phần mở đầu, kết luận, phụ lục, nội dung của luận văn thể hiện ở ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý tài chính doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý tài chính hiện hành tại hệ thống thời trang Seven.am Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại hệ thống thời trang Seven. 8 Luan van CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Cơ sở lý luận về tài chính doanh nghiệp 1. Tài chính doanh nghiệp * Khái niệm tài chính doanh nghiệp Có nhiều tài liệu đƣa ra khái niệm về tài chính doanh nghiệp nhƣ Tài chính doanh nghiệp xét về bản chất là các mối quan hệ phân phối dƣới hình thức giá trị gắn liền với việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Xét về hình thức tài chính doanh nghiệp phản ánh sự vận động và chuyển hóa của các nguồn lực tài chính trong quá trình phân phối để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp. (Dƣơng Hữu Hạnh, 2009, tr.10) Các mối quan hệ kinh tế gắn liền với việc phân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp.
Vì vậy các hoạt động gắn liền với việc phân phối để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp là một hệ thống các quan hệ kinh tế trong phân phối các nguồn tài chính gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt tới mục tiêu nhất định. (Ngô Thế Chi, Nguyễn Trọng Cơ, 2008, tr.5) Theo tác giả, tài chính doanh nghiệp là một khâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ. Tài chính doanh nghiệp là hệ thống những mối quan hệ kinh tế diễn ra dƣới hình thức giá trị giữa doanh nghiệp và môi trƣờng xung quanh, nó phát sinh trong quá trình tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ của doanh nghiệp.
Hoạt động tài chính doanh nghiệp là một trong những hoạt động cơ bản nhất đối với mỗi doanh nghiệp. Hoạt động tài chính doanh nghiệp nếu đƣợc duy trì và phát triển một cách ổn định thì sẽ tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động khác của doanh nghiệp vận động và phát triển. Hoạt động tài chính doanh 9 Luan van nghiệp giúp cho doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu nhƣ huy động, khai thác vốn, đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn cũng nhƣ phân bổ và sử dụng các nguồn vốn một cách hợp lý và hiệu quả. * Bản chất tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là toàn bộ các quan hệ tài chính biểu hiện qua quá trình “huy động và sử dụng vốn để tối đa hóa giá trị của doanh nghiệp”.
Quan hệ tài chính ở các doanh nghiệp đƣợc biểu hiện thành quá trình vận động của vốn kinh doanh và thể hiện qua ba mối quan hệ lớn sau đây: • Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với ngân sách Nhà nƣớc: Quan hệ thông qua việc phân phối, phân phối lại tổng sản phẩm quốc dân và thu nhập quốc nội. Quan hệ kinh tế này thƣờng ít chịu sự chi phối của quan hệ sở hữu mà chịu sự chi phối của các quan hệ có tính luật pháp thông qua các sắc luật thuế mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải thực hiện. Các khoản nộp của doanh nghiệp là nguồn thu nhập của ngân sách. Ngƣợc lại việc trợ vốn của ngân sách tạo nên các quỹ tiền tệ ở doanh nghiệp.
• Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với các nhà đầu tƣ, cho vay, với bạn hàng và khách hàng: Quan hệ này phát sinh khi doanh nghiệp tiến hành các nghiệp vụ huy động vốn đầu tƣ, cho vay vốn với các doanh nghiệp khác. Từ đó cũng phát sinh quan hệ mua bán nhƣ mua bán vật tƣ, hàng hóa, chứng chỉ bảo hiểm. Tất cả các mối quan hệ kinh tế này luôn bị chi phối bởi quy luật kinh tế, qui luật giá trị, qui luật cung cầu và qui luật cạnh tranh. • Quan hệ kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp: Đây là những quan hệ giữa doanh nghiệp với các đơn vị trực thuộc, phụ thuộc doanh nghiệp, quan hệ giữa doanh nghiệp với cán bộ nhân viên của doanh nghiệp.
Các mối quan hệ kinh tế biểu hiện dƣới hình thái giá trị tồn tại một cách khách quan trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, gắn liền với việc hình thành và sử dụng các loại quỹ bằng tiền của doanh nghiệp (vốn cố định, vốn lƣu động, quỹ tiền lƣơng, quỹ xí nghiệp…). Nói cách khác, sự hình thành và sử dụng vốn lƣu động, 10 Luan van vốn cố định, chi phí; sự hình thành và sử dụng thu nhập, tích lũy tiền tệ trong doanh nghiệp đều thuộc nội dung tài chính doanh nghiệp. (Trần Thị Hòa, 2014, tr.12) Đối với các nhà phân tích, nhận thức vấn đề bản chất của tài chính nói chung và tài chính doanh nghiệp nói riêng là cơ sở để xây dựng hƣớng phân tích đúng đắn trên cơ sở cơ chế tài chính hiện hành. Chức năng tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp gồm có những chức năng sau: Tổ chức huy động chu chuyển vốn, đảm bảo cho sản xuất kinh doanh được tiến hành liên tục Vốn tiền tệ là tiền đề cho các hoạt động của doanh nghiệp.
Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp thƣờng nảy sinh các nhu cầu vốn ngắn hạn và dài hạn cho hoạt động kinh doanh thƣờng xuyên của doanh nghiệp hay cho đầu tƣ phát triển. Nếu thiếu vốn làm cho các hoạt động của doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc không triển khai đƣợc. Để đảm bảo đủ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh đòi hỏi phải tổ chức vốn tốt. Phải xác định số vốn cần thiết để từ đó bố trí, khai thác hợp pháp, hợp lệ, hợp lý mọi nguồn vốn để có thể bảo đảm thỏa mãn nhu cầu vốn và giúp cho vốn luân chuyển ngày càng nhanh.
Việc tổ chức huy động vốn có ý nghĩa rất lớn để đảm bảo cho các hoạt động của doanh nghiệp đƣợc tiến hành bình thƣờng và liên tục. Phân phối thu nhập của tài chính doanh nghiệp Đối với mỗi doanh nghiệp thì vấn đề tài chính là vô cùng quan trọng. Để quá trình sản xuất kinh doanh có thể diễn ra thì vốn của doanh nghiệp phải đƣợc phân phối cho các mục đích khác nhau và các mục đích này đều hƣớng tới một mục tiêu chung của doanh nghiệp. Quá trình phân phối vốn cho các mục đích đó đƣợc thể hiện theo các tiêu chuẩn và định mức đƣợc xây dựng dựa trên các mối quan hệ kinh tế của doanh nghiệp với môi trƣờng kinh doanh.
Tiêu chuẩn và định mức phân phối đó không phải cố định trong suốt quá trình phát triển của doanh nghiệp mà nó thƣờng xuyên đƣợc điều chỉnh cho phù hợp với tình hình từng giai đoạn hoạt động của doanh nghiệp. 11 Luan van Là quá trình hình thành các khoản thu nhập bằng tiền, bù đắp chi phí nhằm tái tạo lại nguồn vốn cố định, vốn lƣu động, sức lao động., phân phối tích lũy tiền tệ đạt đƣợc thông qua sự vận động và sử dụng các quỹ tiền tệ ở doanh nghiệp. Chức năng giám đốc đối với hoạt động sản xuất kinh doanh Bên cạnh chức năng phân phối thì tài chính doanh nghiệp còn có chức năng giám đốc bằng tiền. Chức năng này không thể tách khỏi chức năng phân phối, nó giúp cho chức năng phân phối diễn ra có hiệu quả nhất.
Kết quả của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều đƣợc thể hiện thông qua các chỉ tiêu tài chính nhƣ thu, chi, lãi, lỗ… Các chỉ tiêu tài chính này tự thân nó đã phản ánh đƣợc tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng nhƣ tình hình thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội của doanh nghiệp và còn giúp các nhà quản lý đánh giá đƣợc mức độ hợp lý và hiệu quả của quá trình phân phối, để từ đó có thể tìm ra đƣợc phƣơng hƣớng và biện pháp điều chỉnh để đạt đƣợc hiệu quả cao hơn trong kỳ kinh doanh tiếp theo. Giám đốc của TCDN là loại giám đốc toàn diện, thƣờng xuyên và có hiệu quả cao, không những giúp doanh nghiệp thấy rõ tiến trình hoạt động của doanh nghiệp mà còn giúp thấy rõ hiệu quả kinh doanh do những hoạt động đó mang lại. Ba chức năng của TCDN có mối quan hệ hữu cơ, không thể tách rời nhau. Thực hiện chức năng quản lý vốn và chức năng phân phối tiến hành đồng thời với chức năng giám đốc.
Quá trình giám đốc, kiểm tra tiến hành tốt thì quá trình tổ chức phân phối vốn mới đƣợc thực hiện tốt. Ngƣợc lại, việc tổ chức vốn và phân phối tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chức năng giám đốc. (Trần Thị Hòa, 2014, tr. Vai trò của tài chính doanh nghiệp Vai trò của tài chính doanh nghiệp đƣợc biểu hiện qua các mặt sau: Tổ chức huy động và phân phối sử dụng các nguồn lực tài chính có hiệu quả.
Đối với một doanh nghiệp, vốn là yếu tố vật chất cho sự tồn tại và phát triển. Do vậy, vấn đề tổ chức huy động và phân phối sử dụng sao cho có hiệu quả trở 12 Luan van thành nhiệm vụ rất quan trọng đối với công tác quản lý tài chính doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trƣờng, vốn cũng là một loại hàng hóa, cho nên việc sử dụng vốn của doanh nghiệp đều phải trả giá một khoản chi phí nhất định. Vì thế, doanh nghiệp cần phải chủ động xác định nhu cầu vốn cần huy động, từ đó có kế hoạch hình thành cơ cấu nguồn vốn tài trợ cho hoạt động kinh doanh một cách hiệu quả.
Song song với quá trình huy động vốn, đảm bảo vốn tài chính doanh nghiệp còn có vai trò tổ chức phân phối sử dụng để đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất - đây là vấn đề có tính quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp trong quá trình cạnh tranh “khắc nghiệt” theo cơ chế thị trƣờng trong kinh doanh, tính hiệu quả của việc sử dụng vốn đƣợc biểu hiện ra là: Về mặt kinh tế: Lợi nhuận tăng, vốn của doanh nghiệp không ngừng đƣợc bảo toàn và phát triển. Về mặt xã hội: Các doanh nghiệp không chỉ làm tròn nghĩa vụ của mình đối với Nhà nƣớc mà còn không ngừng nâng cao mức thu nhập của ngƣời lao động.