Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với nhiều thách thức cạnh tranh gay gắt, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ với năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Công ty cổ phần In Gia Định, một đơn vị hoạt động trong ngành in ấn với hơn 15 năm kinh nghiệm, cũng không nằm ngoài xu thế này. Từ năm 2015 đến 2016, công ty ghi nhận doanh thu lần lượt đạt 38,27 tỷ đồng và 39,20 tỷ đồng, tương ứng với tỷ lệ hoàn thành kế hoạch là 95,6% và 93,33%. Lợi nhuận trước thuế cũng chỉ đạt 88% và 97,29% kế hoạch, cho thấy hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu là do công ty chưa có một hệ thống đánh giá thành quả hoạt động toàn diện, tập trung chủ yếu vào các chỉ số tài chính mà thiếu các thước đo phi tài chính quan trọng như sự hài lòng của khách hàng, quy trình nội bộ và phát triển nguồn nhân lực.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là vận dụng Bảng điểm cân bằng (Balanced Scorecard - BSC) nhằm cải tiến hệ thống đánh giá thành quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty cổ phần In Gia Định trong giai đoạn 2017-2022. Nghiên cứu tập trung xây dựng tầm nhìn chiến lược, thiết lập các mục tiêu và thước đo cụ thể trên bốn phương diện tài chính, khách hàng, quy trình kinh doanh nội bộ và học hỏi phát triển. Việc áp dụng BSC được kỳ vọng giúp công ty nâng cao hiệu quả quản trị, gia tăng giá trị cho khách hàng và tối ưu hóa lợi nhuận, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong ngành in ấn tại TP. Hồ Chí Minh và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Bảng điểm cân bằng (Balanced Scorecard - BSC) do Kaplan và Norton phát triển năm 1992 là một hệ thống quản trị chiến lược toàn diện, giúp doanh nghiệp biến tầm nhìn và chiến lược thành các mục tiêu và thước đo cụ thể trên bốn phương diện chính:

  • Phương diện tài chính: Đo lường hiệu quả tài chính như doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản.
  • Phương diện khách hàng: Đánh giá sự hài lòng, giữ chân và mở rộng khách hàng thông qua các chỉ số về chất lượng sản phẩm, giá cả, tiến độ giao hàng và dịch vụ.
  • Phương diện quy trình kinh doanh nội bộ: Tập trung vào cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng sản phẩm.
  • Phương diện học hỏi và phát triển: Đánh giá năng lực nhân sự, công nghệ thông tin và văn hóa tổ chức nhằm thúc đẩy đổi mới và phát triển bền vững.

BSC tạo ra sự cân bằng giữa các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, giữa các chỉ số tài chính và phi tài chính, đồng thời giúp liên kết mục tiêu của các phòng ban với chiến lược chung của doanh nghiệp. Các nghiên cứu trong và ngoài nước đã chứng minh hiệu quả của BSC trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp như tại tập đoàn FPT, UPS, Hilton và các doanh nghiệp trong ngành in ấn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng với cỡ mẫu gồm các nhà quản lý, chuyên viên và cán bộ công nhân viên tại Công ty cổ phần In Gia Định. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo phương pháp thuận tiện và phỏng vấn chuyên sâu nhằm thu thập ý kiến về thực trạng đánh giá thành quả hoạt động và nhu cầu cải tiến.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

  • Báo cáo tài chính, kế hoạch sản xuất kinh doanh và các tài liệu nội bộ của công ty giai đoạn 2015-2017.
  • Bảng câu hỏi khảo sát mức độ hài lòng khách hàng và cán bộ công nhân viên.
  • Phỏng vấn trực tiếp các nhà quản lý cấp cao và chuyên viên các phòng ban.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh các chỉ số tài chính và phi tài chính qua các năm, đồng thời tổng hợp ý kiến phản hồi để xây dựng mô hình BSC phù hợp với chiến lược phát triển của công ty giai đoạn 2017-2022. Quá trình nghiên cứu diễn ra trong khoảng thời gian từ cuối năm 2016 đến năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

  1. Cải thiện chỉ số tài chính: Doanh thu năm 2017 đạt 43,4 tỷ đồng, tăng 10,07% so với năm 2016 (39,4 tỷ đồng). Lợi nhuận trước thuế tăng 4,94%, từ 3,1 tỷ đồng lên 3,26 tỷ đồng. Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) tăng từ 12% lên 14,98%, vòng quay tổng tài sản tăng từ 0,73 lần lên 1,74 lần, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn được nâng cao rõ rệt.

