Hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại công ty tnhh vận tải bách việt

Tìm hiểu quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại công ty TNHH Vận Tải Bách Việt, nâng cao hiệu quả và tiết kiệm chi phí.

• Tác giả: Ngô Phương Chi
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế Và Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Cải Thiện Quy Trình Cung Ứng Dịch Vụ Logistics Đường Biển Tại Công Ty TNHH Vận Tải Bách Việt
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Các mục tiêu nghiên cứu
• 1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
• 1.4.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2. MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS ĐƯỜNG BIỂN CHO HÀNG NHẬP KHẨU
• 2.1. Khái quát dịch vụ logistics và dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu
• 2.1.1. Khái niệm dịch vụ logistics và vai trò của dịch vụ logistics đường biển
• 2.1.2. Đặc điểm của dịch vụ logistics đường biển
• 2.1.3. Các thành phần tham gia quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển
• 2.2. Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu
• 2.3.1. Các yếu tố vĩ mô
• 2.3.2. Các yếu tố vi mô
• 3. PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CỦA QUY TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS ĐƯỜNG BIỂN CHO HÀNG NHẬP KHẨU TẠI CÔNG TY TNHH VẬN TẢI BÁCH VIỆT
• 3.1. Khái quát về doanh nghiệp
• 3.1.1. Giới thiệu về công ty
• 3.1.2. Lĩnh vực kinh doanh của công ty
• 3.1.3. Cơ cấu tổ chức
• 3.2. Phân tích hoạt động của các yếu tố môi trường đến quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt
• 3.2.1. Các yếu tố vĩ mô
• 3.2.2. Các yếu tố vi mô
• 3.3. Thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt
• 3.3.1. Các thành phần tham gia quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt
• 3.3.2. Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt
• 3.3.3. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế
• 3.3.4. Kết luận chung về thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt
• 4. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS ĐƯỜNG BIỂN CHO HÀNG NHẬP KHẨU TẠI CÔNG TY TNHH VẬN TẢI BÁCH VIỆT
• 4.1. Xu thế phát triển dịch vụ logistics đường biển và định hướng phát triển của Công ty TNHH Vận tải Bách Việt giai đoạn 2024-2026
• 4.1.1. Xu thế phát triển dịch vụ logistics đường biển của Việt Nam và trên thế giới
• 4.1.2. Định hướng phát triển của Công ty TNHH Vận tải Bách Việt giai đoạn 2024-2026
• 4.2. Đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu của Công ty TNHH Vận tải Bách Việt
• 4.2.1. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực cho cung ứng dịch vụ logistics
• 4.2.2. Giải pháp hạn chế lỗi sai trong quy trình làm hàng
• 4.2.3. Giải pháp điều chỉnh nghiệp vụ cung ứng dịch vụ về kho bãi
• 4.2.4. Một số kiến nghị khác
• 4.2.4.1. Kiến nghị với các cơ quan chức năng
• 4.2.4.2. Kiến nghị với các hiệp hội logistics
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Trình Cung Ứng Dịch Vụ Logistics Đường Biển

Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hàng hóa được vận chuyển một cách hiệu quả và an toàn. Tại Công ty TNHH Vận Tải Bách Việt, quy trình này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động mà còn quyết định sự hài lòng của khách hàng. Việc cải thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Khái Niệm Dịch Vụ Logistics Đường Biển

Dịch vụ logistics đường biển là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nó bao gồm các hoạt động như vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa. Tại Bách Việt, dịch vụ này được thiết kế để tối ưu hóa thời gian và chi phí cho khách hàng.

1.2. Vai Trò Của Quy Trình Cung Ứng

Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển không chỉ giúp quản lý hàng hóa mà còn đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong các hoạt động vận chuyển. Điều này giúp Bách Việt duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng và đối tác.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quy Trình Cung Ứng Dịch Vụ Logistics

Mặc dù Công ty TNHH Vận Tải Bách Việt đã có những bước tiến trong quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và sự hài lòng của khách hàng.

2.1. Hạn Chế Về Công Nghệ

Công nghệ trong logistics đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình. Tuy nhiên, Bách Việt vẫn gặp khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới, dẫn đến hiệu suất chưa đạt yêu cầu.

2.2. Thiếu Hụt Về Nhân Lực Chất Lượng

Đội ngũ nhân viên là yếu tố quyết định trong quy trình cung ứng. Việc thiếu hụt nhân lực có kỹ năng chuyên môn cao đã ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ mà Bách Việt cung cấp.

III. Phương Pháp Cải Thiện Quy Trình Cung Ứng Dịch Vụ Logistics

Để nâng cao hiệu quả quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển, Công ty TNHH Vận Tải Bách Việt cần áp dụng một số phương pháp cải thiện. Những giải pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Mới

Việc đầu tư vào công nghệ mới như phần mềm quản lý logistics sẽ giúp Bách Việt tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu sai sót trong vận chuyển.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo nhân viên về kỹ năng và kiến thức chuyên môn sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ. Bách Việt cần xây dựng chương trình đào tạo bài bản để phát triển nguồn nhân lực.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các giải pháp cải thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển tại Công ty TNHH Vận Tải Bách Việt đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những thay đổi này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn cải thiện sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Sau Khi Cải Thiện

Sau khi áp dụng các giải pháp, Bách Việt đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu và sự hài lòng của khách hàng. Điều này cho thấy quy trình cung ứng đã được cải thiện đáng kể.

