Luận văn thạc sĩ về cải thiện pháp luật kiểm soát thuốc lá mới tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới tại Việt Nam, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

• Tác giả: Nguyễn Nguyệt Anh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Vũ Công Giao
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Cải Thiện Pháp Luật Kiểm Soát Thuốc Lá Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT THUỐC LÁ MỚI TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm thuốc lá mới
• 1.2. Sự cần thiết kiểm soát thuốc lá mới
• 1.3. Thực trạng pháp luật Việt Nam về kiểm soát thuốc lá mới
• 1.4. Kiểm soát thuốc lá mới theo quan điểm của Tổ chức Y tế thế giới và trong pháp luật của một số quốc gia
• 1.5. Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra với việc hoàn thiện khung pháp luật hiện hành của Việt Nam về kiểm soát thuốc lá mới
• 1.6. Tổng kết
• 2. CHƯƠNG 2: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT THUỐC LÁ MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới ở Việt Nam
• 2.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới ở Việt Nam hiện nay
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I.

Khái niệm "thuốc lá mới" (New Tobacco Products) chưa được định nghĩa thống nhất trên toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), thuốc lá mới được hiểu là bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào có sự thay đổi về thiết kế, thành phần hoặc hình thức so với thuốc lá truyền thống. Trong luận văn, tác giả tập trung vào hai loại thuốc lá mới phổ biến là thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN). TLĐT hoạt động bằng cách sử dụng thiết bị điện tử để làm nóng dung dịch chứa nicotine, tạo ra khói cho người sử dụng hít vào. TLNN, ngược lại, sử dụng thiết bị để làm nóng thuốc lá truyền thống đến nhiệt độ nhất định, tạo ra khói mà không đốt cháy. Sự phát triển nhanh chóng của các sản phẩm này trên thị trường Việt Nam, đặc biệt trong giới trẻ, đã tạo ra những thách thức lớn cho công tác quản lý và kiểm soát thuốc lá. Việc hiểu rõ khái niệm thuốc lá mới là điều kiện tiên quyết để xây dựng khung pháp lý phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

II.

Việc kiểm soát thuốc lá mới trở nên cấp thiết do những tác hại nghiêm trọng mà chúng gây ra đối với sức khỏe con người. Nghiên cứu cho thấy, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng không chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng mà còn đến những người xung quanh thông qua khói và hơi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo về nguy cơ gia tăng bệnh tật liên quan đến việc sử dụng thuốc lá mới, đặc biệt là trong giới trẻ. Thêm vào đó, sự thiếu hụt khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam trong việc quản lý các sản phẩm này đã dẫn đến tình trạng nhập lậu và tiêu thụ không kiểm soát. Các sản phẩm thuốc lá mới thường được quảng bá mạnh mẽ trên mạng xã hội, thu hút giới trẻ bằng thiết kế bắt mắt và hương vị hấp dẫn. Do đó, việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật kiểm soát thuốc lá mới không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo ra môi trường pháp lý rõ ràng cho các hoạt động kinh doanh hợp pháp.

III.

Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới cần được hiểu là việc xây dựng một khung pháp lý đầy đủ, hiệu quả và khả thi nhằm quản lý các sản phẩm thuốc lá mới. Nội dung của khung pháp luật này bao gồm quy định về sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, và sử dụng thuốc lá mới. Các tiêu chí hoàn thiện pháp luật cần được xác định dựa trên thực tiễn sử dụng thuốc lá mới, các nghiên cứu về tác hại của chúng, và kinh nghiệm quản lý của các quốc gia khác. Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa ra nhiều khuyến nghị về việc kiểm soát thuốc lá mới, bao gồm việc cấm quảng cáo, giới hạn độ tuổi sử dụng, và yêu cầu ghi nhãn rõ ràng. Việc áp dụng những tiêu chí này sẽ giúp Việt Nam xây dựng được một hệ thống pháp luật đồng bộ, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn sự gia tăng của các sản phẩm thuốc lá mới.

IV.

