Luận văn thạc sĩ quản lý môi trường đề xuất các biện pháp cải tiến hệ thống quản lý tích hợp iso 14001 và ohsas 18001 tại công ty cổ phần tập đoàn thiên long

Luận văn thạc sĩ đề xuất biện pháp cải tiến hệ thống quản lý tích hợp ISO 14001 và OHSAS 18001 tại công ty cổ phần tập đoàn Thiên Long.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Hân
• Người hướng dẫn: TS. Hà Dương Xuân Bảo
• Trường học: Đại học Bách Khoa TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản lý môi trường
• Đề tài: Cải Tiến Hệ Thống Quản Lý Tích Hợp ISO 14001 và OHSAS 18001 Tại Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Thiên Long
• Loại tài liệu: khóa luận thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH – SƠ ĐỒ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• A - Tính cần thiết của đề tài
• B - Mục tiêu và Nội dung nghiên cứu
• C - Phương pháp nghiên cứu
• D - Ý nghĩa và Tính mới của đề tài
• E - Phạm vi – Giới hạn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về Tiêu chuẩn ISO 14001:2004
• 1.1.1. Sự ra đời của Bộ tiêu chuẩn ISO 14000
• 1.1.2. Bộ tiêu chuẩn ISO 14000
• 1.1.3. Hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001:2004
• 1.2. Tổng quan về OHSAS 18001
• 1.2.1. Sự ra đời của OHSAS 18001
• 1.2.2. Bộ Tiêu Chuẩn OHSAS 18000
• 1.2.3. Tổng quan về OHSAS 18001:2007
• 1.3. Giới thiệu hệ thống quản lý tích hợp
• 1.3.1. Khái niệm HTQL tích hợp (ISM)
• 1.3.2. Tương quan giữa ISO 14001 và OHSAS 18001
• 1.3.3. Khó khăn và lợi ích khi xây dựng HTQL tích hợp
• 1.4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG THỰC THI HTQL TÍCH HỢP TẠI CTY THIÊN LONG
• 2.1. Tổng quan về ngành VPP tại Việt Nam
• 2.2. Tổng quan về Công ty CP Tập Đoàn Thiên Long
• 2.2.1. Lịch sử hình thành và phát triển HTQL của Công ty
• 2.2.2. Các hoạt động SX, KD, DV
• 2.2.3. Tổng quan về hiện trạng môi trường tại Cty Thiên Long
• 2.3. Tổng quan về hệ thống quản lý tích hợp tại Cty Thiên Long
• 2.4. Xây dựng tiêu chí đánh giá tính hiệu quả của HTQL tích hợp ISO 14001 và OHSAS 18001 tại Cty Thiên Long
• 2.5. Đánh giá thực trạng thực thi của HTQL tích hợp ISO 14001 và OHSAS 18001 tại Cty Thiên Long
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP CẢI THIỆN PHÙ HỢP HTQL TÍCH HỢP ISO 14001 VÀ OHSAS 18001 TẠI CTY THIÊN LONG VÀ ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG CHO NGÀNH VĂN PHÒNG PHẨM TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Đề xuất các biện pháp cải thiện phù hợp HTQL tích hợp ISO 14001 và OHSAS 18001 tại Cty Thiên Long
• 3.1.1. Đề xuất các biện pháp cải thiện phù hợp HTQL tích hợp đối với tiêu chí 1
• 3.1.2. Đề xuất các biện pháp cải thiện phù hợp HTQL tích hợp đối với tiêu chí 2
• 3.1.3. Đề xuất các biện pháp cải tiến phát huy điểm mạnh của HTQL tích hợp
• 3.2. Định hướng ứng dụng HTQL tích hợp ISO 14001 và OHSAS 18001 cho ngành VPP tại Việt Nam
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thống quản lý tích hợp

Hệ thống quản lý tích hợp (HTQL tích hợp) là một phương pháp quản lý hiệu quả, kết hợp nhiều tiêu chuẩn khác nhau nhằm tối ưu hóa quy trình và tài nguyên. Việc áp dụng ISO 14001 và OHSAS 18001 tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long đã chứng minh được sự cần thiết của HTQL tích hợp trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động. ISO 14001 tập trung vào quản lý môi trường, trong khi OHSAS 18001 chú trọng đến an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Sự kết hợp này không chỉ giúp công ty tuân thủ các quy định pháp luật mà còn nâng cao hình ảnh thương hiệu và sự tin tưởng của khách hàng. Theo nghiên cứu, việc tích hợp hai tiêu chuẩn này đã giúp công ty tiết kiệm chi phí, giảm thiểu rủi ro và cải thiện môi trường làm việc cho nhân viên. Đánh giá hiệu quả của HTQL tích hợp tại công ty cho thấy rằng, mặc dù đạt được nhiều thành tựu, vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần khắc phục như việc tuyên truyền và đào tạo nhân viên về các tiêu chuẩn này.