4.2. Phản Hồi Từ Khách Hàng

Phản hồi từ khách hàng cho thấy họ đánh giá cao sự cải thiện trong dịch vụ. Điều này khẳng định rằng các giải pháp đã được thực hiện là đúng hướng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Quy Trình Cung Ứng Dịch Vụ

Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển tại Công ty TNHH Vận Tải Bách Việt đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, công ty cần tiếp tục cải thiện và đổi mới.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Bách Việt cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Doanh Nghiệp Khác

Các doanh nghiệp khác trong ngành logistics cũng nên tham khảo những giải pháp mà Bách Việt đã áp dụng để cải thiện quy trình cung ứng của mình.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế Việt Nam với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2022 vượt mốc 723 tỷ USD (tăng 10% so với năm 2021) và tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics duy trì từ 14% - 16%/năm, đóng góp khoảng 4% - 5% GDP. Dù sở hữu hơn 1.477 tàu biển và mạng lưới 36 cảng biển kết nối 25 tuyến vận tải quốc tế, các doanh nghiệp logistics bên thứ ba (3PL) tại Việt Nam vẫn đối mặt với bài toán tối ưu hóa quy trình vận hành dịch vụ đường biển cho hàng nhập khẩu.

                    HỆ THỐNG VẬN HÀNH LOGISTICS 3PL BÁCH VIỆT

Tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt (thành lập năm 2005, mã thành viên Liên minh Hàng hóa Thế giới WCA ID 94971), sản lượng logistics đường biển cho hàng nhập khẩu đạt 80,62 triệu tấn năm 2023 (chiếm 80,4% tổng sản lượng nhập khẩu của doanh nghiệp). Tuy nhiên, đơn vị đang gặp các điểm nghẽn nghiêm trọng:

• Tỷ lệ tờ khai hải quan rơi vào luồng vàng (14%) và luồng đỏ (9%) năm 2023 do sai sót dữ liệu đối soát chứng từ.
• Năng lực vận tải nội địa tự chủ chỉ đáp ứng 20% nhu cầu, 80% phụ thuộc xe thuê ngoài, dẫn đến vi phạm nguyên tắc giao hàng đúng hạn (JIT - Just-In-Time) và gia tăng chi phí lưu bãi (DEM/DET).
• Tranh chấp pháp lý về công nợ và lỗ hổng điều khoản giữ chứng từ gốc (Bill of Lading).

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của dự án:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển hàng nhập khẩu của doanh nghiệp 3PL.
2. Phân tích thực trạng chuỗi cung ứng, cấu trúc dòng thông tin, cơ cấu hãng tàu (Yang Ming chiếm 30%, Maersk chiếm 17% - 20%, OOCL, ZIM, COSCO) và phân luồng thông quan tại Bách Việt giai đoạn 2021-2023.
3. Thiết kế kiến trúc giải pháp chuẩn hóa quy trình 6 bước tích hợp số hóa dữ liệu (Three-Way Matching trên phần mềm quản lý nội bộ Bachvietone kết nối hệ thống hải quan điện tử ECUS5-VNACCS).
4. Xây dựng phương án kiểm soát rủi ro vận tải container và giải pháp nâng cao năng lực kho bãi - phương tiện giai đoạn 2024-2026.

Phạm vi và giới hạn: Dự án khảo sát dữ liệu vận hành thực tế tại 3 trung tâm logistics trọng điểm gồm Hải Phòng, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh; dữ liệu phỏng vấn chuyên sâu tại các phòng ban (Kinh doanh, Pricing, CUS, Hiện trường/Ops, Kế toán) từ tháng 01/2024 đến tháng 04/2024; thời gian áp dụng giải pháp định hướng 2024-2026.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Khảo sát đối chiếu giữa Bách Việt và các đơn vị cung ứng dịch vụ logistics cùng phân khúc (Dolphin Logistics, Rolex Việt Nam, Tiếp vận Siêu Tốc) cho thấy các vấn đề tồn tại trong chuỗi quy trình:

Tiêu chí phân tích	Thực trạng tại Bách Việt	Đối thủ cạnh tranh (Dolphin / Rolex)	Đánh giá khoảng cách (Gap)
Hạ tầng phương tiện	Sở hữu 20% xe đầu kéo, 80% thuê ngoài	Sở hữu > 50% đội xe tải & container	Bị động khi mùa cao điểm, chi phí trucking cao hơn 8-12%
Hệ thống phần mềm	ERP Bachvietone bán tự động, nhập liệu thủ công	Phần mềm TMS/WMS tích hợp API Hải quan	Tỷ lệ lỗi sai sót chứng từ chiếm 3,2% tổng đơn hàng
Xử lý luồng tờ khai	Luồng Xanh: 77%, Vàng: 14%, Đỏ: 9%	Luồng Xanh: 85%, Vàng: 11%, Đỏ: 4%	Thời gian thông quan trung bình chậm hơn 4 - 8 giờ
Hệ thống kho bãi	Thuê ngoài 100% bãi tập kết và kho CFS	Sở hữu kho phân phối tại Hải Phòng, Cát Lái	Rủi ro lưu kho bãi, phát sinh chi phí cắm điện cont lạnh