Thực trạng pháp luật Việt Nam về kiểm soát thuốc lá mới hiện nay còn nhiều hạn chế. Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) năm 2012 chủ yếu tập trung vào thuốc lá truyền thống, trong khi thuốc lá mới như TLĐT và TLNN chưa được quy định rõ ràng. Các sản phẩm này vẫn đang được tiêu thụ một cách tự do trên thị trường, mà không có sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan chức năng. Nghiên cứu cho thấy, các quy định hiện hành không đáp ứng được yêu cầu quản lý các sản phẩm thuốc lá mới, dẫn đến tình trạng gia tăng sử dụng, đặc biệt trong giới trẻ. Việc thiếu các quy định cụ thể về quảng cáo, phân phối và tiêu dùng thuốc lá mới đã tạo điều kiện cho các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp. Do đó, cần thiết phải đánh giá lại thực trạng pháp luật hiện hành và xây dựng các quy định mới để kiểm soát hiệu quả thuốc lá mới.

V.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra nhiều khuyến nghị về việc kiểm soát thuốc lá mới, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nhiều quốc gia đã triển khai các quy định nghiêm ngặt đối với thuốc lá mới, bao gồm cấm quảng cáo, yêu cầu ghi nhãn rõ ràng và giới hạn độ tuổi sử dụng. Ví dụ, tại một số nước châu Âu, việc bán thuốc lá điện tử cho người dưới 18 tuổi bị cấm hoàn toàn. Các quy định này không chỉ giúp giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới mà còn nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về những tác hại của sản phẩm. Việc tham khảo kinh nghiệm quản lý của các quốc gia khác sẽ là cơ sở quan trọng để Việt Nam hoàn thiện khung pháp luật kiểm soát thuốc lá mới, nhằm đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng và thực hiện các cam kết quốc tế trong lĩnh vực kiểm soát thuốc lá.

VI.

Đánh giá chung về khung pháp luật hiện hành cho thấy nhiều vấn đề cần được khắc phục để kiểm soát thuốc lá mới hiệu quả hơn. Các quy định hiện tại chưa đủ mạnh để đối phó với sự phát triển nhanh chóng của thị trường thuốc lá mới. Việc thiếu quy định cụ thể về quảng cáo và phân phối sản phẩm khiến cho giới trẻ dễ dàng tiếp cận các sản phẩm này. Hơn nữa, sự chồng chéo trong các quy định pháp luật cũng gây khó khăn cho việc thực thi và giám sát. Do đó, việc hoàn thiện khung pháp luật kiểm soát thuốc lá mới là rất cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cùng với việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế để xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, hiệu quả, phù hợp với thực tế tại Việt Nam.

VII.

Quan điểm hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới tại Việt Nam cần dựa trên nguyên tắc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quyền lợi của người tiêu dùng. Luật pháp cần đảm bảo rằng các sản phẩm thuốc lá mới phải được quản lý một cách chặt chẽ, từ sản xuất đến tiêu dùng. Cần thiết lập các quy định rõ ràng về độ tuổi sử dụng, quảng cáo, và ghi nhãn sản phẩm. Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá mới cũng cần được chú trọng. Các chương trình giáo dục sức khỏe, thông tin về nguy cơ của thuốc lá mới nên được triển khai rộng rãi, đặc biệt trong giới trẻ. Quan điểm này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo ra một môi trường pháp lý rõ ràng cho các hoạt động kinh doanh hợp pháp.

VIII.

