LỜI NÓI ĐẦU Trong nền kinh tế thị trƣờng, mục tiêu hàng đầu của các doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận, đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Để đạt đƣợc điều đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao chất lƣợng sản phẩm, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành, đồng thời các doanh nghiệp phải luôn đổi mới phƣơng thức phục vụ, thực hiện nghiêm túc chế độ hạch toán kinh tế, luôn cải tiến bộ máy kinh doanh cho phù hợp với sự phát triển kinh tế và sự mở rộng quy mô kinh doanh của doanh nghiệp. Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng giữ vai trò hết sức quan trọng là phần hành kế toán chủ yếu trong toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp, góp phần phục vụ đắc lực trong hoạt động bán hàng của mỗi doanh nghiệp. Bán hàng giúp cho doanh nghiệp có khả năng thu hồi vốn nhanh, trang trải đƣợc các chi phí, kịp thời tổ chức quá trình kinh doanh tiếp theo, góp phần thúc đẩy ngƣời sử dụng các đòn bẩy kinh tế trong công tác quản lý nhằm không ngừng làm tăng doanh lợi cho doanh nghiệp.
Do đó, việc tổ chức kế toán bán hàng cung cấp thông tin cần thiết cho quản lý doanh nghiệp để từ đó doanh nghiệp phân tích, đánh giá lựa chọn các phƣơng án kinh doanh, đầu tƣ có hiệu quả. Sau một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu có hạn, nên em xin trình bày những nội dung cơ bản nhất về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Đồng thời trình bày những hiểu biết của em về việc “Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty cổ phần hỗ trợ phát triển tin học” Cùng với sự cố gắng của bản thân, luôn nhận đƣợc sự hƣớng dẫn nhiệt tình của thầy giáo PGS.TS Lê Thế Tƣờng và sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phòng kế toán tại Công ty em đã hoàn thành luận văn này, nhƣng do thời gian và trình độ còn nhiều hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong đƣợc sự góp ý bổ sung nhằm khắc phục những thiếu sót của chuyên đề để hoàn thiện hơn nữa đề tài nghiên cứu và củng cố kiến thức của bản thân.
Ngoài lời nói đầu và kết luận, nội dung của luận văn bao gồm ba phần chính: Chƣơng I: Những vấn đề về lý luận chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp thƣơng mại. Chƣơng II: Tình hình thực tế về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty cổ phần hỗ trợ phát triển tin học (HIPT) Chƣơng III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty cổ phần hỗ trợ phát triển tin học. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI I. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG ẢNH HƢỞNG TỚI CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG.
Đặc điểm hoạt động bán hàng Trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp, hàng hoá bán đƣợc là yếu tố quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Hàng hoá đạt tiêu chuẩn chất lƣợng cao, giá thành hạ thì hàng hoá của doanh nghiệp tiêu thụ nhanh mang lại lợi nhuận cao cho doanh nghiệp, đảm bảo cho doanh nghiệp một vị trí vững chắc trên thị trƣờng. Đặc điểm của hoạt động bán hàng là quá trình thực hiện trao đổi thông qua phƣơng tiện thanh toán để thực hiện giá trị của hàng hoá tức là chuyển hoá vốn của doanh nghiệp từ hình thái hiện vật hàng hoá sang hình thái tiền. Số tiền doanh nghiệp thu đƣợc từ việc cung cấp hàng hoá cho khách hàng gọi là doanh thu bán hàng.
Bán hàng là khâu quyết định sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp, hàng hoá tiêu thụ đƣợc giúp doanh nghiệp đững vững trên con đƣờng cạnh tranh trong nền kinh tế thị trƣờng. Tất cả quá trình hoạt động kinh doanh đều nhằm mục đích bán đƣợc hàng hoá, tăng lợi nhuận. Do đó bán hàng là hoạt động rất cần đƣợc chú trọng, các doanh nghiệp phải xác định đƣợc vai trò, đặc điểm vị trí của công tác bán hàng trong toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của mình trên cơ sở đã vạch ra hƣớng đi đúng đắn dựa trên cơ sở khoa học để đảm bảo cho sự thành công của đơn vị. Hàng hoá đƣợc tiêu thụ nhanh chóng sẽ làm tăng vòng quay của vốn lƣu động đảm bảo thu hồi vốn nhanh, trang trải đƣợc chi phí lợi nhuận đƣợc 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đảm bảo.
Đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân bán hàng góp phần đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội, giữ vững quan hệ cân đối tiền hàng làm cho nền kinh tế quốc dân ổn định và phát triển đất nƣớc trên trƣờng quốc tế và góp phần tạo nên sự cân đối của cán cân kinh tế. Yêu cầu quản lý công tác bán hàng, xác định kết quả bán hàng ở doanh nghiệp kinh doanh thƣơng mại. Quá trình bán hàng có vai trò quan trọng nên đòi hỏi doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ vấn đề này. Yêu cầu đặt ra của quản lý công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ở đơn vị kinh doanh thƣơng mại là phải nắm bắt, theo dõi chặt chẽ từng phƣơng thức bán hàng, từng thể thức thanh toán, từng đối tƣợng khách hàng để theo dõi thu hồi đầy đủ tiền bán hàng, tính toán xác định đúng kết quả tiêu thụ từng loại hàng hoá, dịch vụ.
