lời mở đầu và kết luận nội dung chính của bài khóa luận tốt nghiệp này được chia thành 3 chương: Chƣơng 1: Một số lý luậncơ bản vềcông tác lập và phân tích Bảng cân đốikế toán trong các doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực tếcông tác lập và phân tích Bảng cân đối kếtoán tạiCông ty TNHH Thương mại vận tải và Dịch vụ Hải Thiên Chƣơng 3: Một sốbiện pháp nhằm hoàn thiện công tác lập và phântích Bảng cân đối kế toán tại Công ty TNHH Thương mại vận tải và Dịch vụ Hải Thiên Bài khóa luận của em hoàn thành được là nhờ sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban lãnh đạo cùng các anh chị trong Công ty TNHH Thương mại vận tải và Dịch vụ Hải Thiên, đặc biệt là sự chỉ bảo tận tình của cô giáo Th.S Hòa Thị Thanh Hương. Tuy nhiên, do còn hạn chế nhất định về trình độ và thời gian nên bài viết của em không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em rất mong được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Hải Phòng, ngày 2 tháng 7 năm 2015 Sinh viên Lê Thu Hà Sinh viên: Lê Thu Hà – QT1506K Page 1 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng CHƢƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC LẬPVÀ PHÂN TÍCH BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.Một số vấn đề chung về hệ thống báo cáo tài chính trong doanh nghiệp 1. Báo cáo tài chính và sự cần thiết của báo cáo tài chính trong công tác quản lý kinh tế 1. Khái niệm báo cáo tài chính Báo cáo tài chính (BCTC) là báo cáo tổng hợp, phản ánh tổng quát và toàn diện tình hình tài sản, công nợ, nguồn vốn, tình hình và kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. Theo quy định hiện nay thì hệ thống BCTC doanh nghiệp Việt Nam bao gồm 4 loại sau: Bảng cân đối kế toán Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Thuyết minh báo cáo tài chính 1.
Sự cần thiết của báo cáo tài chính trong công tác quản lý kinh tế Để đưa ra được các quyết định kinh doanh chính xác, các nhà quản trị đều căn cứ vào điều kiện hiện tại và những dự đoán trong tương lai, dựa trên những thông tin có liên quan đến quá khứ và kết quả kinh doanh mà doanh nghiệp đã đạt được. Những thông tin đáng tin cậy đó được doanh nghiệp lập trên BCTC. Xét trên tầm vi mô, nếu không thiết lập hệ thống BCTC thì doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn khi phân tích tình hình tài chính, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh. Mặt khác các nhà đầu tư, các chủ nợ, các khách hàng … sẽ không có cơ sở để biết về tình hình tài chính của doanh nghiệp, dẫn đến việc họ khó có thể đưa ra được các quyết định hợp tác kinh doanh và nếu có thì các quyết định đó cũng sẽ ở mức độ rủi ro cao.
Xét trên tầm vĩ mô, nếu không có hệ thống BCTC thì Nhà nước không thể quản lý được hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, các ngành. Bởi vì mỗi chu kỳ kinh doanh của một doanh nghiệp bao gồm rất nhiều nghiệp vụ kinh tế phát sinh và có rất nhiều hóa đơn, chứng từ… Việc kiểm tra khối lượng hóa đơn, chứng từ đó là rất khó khăn, tốn kém và độ chính xác không cao. Vì thế Nhà nước phải dựa vào hệ thống BCTC để điều tiết và quản lý nền kinh tế, nhất là với nền kinh tế nước ta là nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Sinh viên: Lê Thu Hà – QT1506K Page 2 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Do vậy hệ thống BCTC là rất cần thiết đối với mọi nền kinh tế đặc biệt là nền kinh tế thị trường hiện nay của nước ta.
Mục đích và vai trò của báo cáo tài chính 1. Mục đích của báo cáo tài chính BCTC là sản phẩm của kế toán tài chính, tổng hợp và phản ánh một cách tổng quát, toàn diện về tình hình tài chính của doanh nghiệp. Mục đích của BCTC là cung cấp thông tin theo một cấu trúc chặt chẽ về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu hữu ích cho số đông những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế. Mỗi đối tượng sử dụng BCTC của doanh nghiệp với mục đích cụ thể khác nhau nhưng nhìn chung hệ thống BCTC doanh nghiệp có tác dụng chủ yếu đối với các đối tượng sử dụng như nhau: - Cung cấp số liệu, tài liệu, thông tin cần thiết phục vụ cho việc phân tích hoạt động kinh doanh, để nhận biết tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh, thực trạng tài chính, tình hình về nhu cầu và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
- Dựa vào BCTC để phân tích, phát hiện khả năng tiềm tàng về kinh tế tài chính, dự đoán tình hình và xu hướng hoạt động của doanh nghiệp để từ đó đưa ra các quyết định đúng đắn và có hiệu quả. Vai trò của báo cáo tài chính BCTC là nguồn cung cấp thông tin quan trọng không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn phục vụ cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp như: Các cơ quan quản lý Nhà nước, các nhà đầu tư hiện tại và đầu tư tiềm năng, các chủ nợ, nhà quản lý, kiểm toán viên độc lập và các đối tượng có liên quan…Mỗi đối tượng quan tâm tới BCTC trên một góc độ khác nhau, song nhìn chung đều nhằm có được những thông tin cần thiết cho việc ra các quyết định phù hợp với mục tiêu của mình. Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: BCTC cung cấp thông tin tổng hợp về tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản cũng như tình hình và kết quả kinh doanh sau một kỳ hoạt động giúp cho họ trong việc phân tích, đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh, tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch, xác định nguyên nhân tồn tại và những khả năng tiềm tàng của doanh nghiệp. Từ đó có thể đề ra các giải pháp, quyết định quản lý kịp thời, phù hợp cho sự phát triển doanh nghiệp mình trong tương lai.