Để hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Trước tiên, cần xây dựng các quy định pháp lý rõ ràng và cụ thể cho các sản phẩm thuốc lá mới, bao gồm TLĐT và TLNN. Các quy định này nên bao gồm cấm quảng cáo, yêu cầu ghi nhãn rõ ràng và giới hạn độ tuổi sử dụng. Thứ hai, cần thiết lập cơ chế giám sát và thực thi nghiêm ngặt để đảm bảo rằng các quy định pháp luật được thực hiện đúng đắn. Cuối cùng, việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kiểm soát thuốc lá mới cũng rất quan trọng, nhằm học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác và áp dụng các biện pháp hiệu quả. Những giải pháp này sẽ góp phần tạo ra một khung pháp lý hoàn chỉnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn sự gia tăng của các sản phẩm thuốc lá mới tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, trong đó thuốc lá mới như thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt trong giới trẻ. Tại Việt Nam, từ năm 2015, các sản phẩm thuốc lá mới bắt đầu du nhập và phát triển mạnh mẽ, với tỷ lệ sử dụng TLĐT ở thanh thiếu niên 15-24 tuổi tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 7,3% năm 2020, trong đó nam giới chiếm 9,1% và nữ giới 4,6%. Tình trạng buôn lậu và kinh doanh các sản phẩm này diễn ra phức tạp, chủ yếu qua đường nhập lậu và các kênh không chính thức như mạng xã hội.

Luận văn tập trung nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về kiểm soát thuốc lá mới tại Việt Nam trong khoảng thời gian 9 năm gần đây, kể từ khi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) có hiệu lực từ năm 2013. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành, nhận diện các hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, đồng thời góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia về giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thuốc lá mới đang làm gia tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá truyền thống, gây khó khăn cho công tác phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp với các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về pháp luật hành chính và luật hiến pháp. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết pháp luật hành chính: tập trung vào vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước đối với các sản phẩm thuốc lá mới, bao gồm các quy định về nhập khẩu, kinh doanh, quảng cáo và kiểm soát sử dụng.
• Lý thuyết hoàn thiện pháp luật: nhấn mạnh các tiêu chí như tính toàn diện, tính đồng bộ, tính phù hợp, tính minh bạch và khả thi của hệ thống pháp luật nhằm đảm bảo hiệu quả trong kiểm soát thuốc lá mới.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: thuốc lá mới (thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng), kiểm soát thuốc lá mới, hoàn thiện pháp luật, tác hại của nicotine và các chất độc hại trong thuốc lá mới, cũng như các biện pháp quản lý và kiểm soát theo khuyến nghị của WHO.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội:

• Phương pháp tổng hợp và phân tích: để làm rõ các vấn đề lý luận, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành và thực trạng sử dụng, kinh doanh thuốc lá mới tại Việt Nam.
• Phương pháp thống kê: sử dụng số liệu từ các báo cáo của Bộ Y tế, Tổng cục Quản lý thị trường và các nghiên cứu khoa học trong nước và quốc tế để phân tích xu hướng sử dụng và buôn lậu thuốc lá mới.
• Phương pháp so sánh: đối chiếu các quy định pháp luật Việt Nam với các khung pháp luật của một số quốc gia và khuyến nghị của WHO nhằm rút ra bài học kinh nghiệm.
• Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng: kết hợp khảo sát thực trạng sử dụng thuốc lá mới trong nhóm thanh thiếu niên và phân tích các văn bản pháp luật liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các báo cáo và khảo sát với hàng nghìn người tham gia, đặc biệt tập trung vào nhóm tuổi 15-24 tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Thời gian nghiên cứu tập trung trong giai đoạn từ năm 2013 đến 2021, phù hợp với sự phát triển và gia tăng sử dụng thuốc lá mới tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới gia tăng nhanh chóng: Tỷ lệ thanh thiếu niên 15-24 tuổi sử dụng TLĐT tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2020 là 7,3%, tăng gấp khoảng 36 lần so với năm 2015 (0,2%). Tỷ lệ sử dụng ở nam giới là 9,1%, nữ giới 4,6%, cho thấy sự gia tăng đáng kể ở cả hai giới.

2. Thuốc lá mới làm tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá truyền thống: Nghiên cứu cho thấy thanh thiếu niên sử dụng TLĐT và TLNN có khả năng cao hơn 3,6 lần để bắt đầu sử dụng thuốc lá truyền thống so với những người chưa từng sử dụng thuốc lá mới. Tỷ lệ thanh thiếu niên chưa từng hút thuốc lá truyền thống nhưng sử dụng thuốc lá mới có nguy cơ hút thuốc lá truyền thống cao hơn tới 6 lần.