Điều đó đòi hỏi quá trình hạch toán bán hàng phải chính xác, phải phân tích và đánh giá thƣờng xuyên các hoạt động bán hàng để tìm ra các nguyên nhân chủ quan hay khách quan ảnh hƣởng đến quá trình bán hàng và xác định kết quả. Có nhƣ vậy thì việc bán hàng và xác định kết quả bán hàng mới đạt đƣợc hiệu quả cao nhất. Công tác bán h àng và xác định kết quả bán hàng nhất thiết phải có sự quản lý chặt chẽ có tính khoa học và kế toán là công cụ đặc lực hữu hiệu đáp ứng đƣợc các yêu cầu quản lý của hoạt động đó. Nhiệm vụ của kế toán trong công tác bán hàng, xác định kết quả bán hàng.
Bán hàng và xác định kết quả bán hàng là hoạt động rất quan trọng trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Để đáp ứng kịp thời những yêu cầu đó kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cần thực hiện tốt những nhiệm vụ sau: - Phản ánh và giám đốc kịp thời chi tiết khối lƣợng hàng hoá dịch vụ bán ra, tính toán đúng đắn giá vốn của hàng hoá và dịch vụ đã cung cấp, chi 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và các chi phí khác nhằm xác định chính xác kết quả bán hàng. - Kiểm tra giám sát tình hình thực hiện chỉ tiêu kế hoạch bán hàng, doanh thu bán hàng của đơn vị. - Phản ánh kịp thời doanh thu bán hàng để xác định kết quả bán hàng, đôn đốc, kiểm tra đảm bảo thu đủ và kịp thời tiền bán hàng, tránh bị chiếm dụng vốn bất hợp lý.
- Cung cấp thông tin chính xác trung thực, lập quyết toán đầy đủ kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh cũng nhƣ tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và quản lý đơn vị. * Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cần thực hiện một số yêu cầu sau: + Xác định thời điểm hàng hoá đƣợc coi là tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo hàng và xác định kết quả bán hàng. Báo cáo thƣờng xuyên, kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với khách hàng nhằm giám sát chặt chẽ hàng hoá bán ra về số lƣợng và chủng loại. + Tổ chức hệ thống chứng từ ban đầu và trình tự luân chuyển chứng từ khoa học hợp lý tránh trùng lặp hay bỏ sót, không quá phức tạp mà vẫm đảm bảo yêu cầu quản lý, nâng cao hiệu quả công tác kế toán.
Đơn vị lựa chọn hình thức sổ sách kế toán để phát huy đƣợc ƣu điểm và phù hợp với đặc điểm kinh doanh của đơn vị. + Xác định đúng và tập hợp đầy đủ chi phí phát sinh ở các khâu. Từ những vấn đề ở trên ta thấy rằng nhiệm vụ kinh doanh quan trọng của doanh nghiệp hoạt động kinh doanh thƣơng mại là phải nâng cao số lƣợng hàng hoá dịch vụ bán ra, đồng thời thực hiện tốt công tác kế toán nghiệp vụ bán hàng xác định nghiệp vụ bán hàng trong kỳ nhằm bảo toàn nguồn vốn của doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả trong kinh doanh. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
NỘI DUNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG Ở DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƢƠNG MẠI. Các phƣơng thức bán hàng. Hiện nay trong doanh nghiệp thƣơng mại có các phƣơng thức bán sau: - Phƣơng thức bán buôn: Bán buôn hàng hoá là phƣơng thức bán hàng cho các đơn vị thƣơng mại, các doanh nghiệp sản xuất để thực hiện bán hoặc để gia công, chế biến bán ra. Đặc điểm của hàng hoá bán buôn là hàng hoá vẫn nằm trong lĩnh vực lƣu thông, chƣa đi vào lĩnh vực tiêu dùng do vậy giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá chƣa đƣợc thực hiện.
Hàng thƣờng đƣợc bán theo lô hàng hoặc bán với số lƣợng lớn. Giá phụ thuộc vào khối lƣợng và phƣơng thức thanh toán. Trong bán buôn bao gồm 2 phƣơng thức: a. Phƣơng thức bán buôn hàng hoá qua kho: là phƣơng thức bán buôn mà trong đó hàng hoá phải đƣợc xuất từ kho của bảo quản của doanh nghiệp.
Phƣơng thức bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng: theo phƣơng thức này doanh nghiệp thƣơng mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, không đƣa về nhập kho mà chuyển bán cho bên mua. - Phƣơng thức bán lẻ: bán lẻ hàng hoá là phƣơng thức bán hàng trực tiếp cho ngƣời tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế, đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Bán hàng theo phƣơng thức này thƣờng bán đơn chiếc hoặc số lƣợng nhỏ, giá bán thƣờng ổn định.