1.1. Khó khăn và lợi ích khi xây dựng HTQL tích hợp

Việc xây dựng HTQL tích hợp không chỉ mang lại nhiều lợi ích mà còn đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những lợi ích lớn nhất là khả năng tối ưu hóa tài nguyên và giảm thiểu sự chồng chéo trong quy trình quản lý. Tuy nhiên, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long cũng gặp phải những thách thức trong việc đồng bộ hóa các quy trình và tài liệu liên quan đến hai tiêu chuẩn ISO 14001 và OHSAS 18001. Đặc biệt, việc đào tạo nhân viên để họ hiểu và áp dụng đúng các tiêu chuẩn này là một thách thức lớn. Hơn nữa, việc duy trì sự tuân thủ các yêu cầu pháp lý và tiêu chuẩn quốc tế cũng đòi hỏi một hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả thường xuyên. Do đó, công ty cần có các biện pháp cải tiến liên tục để nâng cao hiệu quả của HTQL tích hợp, từ đó phát huy tối đa lợi ích mà hệ thống này mang lại.

II. Đánh giá hiện trạng thực thi HTQL tích hợp tại Công ty Thiên Long

Đánh giá hiện trạng thực thi HTQL tích hợp tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long cho thấy rằng hệ thống này đã được áp dụng khá hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần khắc phục. Công ty đã thực hiện các biện pháp quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 và an toàn sức khỏe nghề nghiệp theo OHSAS 18001, nhưng việc thực hiện chưa đồng bộ và nhất quán. Một số nhân viên vẫn chưa nắm rõ các quy trình và yêu cầu của HTQL tích hợp. Điều này dẫn đến việc thiếu sót trong việc tuân thủ các yêu cầu pháp luật và tiêu chuẩn. Để khắc phục vấn đề này, công ty cần tăng cường công tác đào tạo và tuyên truyền về mục tiêu của HTQL tích hợp, cũng như thực hiện các đánh giá độc lập để xác định mức độ tuân thủ các yêu cầu pháp luật.

2.1. Đánh giá sự tuân thủ các yêu cầu pháp luật

Việc tuân thủ các yêu cầu pháp luật là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của HTQL tích hợp. Tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long, quá trình đánh giá này được thực hiện định kỳ và độc lập. Kết quả cho thấy công ty đã đáp ứng được phần lớn các yêu cầu pháp luật liên quan đến môi trường và an toàn lao động. Tuy nhiên, vẫn còn một số lĩnh vực cần cải thiện, đặc biệt là trong việc quản lý chất thải và giám sát an toàn lao động. Công ty cần xây dựng một quy trình quản lý rủi ro rõ ràng hơn để đảm bảo rằng tất cả các khía cạnh liên quan đến an toàn và môi trường đều được xem xét và quản lý hiệu quả.

III. Đề xuất các biện pháp cải tiến HTQL tích hợp

Để nâng cao hiệu quả của HTQL tích hợp tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long, một số biện pháp cải tiến cần được triển khai. Đầu tiên, cần tăng cường công tác đào tạo nhân viên về các tiêu chuẩn ISO 14001 và OHSAS 18001. Việc này không chỉ giúp nhân viên hiểu rõ hơn về quy trình mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường và an toàn lao động. Thứ hai, công ty cần thực hiện các buổi đánh giá nội bộ thường xuyên để phát hiện kịp thời các vấn đề phát sinh và đưa ra giải pháp khắc phục. Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống thông tin quản lý hiệu quả sẽ giúp công ty theo dõi và đánh giá hiệu quả của HTQL tích hợp một cách chính xác và kịp thời.

