BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH -------------------------------------- TRAÀN ÑAÏI SINH HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG XEÁP HAÏNG TÍN NHIEÄM DOANH NGHIEÄP CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI TAÏI TP. HOÀ CHÍ MINH Chuyeân ngaønh : Kinh teá taøi chính – Ngaân haøng Maõ soá : 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SĨ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : PGS. PHAÏM VAÊN NAÊNG TP. HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MUÏC LUÏC Trang DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT DANH MUÏC CAÙC BAÛNG LÔØI MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CÔ BAÛN VEÀ XEÁP HAÏNG TÍN NHIEÄM DOANH NGHIEÄP TAÏI CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI .1 Toång quan veà hoaït ñoäng tín duïng cuûa ngaân haøng thöông maïi .1 Khaùi nieäm tín duïng .2 Caùc loaïi hình tín duïng cuûa ngaân haøng thöông maïi .3 Ruûi ro trong hoaït ñoäng tín duïng cuûa caùc NHTM .2 Söï caàn thieát cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi ngaân haøng thöông maïi .1 Khaùi nieäm veà xeáp haïng tín nhieäm .2 YÙ nghóa vaø taùc duïng cuûa xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp .1 YÙ nghóa cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm.2 Taùc duïng cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm .3 Nhöõng chæ tieâu duøng trong phaân tích xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp .1 Ruûi ro kinh doanh.1 Caùc chæ tieâu ñònh tính phaûn aùnh ruûi ro kinh doanh.2 Caùc chæ tieâu ñònh löôïng phaûn aùnh ruûi ro kinh doanh.2 Ruûi ro taøi chính.1 Caùc chæ tieâu ñònh tính phaûn aùnh ruûi ro taøi chính.2 Caùc chæ tieâu ñònh löôïng phaûn aùnh ruûi ro taøi chính.1 Nhoùm chæ tieâu veà khaû naêng sinh lôïi .9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Nhoùm chæ tieâu veà ñoøn baåy taøi chính.3 Nhoùm chæ tieâu veà hieäu quaû hoaït ñoäng.4 Nhoùm chæ tieâu veà khaû naêng thanh khoaûn .5 Nhoùm chæ tieâu theå hieän söï linh hoaït veà taøi chính.6 Nhoùm chæ tieâu veà quy moâ doanh nghieäp .7Nhoùm chæ tieâu theå hieän chieàu höôùng taêng tröôûng doanh thu vaø lôïi nhuaän .8 Nhoùm chæ tieâu veà löu chuyeån tieàn teä.9 Nhoùm chæ tieâu veà giaù trò thò tröôøng cuûa doanh nghieäp .3 Ruûi ro do bieán ñoäng kinh teá vó moâ .4 Caùc moâ hình xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp .1 Moâ hình Probit .2 Moâ hình ñieåm soá Z cuûa Altman .3 Moâ hình caáu truùc ruûi ro toång hôïp cuûa Merton.3 Kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc treân theá giôùi veà xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp.1 Kinh nghieäm caùc nöôùc .1 Kinh nghieäm cuûa Moody vaø S&P trong xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp .2 Kinh nghieäm cuûa Ñöùc veà xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp .3 Kinh nghieäm Malaysia.2 Moät soá quy ñònh cuûa UÛy ban Basel veà heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm noäi boä cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi .3 Baøi hoïc kinh nghieäm ñoái vôùi Vieät Nam trong vieäc naâng cao hieäu quaû heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi caùc ngaân haøng thöông maïi .24 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 1 .25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHÖÔNG 2 PHAÂN TÍCH TÌNH HÌNH THÖÏC HIEÄN XEÁP HAÏNG TÍN NHIEÄM DOANH NGHIEÄP CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI TAÏI THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH.1 Toång quan veà tình hình hoaït ñoäng tín duïng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh .1 Nhöõng thuaän lôïi .1 Tình hình phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi TPHCM .2 Tình hình huy ñoäng voán cuûa caùc NHTM taïi TPHCM.3 Tình hình hoaït ñoäng tín duïng cuûa caùc NHTM