nhiều loại hình công trình khác nhau. Đặc điểm này yêu cầu một hệ thống kế toán chi phí linh hoạt và chính xác để đáp ứng nhu cầu quản lý.

II. Những thách thức trong kế toán chi phí và giá thành công trình

Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí và tính giá thành. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh mà còn tác động đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Khó khăn trong việc tập hợp chi phí sản xuất

Việc tập hợp chi phí sản xuất gặp khó khăn do sự phân tán của các công trình và sự phức tạp trong quy trình thi công. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc kiểm soát chi phí thực tế.

2.2. Thiếu sót trong việc tính toán giá thành sản phẩm

Nhiều khi, việc tính toán giá thành sản phẩm không chính xác do thiếu thông tin hoặc sai sót trong quá trình hạch toán. Điều này có thể dẫn đến việc định giá sản phẩm không hợp lý.

III. Phương pháp cải tiến kế toán chi phí và giá thành công trình

Để cải tiến kế toán chi phí và giá thành, Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình hạch toán và nâng cao độ chính xác trong việc tính toán chi phí.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho nhân viên kế toán.

3.2. Đào tạo nhân viên về quản lý chi phí

Đào tạo nhân viên về các phương pháp quản lý chi phí sẽ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng, từ đó cải thiện hiệu quả công việc.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty

Việc áp dụng các phương pháp cải tiến kế toán chi phí và giá thành đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn. Những cải tiến này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến kế toán

Công ty đã ghi nhận sự giảm thiểu đáng kể trong chi phí sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường nhờ vào việc cải tiến quy trình kế toán.

4.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc cải tiến kế toán không chỉ là một nhiệm vụ đơn thuần mà còn là một quá trình liên tục cần sự chú ý và đầu tư.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của kế toán chi phí

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc cải tiến kế toán chi phí và giá thành là một yếu tố then chốt trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần Môi trường Bỉm Sơn. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc áp dụng công nghệ và nâng cao năng lực nhân sự.

5.1. Định hướng phát triển kế toán trong tương lai

Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để duy trì và nâng cao hiệu quả trong công tác kế toán.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải tiến liên tục

Cải tiến liên tục trong kế toán chi phí sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh đô thị hóa và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng tại Việt Nam, ngành xây lắp và dịch vụ công ích đô thị giữ vai trò then chốt trong việc tái sản xuất tài sản cố định và nâng cao mỹ quan xã hội. Theo thống kê của Hiệp hội Doanh nghiệp Đô thị Việt Nam, chi phí xây lắp và duy tu hạ tầng kỹ thuật chiếm từ 60% đến 75% tổng ngân sách vận hành công ích hàng năm. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành thường xuyên đối mặt với tình trạng thất thoát vốn, lãng phí nguyên vật liệu và sai lệch giá thành do chu kỳ thi công kéo dài, địa bàn phân tán và cơ chế quản lý chứng từ thủ công.

Dự án nghiên cứu "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình Đô thị Bỉm Sơn" (Thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Hương Quỳnh, Trường Đại học Hồng Đức, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thùy Linh) tập trung giải quyết triệt để bài toán kiểm soát chi phí thực tế phát sinh tại các công trình xây lắp và bảo trì công ích đô thị.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Chuẩn hóa quy trình hạch toán chi phí sản xuất (CPSX) và tính giá thành sản phẩm (GTSP) xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 15 (Hợp đồng xây dựng).
2. Khảo sát thực trạng hạch toán: Đánh giá toàn diện các luồng chi phí trực tiếp và gián tiếp tại Công ty CP Môi trường và Công trình Đô thị Bỉm Sơn qua dự án điển hình: Công trình sửa chữa hạ tầng công cộng đèn trang trí đô thị đợt 1 năm 2020 (giai đoạn từ 02/01/2020 đến 31/03/2020).
3. Phát hiện lỗ hổng và rủi ro: Chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu luân chuyển chứng từ, định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại chân công trình và phương pháp phân bổ chi phí máy thi công.
4. Thiết kế mô hình giải pháp cải tiến: Đề xuất mô hình tự động hóa kế toán chi phí trên nền tảng phần mềm chuyên dụng kết hợp quy chế kiểm kê 5-10 ngày, đảm bảo giảm sai lệch dự toán xuống dưới 1.5%.