3.1. Tăng cường công tác đào tạo nhân viên

Công tác đào tạo nhân viên là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của HTQL tích hợp. Tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long, việc tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về ISO 14001 và OHSAS 18001 sẽ giúp nhân viên nắm rõ các quy trình và yêu cầu. Đồng thời, công ty cũng nên khuyến khích nhân viên tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường và an toàn lao động, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm của họ đối với công việc. Việc này không chỉ cải thiện hiệu suất làm việc mà còn góp phần tạo ra một môi trường làm việc an toàn và thân thiện hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1- TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về Tiêu chuẩn ISO 14001:2004 1.1 Sự ra đời của Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 Năm 1991, Tổ chức ISO (Tổ Chức Quốc Tế Về Tiêu Chuẩn Hoá) cùng với hội đồng quốc tế về kỹ thuật mạ thiết lập nên nhóm tư vấn chiến lược về môi trường (SAGE) với sự tham dự của 25 nước. SAGE cho rằng việc nhóm ISO xây dựng tiêu chuẩn QLMT quốc tế và các công cụ thực hiện và đánh giá là rất thích hợp. Năm 1992 ISO đã cam kết thiết lập tiêu chuẩn QLMT quốc tế tại hội nghị thượng đỉnh tại Rio de Janeiro.

Khi đó một loạt các công việc liên quan đến các tiêu chuẩn MT đã được bắt đầu, ISO thành lập Uỷ ban kỹ thuật 207 (TC 207) là cơ quan sẽ chịu trách nhiệm xây dựng HTQLMT quốc tế và các công cụ cần thiết để thực hiện hệ thống này. Phạm vi cụ thể của TC 207 là xây dựng một HTQLMT đồng nhất và đưa ra các công cụ để thực hiện hệ thống này. Công việc của TC 207 được chia ra trong 6 tiểu ban và 1 nhóm làm việc đặc biệt. Canada là ban thư ký của Uỷ ban kỹ thuật TC 207 và 6 quốc gia khác đứng đầu 6 tiểu ban.

Tại cuộc họp đầu tiên của TC 207, 22 quốc gia với tổng số 50 đại biểu đã tham dự vào việc xây dựng tiêu chuẩn. TC 207 thiết lập 2 tiểu ban để xây dựng các tiêu chuẩn MT. Tiểu ban SC1 viết ISO 14001 và ISO 14004, chủ yếu dựa trên tiêu chuẩn BS 7750 và các đóng góp quan trọng của một số quốc gia, đặc biệt là Hoa Kỳ. Tiểu ban SC 2 viết tiêu chuẩn ISO 14010, 14011 và 14012.2 Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 Bộ tiêu chuẩn quốc tế về HTQLMT dựa trên: Các thông lệ quản lý tốt được thừa nhận về QLMT trên phạm vi quốc tế, các thành tựu của khoa học quản lý, được ban hành bởi tổ chức ISO là tổ chức tập hợp của các cơ quan tiêu chuẩn quốc gia, có thể áp dụng cho mọi loại hình DN, mọi lĩnh vực, mọi quy mô.

Mục đích của ISO 14000 [1] - Mục đích tổng thể của tiêu chuẩn quốc tế này là hỗ trợ trong việc BVMT và kiểm soát ô nhiễm đáp ứng với yêu cầu của KT-XH. - Mục đích cơ bản của ISO 14000 là hỗ trợ các tổ chức trong việc phòng tránh các ảnh hưởng MT phát sinh từ hoạt động SX KD, SP hoặc DV của mình, thực hiện ISO 14000 có thể đảm bảo rằng các hoạt động MT của DN đáp ứng và sẽ tiếp tục đáp ứng với các yêu cầu luật pháp. ISO 14000 cố gắng đạt được mục đích này bằng cách cung cấp cho tổ chức "các yếu tố của một EMS có hiệu quả". ISO 14000 không thiết lập hay bắt buộc theo các yêu cầu về hoạt động MT một cách cụ thể.

