Lời mở đầu và Kết luận gồm 3 phần chính: Chƣơng I: Một số vấn đề lý luận cơ bản về kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp Chƣơng II: Thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại công ty cổ phần thƣơng binh Trƣờng Sơn Chƣơng III: Một số ý kiến hoàn thiện tổ chức công tác kế toán TSCĐ tại công ty cổ phần thƣơng binh Trƣờng Sơn Mặc dù đã rất cố gắng, song do vốn hiểu biết còn hạn chế, thời gian tìm hiểu và thực tập không dài, vì vậy khóa luận chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận đƣợc sự góp ý của thầy cô cùng các bạn để bài khóa luận của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! CHƢƠNG I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP 2 1.1 Những vấn đề cơ bản về TSCĐ và sự cần thiết của TSCĐ trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm, đặc điểm của TSCĐ và vai trò, ý nghĩa của TSCĐ trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm - TSCĐ là những tài sản có thể có hình thái vật chất cụ thể và cũng có thể tồn tại dƣới hình thái giá trị đƣợc sử dụng để thực hiện một hoặc một số chức năng nhất định trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Hay nói cách khác TSCĐ là những tƣ liệu lao động dùng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ nhà cửa vật kiến trúc, máy móc thiết bị, phƣơng tiện vận tải truyền dẫn….mà có đủ giá trị và thời gian sử dụng theo quy định trong chế độ quản lý TSCĐ của Nhà nƣớc. - TSCĐ hữu hình: Là những tƣ liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ hữu hình, tham gia nhiều vào chu kỳ kinh doanh nhƣng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu nhƣ nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, thiết bị, phƣơng tiện vận tải…. - TSCĐ vô hình: Là những tài sản không có hình thái vật chất, thể hiện một lƣợng giá trị đã đƣợc đầu tƣ thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ vô hình, tham gia nhiều vào chu kỳ kinh doanh, nhƣ một số chi phí liên quan trực tiếp tới đất sử dụng, chi phí về quyền phát hành, bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả…. *Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ: (Theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC) +, Tƣ liệu lao động là những TSCĐ hữu hình có kết cấu độc lập, hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất định mà nếu thiếu bất kỳ một bộ phận nào thì cả hệ thống không thể hoạt động đƣợc, nếu đồng thời thỏa mãn cả bốn tiêu chuẩn dƣới đây thì đƣợc coi là TSCĐ: - Chắc chắn thu đƣợc lợi ích trong tƣơng lai từ việc sử dụng tài sản đó.
- Có thời gian sử dụng trên một năm trở lên - Nguyên giá của tài sản phải đƣợc xác định một cách đáng tin cậy 3 - Có giá trị từ 10.000đồng (Mƣời triệu đồng) trở lên Trƣờng hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau, trong đó mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và nếu thiếu một bộ phận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện đƣợc chức năng hoạt động chính của nó nhƣng do yêu cầu quản lý, sử dụng TSCĐ đòi hỏi phải quản lý riêng từng bộ phận tài sản thì mỗi bộ phận tài sản đó nếu cùng thoả mãn đồng thời bốn tiêu chuẩn của TSCĐ đƣợc coi là một TSCĐ hữu hình độc lập. Đối với súc vật làm việc và/hoặc cho sản phẩm, thì từng con súc vật thoả mãn đồng thời bốn tiêu chuẩn của TSCĐ đƣợc coi là một TSCĐ hữu hình. Đối với vƣờn cây lâu năm thì từng mảnh vƣờn cây, hoặc cây thoả mãn đồng thời bốn tiêu chuẩn của TSCĐ đƣợc coi là một TSCĐ hữu hình.2 Đặc điểm của TSCĐ TSCĐ có một số đặc điểm chính sau: -TSCĐ tham gia nhiều vào chu kỳ sản xuất kinh doanh - Giá trị sử dụng và giá trị của TSCĐ bị giảm dần khi tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh do sự hao mòn và giá trị hao mòn đƣợc chuyển dịch từng phần vào giá trị sản phẩm sản xuất ra. Bộ phận giá trị chuyển dịch này cấu thành một yếu tố chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc bồi đắp mỗi khi sản phẩm đƣợc tiêu thụ.
- Đối với TSCĐ, hình thái vật chất lúc ban đầu giữ nguyên với lúc hƣ hỏng.3 Vai trò, ý nghĩa của TSCĐ trong doanh nghiệp TSCĐ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất và xây dựng. TSCĐ có ảnh hƣởng lớn trong báo cáo tài chính cũng nhƣ kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do TSCĐ có giá trị lớn, đƣợc sử dụng trong nhiều năm, thậm chí hàng chục năm, liên tục chuyển giá trị của tài sản vào trong sản phẩm sản xuất ra. Với những công ty có quy mô và giá trị TSCĐ lớn nhƣ các công ty sản xuất và xây dựng thì chi phí khấu hao tài TSCĐ chiếm phần lớn chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ, ảnh hƣởng đến kết quả lãi, lỗ của các công ty.