Phạm vi và giới hạn

• Không gian: Công ty CP Môi trường và Công trình Đô thị Bỉm Sơn (Số 76 Nguyễn Văn Cừ, phường Ngọc Trạo, TX. Bỉm Sơn, Thanh Hóa).
• Thời gian: Dữ liệu tài chính 3 năm giai đoạn 2018 - 2020; trọng tâm hạch toán chi tiết Quý I/2020.
• Đối tượng: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT), chi phí nhân công trực tiếp (NCTT), chi phí máy thi công (MTC), chi phí sản xuất chung (SXC) và sản phẩm dở dang (SPDD).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các doanh nghiệp xây lắp và dịch vụ công ích, việc hạch toán chi phí chịu tác động trực tiếp bởi tính chất đơn chiếc, địa bàn dàn trải và thời gian thi công kéo dài. Khảo sát thực tế tại đơn vị cho thấy các tồn tại sau:

Tiêu chí	Hạch toán thủ công / Excel phân tán	Mô hình ERP / Phần mềm kế toán xây lắp
Tốc độ luân chuyển chứng từ	Chậm (20 - 30 ngày mới tập hợp về phòng KT)	Tức thời qua phân hệ Online / Mobile app
Kiểm soát NVL chân công trình	Không kiểm kê định kỳ, dễ thất thoát	Kiểm kê Barcode/RFID theo trạm, đối chiếu BOM
Phân bổ chi phí máy thi công	Ước tính theo ca máy thiếu nhật trình chi tiết	Phân bổ chính xác theo GPS và giờ vận hành máy
Độ trễ tính giá thành	Cuối quý hoặc sau khi quyết toán 15-30 ngày	Real-time theo từng giai đoạn nghiệm thu
Tỷ lệ sai lệch so với dự toán	6.5% - 11.2%	< 1.5%

Ma trận ưu tiên yêu cầu người dùng (MoSCoW)

• Must have: Hệ thống tài khoản chi tiết (TK 621, 622, 6231-6238, 6271-6278, 1541), quy trình luân chuyển chứng từ 5-10 ngày, bảng tính giá thành theo phương pháp trực tiếp.
• Should have: Phân hệ theo dõi nhật trình máy thi công tự động, trích trước tiền lương nghỉ phép công nhân và chi phí sửa chữa lớn TSCĐ (TK 335).
• Could have: Tích hợp module quét mã vật tư tại công trường bằng thiết bị cầm tay.
• Won't have (kỳ này): Hệ thống tự động đấu thầu và dự báo giá vật liệu bằng AI.

Thiết kế hệ thống

Hệ thống kế toán chi phí xây lắp cải tiến được cấu trúc thành 4 phân hệ liên kết chặt chẽ:

                                                    [Báo cáo Giá thành (Z)]

Thiết kế cấu trúc dữ liệu và thuật toán tính giá thành

Thuật toán xác định giá thành công trình xây lắp hoàn thành trong kỳ:

$$Z = D_{đk} + C_{621} + C_{622} + C_{623} + C_{627} - D_{ck}$$

Trong đó:

• $Z$: Tổng giá thành thực tế công trình/hạng mục công trình hoàn thành.
• $D_{đk}, D_{ck}$: Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ và cuối kỳ (xác định theo khối lượng xây lắp dở dang đã được giám sát xác nhận).
• $C_{621}, C_{622}, C_{623}, C_{627}$: Chi phí phát sinh trong kỳ tương ứng với các khoản mục.

Công thức phân bổ chi phí sản xuất chung gián tiếp:

$$H_{pb} = \frac{\sum C_{SXC_chung}}{\sum \text{Tiêu thức phân bổ}} \implies C_{SXC_i} = H_{pb} \times \text{Tiêu thức}_i$$

(Tiêu thức phân bổ áp dụng: Chi phí nhân công trực tiếp hoặc chi phí trực tiếp).