Phân loại yêu cầu giải pháp theo ma trận MoSCoW:

• Must have: Quy trình kiểm soát chéo chứng từ (Invoice, Packing List, B/L, C/O) trước khi truyền tờ khai; Cơ chế kiểm soát công nợ tự động trước khi cấp Delivery Order (D/O).
• Should have: Phân hệ giám sát định vị phương tiện GPS/Track & Trace theo thời gian thực kết nối với nhà xe vệ tinh.
• Could have: Hệ thống kho bãi liên kết độc quyền (VMI/CFS) tại khu vực Đình Vũ (Hải Phòng) và Cát Lái (TP.HCM).
• Won't have (giai đoạn này): Tự mua sắm 100% đội tàu biển quốc tế.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp hoàn thiện dòng thông tin và dữ liệu quy trình logistics đường biển hàng nhập khẩu được thiết kế tích hợp theo sơ đồ luồng dữ liệu:

Ngăn xếp công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật (Technology Stack)

• Hệ thống lõi quản trị giao nhận: ERP Bachvietone v3.2 (Cơ sở dữ liệu: PostgreSQL v15.4, Backend: Python v3.11 / FastAPI v0.104).
• Phần mềm hải quan chuyên dụng: ECUS5-VNACCS phiên bản Chuẩn hóa Tổng cục Hải quan kết nối chữ ký số Token USB PKI.
• Tiêu chuẩn trao đổi dữ liệu: EDIFACT (UN/EDIFACT D.96A/D.00B) và RESTful API với định dạng JSON/XML cho hệ thống Track & Trace.
• Hạ tầng an ninh thông tin: Mã hóa đường truyền SSL/TLS 1.3, xác thực 2 lớp TOTP cho bộ phận Ops và Kế toán xuất D/O.

Thiết kế cơ sở dữ liệu (Database Schema)

-- Bảng quản lý lô hàng nhập khẩu đường biển
CREATE TABLE sea_import_shipments (
    shipment_id VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    mbl_number VARCHAR(50) NOT NULL UNIQUE,
    hbl_number VARCHAR(50) NOT NULL,
    carrier_line VARCHAR(50) NOT NULL, -- Yang Ming, Maersk, OOCL, ZIM, COSCO
    pol_code VARCHAR(10) NOT NULL,      -- Port of Loading (e.g., CNNBO, SGSIN)
    pod_code VARCHAR(10) NOT NULL,      -- Port of Discharge (e.g., VNHPH, VNSGN)
    container_type VARCHAR(20) NOT NULL, -- 20GP, 40GP, 40HQ, 20RF, 40RF
    container_qty INT NOT NULL,
    etd_date DATE NOT NULL,
    eta_date DATE NOT NULL,
    dem_det_free_days INT DEFAULT 7,
    status VARCHAR(30) NOT NULL,        -- IN_TRANSIT, ARRIVED, CUSTOMS_CLEARED, DELIVERED
    created_at TIMESTAMP WITH TIME ZONE DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

-- Bảng quản lý chứng từ và kết quả thông quan hải quan
CREATE TABLE customs_declarations (
    declaration_id VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    shipment_id VARCHAR(30) REFERENCES sea_import_shipments(shipment_id),
    declaration_number VARCHAR(50) UNIQUE,
    channel_type VARCHAR(10) CHECK (channel_type IN ('GREEN', 'YELLOW', 'RED')),
    tax_amount DECIMAL(15, 2) NOT NULL DEFAULT 0.00,
    tax_payment_status BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    three_way_match_passed BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    ops_in_charge VARCHAR(50) NOT NULL,
    cleared_at TIMESTAMP WITH TIME ZONE
);

Phương pháp luận triển khai (Methodology)

Dự án áp dụng mô hình chuyển đổi quản trị quy trình kết hợp khung làm việc Agile/Scrum (cho module chuyển đổi số dữ liệu Bachvietone) và tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO 9001:2015 trong giao nhận logistics.

Kế hoạch triển khai chia làm 4 mốc (Milestones):

---

Thực thi và kết quả

Quy trình triển khai và giải pháp kỹ thuật

Dự án tái cấu trúc quy trình 6 bước tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt thành chuỗi cung ứng khép kín, áp dụng giải thuật đối soát dữ liệu chứng từ trước khi truyền tờ khai lên hệ thống VNACCS:

def validate_shipping_manifest(commercial_invoice, packing_list, bill_of_lading):
    """
    Thuật toán Three-Way Matching kiểm soát sai lệch chứng từ hàng nhập khẩu
    Đảm bảo tính đồng nhất giữa B/L, Hóa đơn thương mại và Phiếu đóng gói.
    """
    discrepancies = []
    
    # 1. Kiểm tra trọng lượng gộp (Gross Weight) giữa B/L và Packing List
    weight_tolerance = 0.01  # Dung sai cho phép 1%
    if abs(bill_of_lading.gross_weight - packing_list.total_gross_weight) > (bill_of_lading.gross_weight * weight_tolerance):
        discrepancies.append("LỆCH_TRỌNG_LƯỢNG: Gross Weight trên B/L không khớp Packing List")
        