Vì vậy, các công ty đặc biệt là hoạt động trong lĩnh vực xây dựng không chỉ đầu tƣ mở rộng quy mô mà 4 còn chú trọng đến chiều sâu về khoa học công nghệ tiên tiến và quản lý chặt chẽ, khai thác tối đa thời gian hữu ích của TSCĐ.2 Vai trò, yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp 1.1 Vai trò và yêu cầu quản lý TSCĐ Trong các doanh nghiệp, vốn cố định là một bộ phận quan trọng của vốn đầu tƣ nói riêng và vốn sản xuất nói chung. TSCĐ thƣờng chiếm một tỷ trọng lớn so với tổng vốn kinh doanh của doanh nghiệp, chúng đƣợc coi là cơ sở vật chất kỹ thuật của quá trình sản xuất kinh doanh. TSCĐ là một bộ phận của tƣ liệu sản xuất, giữ vai trò là công cụ lao động chủ yếu trong quá trình sản xuất, đƣợc coi là cơ sở vật chất, kỹ thuật, trình độ công nghệ, thế mạnh của doanh nghiệp. Trong sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa, với trình độ khoa học luôn luôn đổi mới không ngừng việc tạo ra các sản phẩm có chất lƣợng tốt và giá cả hợp lý thì vấn đề đổi mới cơ sở vật chất kỹ thuật cho quá trình sản xuất là rất cần thiết.
Muốn vậy việc quản lý TSCĐ phải đáp ứng đƣợc những yêu cầu sau: - Mọi TSCĐ trong doanh nghiệp phải có bộ hồ sơ riêng. TSCĐ phải đƣợc phân loại, thống kê, đánh số và có thẻ riêng, đƣợc theo dõi chi tiết cho từng đối tƣợng ghi TSCĐ và đƣợc phản ánh trong sổ theo dõi TSCĐ - Giữ nguyên hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu của TSCĐ - Quản lý chặt chẽ tình hình hao mòn, việc trích và phân bổ khấu hao một cách khoa học và hợp lý để thu hồi vốn đầu tƣ phục vụ cho việc tái đầu tƣ TSCĐ, xác định giá trị còn lại của TSCĐ một cách chính xác giúp doanh nghiệp kịp thời đổi mới trang thiết bị phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Thƣờng xuyên theo dõi và quản lý TSCĐ để phát hiện sai hỏng kịp thời tiến hành sửa chữa, nâng cấp TSCĐ phục vụ kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh đảm bảo cung cấp đầy đủ sản phẩm về chất lƣợng cũng nhƣ số lƣợng.2 Nhiệm vụ của kế toán TSCĐ Kế toán TSCĐ phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau đây: 5 - Ghi chép, phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời về tình hình hiện có và tình hình biến động tăng, giảm các loại TSCĐ của toàn doanh nghiệp trên các mặt: Số lƣợng, chất lƣợng, giá trị, cơ cấu. đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc bảo quản, bảo dƣỡng, nâng cấp và sử dụng TSCĐ ở các bộ phận khác nhau nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng TSCĐ.
- Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán phù hợp phục vụ cho việc thu nhận, hệ thống hóa, tổng hợp và cung cấp thông tin về tình hình hiện có và sự biến động của TSCĐ trong doanh nghiệp. - Tính toán chính xác kịp thời số khấu hao TSCĐ đồng thời phân bổ đúng chi phí khấu hao vào chi phí sản xuất kinh doanh. - Phản ánh, kiểm tra chặt chẽ TSCĐ, cũng nhƣ các khoản chi phí sửa chữa TSCĐ, tham gia lập và tổ chức thực hiện dự toán đầu tƣ XDCB, dự toán sửa chữa lớn TSCĐ. - Theo dõi, ghi chép, kiểm tra chặt chẽ quá trình thanh lý, nhƣợng bán TSCĐ nhằm đảm bảo việc quản lý sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả.
- Lập các báo cáo về TSCĐ, tham gia phân tích tình hình trang bị, sử dụng và bảo quản các loại TSCĐ.3 Phân loại và đánh giá TSCĐ 1.1Phân loại TSCĐ a, Phân loại TSCĐ theo hình thái biểu hiện Theo phƣơng pháp phân loại này TSCĐ của doanh nghiệp bao gồm 02 loại, đó là: - TSCĐ có hình thái vật chất (TSCĐ hữu hình – TK2111): Là những tƣ liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ hữu hình, tham gia nhiều vào chu kỳ kinh doanh nhƣng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu nhƣ nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, thiết bị, phƣơng tiện vận tải…. - TSCĐ không có hình thái vật chất (TSCĐ vô hình – TK2113): Là những tài sản không có hình thái vật chất, thể hiện một lƣợng giá trị đã đƣợc đầu tƣ thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ vô hình, tham gia nhiều vào chu kỳ kinh doanh, nhƣ một số chi phí liên quan trực tiếp tới đất sử dụng, chi phí về quyền phát hành, bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả…. 6 Với cách phân loại này giúp cho nhà quản lý có đƣợc cái nhìn tổng quát về cơ cấu đầu tƣ vào TSCĐ của doanh nghiệp. Đây là căn cứ quan trọng để xây dựng hoặc tự điều chỉnh phƣơng hƣớng đầu tƣ cho phù hợp với thực tế.
Đồng thời các nhà quản lý có thể căn cứ vào tiêu thức phân loại này để đƣa ra biện pháp quản lý tài sản, quản lý vốn và tính khấu hao chính xác và hợp lý.