3. Pháp luật Việt Nam chưa có cơ chế kiểm soát hiệu quả thuốc lá mới: Hiện nay, Việt Nam chưa có quy định pháp luật chuyên biệt để kiểm soát TLĐT và TLNN, các sản phẩm này chủ yếu được xử lý như hàng nhập lậu thông thường. Năm 2020, lực lượng Quản lý thị trường xử lý hơn 2.600 vụ vi phạm liên quan đến thuốc lá mới, nhưng chưa có chế tài xử lý nghiêm minh và đồng bộ.

4. Thuốc lá mới gây tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe và xã hội: Các sản phẩm thuốc lá mới chứa nicotine và nhiều chất độc hại, gây nghiện cao, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên, tăng nguy cơ các bệnh tim mạch, phổi, ung thư và các vấn đề xã hội như tệ nạn ma túy. Chi phí y tế và gánh nặng kinh tế do thuốc lá mới gây ra tại Việt Nam ước tính lên đến hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự gia tăng sử dụng thuốc lá mới là do thiết kế sản phẩm bắt mắt, đa dạng hương vị, quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội và sự dễ dàng tiếp cận qua các kênh bán hàng trực tuyến. So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả tại Việt Nam tương đồng với xu hướng gia tăng sử dụng thuốc lá mới ở thanh thiếu niên tại Mỹ, Anh và các nước ASEAN.

Việc thiếu khung pháp luật chuyên biệt khiến công tác quản lý, kiểm soát thuốc lá mới gặp nhiều khó khăn, tạo điều kiện cho hoạt động buôn lậu và kinh doanh trái phép phát triển mạnh. Điều này không chỉ làm gia tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến các mục tiêu quốc gia về phòng chống tác hại thuốc lá.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới theo năm và theo giới tính, bảng so sánh các quy định pháp luật về thuốc lá mới giữa Việt Nam và một số quốc gia, cũng như biểu đồ chi phí kinh tế do thuốc lá mới gây ra.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ban hành văn bản pháp luật chuyên biệt về kiểm soát thuốc lá mới: Xây dựng và ban hành nghị định hoặc luật riêng quy định rõ ràng về nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, sử dụng và xử lý vi phạm đối với TLĐT và TLNN. Mục tiêu đạt được trong vòng 1-2 năm, do Bộ Y tế phối hợp với Bộ Công Thương chủ trì.

2. Tăng cường kiểm soát và xử lý vi phạm buôn lậu thuốc lá mới: Thiết lập chế tài xử phạt nghiêm minh, phối hợp giữa các lực lượng Quản lý thị trường, Hải quan và Công an để ngăn chặn hoạt động nhập lậu và kinh doanh trái phép. Thực hiện ngay trong năm 2024.

3. Đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục phòng chống tác hại thuốc lá mới: Tổ chức các chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội, trường học nhằm nâng cao nhận thức của thanh thiếu niên và cộng đồng về tác hại của thuốc lá mới. Thời gian triển khai liên tục, tập trung trong 3 năm tới.

4. Áp dụng các biện pháp thuế và kiểm soát thị trường: Xem xét áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá mới tương đương hoặc cao hơn thuốc lá truyền thống để hạn chế khả năng tiếp cận của người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ. Thực hiện trong vòng 2 năm, do Bộ Tài chính chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và thương mại: Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Tổng cục Quản lý thị trường có thể sử dụng luận văn để xây dựng chính sách, hoàn thiện khung pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý thuốc lá mới.

2. Các nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về pháp luật kiểm soát thuốc lá mới, phục vụ cho công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực luật hành chính và luật hiến pháp.

3. Tổ chức phi chính phủ và các tổ chức phòng chống tác hại thuốc lá: Có thể sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để triển khai các chương trình truyền thông, vận động chính sách và giám sát thực thi pháp luật.

