đặt vấn đề an toàn vốn là mục tiêu hàng đầu. Doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp để phòng ngừa, hạn chế đến mức thấp nhất những rủi ro, tổn thất. Thông tin sử dụng để phân tích đánh giá cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp Để cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp hiệu quả, xác thực và có tính khả thi cao thì cần phải phân tích được hiện trạng, dự đoán xu hướng phát triển, nhu cầu vốn của doanh nghiệp. Để đạt được mục tiêu yêu cầu phải có một cơ sở dữ liệu cần thiết, cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và phù hợp.
Hệ thống báo cáo tài chính Báo cáo tài chính Báo cáo tài chính là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốn chủ sở hữu và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, tình hình lưu chuyển tiền tệ và khả năng sinh lời trong kỳ của doanh nghiệp. 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Báo cáo tài chính được sử dụng như nguồn dữ liệu chính khi phân tích tình hình tài chính Theo Chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành (Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính), hệ thống Báo cáo tài chính áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế trong cả nước ở Việt Nam bao gồm 4 biểu mẫu báo cáo sau: - Bảng cân đối kế toán (Mẫu số B01 - DN); - Báo cáo Kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B02 - DN); - Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ (Mẫu số B03 - DN); - Bản thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu số B09 - DN) 1. Cơ sở dữ liệu khác Cơ sở dữ liệu khác được sử dụng để phân tích nguyên nhân, các yếu tố ảnh hưởng của môi trường kinh doanh cũng như các chính sách của doanh nghiệp tác động đến các biện pháp cải thiện tình hình tài chính của doanh nghiệp như thế nào. Nguồn thông tin này giúp cho các kết luận trong việc cải thiện tình hình tài chính có tính thuyết phục cao.
Các thông tin này được chia thành ba nhóm: Thông tin chung về tình hình kinh tế, thông tin về ngành kinh doanh của doanh nghiệp và thông tin về đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp. - Thông tin chung về tình hình kinh tế Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chịu tác động bởi nhiều yếu tố thuộc môi trường vĩ mô nên cải thiện tình hình tài chính cần đặt trong bối cảnh chung của kinh tế trong nước và khu vực. Trên cơ sở kết hợp những thông tin này sẽ tạo điều kiện đánh giá đầy đủ hơn tình hình tài chính và đồng thời có thể dự báo những nguy cơ, cơ hội đối với họat động của doanh nghiệp. Những thông tin cần quan tâm thường bao gồm: + Thông tin về tăng trưởng hay suy thoái kinh tế, đặc biệt với phạm vi trong nước và khu vực.
+ Các chính sách kinh tế lớn của Nhà nước, chính sách chính trị, ngoại giao, pháp luật, chế độ kế toán, tài chính…. + Thông tin về tỷ lệ lạm phát. + Thông tin về lãi suất ngân hàng, tỷ giá ngoại tệ. - Thông tin về ngành kinh doanh của doanh nghiệp.
5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trong phạm vi ngành cần xem xét sự phát triển của doanh nghiệp trong mối liên hệ với các hoạt động và đặc điểm chung của ngành kinh doanh. Những thông tin liên quan đến ngành cần chú trọng quan tâm thường bao gồm: + Nhịp độ và xu hướng vận động của ngành. + Mức độ và yêu cầu công nghệ của ngành. + Quy mô của thị trường và triển vọng phát triển.
+ Tính chất cạnh tranh của thị trường, mối quan hệ với nhà cung cấp, khách hàng. + Nguy cơ xuất hiện những đối thủ cạnh tranh tiềm tàng. - Thông tin về đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp có đặc điểm riêng trong chiến lược kinh doanh và tổ chức hoạt động nên để đánh giá chính xác hiệu quả của các biện pháp cải thiện tình hình tài chính, người phân tích cần nghiên cứu các đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp, chủ yếu bao gồm các khía cạnh sau: + Mục tiêu, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. + Chính sách tài chính, tín dụng của doanh nghiệp.
+ Đặc điểm công nghệ và chính sách đầu tư của doanh nghiệp. + Đặc điểm luân chuyển vốn trong quá trình kinh doanh. + Tính thời vụ, tính chu kỳ trong hoạt động kinh doanh. + Mối liên hệ giữa doanh nghiệp với ngân hàng, nhà cung cấp, khách hàng và các đối tượng khác.
Các nhóm chỉ tiêu đánh giá cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp 1. Nhóm chỉ tiêu đánh giá chung Cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp bao gồm các nội dung: Cải thiện tình hình tài sản; cải thiện nguồn vốn; cải thiện tình hình doanh thu và lợi nhuận; cải thiện khả năng tạo tiền. Cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp phải cân nhắc giữa rủi ro và sinh lợi, thường xuyên phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp để thấy được thực trạng để từ đó đưa ra những biện pháp khắc phục kịp thời và đúng đắn. Cải thiện tinh hình tài sản và nguồn vốn 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Cải thiện tình hình tài sản Để cải thiện tình tình tài sản phù hợp thì việc đầu tiên phải làm là phân tích tình hình thực tế của tài sản, trên cơ sở đó đánh giá điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra các biện pháp.