  2. Tăng mức độ hài lòng khách hàng: Qua khảo sát năm 2017, điểm trung bình các chỉ tiêu về chất lượng in ấn, giá cả, tiến độ giao hàng và sự tiện lợi trong thanh toán đều tăng nhẹ so với năm 2016, lần lượt đạt 6,5; 6,6; 7,2 và 7,3 trên thang điểm 10. Điều này phản ánh sự cải thiện trong quản lý và dịch vụ khách hàng.

  3. Quy trình kinh doanh nội bộ chưa được đo lường đầy đủ: Công ty chưa xây dựng hệ thống thước đo và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quy trình sản xuất kinh doanh nội bộ một cách bài bản. Tuy nhiên, quy trình sản xuất kinh doanh được thực hiện theo bốn bước rõ ràng từ tiếp nhận đơn hàng đến giao hàng và thanh toán, tạo nền tảng cho việc thiết kế các chỉ tiêu đánh giá trong tương lai.

  4. Nguồn nhân lực và phát triển công nghệ: Cơ cấu nhân sự năm 2017 gồm 87 người, trong đó 56,32% là nam và 43,68% nữ. Tỷ lệ lao động có trình độ đại học trở lên chiếm 25,28%. Công ty chú trọng chính sách phúc lợi và đào tạo nhằm nâng cao năng lực nhân viên, tuy nhiên vẫn còn hạn chế về công nghệ thông tin và hệ thống quản lý nhân sự hiện đại.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng BSC đã giúp Công ty cổ phần In Gia Định cải thiện đáng kể các chỉ số tài chính và nâng cao sự hài lòng của khách hàng, phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về hiệu quả của BSC trong quản trị doanh nghiệp. Sự tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận cùng với cải thiện vòng quay tài sản cho thấy công ty đã sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, đồng thời giảm thiểu chi phí tồn kho và nâng cao khả năng thanh toán.

Mức độ hài lòng khách hàng tăng nhẹ phản ánh sự chú trọng hơn đến chất lượng sản phẩm và dịch vụ, tuy nhiên điểm số chưa cao cho thấy công ty cần tiếp tục cải tiến để giữ chân khách hàng và mở rộng thị trường. Việc thiếu hệ thống đo lường quy trình nội bộ là điểm hạn chế cần khắc phục để đảm bảo sự liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận và nâng cao hiệu quả vận hành.

Nguồn nhân lực có trình độ và chính sách phát triển được duy trì nhưng cần đầu tư thêm vào công nghệ thông tin và đào tạo kỹ năng để đáp ứng yêu cầu công nghệ in hiện đại, từ đó nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Các biểu đồ so sánh chỉ số tài chính và khảo sát khách hàng có thể được sử dụng để minh họa rõ nét sự tiến bộ qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

  1. Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá quy trình kinh doanh nội bộ: Thiết lập các thước đo cụ thể cho từng bước trong quy trình sản xuất kinh doanh, nhằm theo dõi và cải tiến liên tục hiệu quả vận hành. Thời gian thực hiện: trong năm 2024. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý sản xuất phối hợp phòng kế toán và phòng kinh doanh.

  2. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng vận hành máy móc hiện đại và kỹ năng quản lý cho cán bộ công nhân viên, đặc biệt là nhân viên kỹ thuật và quản lý cấp trung. Mục tiêu tăng tỷ lệ nhân viên có trình độ đại học và trên đại học lên 35% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng tổ chức hành chính phối hợp với các trung tâm đào tạo chuyên ngành.

  3. Đầu tư nâng cấp công nghệ thông tin và hệ thống quản lý: Áp dụng phần mềm quản lý sản xuất và khách hàng (ERP, CRM) để nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng và cải thiện dịch vụ khách hàng. Thời gian triển khai: 2024-2025. Chủ thể thực hiện: Ban giám đốc phối hợp phòng IT và phòng kinh doanh.

