CHƯƠNG I : NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ.Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hàng tồn kho là một loại tài sản ngắn hạn chiếm phần lớn trong tổng tài sản lưu động và nằm ở nhiều khâu trong quá trình cung ứng dự trữ và lưu thông của doanh nghiệp. Việc tính đúng giá trị hàng tồn kho giúp cho doanh nghiệp chỉ đạo kịp thời các nghiệp vụ kinh tế phát sinh hàng ngày, mà còn giúp doanh nghiệp có một lượng hàng hoá, vật tư dự trữ đúng mức, không dự trữ nhiều gây đọng vốn. Hơn nữa không dự trữ ít để bảo đảm cho quá trình kinh doanh của doanh nghiệp không bị gián đoạn.
Vì vậy, việc tổ chức công tác kế toán hàng hóa khoa học, hợp lý trong doanh nghiệp vừa và nhỏ giúp cho việc kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả tốt nhất, cung cấp thông tin đáng tin cậy, cung cấp số liệu kế toán đúng theo quy định của pháp luật kịp thời, đầy đủ khách quan nhất về tình hình biến động của tài sản, tình hình thu chi, kết quả hoạt động kinh doanh, các loại chi phí phát sinh.Từ đó giảm bớt khối lượng công tác kế toán trùng lặp, tiết kiệm chi phí, đồng thời giúp kiểm soát, kiểm kê về nguồn vốn, hoạt động kinh tế, tài sản, đánh giá hiệu quả kinh tế. Hàng hóa có một vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại. Do đó việc tổ chức, quản lý công tác hàng hóa ở doanh nghiệp là cần thiết. Quản lý chặt chẽ tất cả những công việc từ khâu thu mua hàng hóa, vật tư đến khâu tiêu thụ tất cả các mặt hàng: chất lượng, số lượng, giá cả, chủng loại là rất cần thiết và có ý nghĩa lớn đến việc tiết kiệm các loại chi phí như chi phí bốc dỡ vận chuyển, chi phí bảo quản và xác định giá vốn hàng bán, giá bán hàng hóa, tăng lợi nhuận, tăng doanh thu cho doanh nghiệp.
SV: Vũ Minh Hằng – QT1806K 2 Trường ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp Kế toán hàng hóa là một công cụ quan trọng và hữu ích không thể thiếu của quản lý hàng hóa cả về mặt giá trị và hiện vật nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội,ngăn ngừa mức thấp nhất hao hụt, mất mát hàng hóa và những hành vi làm tổn hại đến tài sản của công ty. Quản lí tốt hiệu quả công tác hàng hóa trong doanh nghiệp sẽ làm tăng lợi nhuận, tăng doanh thu.Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.Khái niệm hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàng hóa trong doanh nghiệp là các loại sản phẩm, vật tư do doanh nghiệp mua về để kinh doanh, buôn bán. Trị giá hàng hóa mua vào bao gồm : Giá mua, các loại thuế không được hoàn lại, chi phí thu mua hàng hóa như chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản hàng hóa trong quá trình mua hàng và các chi phí khác có liên quan đến mua hàng hóa. Các khoản chiết khấu và giảm giá hàng mua do không đúng phẩm chất, quy cách được trừ khỏi chi phí mua hàng.2 Đặc điểm hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ - Hàng hóa là các vật tư, sản phẩm của doanh nghiệp mua về với mục đích để bán - Hàng hóa còn thay đổi về mẫu mã, thông số kỹ thuật, chất lượng,.
Sự thay đổi này tùy thuộc vào kỹ thuật của công nghệ sản xuất, nhu cầu của khách hàng,… làm cho hàng hóa không ngừng phát triển để phù hợp với nhu cầu của xã hội hiện đại - Hàng hóa trong doanh nghiệp thường rất phong phú, đa dạng và nhiều chủng loại khác nhau vì nhu cầu của con người không ngừng thay đổi và phát triển. - Hàng hóa rất phong phú và đa dạng có đặc tính hóa, lý sinh học riêng có ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng, chất lượng của hàng hóa trong khâu bảo quản, dự trữ, vận chuyển,… - Bảo quản và dự trữ hàng hóa: Là giai đoạn trung gian của lưu thông hàng hóa, hàng hóa vận chuyển từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng. Để SV: Vũ Minh Hằng – QT1806K 3 Trường ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp quá trình kinh doanh diễn ra bình thường, các doanh nghiệp phải có kế hoạch dự trữ hàng hóa một cách hợp lý. - Bán hàng: Là giai đoạn cuối cùng để kết thúc quá trình lưu chuyển hàng hóa, sự chuyển hóa vốn kinh doanh từ vốn hàng hóa sang vốn tiền tệ tại các doanh nghiệp thương mại.
- Mua hàng: Là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lưu thông hàng hóa tại các doanh nghiệp, quá trình vận động của nguồn vốn từ vốn tiền tệ sang vốn hàng hóa tại các doanh nghiệp thương mại.3 Vai trò hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ - Tổ chức quản lý tốt hàng hóa ở tất cả các quá trình, từ nhập mua dự trữ đến tiêu thụ, trên mọi phương diện: chất lượng, số lượng cần thiết và có ý nghĩa lớn trong việc tiết kiệm các chi phí như chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định giá vốn hàng bán, giá bán hàng hóa, tăng lợi nhuận, tăng doanh thu…cho doanh nghiệp. - Hiện nay ở doanh nghiệp thương mại, hàng hóa là một bộ phận của hàng tồn kho, thuộc tài sản lưu động của doanh nghiệp ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó cần quản lý, theo dõi chặt chẽ và thường xuyên để tránh rủi ro, mất mát, hao hụt hàng hóa 1.Nhiệm vụ của công tác kế toán hàng hóa tại doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kế toán hàng hóa là công cụ không thể thiếu và hữu ích của quản lý hàng hóa về cả mặt giá trị lẫn hiện vật để đáp ứng nhu cầu xã hội, giúp hạn chế, ngăn ngừa mức thấp nhất những hao hụt, mất hàng hóa trong quá trình kinh doanh từ đó tăng doanh thu, lợi nhuận của công ty.
