Chương I: Những vấn đề cơ bản về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Chương II: Thực trạng công tác kế toán hàng hóa tại công ty TNHH Xây dựng Thương mại Anh Minh Chương III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại công ty TNHH Xây dựng Thương mại Anh Minh Sinh viên: Nguyễn Thùy Anh. Lớp QT1702K Page 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÒNG CHƢƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Những vấn đề chung về hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của hàng hóa trong doanh nghiệp a. Khái niệm hàng hóa trong doanh nghiệp Hàng hóa trong doanh nghiệp tại dƣới hình thức vật chất, là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn một nhu cầy nào đó của con ngƣời, đƣợc hực hiện thông qua mua bán trên thị trƣờng. Nói cách khác, hàng hóa doanh nghiệp là những hàng hóa vật tƣ… mà doanh nghiệp mua vào để bán phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội.
Trị giá hàng mua bao gồm: Giá mua, các loại thuế không đƣợc hoàn lại, chi phí thu mua hàng hóa nhƣ chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản trong quá trình mua hàng và các chi phí có liên quan trực tiếp đến việc mua do hàng mua không đúng cách, phẩm chất đƣợc trừ khỏi chi phí mua hàng Hàng hóa trong doanh nghiệp thƣờng đa dạng và nhiều chủng loại khác nhau. Hàng hóa thƣờng xuyên biến động trong quá trình kinh doanh nên cần phải theo dõi tình hình nhập - xuất- tồn trên các mặt số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại và giá trị. Đặc điểm hàng hóa trong doanh nghiệp Hàng hóa đƣợc biểu hiện trên hai mặt giá trị và số lƣợng. Số lƣợng của hàng hóa đƣợc xác định bằng đơn vị đo lƣờng phì hợp với tính chất hóa học và lý học của nó nhƣ kg, lít, mét,…, nó phản ánh quy mô, đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thƣơng mại.
Chất lƣợng hàng hóa đƣợc xác định bằng tỷ lệ phần trăm nhƣ tốt, xấu và giá trị phẩm cấp của hàng hóa. Hàng hóa trong kinh doanh thƣơng mại thƣờng đƣợc phân loại theo các ngành nhƣ: + Hàng vật tƣ thiếp bị + Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng + Hàng lƣơng thực thực phẩm Tổng hợp các hoạt động thuộc quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hóa trong doanh nghiệp kinh doanh thƣơng mại đƣợc gọi là lƣu chuyển hàng hóa. Quá trình bán hàng trong doanh nghiệp đƣợc thực hiện theo 2 phƣơng thức: + Bán buôn: đặc trƣng của bán buôn là bán với số lƣợng lớn, khi chấm dứt quá trình mua, bán thì hàng hóa chƣa đến tay ngƣời dùng mà phần lớn hàng vẫn còn Sinh viên: Nguyễn Thùy Anh. Lớp QT1702K Page 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÒNG trong lĩnh vực lƣu thông.
+ Bán lẻ: đặc trƣng của bán lẻ hàng hóa là bán hàng trực tiếp cho ngƣời tiêu dùng, kết thúc quá trình bán lẻ thì hàng hóa đã vào lĩnh vực tiêu dùng. Trong các doanh nghiệp thƣơng mại vốn hàng hóa là vốn chủ yếu nhất và nghiệp vụ kinh doanh hàng hóa là nghiệp vụ phát sinh thƣờng xuyên, chiếm một khối lƣợng công việc rất lớn. Quản lý hàng hóa là nội dung quản lý quan trọng hàng đầu trong các doanh nghiệp thƣơng mại. Vì vậy việc tổ chức công tác lƣu chuyển hàng hóa có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp.
Vai trò của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp Trong doanh nghiệp, hàng hóa là bộ phận của hàng tồn kho thuộc tài sản lƣu động của doanh nghiệp, ảnh hƣởng trực tiếp tới lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy cần phải theo dõi, quản lý thƣờng xuyên về số lƣợng, chất lƣợng. Vấn đề các doanh nghiệp thƣơng mại quan tâm hàng đầu đó là lợi nhuận, do vậy chỉ một biến động nhỏ về giá cả của hàng hóa trên thị trƣờng mà doanh nghiệp không năm bắt kịp cùng với các nguyên nhân ảnh hƣởng khách quan và chủ quan khác cũng sẽ ảnh hƣờng rất nhiều đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Kế toán hàng hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu quản lý hàng hóa của về hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh từ đó làm tăng lợi nhuận công ty.
Việc tập trung quản lý một cách chặt chẽ ở tất cả các khâu, từ thu mua dự trữ đến tiêu thụ, trên tất cả các mặt: số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại, giá cả,…, là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định vốn hàng bán, giá bán hàng hóa, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.2 Yêu cầu và nhiệm vụ cơ bản của kế toán hàng hóa. Trong điều kiện nền kinh tế đang phát triển ngày một đa dạng, các loại hình doanh nghiệp cạnh tranh ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp thƣơng mại muốn tồn tại và phát triển đòi hỏi phải làm ăn có hiệu quả. Một trong những giải pháp tối ƣu cho vấn đề này là doanh nghiệp phải chú ý tới công tác quản lý hàng hóa sao cho đạt hiệu quả tốt nhất. Yêu cầu quản lý hàng hóa Sinh viên: Nguyễn Thùy Anh.