  4. Phát triển chiến lược khách hàng và thị trường: Thiết lập bộ phận nghiên cứu thị trường và chăm sóc khách hàng chuyên biệt để thu thập phản hồi, phân tích nhu cầu và phát triển sản phẩm phù hợp, nhằm tăng tỷ lệ giữ chân khách hàng hiện tại và mở rộng khách hàng mới. Mục tiêu tăng mức độ hài lòng khách hàng lên trên 8 điểm trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng kinh doanh và marketing.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

  1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp ngành in ấn: Giúp xây dựng hệ thống đánh giá thành quả toàn diện, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và cạnh tranh trên thị trường.

  2. Phòng kế toán quản trị và tài chính: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về việc áp dụng BSC để phân tích, đánh giá và cải tiến các chỉ số tài chính và phi tài chính.

  3. Chuyên viên quản lý chất lượng và quy trình sản xuất: Tham khảo quy trình sản xuất kinh doanh nội bộ và các đề xuất cải tiến nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

  4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về ứng dụng BSC trong doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, đặc biệt trong ngành công nghiệp in ấn.

Câu hỏi thường gặp

  1. Bảng điểm cân bằng là gì và tại sao lại quan trọng trong doanh nghiệp?
    Bảng điểm cân bằng (BSC) là hệ thống quản trị chiến lược giúp doanh nghiệp biến tầm nhìn thành các mục tiêu cụ thể trên bốn phương diện: tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ và học hỏi phát triển. Nó giúp cân bằng giữa các chỉ số tài chính và phi tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và cạnh tranh.

  2. Công ty cổ phần In Gia Định đã áp dụng BSC như thế nào?
    Công ty đã xây dựng tầm nhìn chiến lược và thiết lập các mục tiêu, thước đo trên bốn phương diện của BSC, đồng thời thu thập ý kiến từ nhà quản lý và nhân viên để hoàn thiện hệ thống đánh giá thành quả hoạt động, giúp cải thiện doanh thu, lợi nhuận và sự hài lòng của khách hàng.

  3. Những lợi ích cụ thể khi áp dụng BSC tại công ty là gì?
    BSC giúp công ty tăng trưởng doanh thu 10,07%, lợi nhuận trước thuế 4,94%, cải thiện vòng quay tài sản và nâng cao mức độ hài lòng khách hàng. Ngoài ra, BSC còn giúp liên kết mục tiêu giữa các phòng ban, thúc đẩy cải tiến quy trình và phát triển nguồn nhân lực.

  4. Công ty gặp những khó khăn gì khi áp dụng BSC?
    Khó khăn chính là công ty chưa có hệ thống đo lường quy trình kinh doanh nội bộ đầy đủ và chưa đầu tư mạnh vào công nghệ thông tin cũng như đào tạo nhân sự chuyên sâu, dẫn đến việc triển khai BSC chưa đạt hiệu quả tối ưu.

  5. Làm thế nào để doanh nghiệp khác có thể áp dụng BSC hiệu quả?
    Doanh nghiệp cần xây dựng tầm nhìn chiến lược rõ ràng, thiết lập mục tiêu và thước đo phù hợp với đặc thù ngành nghề, thu thập ý kiến từ các cấp quản lý và nhân viên, đồng thời đầu tư vào đào tạo và công nghệ để đảm bảo việc triển khai BSC được thực hiện bài bản và liên tục cải tiến.

Kết luận

  • Vận dụng Bảng điểm cân bằng giúp Công ty cổ phần In Gia Định cải tiến hệ thống đánh giá thành quả hoạt động sản xuất kinh doanh một cách toàn diện trên bốn phương diện tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ và học hỏi phát triển.
  • Năm 2017, công ty đạt mức tăng trưởng doanh thu 10,07% và lợi nhuận trước thuế tăng 4,94% so với năm 2016, đồng thời nâng cao mức độ hài lòng khách hàng.
  • Công ty cần hoàn thiện hệ thống đo lường quy trình kinh doanh nội bộ và tăng cường đầu tư vào công nghệ thông tin, đào tạo nhân lực để phát huy tối đa hiệu quả BSC.
  • Các giải pháp đề xuất tập trung vào xây dựng chỉ tiêu đánh giá quy trình, phát triển nguồn nhân lực, nâng cấp công nghệ và chiến lược khách hàng nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững.
  • Giai đoạn tiếp theo (2024-2025) là thời điểm quan trọng để công ty triển khai các kế hoạch hành động nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

Hành động ngay hôm nay để áp dụng BSC hiệu quả và nâng tầm quản trị doanh nghiệp của bạn!