    # 2. Kiểm tra số kiện / số lượng container
    if bill_of_lading.package_count != packing_list.total_packages:
        discrepancies.append("LỆCH_SỐ_LƯỢNG: Số kiện khai báo không khớp giữa B/L và P/L")
        
    # 3. Kiểm tra thông tin mô tả hàng hóa và mã HS Code
    for item in commercial_invoice.items:
        matching_pkg_item = next((p for p in packing_list.items if p.item_code == item.item_code), None)
        if not matching_pkg_item:
            discrepancies.append(f"THIẾU_DỮ_LIỆU: Mặt hàng {item.item_code} có trên Invoice nhưng thiếu trên P/L")
        elif item.quantity != matching_pkg_item.quantity:
            discrepancies.append(f"SAI_SỐ_LƯỢNG: Mặt hàng {item.item_code} lệch số lượng giữa Invoice và P/L")
            
    is_valid = len(discrepancies) == 0
    return {
        "status": "APPROVED" if is_valid else "REJECTED",
        "can_submit_ecus": is_valid,
        "errors": discrepancies
    }

Quy trình điều phối vận tải nội địa và giải tỏa hàng tại cảng (JIT Trucking Dispatch):
Input: Lô hàng cập cảng (ETA) -> D/O phát hành -> Cảng cấp hạ bãi
Step 1: Tính toán Free-time DEM/DET (Hãng tàu Yang Ming: 7 ngày, Maersk: 5 ngày).
Step 2: Phân bổ 20% xe tự chủ cho các khách hàng VIP sản xuất cố định (THACO, JY Plastic).
Step 3: Đấu thầu phụ tải 80% xe liên kết qua sàn điều vận TMS nội bộ với cam kết SLA thời gian bốc/dỡ <= 120 phút/cont.
Step 4: Kiểm soát rủi ro kẹt xe cảng Hải Phòng / Cát Lái qua hệ thống điều phối lệch giờ (Off-peak gate-in).

Kiểm thử và đánh giá hiệu năng

Tiến hành đánh giá thử nghiệm trên 1.200 bộ hồ sơ nhập khẩu đường biển trong quý 1/2024:

                  CHỈ SỐ THỬ NGHIỆM VẬN HÀNH LOGISTICS BÁCH VIỆT

Kết quả đạt được so với mục tiêu ban đầu

1. Về mặt kỹ thuật nghiệp vụ: Giảm tỷ lệ tờ khai bị kiểm tra thực tế (luồng Đỏ) xuống dưới 4%, loại bỏ hoàn toàn các lỗi sai sót cơ bản như lệch Gross Weight, sai lệch tên hàng giữa B/L và C/O form E/form D/form AK.
2. Về hiệu quả tài chính: Tiết kiệm trung bình 102 USD/container chi phí lưu bãi và phụ phí phạt cho nhóm khách hàng doanh nghiệp sản xuất (chiếm 65,2% tổng khách hàng).
3. Về mở rộng thị trường: Tăng trưởng doanh thu ổn định tại 2 văn phòng đại diện quốc tế (Ấn Độ và Hoa Kỳ), tối ưu hóa luồng hàng vận chuyển trực tiếp tuyến Long Beach/Vancouver về Hải Phòng/Cát Lái qua các hãng tàu OOCL, Maersk và Yang Ming.

---

Đổi mới và đóng góp

Điểm cải tiến và đổi mới của đề tài

• Mô hình hóa quy trình đối soát tự động 3 lớp: Khác với các phương pháp kiểm tra thủ công truyền thống, quy trình đề xuất ứng dụng thuật toán Three-Way Matching vào bộ phận chứng từ (CUS), phát hiện xung đột dữ liệu giữa Manifest hãng tàu và tờ khai hải quan trước 48 giờ trước khi tàu cập cảng (ETA).
• Khung quản trị tích hợp 3PL - Carrier - Consignee: Chuẩn hóa luồng trao đổi thông tin giữa Bách Việt với 5 đối tác tàu biển chính (Yang Ming - 124 chuyến/năm, Maersk - 87 chuyến/năm, OOCL - 68 chuyến/năm, ZIM - 45 chuyến/năm, COSCO - 30 chuyến/năm) giúp cắt giảm 50% thời gian chờ cấp D/O điện tử (e-D/O).
• Chiến lược điều phối đội xe kết hợp (Hybrid Fleet Management): Khắc phục triệt để nhược điểm 80% xe thuê ngoài bằng cơ chế chấm điểm SLA nhà xe vệ tinh theo thời gian thực (On-time Delivery, Safety, POD return speed).

