lời mở đầu và kết luận, khoá luận của em có kết cấu nhƣ sau: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu Công ty TNHH Công nghiệp và Xây dựng Hàn-Việt (Hanvico). Chƣơng 3: Một số biện pháp hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Công nghiệp nặng và xây dựng Hàn-Việt (Hanvico) Mặc dù đã cố gắng nghiên cứu, tìm hiểu để hoàn thành bài khóa luận, song em cũng không thể tránh khỏi những hạn chế nhất định, em mong đƣợc sự chỉ bảo tham gia góp ý của các bác trong ban lãnh đạo, các cô chú trong phòng tài chính - kế toán, đặc biệt là sự góp ý của thầy cô giáo giúp em bổ sung và hoàn thiện bài khoá luận đạt kết quả tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Đinh Thị Hồng Huyền - Lớp QTL201K 4 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Công nghiệp và Xây dựng Hàn- Việt (Hanvico) CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Nhiệm vụ kế tóan nguyên vật liệu 1. Khái niệm và đặc điểm của nguyên vật liệu Nguyên liệu, vật liệu của doanh nghiệp là những đối tƣợng lao động mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Nguyên vật liệu thuộc loại hàng tồn kho của doanh nghiệp và là những đối tƣợng lao động đƣợc thể hiện dƣới dạng vật hoá nhƣ sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo, sợi trong doanh nghiệp dệt, vải trong doanh nghiệp may mặc. Nguyên vật liệu tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh nhất định và toàn bộ giá trị nguyên vật liệu đƣợc chuyển hết một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.
Đó là những đối tƣợng lao động khi tham gia vào quá trình sản xuất sẽ cấu thành nên thực thể của sản phẩm. Đặc điểm nguyên vật liệu Thứ nhất, về mặt vốn: Nguyên vật liệu là thành phần quan trọng của vốn lƣu động, đặc biệt là vốn dự trữ của doanh nghiệp. Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, doanh nghiệp cần phải tăng tốc luân chuyển vốn lƣu động và điều đó không thể tách rời việc dự trữ, sử dụng nguyên vật liệu một cách hiệu quả, hợp lý nhất. Thứ hai, về mặt giá trị: khác với tƣ liệu lao động, khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nguyên vật liệu bị tiêu hao toàn bộ, không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu và chuyển dịch toàn bộ giá trị một lần vào chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
Vị trí, vai trò của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất Nhƣ chúng ta đã biết để chế tạo ra của cải vật chất của xã hội thì phải đủ 3 yếu tố cơ bản: đối tƣợng lao động, tƣ liệu lao động và sức lao động. Khi xã hội ngày càng phát triển thì tƣ liệu lao động cũng ngày càng hiện đại hơn, máy móc thiết bị đƣợc áp dụng vào trong quá trình sản xuất ngày càng nhiều và của cải xã hội cũng vì thế nhiều thêm. Tuy nhiên, để bắt đầu một giai đoạn sản xuất nào thì cũng phải cần đến nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu ở đây có thể hiểu là đối tƣợng lao động Sinh viên: Đinh Thị Hồng Huyền - Lớp QTL201K 5 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Công nghiệp và Xây dựng Hàn- Việt (Hanvico) đã đƣợc thay đổi do lao động có ích của con ngƣời tác động vào.
Còn xét về mặt giá trị, nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh và chuyển dịch một lần toàn bộ giá trị sản phẩm mà nó tạo ra, trong doanh nghiệp nguyên vật liệu là tài sản ngắn hạn thuộc nhóm hàng tồn kho. Trong doanh nghiệp sản xuất, chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng khá lớn trong giá thành sản phẩm. Nguyên vật liệu có rất nhiều chủng loại, nguồn gốc khác nhau, dễ mất mát lãng phí trong quá trình thu mua, vận chuyển và sử dụng nên đòi hỏi công tác quản lý sử dụng có hiệu quả là vô cùng cần thiết. Việc tổ chức tốt quá trình bảo quản và sử dụng tiết kiệm nguyên vật liệu có vai trò lớn trong việc tối thiểu hoá chi phí, hạ giá thành sản phẩm tức góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, một trong những mục tiêu mà mọi doanh nghiệp đều hƣớng tới.
Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng cạnh tranh khốc liệt nhƣ hiện nay thì chất lƣợng sản phẩm là yếu tố cơ bản để một doanh nghiệp có thể đứng vững đƣợc trên thị trƣờng. Mà chất lƣợng sản phẩm lại phụ thuộc rất lớn vào chất lƣợng nguồn nguyên vật liệu, việc cung cấp đầy đủ kịp thời nguyên vật liệu cho quá trình sản xuất, đảm bảo cho sản xuất diễn ra thƣờng xuyên liên tục không bị ngừng trệ, đáp ứng nhu cầu của khách hàng và thị trƣờng chính là điều kiện để doanh nghiệp khẳng định vị trí của mình. Sự cần thiết phải quản lý nguyên vật liệu Quản lý và sử dụng nguyên vật liệu có hiệu quả có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình sản xuất của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, để có đƣợc biện pháp tốt nhất thì phải hiểu đƣợc đặc điểm cũng nhƣ vai trò cần thiết của chúng.
Nhƣ chúng ta đã biết, nguyên vật liệu là đối tƣợng lao động, giá trị nguyên vật liệu kết tinh trong giá trị sản phẩm sản xuất ra. Khi tham gia và quá trình sản xuất nguyên vật liệu không giữ nguyên hình thái giá trị vật chất ban đầu. Quản lý nguyên vật liệu là yêu cầu khách quan của mọi nền kinh tế. Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, các mức độ quản lý và phƣơng pháp quản lý cũng khác nhau và ngày một đƣợc hoàn thiện.