4. Các nhà hoạch định chính sách và lập pháp: Luận văn cung cấp các phân tích và đề xuất cụ thể giúp xây dựng các văn bản pháp luật phù hợp, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế trong kiểm soát thuốc lá mới.

Câu hỏi thường gặp

1. Thuốc lá mới khác gì so với thuốc lá truyền thống?
   Thuốc lá mới gồm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, sử dụng thiết bị điện tử để làm nóng dung dịch hoặc điếu thuốc mà không đốt cháy trực tiếp như thuốc lá truyền thống. Chúng chứa nicotine và nhiều chất độc hại, gây nghiện và tác hại sức khỏe tương đương hoặc nghiêm trọng hơn.

2. Tại sao cần kiểm soát thuốc lá mới?
   Thuốc lá mới làm tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá, đặc biệt ở giới trẻ, gây nghiện nicotine, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và phát triển não bộ. Ngoài ra, các sản phẩm này còn gây tác hại cho người xung quanh do khói thụ động và tạo gánh nặng kinh tế, xã hội lớn.

3. Pháp luật Việt Nam hiện nay đã kiểm soát thuốc lá mới như thế nào?
   Hiện chưa có quy định pháp luật chuyên biệt về thuốc lá mới tại Việt Nam. Các sản phẩm này chủ yếu được xử lý như hàng nhập lậu thông thường, chưa có chế tài xử lý nghiêm minh và đồng bộ, gây khó khăn trong quản lý.

4. Các quốc gia khác kiểm soát thuốc lá mới ra sao?
   Nhiều quốc gia đã ban hành luật riêng hoặc quy định chặt chẽ về nhập khẩu, quảng cáo, sử dụng và xử lý vi phạm thuốc lá mới, dựa trên khuyến nghị của WHO nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn sự gia tăng sử dụng.

5. Giải pháp nào hiệu quả để kiểm soát thuốc lá mới tại Việt Nam?
   Cần ban hành pháp luật chuyên biệt, tăng cường kiểm soát buôn lậu, áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt, đẩy mạnh truyền thông giáo dục và phối hợp liên ngành trong thực thi pháp luật để giảm thiểu tác hại và tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới.

Kết luận

• Thuốc lá mới, gồm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đang gia tăng nhanh chóng tại Việt Nam, đặc biệt trong giới trẻ, gây nhiều tác hại sức khỏe và xã hội nghiêm trọng.
• Pháp luật hiện hành của Việt Nam chưa có cơ chế kiểm soát hiệu quả các sản phẩm thuốc lá mới, dẫn đến khó khăn trong quản lý và phòng chống.
• Luận văn đã phân tích kỹ lưỡng các khía cạnh pháp lý, thực trạng sử dụng và kinh doanh thuốc lá mới, đồng thời so sánh với kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị của WHO.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tăng cường kiểm soát và truyền thông nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thực hiện các mục tiêu quốc gia về phòng chống tác hại thuốc lá.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng văn bản pháp luật chuyên biệt, triển khai các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt và nâng cao nhận thức xã hội về tác hại của thuốc lá mới.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng một thế hệ trẻ khỏe mạnh, không bị ảnh hưởng bởi thuốc lá mới!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, tác giả chủ yêu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích đễ làm rõ các vấn để lý luân liên quan đền để tải - Ở Chương 2, tác giả sử dụng phương pháp tổng hợp, thông kẽ, phân. tích, so sánh để đánh gia các van dé thực tiễn đặt ra. - Ở Chương 3, tác giả cũng sử dụng các phương pháp tổng hợp, phan tích, so sánh để xây dựng các quan điểm và giải pháp cho các van dé đặt ra. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Luận văn là công trình nghiên cửu tương đổi toàn diện, chuyên sâu vẻ một van để còn khá mới mẻ ở Việt Nam.