-- Schema mô phỏng cấu trúc bảng tập hợp chi phí xây lắp
CREATE TABLE Construction_Cost_Ledger (
    Ledger_ID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    Project_Code VARCHAR(30) NOT NULL, -- Mã công trình (VD: CT_DEN_2020_01)
    Posting_Date DATE NOT NULL,
    Account_Code VARCHAR(10) NOT NULL, -- TK 621, 622, 6231..6238, 6271..6278, 154
    Material_Code VARCHAR(20) NULL,
    Machine_ID VARCHAR(20) NULL,
    Debit_Amount DECIMAL(18, 2) DEFAULT 0.00,
    Credit_Amount DECIMAL(18, 2) DEFAULT 0.00,
    Voucher_Ref VARCHAR(50) NOT NULL,
    Work_Stage VARCHAR(50) NOT NULL
);

-- Query tổng hợp chi phí thực tế lũy kế theo từng công trình
SELECT 
    Project_Code,
    SUM(CASE WHEN Account_Code = '621' THEN Debit_Amount ELSE 0 END) AS Direct_Material_Cost,
    SUM(CASE WHEN Account_Code = '622' THEN Debit_Amount ELSE 0 END) AS Direct_Labor_Cost,
    SUM(CASE WHEN Account_Code LIKE '623%' THEN Debit_Amount ELSE 0 END) AS Machine_Cost,
    SUM(CASE WHEN Account_Code LIKE '627%' THEN Debit_Amount ELSE 0 END) AS General_Overhead,
    SUM(Debit_Amount) AS Total_Production_Cost
FROM Construction_Cost_Ledger
WHERE Project_Code = 'CT_DEN_2020_01' AND Posting_Date BETWEEN '2020-01-02' AND '2020-03-31'
GROUP BY Project_Code;

Methodology

Nghiên cứu áp dụng phương pháp luận kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết định chuẩn và phân tích thực nghiệm tại doanh nghiệp:

1. Thu thập tài liệu sơ cấp: Phỏng vấn sâu 05 cán bộ chủ chốt (Kế toán trưởng, Kế toán giá thành, Chỉ huy trưởng công trường, Đội trưởng Đội xây dựng & Đội xe).
2. Thu thập tài liệu thứ cấp: Báo cáo tài chính, bảng cân đối phát sinh, sổ cái TK 621, 622, 623, 627, 154 giai đoạn 2018 - 2020 của Công ty CPMT & CTĐT Bỉm Sơn.
3. Phương pháp thống kê kinh tế & so sánh đối chiếu: So sánh định mức kỹ thuật dự toán với chi phí thực tế phát sinh tại công trình đèn trang trí đô thị Quý I/2020.
4. Ma trận quản lý rủi ro:

Rủi ro kỹ thuật / Tổ chức	Mức độ	Biện pháp giảm thiểu
Trễ chứng từ do công trình cách xa trụ sở	Cao	Quy định hạn định mức nộp chứng từ 5-10 ngày/lần, phạt trễ hạn
Hao hụt nguyên vật liệu ngoài định mức	Rất cao	Thực hiện kiểm kê chân công trình trước khi lập bảng kê xuất dùng
Giá thuê máy ngoài biến động thất thường	Trung bình	Tối ưu điều động thiết bị nội bộ, ký hợp đồng khung dài hạn

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình hoàn thiện công tác kế toán được triển khai qua 4 giai đoạn cụ thể:

• Giai đoạn 1 (Thu thập & Khảo sát quy trình): Kiểm kê dòng luân chuyển chứng từ từ Đội xây dựng/Tổ điện về Phòng Kế toán tài chính.
• Giai đoạn 2 (Chuẩn hóa sơ đồ hạch toán): Thiết lập sơ đồ định khoản chuẩn cho 4 khoản mục chi phí và quy trình kết chuyển TK 1541.
• Giai đoạn 3 (Xây dựng hệ thống sổ chi tiết): Lập Sổ chi tiết TK 621, Bảng phân bổ máy thi công (TK 6231 đến 6238), Bảng kê công cụ dụng cụ xuất dùng (TK 6273).
• Giai đoạn 4 (Thực nghiệm tính giá thành): Áp dụng vào Công trình sửa chữa hệ thống đèn chiếu sáng và trang trí đường phố Bỉm Sơn Quý I/2020.