Sinh viên: Lê Thu Hà – QT1506K Page 3 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng Đối với các cơ quan quản lý chức năng của Nhà nƣớc: BCTC cung cấp thông tin cần thiết giúp cho việc kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, kiểm tra tình hình thực hiện các chính sách, chế độ về quản lý kinh tế - tài chính của doanh nghiệp. Ví dụ như: Cơ quan thuế: Kiểm tra tình hình thực hiện và chấp hành các loại thuế, xác định chính xác số thuế phải nộp, đã nộp, số thuế được khấu trừ, miễn giảm của doanh nghiệp. Cơ quan tài chính: Kiểm tra, đánh giá tình hình và hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp Nhà nước, kiểm tra việc chấp hành các chính sách quản lý nói chung và chính sách quản lý vốn nói riêng… Đối với các đối tƣợng sử dụng khác nhƣ: Các nhà đầu tư: BCTC giúp họ nhận biết khả năng về tài chính, tình hình sử dụng các loại tài sản, nguồn vốn, khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, mức độ rủi ro… Từ đó họ có cơ sở tin cậy để cân nhắc, lựa chọn và đưa ra quyết định có nên đầu tư vào doanh nghiệp hay không. Khi tình hinh tài chính của doanh nghiệp khả quan, khi doanh nghiệp sử dụng vốn có hiệu quả, khả năng sinh lời cao và bền vững thì việc quyết định đầu tư là tất yếu.
Các chủ nợ: BCTC cung cấp về khả năng thanh toán của doanh nghiệp, từ đó chủ nợ đưa ra quyết định tiếp tục hay ngừng việc cho vay đối với doanh nghiệp. Các nhà cung cấp: BCTC cung cấp các thông tin mà từ đó họ có thể phân tích khả năng cung cấp của doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định tiếp tục hay ngừng việc cung cấp hàng hóa dịch vụ với doanh nghiệp. Các khách hàng: BCTC giúp cho họ có những thông tin về khả năng, năng lực sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, mức độ uy tín của doanh nghiệp…để họ có quyết định đúng đắn trong việc mua hàng của doanh nghiệp. Các cổ đông, cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp: Họ quan tâm đến thông tin về khả năng cũng như chính sách chi trả cổ tức, tiền lương, bảo hiểm xã hội và các vấn đề khác liên quan đến lợi ích của họ thể hiện trên báo cáo tài chính.
Đối tượng áp dụng của báo cáo tài chính Hệ thống BCTC năm được áp dụng cho tất cả các loại hình doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế trong cả nước là công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Các hợp tác xã cũng áp dụng Hệ thống báo cáo tài chính năm Sinh viên: Lê Thu Hà – QT1506K Page 4 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng quy định tại chế độ kế toán này. Hệ thống báo cáo tài chính năm này không áp dụng cho doanh nghiệp Nhà nước, công ty TNHH Nhà nước một thành viên, công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán, hợp tác xã nông nghiệp và hợp tác xã tín dụng. Việc lập và trình bày báo cáo tài chính của các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực đặc thù tuân thủ theo quy định tại chế độ kế toán do Bộ Tài chính (BTC) ban hành hoặc chấp thuận cho ngành ban hành.
Yêu cầu của báo cáo tài chính Việc lập và trình bày BCTC phải tuân thủ các yêu cầu quy định tại Chuẩn mực kế toán số 21 – “Trình bày báo cáo tài chính”, gồm: Trình bày trung thực, hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện không chỉ đơn thuần phản ánh hình thức hợp pháp của chúng. Trình bày khách quan không thiên vị Tuân thủ nguyên tắc thận trọng Trình bày đầy đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu Việc lập BCTC phải căn cứ vào số liệu sau khi khóa sổ kế toán. BCTC phải lập đúng nội dung, phương pháp và trình bày nhất quán giữa các kỳ kế toán.
BCTC phải được người lập, kế toán trưởng và đại diện theo pháp luật đơn vị kế toán ký, đóng dấu của đơn vị.