Vì vậy, luận văn gúp phan cing cô cơ sở lý luân cho việc hoàn thiện pháp luật vẻ kiểm soát thuốc lá mới ở nước. ta Luận văn có thể được sử dụng là tải liêu tham khảo cho các cơ quan quan lý nha nước, đặc biết là Bô Y tế và Bo Công thương, trong việc để xuất các chính sách và giải pháp pháp lý để kiểm soát thuốc lá mới ở Việt Nam trong thời gian tới. Luận văn cũng có thé được sử dụng làm tải liêu tham khảo cho các cơ sỡ đảo tao luật và các cơ sở đào tạo khác có liên quan của Việt Nam trong việc giảng dạy, nghiên cứu vẻ các van để liên quan đến kiểm soát thuốc lá mới 7. Kết cầu của luận văn.

Ngoài phén mỡ đầu, kết luân, mục lục, phụ lục vả danh mục tải liệu tham khảo, luân văn bao gồm 3 chương, Chương1: Cơ sỡ Ij luận về hoàn th an pháp luật kiém soát timốc lá mới tại Việt Nam: Chương2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về kiểm soát thuốc lá mới Chương 3: Quan điểm. giải pháp hoàn thiên pháp luật về kiểm soát timốc lá mới tại Việt Nam hiện nay. CHƯƠNG1 (CO SỞ LÝ LUẬN VE HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT THUỐC LÁ MỚI TẠI VIỆT NAM 11. Khái niệm thuốc lá mới Hiện chưa có khái niệm chung ví thuốc lá mới” (New Cigaree/ New and Emerging Tobacco Product) trên thé giới.

Mặc dù vậy, Khái niệm này đã được định nghĩa trong mục 910 (a) (1) Đao luật FD&C của Cục quan lý Thực phẩm vả Dược phẩm Hoa Ky (Food and Drug Administration, viết tắt FDA hay USFDA), trong đó xem "thuốc 1é mới” la ˆ. bất i sản phẩm thuốc lá nào. cinta dung bắt tỳ sửa adi nào [so với thuốc iá truyền thống] bao gồm thay đỗi thiết kế hay bắt Rỳ thành phan nào, gồm cả thành phần tạo Rhói, hoặc trong nội dung. cách phân phốt hoặc hình thức của nicotine, hoặc phụ gia hoặc thành phần nào khác của sản phẩm và được tiếp tht thương mat tại Hoa Kỳ san ngày 15 tháng 2 năm 2007 73 Trong phạm vi luận văn nay, tác giã sử dụng khái niệm khái quát nêu trên về thuốc lé mới của USFDA.

Xt cụ thể hơn, như đã để cập ở phan trên, trên thể giới hiện nay, khái siệm thuốc lá mới được hiểu thông qua hai loại thuốc lá chính ma via xuất hiện với tính chat thương mai trên thi trường thé giới trong vải thập ky gin đây, bao gảm TUĐT va TLNN, LLL. Thuắc lá điện tit Thuốc lá điện tử Electronic Nicotine Detivery Systems ~ ENDS, còn. có tên gọi khác la E-Cigarette, Vapes) là các thiết bị sử dung pin để lam nóng dung dich có chứa nicotine và các chất hóa hoc khác, đựng trong ống/bình. Food & Drug Admnistatio, CTP Glaser, CTP Glossary 9 chứa dùng một lan hoặc có thé tai nạp, tạo ra sol khí (khói) cho người sử dung hit vat Hinh 1.1: Minh hoa về cầu tạo của thuốc lá điện tie Mouthpiece Heater vapourises e-liquid Cartomizer On/off button (cartridge) holds e-tiquid Battery Microprocessor controls LED light and heater Some devices have a LED that lights up when user inhales to simulate the glow ofa burning cigarette "Thuốc lá điện từ hoạt động bằng cách lam nóng dung dich ling hỏa tan (dung dịch điện ti), tạo ra khói cho người dùng hít vào.