So sánh với các công trình nghiên cứu trước

Tiêu chí	Khóa luận Ngô Phương Chi (2024)	Nghiên cứu Ngô Thúy Chinh (2022)	Nghiên cứu Lại Thị Thu Hằng (2023)
Phạm vi phân tích	Toàn diện hàng nhập từ Á, Âu, Mỹ; Chi tiết 6 bước quy trình	Chỉ tập trung thị trường Châu Á	Nghiên cứu quy trình chung, thiếu bối cảnh cụ thể
Dữ liệu thực nghiệm	2.564 tờ khai hải quan (2021-2023), chi tiết từng line tàu	Số liệu tổng hợp đơn giản	Số liệu khảo sát định tính
Giải pháp kỹ thuật	Tích hợp hệ thống số hóa ERP-VNACCS, giải thuật JIT TMS	Đề xuất giải pháp nhân sự chung chung	Đề xuất điều chỉnh kho bãi nhưng thiếu số liệu tài chính
Định lượng cải thiện	Cụ thể hóa % giảm luồng Đỏ, % chi phí DEM/DET	Không có số liệu đo lường	Ước lượng cảm tính

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế (Use Cases)

Kịch bản: Nhập khẩu lô hàng 10 x 40'HC hạt nhựa và linh kiện từ Cảng Ningbo (Trung Quốc) về KCN Yên Phong (Bắc Ninh) qua Cảng Hải Phòng.
Khách hàng: Doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử (tần suất 40 cont/tháng).
Line tàu: Yang Ming (Lead time 14 ngày, Free-time DEM/DET: 7 ngày).

Quy trình xử lý chuẩn hóa:
1. Ngày T-3 (Trước khi tàu đến): Bộ phận CUS nhận A/N và Draft B/L từ Yang Ming. Chạy thuật toán đối soát trên Bachvietone -> Tự động phát hiện và sửa mã HS Code lệch so với C/O Form E.
2. Ngày T-1: Hệ thống tự động đẩy dữ liệu lên ECUS5-VNACCS -> Trả kết quả Tờ khai Luồng Xanh.
3. Ngày T (Tàu cập cảng Đình Vũ): Kế toán đối soát công nợ tự động -> Lấy e-D/O trong 15 phút.
4. Ngày T+1: Hệ thống TMS phân bổ 4 xe tự chủ + 6 xe vệ tinh đạt chuẩn SLA vào cảng lấy cont -> Giao hàng tại KCN Yên Phong chính xác trong khung giờ 08:00 - 14:00 (Đạt tiêu chuẩn JIT).

Phân tích hiệu quả kinh tế và hoàn vốn (Cost-Benefit Analysis)

Dự toán chi phí triển khai giải pháp chuẩn hóa & nâng cấp phần mềm:
- Phí nâng cấp module Three-Way Matching & API TMS trên Bachvietone: 180.000.000 VNĐ
- Chi phí chuẩn hóa quy trình & đào tạo nhân sự nghiệp vụ (450 nhân sự): 75.000.000 VNĐ
- Chi phí ký kết hợp đồng nguyên tắc bảo đảm tải với đội xe vệ tinh: 45.000.000 VNĐ
-> TỔNG CHI PHÍ ĐẦU TƯ BAN ĐẦU: 300.000.000 VNĐ

Lợi ích tài chính hàng năm (Dựa trên sản lượng 80.000 TEU/năm):
- Cắt giảm chi phí phạt lưu kho/lưu bãi (DEM/DET): 520.000.000 VNĐ/năm
- Cắt giảm chi phí phát sinh do chỉnh sửa tờ khai luồng Vàng/Đỏ: 210.000.000 VNĐ/năm
- Tăng doanh thu từ việc giữ chân khách hàng lớn (tỷ lệ tái ký hợp đồng tăng 12%): 850.000.000 VNĐ/năm
-> TỔNG LỢI ÍCH RÒNG: 1.580.000.000 VNĐ/năm
-> THỜI GIAN HOÀN VỐN ĐẦU TƯ (PAYBACK PERIOD): ~ 2,3 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế hiện tại

• Phụ thuộc hạ tầng bãi bên ngoài: Do công ty chưa sở hữu hệ thống kho bãi phân phối và bãi container (Depot) riêng, các giải pháp điều tiết xe vẫn chịu tác động từ tình trạng ùn tắc giao thông cục bộ tại khu vực cảng Cát Lái và cảng Hải Phòng.
• Tích hợp dữ liệu đa hãng tàu: Một số line tàu chưa hỗ trợ giao thức API/EDI mở hoàn toàn cho đại lý 3PL, vẫn đòi hỏi nhân viên phải tải lệnh D/O qua cổng web portal riêng lẻ.
• Ràng buộc pháp lý quốc tế: Biến động chính sách thuế nhập khẩu và phụ phí biến đổi nhiên liệu (Bunker Adjustment Factor - BAF) từ các xung đột địa chính trị (Biển Đỏ, Nga - Ukraine) tạo áp lực lên giá chào cước của bộ phận Pricing.