Phân tích khái quát tình hình tài sản là đánh giá tình hình tăng (giảm) và biến động kết cấu của tài sản của doanh nghiệp. Qua phân tích khái quát tình hình tài sản sẽ cho thấy tài sản của doanh nghiệp nói chung và của từng khoản mục tài sản thay đổi như thế nào giữa các năm? Doanh nghiệp có đang đầu tư mở rộng sản xuất hay không? Tình trạng thiết bị của doanh nghiệp như thế nào? Doanh nghiệp có ứ đọng tiền, hàng tồn kho hay không ?. Khi phân tích tình hình tài sản, doanh nghiệp thực hiện phân tích biến động theo thời gian và biến động kết cấu của từng khoản mục tài sản. Phân tích tài sản ngắn hạn gồm các khoản mục: - Tiền và các khoản tương đương tiền - Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn - Các khoản phải thu ngắn hạn - Hàng tồn kho - Tài sản ngắn hạn khác Phân tích tài sản dài hạn gồm các khoản mục: - Các khoản phải thu dài hạn - Tài sản cố định - Tài sản dài hạn khác - Cải thiện tình hình nguồn vốn Để tiến hành hoạt động kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải xác định nhu cầu đầu tư, tiến hành tạo lập, tìm kiếm, tổ chức và huy động vốn.
Doanh nghiệp có thể huy động vốn cho nhu cầu kinh doanh từ nhiều nguồn khác nhau; trong đó, có thể qui về hai nguồn chính là vốn chủ sở hữu và nợ phải trả. Vốn CSH là số vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tư đóng góp ban đầu và bổ sung thêm trong quá trình kinh doanh (vốn đầu tư của CSH). 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ngoài ra, thuộc vốn chủ sở hữu còn bao gồm một số khoản khác phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh như: chênh lệch tỷ giá hối đoái, chênh lệch đánh giá lại tài sản, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, các quĩ doanh nghiệp. Nợ phải trả phản ánh số vốn mà doanh nghiệp đi chiếm dụng trong quá trình hoạt động kinh doanh; do vậy, doanh nghiệp phải cam kết thanh toán và có trách nhiệm thanh toán.
Thuộc nợ phải trả cũng bao gồm nhiều loại khác nhau, được phân theo nhiều cách khác nhau; trong đó, phân theo thời hạn thanh toán được áp dụng phổ biến. Theo cách này, toàn bộ nợ phải trả của doanh nghiệp được chia thành nợ phải trả ngắn hạn (là các khoản nợ mà doanh nghiệp có trách nhiệm phải thanh toán trong vòng một năm hay một chu kỳ kinh doanh) và nợ phải trả dài hạn (là các khoản nợ mà doanh nghiệp có trách nhiệm phải thanh toán ngoài một năm hay sau một chu kỳ kinh doanh). Qua phân tích cơ cấu nguồn vốn, các nhà quản lý nắm được cơ cấu vốn huy động,biết được trách nhiệm của doanh nghiệp đối với các nhà cho vay, nhà cung cấp, người lao động, ngân sách. về số tài sản tài trợ bằng nguồn vốn của họ.
Cũng qua phân tích cơ cấu nguồn vốn, các nhà quản lý cũng nắm được mức độ độc lập về tài chính cũng như xu hướng biến động của cơ cấu nguồn vốn huy động. Khi cải thiện tình hình nguồn vốn, doanh nghiệp cần thực hiện phân tích biến động theo thời gian và biến động kết cấu của từng khoản mục nguồn vốn và của tổng nguồn vốn. Phân tích nợ phải trả gồm các khoản mục: - Nợ ngắn hạn: gồm các khoản vay, nợ ngắn hạn, phải trả người bán. - Nợ dài hạn: gồm vay dài hạn, nợ dài hạn… Phân tích vốn chủ sở hữu gồm các khoản mục: - Nguồn vốn quỹ: gồm nguồn vốn, lợi nhuận chưa phân phối….
- Nguồn kinh phí, quỹ khác Cải thiện tình hình doanh thu và lợi nhuận Báo cáo kết quả kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tình hình kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong một kì kế toán. 8 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Thông qua các chỉ tiêu trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh có thể kiểm tra, phân tích, đánh giá tình hình doanh thu bán hàng, giá vốn hàng bán, chi phí và lợi nhuận của Công ty sau một kì kế toán. - Cải thiện tình hình doanh thu Doanh thu là một chỉ tiêu tài chính quan trọng của doanh nghiệp; qua chỉ tiêu doanh thu, người phân tích sẽ thấy được kết quả các hoạt động diễn ra trong kỳ của doanh nghiêp; so sánh với số liệu doanh thu của các kỳ trước đó hoặc với kế hoạch đặt ra sẽ giúp người phân tích biết được sự tăng trưởng của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh ra sao? Bên cạnh đó, bằng cách xác định tỷ trọng của từng loại doanh thu đạt được trong tổng doanh thu của doanh nghiệp sẽ giúp người phân tích thấy rõ sự đóng góp doanh thu của từng hoạt động vào tổng doanh thu của doanh nghiệp; trên cơ sở đó đề ra các biện pháp nhằm tăng tổng doanh thu.