Các chức năng này thuộc tổ chức và các đơn vị phụ trách về pháp luật trong phạm vi hoạt động của tổ chức. Cấu trúc bộ tiêu chuẩn ISO 14000 [1] Cấu trúc bộ tiêu chuẩn ISO 14000 (hình 1.1) bao gồm 2 nhóm tiêu chuẩn: - Nhóm tiêu chuẩn đánh giá tổ chức. - Nhóm tiêu chuẩn đánh giá SP và quy trình. Bộ Tiêu chuẩn ISO 14000 đề cập đến 6 lĩnh vực: 1) Hệ thống quản lý môi trường (EMS) 2) Kiểm toán môi trường (EA) 3) Đánh giá kết quả hoạt động môi trường (EPE) 4) Ghi nhãn môi trường (EL) 5) Đánh giá chu trình sống của sản phẩm (LCA) 6) Các khía cạnh môi trường về tiêu chuẩn sản phẩm (EAPS) 13 ISO 14000 Các Tiêu chuẩn quản lý môi trường Hệ thống quản lý môi trường (EMS) Các khía cạnh môi trường trong tiêu ISO 14001: Quy định và hướng dẫn sử chuẩn sản phẩm (EAPS) dụng ISO14004: Hướng dẫn chung về nguyên ISO 14062; ISO GL64 tắc, hệ thống kỹ thuật hỗ trợ ISO 14009 Kiểm toán môi trường (EA) Nhãn mác môi trường (EL) ISO 14010: Hướng dẫn Kiểm toán môi ISO 14020: Nhãn môi trường – Nguyên trường – Thủ tục – Kỹ thuật lý cơ bản .ISO 14021; ISO 14022;ISO ISO 14011; ISO 14012; ISO 14015 14023; ISO 14024 Đánh giá thực hiện môi trường (EPE) Đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) ISO 14031: Hướng dẫn đánh giá thực ISO 14040: Đánh giá vòng đời sản phẩm – hiện/ hoạt động môi trường Nguyên lý và tổ chức ISO 14032 ISO 14041; ISO 14042; ISO 14043; ISO 14047; ISO 14048; ISO 14049 ĐÁNH GIÁ TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM VÀ QUY TRÌNH Hình 1.1 Cấu trúc bộ tiêu chuẩn quốc tế ISO 14000 1.3 Hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001:2004 a.

Giới thiệu tiêu chuẩn ISO 14001:2004 [3] - Tiêu chuẩn ISO 14001 là tiêu chuẩn quy định về các yêu cầu của HTQLMT nhằm hỗ trợ cho tổ chức triển khai và thực hiện chính sách, mục tiêu có tính đến các yêu cầu pháp luật và thông tin về khía cạnh MT có ý nghĩa. - Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả loại hình và qui mô của tổ chức và thích hợp với các điều kiện địa lý, văn hoá và xã hội khác nhau. - Cơ sở của cách tiếp cận HTQLMT (hình 1.2 Mô hình HTQLMT của tiêu chuẩn ISO 14001 Chú thích : Tiêu chuẩn này dựa trên phương pháp luận là Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Hành động khắc phục (Plan – Do – Check – Act/PDCA). Mô hình PDCA trong (hình 1.2) được mô tả tóm tắt như sau : - Lập kế hoạch (Plan – P): thiết lập các mục tiêu và các quá trình cần thiết để đạt được các kết quả phù hợp với chính sách MT của tổ chức.

- Thực hiện (Do – D) : thực hiện các quá trình. - Kiểm tra (Check – C): giám sát và đo lường các quá trình dựa trên chính sách MT, mục tiêu, chỉ tiêu, các yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác, báo cáo kết quả. - Hành động (Act – A): thực hiện các hành động để cải tiến liên tục hiệu quả hoạt động của HTQLMT. ISO 14001 là tiêu chuẩn nằm trong bộ tiêu chuẩn ISO 14000 qui định các yêu cầu đối với một HTQLMT.

Các yếu tố của hệ thống được chi tiết hoá thành văn bản. Nó là cơ sở để cơ quan chứng nhận đánh giá và cấp giấy chứng nhận cho cơ sở có HTQLMT phù hợp với ISO 14001. Phiên bản hiện hành của tiêu chuẩn ISO 14001 là ISO 14001:2004/ Cor 1:2009. Phiên bản điều chỉnh này của ISO 14001 được ban hành để đảm bảo sự tương thích sau khi ban hành tiêu chuẩn về HTQL chất lượng ISO 9001:2008.

15 Tiêu chuẩn ISO 14001 đã được Việt Nam chấp thuận trở thành tiêu chuẩn quốc gia: TCVN ISO 14001:2010 Hệ thống quản lý môi trường – Các yêu cầu và hướng dẫn sử dụng. Phạm vi áp dụng của ISO 14001:2004 [3] Tiêu chuẩn này áp dụng cho bất cứ tổ chức nào mong muốn : - Thiết lập, thực hiện, duy trì và cải tiến HTQLMT. - Tự đảm bảo sự phù hợp của mình với chính sách MT đã công bố. - Chứng minh sự phù hợp với tiêu chuẩn này bằng một trong những cách: ƒ Tự xác định và tuyên bố phù hợp với tiêu chuẩn này.