Để thực hiện tổ chức quản lý công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp cần thực hiện các nhiệm vụ sau: -Tổ chức kiểm tra, đối chiếu, so sánh kế toán trong nội bộ doanh nghiệp. -Vận dụng đúng theo quy định của pháp luật, đúng hệ thống tài khoản,sử dụng các phương tiện kỹ thuật hiện đại. -Tổ chức khoa học, hợp lý công tác kế toán hàng hóa ở doanh nghiệp. SV: Vũ Minh Hằng – QT1806K 4 Trường ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp 1.Phân loại hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Phân loại hàng hóa theo ngành hàng - Hàng kim khí điện máy - Hàng hóa chất mỏ - Hàng xăng dầu - Hàng dệt may, bông vải sợi - Hàng da cao su - Hàng gốm sứ,thủy tinh - Hàng mây, tre đan - Hàng rượu bia, thuốc lá Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc sản xuất thi hàng hóa được chia thành : - Hàng nông sản - Hàng thủy sản - Hàng lâm sản Phân loại hàng hóa theo khâu lưu thông thì hàng hóa được chia thành: - Hàng hóa ở khâu bán buôn - Hàng hóa ở khâu bán lẻ Phân loại hàng hoá theo phương thức vận động của hàng hóa : - Hàng hóa chuyển qua kho - Hàng hoá chuyển giao bán thẳng 1.Phương pháp tính giá hàng hóa Giá thực tế của hàng hóa nhập kho: Giá trị của hàng hóa được xác định theo giá gốc.
Việc xác định giá gốc của hàng hóa trong các trưởng hợp cụ thể khác nhau tùy theo nguồn gốc hình thành, giá gốc của hàng hóa nhập trong kì được tính như sau : - Đối với hàng mua ngoài : Chiết khấu Giá thực Các khoản - thương tế hàng Chi phí = Giá mua + thuế không + mại,giảm hóa nhập thu mua hoàn lại giá hàng kho mua SV: Vũ Minh Hằng – QT1806K 5 Trường ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp - Giá mua ghi trên hóa đơn : Là số tiền mà doanh nghiệp phải trả cho người bán theo hóa đơn hay hợp đồng tùy thuộc vào phương pháp tính thuế GTGT mà doanh nghiệp áp dụng, cụ thể là : Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ giá mua hàng hóa là giá chưa có thuế GTGT đầu vào. Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và hàng không chịu thuế GTGT thì giá mua là tổng thanh toán. - Chi phí thu mua hàng hóa : Chi phí bảo quản, lưu kho, lưu bãi, vận chuyển, bốc dỡ, bảo hiểm hàng hóa, hao hụt trong mức cho phép, công tác chi phí của bộ phận thu mua, dịch vụ phí, … - Các khoản thuế không được hoàn lại : Thuế nhập khẩu, thuế GTGT ( không khấu trừ), thuế tiêu thụ đặc biệt. - Giảm giá hàng mua : Là số tiền mà người bán giảm trừ cho người mua do hàng sai quy cách, không đúng chủng loại, kém chất lượng…khoản này ghi giảm giá mua hàng hóa.
- Chiết khấu thương mại : Là số tiền mà doanh nghiệp được giảm giá trừ do đã mua dịch vụ, hàng hóa với khối lượng lớn theo thỏa thuận. - Đối với hàng hóa do doanh nghiệp tự chế biến, gia công: Giá thực tế hàng hóa Giá xuất kho để gia Chi phí gia = + nhập kho công,chế biến công,chế biến - Đối với hàng hóa thuê ngoài chế biến, gia công : Chi phí vận Chi phí thuê Giá thực tế Giá xuất kho chuyển bốc ngoài nhập hàng hóa nhập = đem thuê ngoài + xếp đem đi + kho gia kho gia công,chế biến gia công,chế công,chế biến biến - Hàng hóa được biếu tặng : Giá nhập kho là giá thực tế được xác định theo thời giá trên thị trường. SV: Vũ Minh Hằng – QT1806K 6 Trường ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp Giá thực tế của hàng hóa xuất kho Phương pháp tính giá đích danh: - Phương pháp này hàng hóa xuất kho thuộc lô hàng nhập nào thì lấy đơn giá nhập của lô hàng đó để tính. Phương pháp này đòi hỏi kế toán biết hàng hóa trong kho thuộc những lần nhập nào, đơn giá nhập lần đó là bao nhiêu.
- Việc áp dụng phương pháp tính này đòi hỏi những điều kiện khắt khe, chỉ những doanh nghiệp có ít mặt hàng, mặt hàng ổn định và loại mặt hàng nhận diện được thì mới có thể áp dụng được phương pháp này. Còn với doanh nghiệp có nhiều mặt hàng thì không áp dụng được. Ưu điểm : là phương pháp tốt nhất, tuân thủ nguyên tắc phù hợp doanh thu, chi phí, chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế.