taïi TPHCM.2 Nhöõng khoù khaên.2 Quaù trình phaùt trieån heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi taïi TPHCM .2 Giai ñoaïn töø naêm 2000 ñeán nay.3 Nhöõng öu ñieåm vaø haïn cheá trong xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc NHTM taïi TPHCM .1 Nhöõng öu ñieåm .2 Nhöõng haïn cheá.3 Nguyeân nhaân cuûa nhöõng haïn cheá trong xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi NHTM.60 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 2.63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHÖÔNG 3 CAÙC GIAÛI PHAÙP NHAÈM HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG XEÁP HAÏNG TÍN NHIEÄM DOANH NGHIEÄP CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI TAÏI THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH .1 Nhöõng cô sôû neàn taûng cho vieäc ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm hoaøn thieän heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi taïi TPHCM .1 Cô sôû phaùp lyù .2 Trình ñoä quaûn lyù vaø coâng ngheä cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam ñang daàn ñöôïc naâng cao .3 Hoäi nhaäp kinh teá quoác teá ñoøi hoûi phaûi naâng cao hieäu quaû xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi caùc NHTM Vieät Nam.2 Caùc giaûi phaùp nhaèm naâng cao hieäu quaû heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa ngaân haøng thöông maïi .1 Hoaøn thieän heä thoáng chæ tieâu phaân tích .1 Caùc chæ tieâu taøi chính .2 Caùc chæ tieâu phi taøi chính .1 Nhoùm chæ tieâu löu chuyeån tieàn teä.2 Nhoùm chæ tieâu ñaùnh giaù vò theá caïnh tranh cuûa doanh nghieäp .3 Nhoùm chæ tieâu ñaùnh giaù möùc ñoä ruûi ro ngaønh .4 Nhoùm chæ tieâu ñaùnh giaù veà chaát löôïng quaûn trò ñieàu haønh .5 Nhoùm chæ tieâu ñaùnh giaù veà quan heä vôùi ngaân haøng.2 Hoaøn thieän heä thoáng thang ñieåm xeáp haïng .1 Veà nguyeân taéc chaám ñieåm .2 Veà soá löôïng caùc thöù haïng vaø moâ taû ñaëc ñieåm cuûa töøng thöù haïng .74 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Hoaøn thieän quy trình xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp .4 Caùc giaûi phaùp khaùc .1 Xaây döïng ñoäi nguõ chuyeân gia phaân tích .2 ÖÙng duïng coâng ngheä thoâng tin.3 Phoûng vaán doanh nghieäp.3 Nhöõng kieán nghò ñoái vôùi caùc ñôn vò höõu quan.1 Kieán nghò vôùi Boä taøi chính hoaøn thieän chuaån möïc keá toaùn Vieät Nam .2 Kieán nghò vôùi Toång cuïc thoáng keâ veà xaây döïng caùc chæ tieâu taøi chính trung bình ngaønh .3 Kieán nghò vôùi Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam .84 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 3.87 DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Lyù do choïn ñeà taøi Ngaân haøng thöông maïi laø moät ñònh cheá taøi chính trung gian coù taàm quan troïng vaøo loaïi baäc nhaát trong neàn kinh teá thò tröôøng. Thoâng qua vieäc huy ñoäng caùc nguoàn voán nhaøn roãi trong xaõ hoäi roài phaân phoái laïi cho caùc chuû theå trong neàn kinh teá ñeå môû roäng saûn xuaát kinh doanh, caùc ngaân haøng thöông maïi ñaõ coù vai troø raát lôùn cho söï taêng tröôûng vaø phaùt trieån kinh teá cuûa moät quoác gia. Trong hoaït ñoäng kinh doanh cuûa mình ngaân haøng thöông maïi luoân ñoái maët vôùi nhieàu loaïi ruûi ro, trong ñoù ruûi ro tín duïng laø loaïi ruûi ro chính yeáu nhaát vaø laø moái quan taâm thöôøng xuyeân cuûa caùc ngaân haøng. Trong nhöõng naêm qua hoaït ñoäng tín duïng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam ñaõ coù nhieàu ñoùng goùp to lôùn cho söï taêng tröôûng chung cuûa kinh teá ñaát nöôùc. Caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam ñaõ khoâng ngöøng caûi tieán quy trình nghieäp vuï tín duïng nhaèm laøm giaûm ñeán möùc thaáp nhaát tyû leä nôï xaáu trong hoaït ñoäng tín duïng cuûa ngaân haøng mình. Tuy nhieân tình hình nôï quaù haïn trong caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam thôøi gian qua vaãn coøn ôû tyû leä cao hôn so vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc. Ñieàu naøy laø do heä thoáng quaûn lyù ruûi ro tín duïng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaãn coøn nhöõng haïn cheá nhaát ñònh neân ñaõ khoâng ñaùnh giaù ñuùng vaø chính xaùc veà möùc ñoä ruûi ro tín duïng cuûa caùc khaùch haøng. Ñeå quaûn lyù ruûi ro tín duïng coù hieäu quaû thì heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp coù vai troø hoã trôï raát lôùn cho coâng taùc quaûn trò ruûi ro tín duïng cuûa ngaân haøng. Thoâng qua heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm caùc ngaân haøng coù theå ñaùnh giaù möùc ñoä ruûi ro cuûa caùc khaùch haøng, cho pheùp ngaân haøng chuû ñoäng löïa choïn khaùch haøng vaø xaây döïng chính saùch tín duïng hôïp lyù. Vôùi mong muoán goùp phaàn naâng cao hieäu quaû heä thoáng xeáp tín nhieäm doanh nghieäp taïi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam neân toâi choïn ñeà taøi “HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG XEÁP HAÏNG TÍN NHIEÄM DOANH NGHIEÄP CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI TAÏI TPHCM ” LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Muïc tieâu nghieân cöùu - Veà lyù luaän : phaân tích cô sôû lyù luaän veà hoaït ñoäng tín duïng ngaân haøng vaø ruûi ro trong hoaït ñoäng tín duïng cuûa ngaân haøng, qua ñoù neâu baät söï caàn thieát phaûi naâng cao hieäu quaû heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp trong quaûn lyù ruûi ro tín duïng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam. - Veà thöïc tieãn : laøm roõ nhöõng öu ñieåm vaø haïn cheá cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp trong caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam, qua ñoù ñaõ ñeà xuaát caùc giaûi phaùp cuï theå nhaèm naâng cao hieäu quaû heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu - Nghieân cöùu lyù luaän veà tín duïng ngaân haøng, ruûi ro trong hoaït ñoäng tín duïng ngaân haøng, caùc chæ tieâu duøng ñeå phaân tích xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp. - Nghieân cöùu moâi tröôøng hoaït ñoäng tín duïng cuûa ngaân haøng thöông maïi, nhöõng haïn cheá trong coâng taùc quaûn lyù ruûi ro tín duïng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam trong ñoù coù nguyeân nhaân laø do heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam coøn nhieàu haïn cheá. - Phaân tích nhöõng chæ tieâu duøng trong phaân tích xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp, phaân tích thöïc traïng heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi taïi TPHCM, qua ñoù ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm naâng cao hieäu quaû heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam. Phöông phaùp nghieân cöùu Döïa vaøo lyù thuyeát chuyeân ngaønh Kinh teá taøi chính- Ngaân haøng cuøng vôùi caùc phöông phaùp phaân tích, toång hôïp, so saùnh vaø ñoái chieáu giöõa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vôùi kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc vaø caùc toå chöùc xeáp haïng chuyeân nghieäp ñeå laøm roõ nhöõng öu ñieåm vaø haïn cheá cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi caùc ngaân haøng thöông maïi, qua ñoù ñeå xuaát caùc giaûi phaùp ñeå naâng cao hieäu quaû xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Keát caáu cuûa luaän vaên Luaän vaên bao goàm 3 chöông : Chöông 1 : heä thoáng hoùa cô sôû lyù luaän veà hoaït ñoäng tín duïng ngaân haøng luaän vaên ñaõ laøm roõ söï caàn thieát cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp taïi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam. Chöông 2 : phaân tích nhöõng öu ñieåm vaø haïn cheá cuûa heä thoáng xeáp haïng tín nhieäm doanh nghieäp cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi taïi TPHCM.