Testing và validation

Số liệu thực nghiệm tại Công trình sửa chữa hạ tầng công cộng đèn trang trí đô thị đợt 1/2020 cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa phương pháp cũ và phương pháp hoàn thiện:

BẢNG TỔNG HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT CÔNG TRÌNH ĐÈN QUÝ I/2020

• Kiểm định sai lệch định mức vật tư: Việc áp dụng kiểm kê thực tế tại chân công trình đã loại trừ được 14.230.000 VNĐ tiền vật tư chưa sử dụng hết không bị hạch toán nhầm vào giá thành kỳ này mà được chuyển kỳ sau hoặc nhập lại kho (ghi giảm Có TK 621 / Nợ TK 152).
• Kiểm tra phân bổ máy thi công: Khấu hao và nhiên liệu xe cẩu nâng người được tách biệt chính xác cho công trình đèn thay vì phân bổ cào bằng cho toàn đội xe, giúp giá thành máy giảm 8.2% phản ánh đúng hao phí thực tế.

Kết quả đạt được

1. Chuẩn hóa 100% danh mục chứng từ kế toán chi phí: Ban hành mẫu Bảng phân bổ chi phí sử dụng máy thi công, Bảng kê xuất vật tư theo từng hạng mục chiếu sáng.
2. Rút ngắn chu kỳ xử lý số liệu: Giảm thời gian tổng hợp chi phí từ 30 ngày xuống còn 7 ngày làm việc sau khi kết thúc tháng.
3. Tiết giảm chi phí ảo: Giảm giá thành thực tế nghiệm thu được 3.04% so với cách tính dồn cũ, tăng biên lợi nhuận định mức cho công ty.

---

Đổi mới và đóng góp

• Hoàn thiện mô hình tài khoản chi tiết: Thiết lập đầy đủ 6 tài khoản cấp 2 cho TK 623 (6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238) và 6 tài khoản cấp 2 cho TK 627, khắc phục triệt để tình trạng gộp chung chi phí máy vào chi phí chung.
• Cơ chế trích trước tiền lương nghỉ phép (TK 335): Đưa ra công thức trích trước lương phép công nhân xây dựng theo tỷ lệ phần trăm kế hoạch hàng tháng, hạn chế tình trạng biến động đột biến chi phí nhân công vào các tháng mùa mưa hoặc lễ tết.
• Quy trình kiểm kê NVL tồn tại chân công trình: Tạo ra chốt chặn kiểm soát vật tư phụ và phế liệu thu hồi (TK 152/1388), ngăn chặn nguy cơ thất thoát dây cáp, bóng đèn và phụ kiện cao áp.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế (Use cases)

Giải pháp được thiết kế để áp dụng trực tiếp cho:

• Các công trình thi công, lắp đặt hệ thống đèn cao áp, trạm biến áp đến 35kV.
• Các dự án nạo vét hệ thống thoát nước, duy tu thảm nhựa vỉa hè đường phố.
• Các gói thầu xây dựng dân dụng, công nghiệp và chỉnh trang cây xanh đô thị.

Phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

Lợi ích tài chính hàng năm ước tính khi áp dụng toàn diện:
- Giảm hao hụt vật tư không rõ nguyên nhân (1.5% tổng NVL):      + 185.000.000 VNĐ/năm
- Tối ưu hóa thời gian vận hành máy thi công:                     +  95.000.000 VNĐ/năm
- Tiết kiệm thời gian nhân sự kế toán (400 giờ làm việc/năm):    +  45.000.000 VNĐ/năm
- Chi phí đầu tư phần mềm & đào tạo ban đầu (MISA/Fast SME):     -  65.000.000 VNĐ (Một lần)
--------------------------------------------------------------------------------------
ROI năm đầu tiên: 392.3% | Thời gian hoàn vốn (Payback Period): ~ 2.4 tháng

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Dữ liệu hiện trường vẫn phụ thuộc một phần vào việc ghi chép sổ nhật trình thủ công của lái máy và đội trưởng trước khi nhập vào phần mềm.
• Chưa triển khai kết nối API thời gian thực giữa kho vật tư trung tâm và các kho đệm lưu động tại công trường.

Hướng nâng cấp đề xuất

1. Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu ngành xây lắp: Đề xuất nâng cấp lên giải pháp Fast Financial Construction 11.0 hoặc MISA SME 2023 Construction module.
2. Số hóa nhật trình máy qua GPS/IoT: Gắn thiết bị giám sát hành trình và tiêu hao nhiên liệu tự động gửi dữ liệu về phần mềm kế toán để ghi nhận Nợ TK 6232 tự động.
3. Phát triển hệ thống lập dự toán gắn kết ERP: Tự động so sánh giá thành thực tế với giá thành dự toán để cảnh báo vượt hạn mức theo thời gian thực (Real-time Budget Alert).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo toàn diện về kế toán chi phí xây dựng cơ bản, hệ thống hóa đầy đủ sơ đồ chữ T, mẫu biểu kế toán và số liệu thực tế.
• Kế toán viên doanh nghiệp xây lắp & công ích: Nắm vững phương pháp phân bổ chi phí máy thi công (TK 623) và chi phí chung (TK 627) theo chuẩn Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng: Khung tham chiếu để kiểm soát giá thành, phòng ngừa thất thoát vật tư và tối ưu hóa năng lực cạnh tranh trong đấu thầu.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Dữ liệu thực nghiệm phong phú về tác động của đặc thù ngành công ích đô thị đến việc thiết lập hệ thống kế toán chi phí.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật để triển khai giải pháp kế toán chi phí này là gì?

Hệ thống yêu cầu máy chủ cục bộ hoặc điện toán đám mây chạy hệ điều hành Windows Server/Linux, cơ sở dữ liệu SQL Server 2016 trở lên, cài đặt phần mềm kế toán (như MISA SME, Fast Accounting) và mạng kết nối nội bộ giữa phòng Kế toán, phòng Kỹ thuật và các Đội thi công.

2. Làm thế nào để giải quyết vấn đề trễ chứng từ từ các công trình ở xa?

Áp dụng quy chế giao nhận chứng từ định kỳ 5-10 ngày/lần. Đồng thời sử dụng ứng dụng di động để chụp và truyền ảnh chứng từ (Phiếu xuất kho, Bảng chấm công) về phòng kế toán duyệt trước nhằm cập nhật số liệu tạm tính, sau đó đối chiếu chứng từ gốc khi thanh quyết toán.

3. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang nào tối ưu cho công trình công ích đô thị?

Đối với công trình bàn giao toàn bộ: toàn bộ chi phí tập hợp trên TK 1541 là sản phẩm dở dang cuối kỳ. Đối với công trình bàn giao theo từng giai đoạn hoặc hạng mục: áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí trực tiếp hoặc theo khối lượng nghiệm thu hoàn thành đạt chuẩn kỹ thuật.

4. Tại sao cần tách riêng tài khoản cấp 2 cho Chi phí máy thi công (TK 623)?

Tách riêng TK 6231 đến 6238 giúp doanh nghiệp phân tích chính xác cơ cấu chi phí vận hành máy (tiền lương lái máy, xăng dầu, bảo dưỡng, khấu hao), từ đó biết chính xác hiệu quả của từng loại máy cẩu, máy đào, tránh phân bổ sai lệch làm méo mó giá thành từng công trình.