Các thiết bi TLDT ‘bao gồm bộ phận pin, sac; bộ phận gia nhiệt, làm nóng, dẫn dòng khi để người sử dung hít vào, bộ phân chứa ống đựng dung dich điện tử. Dung dich điện tử (ông) thường được bản tach rời với thiết bị điện ti Set về nguyên liệu, TUĐT có hai loại: (1) có chứa nicotine tổng hợp nhân tạo hoặc nicotine chiết zuất từ nguyên liêu lá thuốc lá và phôi trộn với các thành phan khác như propylene glycol và/hoặc glycerin, nước và chất tạo. hương vi; (2) loại không có chứa nicotine, chủ yêu sử dung các thành phan, hương liêu không phải tir nguyên liệu thuốc lá (propylene glycol và/hoặc glycerin, nước, hương liệu khác) ‘WHO (2020), Bo cáo của WHO về đi ich duốt lá toàn câu nấm 2018 10 ‘Xét vẻ thiết kế, TUĐT có hai loai: (1) hệ thống chứa dung dich mỡ, (phan ống chứa dung dịch trong thiết bị điện tử có nắp mở để người sử dụng. có thé tự pha trộn, đỗ, chế thêm dung dich vào Ong); (2) hệ thong chứa dung địch đồng (dung dich để hút được đóng trong một ông kin có kích thước vừa ‘vin để lắp vao thiết bị điện tử, Ong nay chỉ sử dung một lần).

Thuốc lá điện tử có hệ thống cung cấp dung dich điện tử lâm nóng va ốc hơi dung dich tạo nên mét hóa hơi, chứ không phải hơi nước. Lân hơi nay vẫn téa ra môi trường dẫn đến việc những người xung quanh vẫn hit phải, gửi thay va cảm nhân rổ lan hơi nay. Thuốc lá ming nóng Thuốc lá nung nóng (Heated tobacco products ~ HTPs) la sự kết hợp giữa thiết bị điện tử và sin phẩm thuốc lá chuyên dung lam sẵn sinh ra khói. chứa nicotine và các hóa chất khác cho người sử dụng hít vào khi mùng nóng soi thuốc lá hoặc kích hoạt thiết bị có chứa soi thuốc lá đình 1.2: Minh họa cẩu tao thuốc lá mng nóng.

u Thuốc lá nung nóng sử dung thiết bị điện tử để làm nóng diéu thuốc ‘hay đầu cắm lá thuốc ép. Điều thuốc hay đầu môi được làm nóng đến nhiệt độ đủ cao để sinh ra các hat khỏi, làn khói co thé hit vào. Thiết bị điện tử bao gầm bô phân gia nhiệt làm nóng, điều thuốc hay dau cắm phải được sử dung cùng nhau. Xét về nguyên liệu, TLNN được chế biển tir nguyên liệu thuốc 1a hoặc.

nguyên liệu thay thể nguyên liệu thuốc lá (sử dụng giầy cudn, lá thuốc ta dang soi hoặc gỗ, soi cellulose cỏ tấm nicotine) và thường được tim hương liệu Luong nicotine, thánh phẩn các chất khác, các hóa chất không khác biết đáng kể, tương đương với thuốc lá điều thông thường, Thuốc lá có thể ở dạng điều hoặc ở các dạng thiết kế đặc biệt khác như thanh, viên/ngăn chứa thuốc lá. Sự cần thiết phải kiểm soát thuốc lá mới. Qua các nghiên cứu cho thấy, thuốc lá mới phải được kiểm soát vì những lý do sau đây: 1. Tác hại của thuốc lá mới đối với sức khỏe của người sử dung và những người xung quanh Các sản phẩm thuốc lá mới, đặc biệt là TUĐT, TLNN có nguy cơ ảnh.

hưởng lớn tới sức khöe của người sử dụng vi chứa nicotine, các chất độc hai và các chất, hương liệu chưa biết được mức đô gây hai đối với sức khöe 1.1 Tác hat tiễm tảng cũa nicotine Tác hai của nicotine đã được chứng minh rõ rằng, Nicotine la một hop chất hóa học gây nghiên cao (với người đã hút thuốc và chưa bao giờ hút thuốc). Sử đụng bat ky sản phẩm nao có chứa nicotine déu có thể dẫn đền. nghiên nicotine va các ảnh hưởng xâu đền sức khe. "WHO 2020), Hated tobacco Prk, yormation sheet.