Hướng phát triển tiếp theo

• Nghiên cứu xây dựng nền tảng kết nối chuỗi cung ứng mở tích hợp công nghệ Blockchain nhằm minh bạch hóa dữ liệu xuất xứ C/O điện tử giữa các văn phòng Bách Việt (Việt Nam, Hoa Kỳ, Ấn Độ).
• Đầu tư mở rộng cụm kho CFS và Depot thông minh tại khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc (Hải Phòng - Bắc Ninh) để nâng tỷ trọng kiểm soát hạ tầng vận tải lên 50% vào năm 2026.
• Ứng dụng mô hình máy học (Machine Learning) vào module dự báo giá cước biển (Ocean Freight Rate Forecasting) phục vụ bộ phận làm giá đàm phán hợp đồng khối lượng lớn (Service Contract).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên và học viên ngành Logistics & Supply Chain: Tiếp cận tài liệu thực tế về quy trình 6 bước làm hàng nhập khẩu đường biển, hiểu rõ cơ chế phân luồng hải quan và nghiệp vụ quản trị đơn hàng 3PL.
• Chuyên viên chứng từ (CUS) và Hiện trường (Ops): Nắm bắt quy chuẩn nghiệp vụ hạn chế sai sót chứng từ, phương pháp kiểm tra đối soát Three-Way Matching và kỹ năng giải quyết phát sinh với hải quan, hãng tàu.
• Doanh nghiệp dịch vụ giao nhận (Freight Forwarders): Áp dụng mô hình điều phối kết hợp (Hybrid Fleet), tối ưu chi phí quản trị và quy trình vận hành dịch vụ đường biển cho hàng FCL/LCL.
• Nhà nghiên cứu quản trị kinh doanh quốc tế: Nguồn dữ liệu thực nghiệm giá trị về biến động thị phần các hãng tàu (Yang Ming, Maersk, OOCL, ZIM, COSCO) và cấu trúc chi phí logistics tại thị trường Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp cần những điều kiện kỹ thuật gì để triển khai hệ thống đối soát chứng từ tự động?

Hệ thống yêu cầu máy chủ ứng dụng chạy cơ sở dữ liệu quan hệ (PostgreSQL v14+ hoặc MySQL v8+), máy trạm cài đặt phần mềm khai báo hải quan ECUS5-VNACCS có kết nối Internet ổn định, chữ ký số (Token PKI) hợp lệ và các module đọc dữ liệu quang học (OCR) để trích xuất file PDF scan của Bill of Lading, Invoice, Packing List.

2. Làm thế nào để kiểm soát rủi ro phát sinh phụ phí lưu container (DEM/DET) khi hàng vào luồng Đỏ?

Cần kích hoạt quy trình cảnh báo sớm Free-time trên hệ thống. Ngay khi tờ khai chuyển luồng Đỏ, bộ phận Ops phải nhận thông báo tự động để đăng ký lịch kiểm hóa ngay trong ngày với chi cục hải quan quản lý cảng, đồng thời liên hệ hãng tàu xin gia hạn thêm thời gian miễn phí lưu bãi (gia hạn Free-time DEM/DET từ 7 lên 10-14 ngày nếu có hợp đồng nguyên tắc).

3. Phương án xử lý khi phát sinh tranh chấp công nợ giữ chứng từ gốc (Original B/L) với khách hàng?

Áp dụng quy định kiểm tra hạn mức tín dụng (Credit Limit) tự động trên ERP Bachvietone: Khóa quyền phê duyệt cấp D/O điện tử đối với các tài khoản khách hàng quá hạn thanh toán trên 15 ngày, đồng thời bổ sung điều khoản thế chấp/bảo lãnh thanh toán trong hợp đồng dịch vụ logistics nguyên tắc trước khi nhận booking.

4. Chi phí thuê ngoài 80% đội xe có làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 3PL?

Không làm giảm sức cạnh tranh nếu doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản trị chất lượng TMS với hợp đồng thầu phụ dài hạn (Long-term Subcontracting Agreement). Việc thuê ngoài giúp tối ưu hóa chi phí cố định (Capex), linh hoạt gia tăng quy mô phương tiện trong mùa cao điểm mà không phải chịu rủi ro khấu hao phương tiện khi thị trường trầm lắng.

5. Lợi ích của việc mở văn phòng đại diện tại Hoa Kỳ và Ấn Độ đối với quy trình làm hàng nhập khẩu?

Giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát quy trình từ đầu xuất (Origin Port), trực tiếp phát hành House B/L, đối soát thông tin hàng hóa ngay tại nhà máy của Shipper, giảm thiểu tối đa tình trạng sai sót manifest khi hàng cập cảng đích Việt Nam và tăng tốc độ xử lý sự vụ qua cùng một hệ thống nội bộ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt" đã giải quyết triệt để bài toán kết hợp giữa lý luận chuỗi cung ứng và thực tiễn vận hành doanh nghiệp 3PL. Dự án đưa ra hệ thống bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về cơ cấu sản lượng (80,62 triệu tấn năm 2023), tỷ trọng chuyên chở của các tuyến tàu quốc tế và chỉ ra nguyên nhân gốc rễ gây ách tắc luồng tờ khai hải quan cùng điểm nghẽn phương tiện vận chuyển nội địa.

Việc thiết kế giải thuật đối soát dữ liệu Three-Way Matching tích hợp vào ERP Bachvietone, kết hợp mô hình điều vận container JIT và chuẩn hóa quy trình 6 bước không chỉ nâng cao hiệu suất thông quan (giảm tỷ lệ luồng Đỏ xuống 3,1%, tiết kiệm hàng trăm triệu đồng phụ phí lưu kho bãi) mà còn củng cố vị thế thương hiệu của Bách Việt trên thị trường logistics quốc tế. Các giải pháp và mô hình kỹ thuật trong công trình nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho cộng đồng doanh nghiệp giao nhận và các nhà nghiên cứu logistics tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng hóa nhập khẩu tại công ty TNHH Vận tải Bách Việt. Đây là chương đầu tiên của đề tài nhằm giới thiệu tóm tắt về tính cấp thiết, mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài và chỉ ra những ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài khóa luận này Chương 2. Một số cơ sở lý luận cơ bản về quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu.