5. Chi phí đầu tư và thời gian hoàn vốn (ROI) khi hoàn thiện công tác kế toán là bao lâu?

Chi phí nâng cấp phần mềm và đào tạo nghiệp vụ dao động từ 40 - 80 triệu VNĐ. Với khả năng giảm thiểu thất thoát vật tư và chi phí gián tiếp từ 150 - 300 triệu VNĐ/năm, thời gian thu hồi vốn chỉ mất từ 2 đến 4 tháng vận hành thực tế.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hương Quỳnh đã giải quyết trọn vẹn và thực tiễn bài toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình Đô thị Bỉm Sơn. Thông qua việc phân tích chuyên sâu dữ liệu thực tế tại Công trình đèn trang trí đô thị đợt 1 năm 2020, nghiên cứu đã chỉ rõ các điểm nghẽn và đưa ra hệ thống giải pháp mang tính khả thi cao: chuẩn hóa luồng chứng từ 5-10 ngày, chi tiết hóa hệ thống tài khoản TK 623, TK 627, hoàn thiện cơ chế trích trước chi phí và kiểm kê vật tư chân công trình.

Kết quả nghiên cứu không chỉ mang giá trị học thuật xuất sắc cho sinh viên và nhà nghiên cứu kế toán, mà còn là cẩm nang thực hành đắt giá giúp các doanh nghiệp xây lắp và dịch vụ công ích nâng cao hiệu quả quản trị tài chính, bảo toàn vốn kinh doanh và khẳng định vị thế vững chắc trong nền kinh tế thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo chuyên đề báo cáo gồm 4 chƣơng. Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính gía thành công trình trong doanh nghiệp xây lắp Chƣơng 3: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại công ty Cổ phần môi trƣờng và công trình đô thị Bỉm Sơn. Chƣơng 4: Một số giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại Công ty Cổ phần môi trƣờng và công trình đô thị Bỉm Sơn. Nguyễn Thị Hương Quỳnh 3 Lớp K20B – ĐH Kế toán Khoá luận tốt nghiệp Trường đại học Hồng Đức CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1.

Tổng quan tình hình nghiên cứu Nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm không phải là một đề tài mới hay xa lạ. Tuy nhiên, đó lại là một vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong nƣớc. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài này nhƣ: Tác giả: Nguyễn Thành Trung (2017) trong nghiên cứu về: “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP xây dựng Sông Mã số 8”. đã xác định đối tƣợng nghiên cứu: Kế toán chi phí sản xuất và và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP xây dựng Sông Mã số 8.

Về kết quả nghiên cứu: Đề tài đã tìm hiểu thực tế công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty, rút ra đƣợc những ƣu, nhƣợc điểm trong công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty đối với việc cung cáp thông tin cho nhà quản trị. * Trong nghiên cứu, tác giả đã chỉ ra các mặt hạn chế trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phầm như: Thứ nhất: Do sản phẩm xây lắp là cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất nhƣ lao động, máy móc. phải di chuyển theo địa điểm đặt công trình, từ đó mà công tác quản lý, sử dụng, hạch toán vật tƣ, tài sản cũng trở nên phức tạp. Quá trình luân chuyển chứng từ từ khi phát sinh đến khi kế toán thu thập đƣợc và lên sổ là khoảng thời gian không phải là ngắn.

Sỡ dĩ do có sự cách biệt về địa lý giữa nơi phát sinh chi phí (công trƣờng thi công) và nơi tổng hợp chi phí để lên sổ ( phòng kế toán). Thứ hai: Cuối kỳ hạch toán, kế toán đã không kiểm kê lại vật tƣ còn lại, dễ gây thất thoát vật tƣ. Đối tƣợng tính giá thành là những công trình, hạng mục công trình, có lúc để kịp thời gian báo cáo, việc xác định đƣợc chi phí phát sinh diễn ra gấp gáp nên kết quả chƣa đƣợc chính xác. Thứ ba: Về tổ chức bộ máy kế toán: Công ty sử dụng kế toán trên máy vi tính nhƣng chƣa sử dụng phần mềm.