2 Cac sản phẩm thuốc lá, bao gồm thuốc lá điều, xì ga va hấu hết các sản. phẩm thuốc lá thể hệ mới đều chứa nicotine. Chính nicotine lả nguyên nhân. chỉnh dẫn đền việc sử đụng vả nghiện các sản phẩm thuốc la.

Mặc dunicotine tu nhiên xuất hiện trong chính cây thuốc lá, một số sản phẩm thuốc lá có chứa các chất phu gia có thé lam tăng sự hap thu nicotine vi chúng được thiết kế để cung cấp nicotine đến não trong vòng vai giây, khiến người sử dụng dé trở. nên phụ thuộc vao nicotine va khó bé thuốc hon® Liễu lượng nicotine thấp kích thích hệ thống thén kinh va gây hưng phan, cải thiện tâm trang, ing nhịp tim hoặc huyết ap; còn liễu cao có thể gây, nhịp tim chậm, ha huyết áp va tình trang tin thân trém cảm”. Nicotine được minh chứng có thé gây ra những ảnh hưởng zâu đến sự. phat triển của thai nhi trong thời kỳ mang thai.

Nicotine có thé di qua nhau: thai và có những ảnh hưởng xâu đến sự phát triển của thai nhí và sau khi sinh. Do đó, hap thụ nicotin trong thời kỷ mang thai có thể in đến nhiễu hậu quả thất lợi, bao gim hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh, thai lưu và có thé din dén kém. phat triển thính giác và béo phi của trẻ em sau nay? Nicotine cũng có tác động xấu đến não đang phát triển của thanh thiểu xiên trong giai đoạn phát triển cho tới 25 tuổi. Thanh thiểu niên dễ bị tổn.

thương hon so với người lớn trước những hau quả lâu dai của việc tiép xúc với nicotine, bao gồm dé bi nghiện nicotine và giảm khả năng kiểm soát xung. đông, suy giảm khả năng chú ý va nhân thức cũng như rối loạn tâm trang”. Sit ^ WHO 3014, Fact sheet ơn tigations m tobacco pmalrt The World Health Orgmeatm. + hư so štÄebucrofdteryilzoltrx regulon xctchestngredintsey ty cipngiy 1715/2020, (CDC - NIOSH, The Euwsgetey Respense Sưgy And Heath Deabase,Systanic Agu: NICOTINE, ‘pe Shr cốc obidrebiblspszenctgeepetetcrd 297400191801 tr cấp ngự1715/2020, “US Đapetust dể Heel and Khmamn Services (2016) E Ciee Ute mong Tenth tụi Yond: Areportef he Segsơn Genera “Mon ME Krsna arm §, O'Malley $5 2018), 4g teotb depenience ms cdblescente- “4g wer: the 4tem panene reported outcomes measienent information stem (PROMS viet" pendence ite Denk for electron egeretes, 60-83 13 đụng nicotine ở tuổi thiểu niên gây hai cho các phan của não kiểm soát sự chú ý, học tập.

Nicotine thay đổi làm anh hưởng xau tới qua trình các khớp than kinh (Synapse) được hình thảnh Các khớp nỗi này cẩn thiết cho bộ nhớ của não, Một nghiên cứu tổng quan vào năm 2016 về anh hưởng đến sức khỏe của nicotine cho thay rằng nicotine góp phan gây ra các biển cố tim mạch cấp. tính ỡ những người hút thuốc bị bệnh tim mạch và có thể góp phẫn hình than bbénh xơ vữa mạch"? 1. Tác hai cụ thé của thuốc lá điện tie Thuc lá điện tit có chứa nhiều chất độc hai, gây nghiện, gây ra bệnh tật, tit vong và ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng. Thuốc lá điển từ gây bệnh tim mach, đột quy, hô hap, viém phối cập, tiêu hóa, ngô đốc, đông.

kinh, cắc bênh vé răng miệng va gây ung thư.