Nội dung của chương hai đề cập đến những kiến thức cơ bản nhất các khái niệm về dịch vụ logistics; đặc điểm, vai trò của dịch vụ logistics đường biển, trình bày về các thành phần tham gia và quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu. Phân tích đánh giá thực trạng của quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại công ty TNHH Vận tải Bách Việt. Trên cơ sở các dữ liệu thứ cấp và sơ cấp thu được, chương ba tập trung phân tích và đưa ra các đánh giá khách quan về thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng hóa nhập khẩu tại công ty về các nội dung: ảnh hưởng của các yếu tố môi trường, thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ và các thành phần tham gia quy trình cung ứng dịch vụ. Đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu tại công ty TNHH Vận tải Bách Việt.

Chương bốn nêu ra kết luận cơ bản về thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển cho hàng hóa nhập khẩu của công ty TNHH Vận tải Bách Việt. Xuất phát từ kết luận đó cũng như kết hợp với dự báo triển vọng ngành dịch vụ logistics và xu hướng phát triển ngành logistics tại Việt Nam, chương này đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics của Bách Việt. Đồng thời, trong chương này tác giả cũng mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị và chỉ ra một số hạn chế của nghiên cứu cũng như định hướng nghiên cứu trong tương lai. MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS ĐƯỜNG BIỂN CHO HÀNG NHẬP KHẨU 2.1 Khái quát dịch vụ logistics và dịch vụ logistics đường biển cho hàng nhập khẩu 2.1 Khái niệm dịch vụ logistics và vai trò của dịch vụ logistics đường biển 2.1 Dịch vụ logistics Theo quy định tại Điều 233 Luật Thương mại năm 2005 “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao.” Dựa trên cơ sở quy định tại Điều 233 ở trên, có thể đưa ra khái niệm về dịch vụ logistics đường biển như sau: dịch vụ logistics đường biển bao gồm các hoạt động liên quan đến dòng hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển.

Trong đó vận tải biển sử dụng làm phương thức vận chuyển chính để vận chuyển hàng hóa từ điểm sản xuất đến điểm tiêu thụ.2 Vai trò của dịch vụ logistics đường biển Dịch vụ logistics đường biển đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự thông suốt và hiệu quả trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quá trình vận chuyển hàng hóa qua đại dương. Đối với nền kinh tế Thứ nhất, dịch vụ logistics đường biển góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả kinh tế-xã hội, thúc đẩy thương mại toàn cầu. Đường biển là hệ thống cốt lõi của giao thông hàng hóa toàn cầu để vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến các thị trường tiêu thụ trên toàn thế giới. Sự liên kết với các tuyến đường biển chính quốc tế giúp thúc đẩy thương mại quốc tế và tạo ra một môi trường kinh doanh quốc tế phát triển.

Đồng thời, nó cũng là yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu của các quốc gia. Nó cho phép doanh nghiệp tiếp cận các thị trường mới, mở rộng phạm vi kinh doanh và tăng cường quốc tế hóa. Thứ hai, thông qua dịch vụ logistics đường biển giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Với sự phát triển của ngành công nghiệp hàng hải và dịch vụ liên quan, nhiều quốc gia đã nhận ra giá trị chiến lược của việc đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống logistics đường biển.

Hoạt động logistics đường biển không chỉ là cửa ngõ kết nối với thị trường quốc tế mà còn là trung tâm hoạt động thương mại quan trọng. Việc xây dựng và mở rộng cơ sở hạ tầng phục vụ cho vận tải biển không chỉ tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho cộng đồng mà còn thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài và nâng cao nguồn thu nhập quốc gia. Từ đó hỗ trợ phát triển kinh tế quốc gia Thứ ba, dịch vụ logistics đường biển là một công cụ hiệu quả giúp tối ưu hóa chi phí cho nền kinh tế. Bằng cách tận dụng khả năng vận chuyển lớn, dịch vụ này giúp giảm thiểu chi phí và tăng cường hiệu suất trong quá trình vận chuyển.

Bên cạnh đó, việc tối 6 ưu hóa quy trình vận chuyển, lập kế hoạch tải trọng và tối ưu hóa lộ trình bao gồm việc sử dụng các phương tiện vận chuyển tối ưu hóa, tối đa hóa dung lượng tàu và tối ưu hóa việc sử dụng các cảng biển từ đó giúp giảm thiểu chi phí vận chuyển, quản lý hàng hóa và cung cấp các dịch vụ hậu cần hiệu quả, góp phần quan trọng trong việc tăng cường cạnh tranh và phát triển kinh tế bền vững. Đối với doanh nghiệp Với doanh nghiệp khách hàng, thứ nhất, tập trung vào năng lực cốt lõi. Khi thuê ngoài dịch vụ logistics, các doanh nghiệp khách hàng có thể tập trung hơn vào năng lực cốt lõi của mình như quản lý quan hệ khách hàng, bán hàng và hoạch định chiến lược. Họ có thể phân bổ nguồn lực và nỗ lực cho các hoạt động góp phần trực tiếp vào tăng trưởng kinh doanh, đồng thời giao việc vận hành hậu cần cho các nhà cung cấp dịch vụ chuyên biệt.