ƒ Được xác nhận sự phù hợp về HTQLMT của mình bởi các bên có liên quan đến tổ chức (như khách hàng…). ƒ Được tổ chức bên ngoài xác nhận sự tự công bố. ƒ Được một tổ chức bên ngoài chứng nhận phù hợp về HTQLMT của mình. Tất cả các yêu cầu trong tiêu chuẩn này nhằm tích hợp vào bất HTQLMT nào.

Mức độ áp dụng phụ thuộc vào các yếu tố như chính sách MT của tổ chức, bản chất của các hoạt động, SP và các DV của tổ chức, vị trí và các điều kiện thực hiện chức năng của tổ chức. Tổng quan về OHSAS 18001 1.1 Sự ra đời của OHSAS 18001 Năm 1991, Ủy ban Sức khỏe và An toàn ở nước Anh (các tổ chức chính phủ chịu trách nhiệm đẩy mạnh các qui định về SK và AT) đã giới thiệu các hướng dẫn về quản lý SK và AT (Gọi tắt là HSG 65). Nhu cầu phát triển mạnh mẽ về tiêu chuẩn quản lý SK-AT đã thúc đẩy Viện Tiêu chuẩn Anh (BSI) thực hiện phát hành phiên bản đầu tiên – tiêu chuẩn OHSAS 18001 – 1999 về Hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (hệ thống quản lý OH&S) – với sự cộng tác của các tổ chức chứng nhận hàng đầu trên thế giới. Dựa vào tiêu chuẩn này, HTQL của các tổ chức có thể được đánh giá và cấp giấy chứng nhận.

Với phiên bản mới OHSAS 18001:2007, đây không phải là tiêu 16 chuẩn của BSI mà tiêu chuẩn này được hình thành do sự đóng góp của 10 tổ chức chứng nhận hàng đầu trên thế giới.2 Bộ Tiêu Chuẩn OHSAS 18000 OHSAS là viết tắt (theo tiếng Anh) của Tiêu chuẩn An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp. OHSAS 18000 là bộ gồm 2 tiêu chuẩn: OHSAS 18001 đưa ra các yêu cầu và OHSAS 18002 đưa ra các hướng dẫn cho việc thực hiện một Tiêu chuẩn quản lý AT-SK. Trên cơ sở tiêu chuẩn BS 8800 của Anh, OHSAS 18000 được xây dựng bởi một nhóm các cơ quan tiêu chuẩn, cơ quan chứng nhận, chuyên gia đào tạo và tư vấn, và được công bố lần đầu tiên vào năm 1999. Đây không phải là một tiêu chuẩn ISO.

Dù các tiêu chuẩn của bộ OHSAS 18000 không phải do ISO xây dựng và không sử dụng cách thức đồng thuận của ISO, nhưng nó vẫn được chấp nhận rộng rãi. Năm 2002, cả 2 tiêu chuẩn này được sửa đổi theo hướng có tính đến yêu cầu của người sử dụng và để tương thích hơn với ISO 14001 và ISO 9001.3 Tổng quan về OHSAS 18001:2007 a. Sơ lược về tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 [5] Tưong tự tiêu chuẩn ISO 9001:2008 và tiêu chuẩn ISO 14001:2004, OHSAS 18001:2007 cũng được xây dựng dựa trên phương pháp luận là Lập kế hoạch - Thực hiện - Kiểm tra - Hành động khắc phục (Plan – Do – Check – Act). Về cấu trúc của tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 có cấu trúc tương tự như tiêu chuẩn ISO 14001:2004, vì vậy những DN đã áp dựng ISO 14001:2004 sẽ dễ dàng nắm bắt được các yêu cầu của tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 hơn.Phạm vi áp dụng OHSAS 18001:2007 [5] - Mọi ngành công nghiệp, dịch vụ có các nguy cơ, rủi ro về OH&S.

- Mọi tổ chức ở bất kỳ qui mô nào. - Không phân biệt phạm vi địa lý. Giới thiệu hệ thống quản lý tích hợp 1.1 Khái niệm HTQL tích hợp (ISM) Hệ thống quản lý tích hợp là hệ thống kết hợp tích hợp tất cả thành phần của hoạt động KD vào một hệ thống duy nhất để có khả năng đạt được các mục đích và nhiệm vụ của tổ chức.