phần mở đầu và kết luận, đƣợc chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp. Chƣơng 2:Thực trạng công tác kế toán hàng hóa tại công ty TNHH Sản xuất& Thƣơng mại Mỹ Phát. Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại công ty TNHH Sản xuất& Thƣơng mại Mỹ Phát. Do trình độ và thời gian thực tập có hạn nên bài viết chắc chắn còn nhiều thiếu sót, em mong nhận đƣợc sự góp ý của các thầy cô giáo để khóa luận của em đƣợc hoàn thiện hơn.
LÊ MINH NGỌC – QT1807K 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÕNG CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Những vấn đề chung về kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Có thể nói, hàng hóa vô cùng quan trọng trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt đối với những doanh nghiệp thƣơng mại.Hàng hóa là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong công ty và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lƣu động của công ty.Việc quản lý và sử dụng có hiệu quả hàng hóa có ảnh hƣởng lớn đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.Hàng hóa có đảm bảo quy cách, chủng loại thì hoạt động kinh doanh mới đạt yêu cầu, đáp ứng đƣợc nhu cầu của thịtrƣờng. Kế toán là công cụ phục vụ cho việc quản lý hàng hóa.
Nó góp phần kiểm soát, tránh thất thoát, lãng phí hàng hóa ở tất cả các khâu dự trữ, sử dụng, thu hồi …. ngoài ra còn đảm bảo cung cấp đủ, kịp thời, đồng bộ cho hoạt động kinh doanh. Kế toán hàng hóa giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp nắm đƣợc tình hình hàng hóa tồn kho để chỉ đạo tiến độ sản xuất, kinh doanh. Hạch toán hàng hóa phải đảm bảo chính xác, kịp thời và đầy đủ tình hình thu mua, nhập xuất dự trữ hànghóa.
Vì vậy, cần thiết phải tổ chức hạch toán hàng hóa trong doanh nghiệp và có làm tốt điều này mới tạo tiền đề cho việc thực hiện mục tiêu lợi nhuận. Khái niệm và đặc điểm hàng hóa trong doanhnghiệp vừa và nhỏ 1. Kháiniệm Theo chuẩn mực kế toán số 02 (Ban hành và công bố theo quyếtđịnh 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trƣởng Bộ Tài Chính) hàng tồn kho là những tài sản: Đƣợc giữ để bán trong kỳ sản xuất kinh doanh bìnhthƣờng LÊ MINH NGỌC – QT1807K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÕNG Đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dởdang Nguyên liệu, vật liệu, công cụ dụng cụ đƣợc sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh hặc cung cấp dịchvụ Hàng tồn kho baogồm: - Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng mua đang đi trên đƣờng, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đi gia công chếbiến - Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đibán - Sản phẩm dở dang: Sản phẩm chƣa hoàn thành và sản phẩm hoàn thành chƣa làm thủ tục nhập kho thànhphẩm - Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trênđƣờng - Chi phí dịch vụ dởdang. Nhƣ vậy, hàng hóa là một bộ phận của hàng tồn kho, là một yếu tố quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh, là vốn chủ yếu nhất và nghiệp vụ kinh doanh hàng hóa là nghiệp vụ phát sinh thƣờng xuyên, chiếm một phần công việc rất lớn.
Đặc điểm - Hàng hóa là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lƣu động của doanhnghiệp. - Hàng hóa trong doanh nghiệp đƣợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, với chi phí cấu thành nên giá gốc hàng hóa khácnhau. - Hàng hóa trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau với đặc điểm về tính chất thƣơng phẩm và điều kiện bảo quản khác nhau. Do vậy, hàng hóa thƣờng đƣợc bảo quản, cất trữ nhiều địa điểm, có điều kiện tự nhiên nhân hay nhân tạo không đồngnhất - Việc xác định chất lƣợng, tình trạng và giá trị hàng hóa là công việc khó khăn phức tạp.
Có rất nhiều loại hàng hóa khó phân loại và xác định giá trị nhƣ tác phẩmnghệthuật,cácloạilinhkiệnđiệntử,đồcổ,kimkhíquý… LÊ MINH NGỌC – QT1807K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÕNG 1. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán hàng hóa trong doanhnghiệp 1. Yêu cầu quảnlý Xuất phát từ vai trò, đặc điểm của hàng hóa trong quá trình sản xuất kinh doanh, việc quản lý hàng hóa đòi hỏi phải chặt chẽ, khoa học ở tất cả các khâu thu mua, bảo quản, dự trữ và sử dụng. Nhiệm vụ kế toán hàng hóa trong doanhnghiệp Hàng hóa là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong công ty và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lƣu động của công ty nên yêu cầu quản lý hàng hóa và công tác tổ chức hàng hóa là hai điều kiện cơ bản luôn song hành cùng nhau.Hạch toán hàng hóa chính xác, kịp thời, đầy đủ thì lãnh đạo mới nắm đƣợc chính xác tình hình thu mua, dự trữ, sản xuất và sử dụng hàng hóa cả về kế hoạch và thực hiện, từ đó có những biện pháp thích hợp trong quản lý.
Xuất phát từ yêu cầu quản lý hàng hóa, công tác hạch toán có những nhiệm vụsau: - Ghi chép, tính toán, phản ánh chính xác, trung thực, kịp thời số lƣợng chủng loại và tình hình thực tế của hàng hóa nhậpkho. - Tập hợp và phản ánh chính xác, đầy đủ số lƣợng và giá trị hàng hóa xuất kho. - Tính toán và phản ánh chính xác số lƣợng hàng hóa tồn kho, phát hiện kịp thời hàng hóa thừa, thiếu, ứ đọng, kém phẩm chất để doanh nghiệp có biện pháp xử lý kịp thời, hạn chế đến mức tối đa có thể xảyra. - Ghi chép phản ánh đầy đủ, kịp thời về tình hình lƣu chuyển của hàng hóa ở doanh nghiệp về mặt giá trị và hiệnvật.