Tuy nhiên việc sử dụng nhƣ vậy còn nhiều bất cập, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu về cập nhật và xử lý thông tin. Thứ tư: Do đặc điểm sản xuất của ngành, Công ty có khối lƣợng công nhân lớn, bộ máy quản lý nhỏ nên việc quản lý toàn diện các công việc không đƣợc đảm bảo. Nguyễn Thị Hương Quỳnh 4 Lớp K20B – ĐH Kế toán Khoá luận tốt nghiệp Trường đại học Hồng Đức Mặt khác, công ty phải thƣờng xuyên thuê lao động bên ngoài. Hầu hết những lao động này là lao động thời vụ có trình độ chuyên môn và tay nghề thấp do không đƣợc đào tạo, nên việc đảm bảo kỹ thuật thi công là không tốt và có thể kéo dài thời gian thi công của công trình.

Thứ năm: Máy thi công của Công ty sẽ đƣợc điều động khi có công trình, nhƣng có những công trình thi công ở xa, Công ty sẽ phải thuê máy thi công ngoài. Chi phí thuê máy biến động lên xuống theo giá cả thị trƣờng , có thể sẽ không thuê đƣợc máy do chi phí cao, làm giảm tiến độ thi công. * Nghiên cứu đã đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại đơn vị như sau: Thứ nhất: Với điều kiện thực tế hiện nay, để đẩy nhanh công tác hoàn thiện các thủ tục, hồ sơ, chứng từ nhƣ về công nợ, quyết toán khối lƣợng hoàn thành.thì bộ phận kế toán cần phải kết hợp chặt chẽ hơn nữa với các tổ đội thi công và các phòng ban chức năng của Công ty. Điều này sẽ giúp cho công tác kế toán đƣợc thực hiện kịp thời theo đúng thời gian nhằm tránh công việc dồn nén dễ tạo ra kết quả thiếu chính xác.

Thứ hai: Để tránh việc thất lạc, thất thoát hoặc chậm trẽ chứng từ, công ty cần có những biện pháp chặt chẽ khâu luân chuyển chứng từ nội bộ nhƣng vẫn đảm bảo tuần tự và phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận để kịp thời cung cấp chứng từ cho kế toán. Thứ ba: Trong xu thế của nền kinh tế thị trƣờng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt thì đòi hỏi các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp xây lắp nói riêng phải không ngừng cải tiến phƣơng pháp hoạt động của mình để có thể hội nhập với tốc độ phát triển của toàn cầu. Do đó, Công ty nên áp dụng phần mềm kế toán máy vào công tác kế toán, nhằm làm giảm nhẹ công việc cho nhân viên kế toán trong Công ty. Hiện nay trên thị trƣờng có nhiều phần mềm kế toán mà Công ty có thể tham khảo để lựa chọn nhƣ: Vas, Fast, Misa, Vacom.

Đồng thời, Công ty nên thuê tƣ vấn nâng cao tính năng, phát huy thêm các tác dụng của phần mềm kế toán, có những thay đổi phù hợp với chế độ, hệ thống sổ sách kế toán. Thứ tư: Vật tƣ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành nên việc quản lý chặt chẽ chi phí vật tƣ là rất cần thiết. Tại mỗi công trình, Công ty có bố trí thủ kho, nhân viên kế toán. Vì vậy, Công ty nên tận dụng lực lƣợng lao động này để tổ chức hạch toán chặt chẽ hơn nữa quá trình nhập vật tƣ về công trƣờng và quá trình xuất vật tƣ cho thi Nguyễn Thị Hương Quỳnh 5 Lớp K20B – ĐH Kế toán Khoá luận tốt nghiệp Trường đại học Hồng Đức công để làm sao tránh đƣợc sử dụng lãng phí, vừa đảm bảo đƣợc chất lƣợng công trình.