Lớp QT1702K Page 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÒNG Xuất phát từ vai trò đặc điểm của hàng hóa đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ ở tất cả các khâu: - Khâu thu mua: Phải quản lý về chất lƣợng, số lƣợng, quy cách, chủng loại, giá mua, chi phí mua. Đảm bảo thực hiện thu mua theo kế hoạch, phù hợp với nhu cầu của xã hội. - Khâu bảo quản: Phải tổ chức tốt kho hàng, bến bãi thực hiện đúng chế độ bảo quản đối với từng loại hàng hóa trán hƣ hỏng, mất mát. - Khâu dự trữ: Đảm bảo kết cấu dự trữ hợp lý, phải xác định đƣợc mức dự trữ tối đa, tối thiểu cho từng loại hàng hóa đảm bảo đáp ứng đƣợc cung - cầu thị trƣờng đồng thời tránh ứ đọng vốn do dự trữ quá lớn.
Tóm lại, quản lý chặt chẽ từ khâu thu mua, bảo quản, vận chuyển và dự trữ là một trong những nội dung quan trọng trong công tác quản lý tài sản ở doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp - Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp, đầy đủ số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, tình hình nhập-xuất-tồn kho hàng hóa. - Tính giá thành thực tế hàng hóa đã thu mua nhập kho, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu mua hàng hóa về mặt số lƣợng, chủng loại, giá cả, thời hạn nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Áp dụng đúng đắn các phƣơng pháp kỹ thuật hạch toán hàng hóa, hƣớng dẫn kiểm tra các bộ phận, từ trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các chế độ hạch toán ban đầu về hàng hóa (lập chứng từ, luân chuyển chứng từ) mở các sổ… thực hiện các chế độ phƣơng pháp quy định nhằm đảm bảo sử dụng thống nhất trong các chế độ phƣơng pháp quy định nhằm đảm bảo sử dụng thống nhất trong công tác kế toán, tạo điều kiện cho các công tác lãnh đạo, chủ đạo công tác kế toán trong phạm vi ngành kinh tế và toàn bộ ngành kinh tế quốc dân.
- Tham gia kiểm kê đánh giá hàng hóa theo chế độ Nhà nƣớc quy định lập báo cáo tình hình nhập -xuất-tồn hàng hóa để phục vụ công tác quản lý và lãnh đạo. - Tiến hành phân tích kinh tế, tình hình cung cấp, tiêu thụ hàng hó để tăng cƣờng quản lý hàng hóa một cách hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, để đạt đƣợc mục tiêu tăng doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp.3 Phân loại hàng hóa trong doanh nghiệp Sinh viên: Nguyễn Thùy Anh. Lớp QT1702K Page 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÒNG Trong các doanh nghiệp thƣơng mại, hàng hóa rất đa dạng và phong phú, mỗi loại có một vai trò, công dụng và tính năng lý hóa khác nhau.Vì vậy để quản lý hàng hóa một cách có hiệu quả, các doanh nghiệp tiến hành phân loại hàng hóa. Tùy theo yêu cầu quản lý mà từng doanh nghiệp thực hiện phân loại theo các cách khác nhau: *Phân loại theo các ngành hàng gồm có: + Hàng vật tƣ thiết bị.
+ Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng. + Hàng lƣơng thực thực phẩm. + Hàng kim khí điện máy. + Hàng hóa chất mỏ.
+ Hàng xăng dầu. + Hàng dệt may, bông vải sợi. ……………………………………… *Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc hình thành + Hàng mua từ bên ngoài: là hàng hóa đƣợc doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp. + Hàng mua nội bộ: là hàng hóa đƣợc doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp thuộc hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ mua hàng giữa các đơn vị trực thuộc cùng một Công ty,Tổng công ty….
+Hàng hóa tự sản xuất, gia công: là hàng hóa đƣợc gia công sản xuất tạo thành. + Hàng hóa đƣợc nhập từ các nguồn khác: nhƣ hàng hóa đƣợc nhập từ liên doanh, liên kết, hàng hóa đƣợc biếu tặng. *Phân loại theo yêu cầu sử dụng + Hàng hóa sử dụng cho kinh doanh: phản ánh giá trị hàng hóa đƣợc dự trữ hợp lý đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh đƣợc tiến hành bình thƣờng. + Hàng hóa chƣa cần sử dụng: phản ánh hàng hóa đƣợc dự trữ ở mức cao hơn.
+ Hàng tồn kho không cần sử dụng: phản ánh giá trị hàng hóa kém hoặc mất phẩm chất không đƣợc doanh nghiệp sử dụng cho mục đích kinh doanh. Sinh viên: Nguyễn Thùy Anh. Lớp QT1702K Page 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÒNG *Phân loại hàng hóa theo địa điểm bảo quản + Hàng hóa tồn kho trong doanh nghiệp: phản ánh hàng hóa đang đƣợc bảo quản tại doanh nghiệp nhƣ trong kho, trong quầy. + Hàng hóa tồn kho bên ngoài doanh nghiệp: phản ánh hàng hóa tồn kho đƣợc bảo quản tại các đơn vị, tổ chức, cá nhân ngoài doanh nghiệp nhƣ hàng gửi đi bán, hàng đang đi đƣờng.
Ngoài các cách phân loại hàng hóa nhƣ trên, để phục vụ cho việc quản lý hàng hóa một cách tỷ mỷ, chặt chẽ, đặc biệt trong điều kiện ứng dụng tin học vào công tác kế toán cần phải lập danh điểm hàng hóa.