- Kiểm tra giám sát chặt chẽ tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch về quá trình mua hàng và bán hàng. Xác định đúng đắn kết quả kinh doanh hàng hóa đồng thời chấp hành đúng các chế độ tài chính về chứng từ, sổ sách nhập, xuất kho, bán hàng hóa và tínhthuế. - Theo dõi chặt chẽ tình hình tồn kho hàng hóa, giảm giá hàng hóa,….Tổ chức kiểmkêhànghóađúngtheoquyđịnh,báocáokịpthờihànghóatồnkho. LÊ MINH NGỌC – QT1807K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÕNG 1.
Phân loại và tính giá hàng hóa trong doanhnghiệp 1. Phân loại hànghóa Trong các doanh nghiệp, hàng hóa rất đa dạng và phong phú, mỗi loại có một vai trò, công dụng và tính năng lý hóa khác nhau.Vì vậy để quản lý hàng hóa một cách có hiệu quả, các doanh nghiệp tiến hành phân loại hàng hóa. Tùy theo yêu cầu quản lý mà từng doanh nghiệp thực hiện phân loại theo các cách khác nhau: *Phân loại theo các ngành hàng gồm có: + Hàng vật tƣ thiết bị. + Hàng công nghệ phẩm tiêu dung.
+ Hàng lƣơng thực thực phẩm. + Hàng kim khí điện máy. + Hàng hóa chất mỏ. + Hàng xăng dầu.
+ Hàng dệt may, bông vải sợi. ……………………………………… *Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc hình thành + Hàng mua từ bên ngoài: là hàng hóa đƣợc doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp. + Hàng mua nội bộ: là hàng hóa đƣợc doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp thuộc hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ mua hàng giữa các đơn vị trực thuộc cùng một Công ty,Tổng côngty…. + Hàng hóa tự sản xuất, gia công: là hàng hóa đƣợc gia công sản xuất tạo thành.
+ Hàng hóa đƣợc nhập từ các nguồn khác: nhƣ hàng hóa đƣợc nhập từ liên doanh, liên kết, hàng hóa đƣợc biếu tặng. *Phân loại theo yêu cầu sử dụng + Hàng hóa sử dụng cho kinh doanh: phản ánh giá trị hàng hóa đƣợc dự trữ hợp lý đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh đƣợc tiến hành bình thƣờng. LÊ MINH NGỌC – QT1807K 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÕNG + Hàng hóa chƣa cần sử dụng: phản ánh hàng hóa đƣợc dự trữ ở mức cao hơn. + Hàng tồn kho không cần sử dụng: phản ánh giá trị hàng hóa kém hoặc mất phẩm chất không đƣợc doanh nghiệp sử dụng cho mục đích kinh doanh.
*Phân loại hàng hóa theo địa điểm bảo quản + Hàng hóa tồn kho trong doanh nghiệp: phản ánh hàng hóa đang đƣợc bảo quản tại doanh nghiệp nhƣ trong kho, trong quầy. + Hàng hóa tồn kho bên ngoài doanh nghiệp: phản ánh hàng hóa tồn kho đƣợc bảo quản tại các đơn vị, tổ chức, cá nhân ngoài doanh nghiệp nhƣ hàng gửi đi bán, hàng đang đi đƣờng. Ngoài các cách phân loại hàng hóa nhƣ trên, đê phục vụ cho việc quản lý hàng hóa một cách tỷ mỷ, chặt chẽ, đặc biệt trong điều kiện ứng dụng tin học vào công tác kế toán cần phải lập danh điểm hàng hóa. Lập danh điểm hàng hóa là quy định cho mỗi thứ hàng hóa một ký hiệu riêng bằng hệ thống các chữ số (kết hợp với chữ cái) thay thế tên gọi, quy cách, kích cỡ của chúng.Tùy theo từng nghiệp vụ hệ thống danh điểm hàng hóa có thể đƣợc xây dựng theo nhiều phƣơngthức khác nhau nhƣng phải đảm bảo đơn giản, dễ nhớ, không trùng lặp, có sựthống nhấtvềtêngọi,mãhiệuquycách,đơnvị,giáhạchtoáncủahànghóa.
Tính giá hànghóa Tính giá thực tế hàng hóa nhậpkho Tính giá hàng hóa là một công tác quan trọng trong việc tổ chức hạch toán hàng hóa. Tính giá hàng hóa là việc dùng thƣớc đo tiền tệ để biểu hiện giá trị của hàng hóatheo những nguyên tắc nhất định. Áp dụng theo chuẩn mực kế toán số 02 hàng tồn kho( Ban hành và công bố theo quyếtđịnh 149/2001/QĐ- BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trƣởng Bộ Tài Chính) thì hàng tồn kho đƣợc tính theo giá gốc. Trƣờng hợp giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc”.
Trongđó: - Giá gốc hàng tồn kho bao gồm: chi phí thu mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để đƣợc hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiệntại. LÊ MINH NGỌC – QT1807K 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐHDL HẢI PHÕNG - Giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc: là giá bán ƣớc tính của hàng tồn kho trong kỳ sản xuất kinh doanh bình thƣờng trừ (-) chi phí ƣớc tính để hoàn thành sản phẩm và chi phí ƣớc tính cần thiết cho việc tiêu thụchúng.