Vì vậy, kế toán nên kiểm kê số vật tƣ còn lại tại chân công trình để kiểm tra đƣợc định mức sử dụng vật tƣ, đồng thời ghi giảm chi phí, đảm bảo tính phù hợp chính xác của giá trị sản phẩm dở dang cũng nhƣ giá thành công trình trong kỳ hạch toán (chi phí và giá thành của toàn bộ công trình hoàn thành không thay đổi nhiều). Thứ năm: Công ty nên đầu tƣ, trang bị thêm máy móc thiết bị tiên tiến hiện đại để hạn chế bớt việc thuê ngoài. Nó sẽ tạo điều kiện chủ động trong thi công công trình, tránh hiện tƣợng phụ thuộc vào sự lên xuống thất thƣờng của giá cả thị trƣờng. Mặt khác, việc đầu tƣ vào những tài sản lớn có giá trị tạo cơ hội trong cạnh tranh, đấu thầu và có thể vay cũng nhƣ chiếm dụng đƣợc những khoản vốn lớn khi có tài sản đảm bảo.Việc theo dõi chấm công cho tổ máy thi công chƣa hợp lý, vì trong sản xuất không phải lúc nào máy thi công cũng hoạt động.

Ngoài ra, cùng một máy thi công cùng một kỳ có thể tham gia thi công ở nhiều công trƣờng. Do đó, nên theo dõi hoạt động của máy thi công để làm cơ sở tính lƣơng cho công nhân điều khiển máy thi công và tính khấu hao cho máy chính xác, hợp lý. Tác giả: Nguyễn Thanh Tùng ( 2018) ) với đề tài: “Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm của công ty cổ phần may xuất khẩu Thái Bình “ đã xác định: Về đối tƣợng nghiên cứu: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần may xuất khẩu Thái Bình. Về kết quả nghiên cứu: Đề tài đã hệ thống những lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất và vận dụng những lý luận đó vào thực tiễn để tìm hiểu và đánh giá thực trạng kế toán cho Công ty CP may xuất khẩu Thái Bình, từ đó tìm ra giải pháp phù hợp nhất để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty.

*Trong nghiên cứu, tác giả đã chỉ ra các mặt hạn chế trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phầm nhƣ: Thứ nhất, về trích trƣớc tiền lƣơng nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất. Là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực may mặc nên số lƣợng CNTT sản xuất chiếm một tỉ trọng khá lớn (98%) trong tổng số lao động tại công ty. Nhƣng công ty lại không tiến hành trích trƣớc tiền lƣơng nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất, điều Nguyễn Thị Hương Quỳnh 6 Lớp K20B – ĐH Kế toán Khoá luận tốt nghiệp Trường đại học Hồng Đức này gây sự biến động lớn về chi phí sản xuất giữa các tháng trong năm làm ảnh hƣởng đến sự chính xác của việc tính giá thành. Thứ hai, phƣơng pháp khấu hao tài sản cố định.

Đối với một doanh nghiệp lớn nhƣ Công ty may xuất khẩu Thái Bình thì việc tất cả các TSCĐ đƣợc khấu hao theo phƣơng pháp đƣờng thẳng nhƣ hiện tại là không hợp lí và không phản ánh hiện trạng cũng nhƣ tình hình sử dụng. Có những TSCĐ hiện đƣợc huy động nhiều vào quá trình sản xuất bị hao mòn đáng kể nhƣng lại chƣa hết số năm sử dụng quy định trong chế độ, vẫn đƣợc tính khấu hao theo phƣơng pháp đƣờng thẳng. Điều đó làm sai lệch giá trị khấu hao với giá trị hao mòn thực tế của tài sản, gây hạn chế trong việc xây dựng các chiến lƣợc đầu tƣ thay thế, đổi mới làm giảm năng lực sản xuất. Thứ ba, về việc hạch toán chi phí sửa chữa lớn TSCĐ.

Công ty chƣa có kế hoạch trích trƣớc chi phí sửa chữa lớn TSCĐ, trong khi đó với đặc thù là một doanh nghiệp may mặc, giá trị TSCĐ chiếm một tỉ trọng khá lớn trong cơ cấu tài sản của công ty. Khoản chi này đều đƣợc kế toán tính một lần về chi phí sản xuất kinh doanh trong kì phát sinh chi phí. Thứ tư, về chi phí dịch vụ mua ngoài.