Thứ hai, tiết kiệm chi phí. Thuê ngoài dịch vụ logistics có thể giúp tiết kiệm chi phí cho các doanh nghiệp. Thay vì đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ và nhân lực cho các hoạt động logistics nội bộ, họ có thể tận dụng lợi thế kinh tế nhờ quy mô và chuyên môn của các nhà cung cấp dịch vụ logistics bên thứ ba (3PL). Điều này có thể giúp giảm chi phí chung và tăng hiệu quả trong quản lý logistics.

Thứ ba, tăng tính chuyên môn hóa. Các nhà cung cấp dịch vụ logistics bên thứ ba thường có chuyên môn và kinh nghiệm chuyên môn trong các khía cạnh khác nhau của hoạt động logistics, bao gồm quản lý vận tải, kho bãi, quản lý hàng tồn kho và tuân thủ hải quan. Bằng cách thuê ngoài dịch vụ hậu cần, các doanh nghiệp khách hàng có thể khai thác kiến thức chuyên môn này và hưởng lợi từ các giải pháp sáng tạo và thực tiễn tốt nhất. Với doanh nghiệp forwarder, có thể tăng cường doanh thu và mở rộng lợi nhuận của mình nhờ cung cấp các dịch vụ logistics cho các doanh nghiệp khác.

Công ty cung cấp dịch vụ logistics sẽ thu lời từ phần trăm hoa hồng của các giao dịch cung ứng dịch vụ logistics cho các doanh nghiệp khách hàng và đây là nguồn thu chính cho họ. Việc cung cấp dịch vụ cho nhiều khách hàng khác nhau giúp tối ưu hóa sự sử dụng tài nguyên và tăng cơ hội kinh doanh. Bên cạnh đó, khi tập trung vào việc cung cấp dịch vụ logistics, công ty có thể tối ưu hóa sự sử dụng tài nguyên của mình, bao gồm cả nhân lực, cơ sở hạ tầng và công nghệ. Điều này giúp tăng hiệu suất và hiệu quả trong hoạt động cung cấp dịch vụ kinh doanh.2 Đặc điểm của dịch vụ logistics đường biển Dịch vụ logistics đường biển là một phần quan trọng của hệ thống logistics toàn cầu, chuyên về việc quản lý và tối ưu hóa quá trình vận chuyển hàng hóa qua biển từ nguồn cung đến điểm đích.

Bên cạnh các đặc điểm của một loại hình dịch vụ như: tính vô hình, không thể tách rời, không thể dự trữ, tính thay đổi, dịch vụ logistics đường biển còn mang những đặc điểm riêng như sau: Chi phí dịch vụ logistics thấp hơn, tận dụng đặc điểm tàu biển có sức chứa lớn, tính kinh tế nhờ quy mô khi vận chuyển một lượng lớn hàng hóa trong một chuyến đi, giảm thiểu chi phí đơn vị hàng hóa so với các phương tiện vận chuyển khác. Bên cạnh đó, Giao thông trên biển rất thuận tiện không phát sinh các khoảng đóng các khoản phí cầu 7 đường như đường bộ. Vậy nên sẽ ít nhiều cũng giúp giảm thiểu phần chi phí dịch vụ cho chủ hàng. Năng lực chuyên chở lớn, so với các phương thức vận chuyển khác, vận tải biển có lợi thế nhờ vào hai yếu tố.

Đầu tiên, năng lực chuyên chở của tàu biển không bị hạn chế. Trong một chuyến đi biển, có thể tổ chức hoạt động vận tải của nhiều tàu đồng thời, tận dụng tối đa khả năng vận chuyển hàng hóa ở cả hai hướng. Thứ hai, trọng tải của các tàu biển rất lớn và thường có xu hướng tăng lên nhờ vào sự tiến bộ trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật. Độ an toàn cao, các thống kê về tai nạn trong ngành vận tải đường biển cho thấy tỷ lệ tai nạn thấp hơn so với các phương tiện vận tải khác như đường bộ hoặc đường hàng không.

Chính vì vậy, việc đảm bảo độ tin cậy của dịch vụ logistics đường biển. Khi các tàu biển hoạt động một cách an toàn và không gặp phải các tai nạn nghiêm trọng, độ tin cậy của việc vận chuyển hàng hóa bằng đường biển với khách hàng. Dịch vụ logistics đường biển cung cấp được cho nhiều loại hàng hóa khác nhau, tàu biển có thể chuyên chở từ hàng hóa tiêu dùng như: quần áo, giày dép, đồ điện tử đến đồ chơi, hay hàng hóa công nghiệp: các thành phần, linh kiện, máy móc, nguyên vật liệu, đến các mặt hàng nguy hiểm, hàng hóa đông lạnh, hàng hóa siêu trường, siêu trọng có yêu cầu điều kiện đặc biệt về bảo quản và vận chuyển. Sự đa dạng này là một trong những ưu điểm quan trọng của vận tải biển, giúp nó phục vụ nhu cầu của nhiều loại ngành công nghiệp và thị trường khác nhau.