Sinh viên: Đinh Thị Hồng Huyền - Lớp QTL201K 6 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Công nghiệp và Xây dựng Hàn- Việt (Hanvico) Vì vậy, quản lý nguyên vật liệu là đòi hỏi tất yếu mà doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm và có biện pháp cụ thể thiết thực. Quản lý nguyên vật liệu ở đây không những về mặt hiện vật mà về cả mặt giá trị trong các khâu từ khâu thu mua, dự trữ, bảo quản đến khâu sử dụng. - Khâu thu mua: Để đáp ứng nhu cầu sản xuất của doanh nghiệp thì nguồn nguyên vật liệu chủ yếu là do thu mua, vì vậy trong quá trình thu mua phải xác định đƣợc nguồn thu mua và phải quản lý cả về số lƣợng, chất lƣợng, quy cách, mẫu mã, giá cả, địa điểm sao cho phù hợp và thuận tiện nhất, có nhƣ vậy sẽ góp phần hạ thấp đƣợc hao phí nguyên vật liệu trong giá thành. - Khâu bảo quản: Nguyên vật liệu mua về phải có hệ thống kho tàng bến bãi, cách thức bảo quản khoa học, hợp lý nhằm giữ nguyên chất lƣợng, giảm thiểu thấp nhất những chi phí có thể xảy ra.
Đối với mỗi loại nguyên vật liệu phải thực hiện đúng các chế độ bảo quản, xác định mức dự trữ tối thiểu và tối đa cho từng loại nhằm giảm bớt thấp nhất những hao hụt mất mát chất lƣợng nguyên vật liệu. - Khâu dự trữ: Đây cũng là một khâu hết sức quan trọng bởi xác định đƣợc lƣợng dự trữ vừa đủ sẽ đảm bảo cho quá trình sản xuất đƣợc diễn ra liên tục thƣờng xuyên, đúng hợp đồng, đồng thời tránh đƣợc lãng phí gây ứ đọng vốn, hao hụt mất mát do dự trữ quá nhiều. - Khâu sử dụng: Nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, vì vậy sử dụng đúng định mức yêu cầu kỹ thuật, đúng loại và đúng quy trình sản xuất sẽ đảm bảo hạ giá thành sản xuất, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Ngoài việc quản lý nguyên vật liệu về mặt hiện vật, thƣờng xuyên kiểm kê, tránh gây mất mát thì quản lý về mặt giá trị cũng rất quan trọng.
Tránh để tình trạng ứ đọng nguyên vật liệu, làm cho chất lƣợng bị giảm (nhƣ ẩm mốc, hết hạn sử dụng. Các nguyên nhân chủ yếu làm giảm chất lƣợng giá trị sử dụng của nguyên vật liệu, chủ yếu do các nguyên nhân khách quan nhƣ: mƣa gió, lũ lụt. và do các nguyên nhân chủ quan: hết hạn sử dụng. Vì vậy, để tránh tình trạng này các doanh nghiệp cần hết sức chú ý đến khâu bảo quản, phải thƣờng xuyên cải tạo Sinh viên: Đinh Thị Hồng Huyền - Lớp QTL201K 7 Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Công nghiệp và Xây dựng Hàn- Việt (Hanvico) nâng cấp kho tàng bến bãi, phân công trách nhiệm cụ thể đến từng cá nhân, nâng cao ý thức trách nhiệm cho ngƣời lao động.
Vai trò và nhiệm vụ kế toán nguyên vật liệu Trong công tác quản lý tổ chức sản xuất kinh doanh, kế toán là công cụ quan trọng để quản lý các hoạt động kinh tế và kiểm tra việc bảo vệ sử dụng tài sản vật tƣ, tiền vốn trong doanh nghiệp. Vì vậy, trong công tác quản lý và sử dụng nguyên vật liệu, kế toán có vai trò và nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Thông qua hạch toán kế toán nguyên vật liệu chính xác kịp thời sẽ cung cấp cho các nhà quản lý nắm bắt đƣợc tình hình thu mua nhập, xuất, dự trữ nguyên vật liệu, chất lƣợng chủng loại, số lƣợng có đáp ứng đƣợc nhu cầu sản xuất hay không, từ đó có biện pháp tổ chức quản lý và sử dụng hợp lý. Việc quản lý, sử dụng hiệu quả tiết kiệm nguyên vật liệu sẽ có ý nghĩa thiết thực trong công tác kiểm soát và quản lý có hiệu quả đƣợc chi phí, giá thành cũng nhƣ công tác kế toán, xác định kết quả kinh doanh.
Xuất phát từ vai trò trên, để đáp ứng đƣợc yêu cầu kế toán quản lý nguyên vật liệu trong doanh nghiệp cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Thực hiện tốt việc phân loại đánh giá nguyên vật liệu phù hợp với các nguyên tắc chuẩn mực kế toán đã quy định và yêu cầu trong quản trị doanh nghiệp. - Tổ chức ghi chép phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, tình hình nhập xuất tồn kho. Xác định đúng giá trị vốn của nguyên vật liệu nhập xuất kho nhằm cung cấp thông tin chính xác kịp thời đáp ứng yêu cầu quản lý sản xuất. - Tập hợp và phản ánh đầy đủ, chính xác số lƣợng và giá trị nguyên vật liệu xuất kho.
