Chương I: Một số lý luận cơ bản về cơ cấu tô chức và phân quyên của doanh nghiệp. Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng về cơ cấu tô chức và phân quyền của Công ty TNHH Dịch vụ và Phát triển Thương mại Trường Vinh. Chương 3: Đê xuất và kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ cầu tô chức và phân quyền của Công ty TNHH Dịch vụ và Phát triển Thương mại Trường Vinh. CHUONG 1: MOT SO LY LUAN CO BAN VE CO CAU TO CHUC VA PHAN QUYEN CUA DOANH NGHIEP 1.
Cac khái niệm có liên quan l. Khái niệm quản trị Theo Phạm Vũ Luận (2012) : “Quản trị là tông hợp các hoạt động được thực hiện nhằm đạt được mục đích (đảm bảo hoàn thành công việc) thông qua nễ lực (sự thực hiện) của những người khác”. James Stoner va Stephen Robbins lại cho rằng quản trị bảo gồm hoạch định, tô chức, lãnh đạo và kiểm soát tất cả các hoạt động của các thành viên trong doanh nghiệp và phối hợp sử dụng nguồn lực khác của doanh nghiệp đê đạt được mục tiêu đã đề ra. Tóm lại, quản trị là hoạt động nhăm đạt được mục tiêu một cách có hiệu quả bằng sự phối hợp các hoạt động của những người khác thông qua hoạch định, tô chức, lãnh đạo và kiêm soát các nguồn lực của doanh nghiệp trong một môi trường luôn thay đôi.
Khái niệm tổ chức và cơ cầu tố chức 1. Khai niém về fổ chức Tô chức là một chức năng quan trọng của quản trị. Tô chức nhằm tiến hành bố trí các nguồn luc dé dat duoc mục đích của doanh nghiệp. Thực tế có rất nhiều khái niệm, quan điểm khác nhau về tô chức nhưng đều thê hiện được rõ bản chất của chức năng tô chức là thiết kế một cấu trúc tô chức hiệu quả nhằm đảm bảo cho hoạt động quản trị được dễ dàng và thuận lợi hon.
Tô chức là quá trình xác định các công việc cần phải làm và những người làm các công việc đó, định rõ chức trách, nhiệm vụ. quyền hạn của mỗi bộ phận và cá nhân cũng như mối liên hệ giữa các bộ phận và cá nhân này trong khi tiên hành công việc, nhằm thiết lập một môi trường thuận lợi cho hoạt động và đạt đến mục tiêu chung của doanh nghiệp. Khái niệm cấu trúc tổ chức Cấu trúc (hay cơ cấu) tô chức là một tập hợp bao gồm các bộ phận (đơn vị và cá nhân) khác nhau. có mối liên hệ và quan hệ phục thuộc nhau, được chuyên môn hoá theo những chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn nhất định nhằm đảm bảo thực hiện được các mục tiêu chung đã được xác định của doanh nghiệp.
Cơ cấu tô chức cho phép sử dụng hợp lý các nguồn lực. Cấu trúc tô chức được tô chức sao cho các nguồn lực huy động và sử dụng đúng chức năng, nhiệm vụ. Số lượng các bộ phận trong doanh nghiệp phải đảm bảo tối ưu, không thừa, không thiếu. Cơ cấu tô chức cho phép xác định rõ vị trí, vai trò của các đơn vị, cá nhân cũng như mối liên hệ giữa các đơn vị, các cá nhân này, hình thành các nhóm chính thức trong đoanh nghiệp.
Cấu trúc tô chức là một hệ thống chính thức về các mối quan hệ vừa độc lập, vừa phụ thuộc trong doanh nghiệp. Cấu trúc tô chức phân định rõ các dòng thông tin, góp phàn quan trọng trong việc ra các quyết định quản trị. Các cấp, các bộ phận trong doanh nghiệp phối hợp hoạt động với nhau đa chiều. Khái niệm phân quyên Phân quyên là quá trình chuyên giao nhiệm vụ và quyên hạn cho bộ phận hay cá nhân trong doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ đó.
Nhiệm vụ được hiệu là những công việc hay những phần công việc hay những phần công việc mà các thành viên trong doanh nghiệp phải thực hiện đê đạt mục tiêu. Quyên hạn được hiểu là quyền sử dụng các nguồn lực của tô chức đề thực hiện các nhiệm vụ. Trách nhiệm được hiểu là nghĩa vụ phải hoàn thành nhiệm vụ và hoàn thành đúng với yêu cầu được giao. Nội dung cơ bản của cơ cấu tô chức và phân quyền trong doanh nghiệp 1.
Co cau tổ chức trong doanh nghiệp 12. — Vai trò của công tác tô chức Tạo “nền móng” cho hoạt động của doanh nghiệp nói chung và cho hoạt động quản trị nói riêng. Đó là các cá nhân, các bộ phận, các đơn vị có quan hệ với nhau tạo nên một “khung” cho các hoạt động của doanh nghiệp. Công tác hoạch định, lãnh đạo, kiểm soát đều phải dựa trên một câu trúc tô chức nhất định.
Sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của doanh nghiệp. đặc biệt là nguồn nhân lực và cơ sở vật chất, kỹ thuật. Việc phân công các cá nhân vào đúng các vị trí phù hợp với năng lực của họ sẽ tạo điều kiện để cá nhân đó phát huy hết khả năng và sở trường của mình. Phân công, phân quyên hợp lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triên bên vững và mở rộng của doanh nghiệp, nâng cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo cho các nhà quản trỊ.
Nếu công tác tô chức không được thực hiện tốt sẽ gây ra nhiều khó khăn phức tạp cho công tác quản lý. Có khoảng từ 75 - 80% những vấn đề khó khăn, phức tạp trong công tác quản trị phải được xem xét giải quyết bắt đầu từ những nhược điềm của công tác tô chức. Hơn nữa, phần lớn những khuyết điểm mắc phải trong một doanh nghiệp là do có sự coi thường và vi phạm các quy luật của doanh nghiệp. Mục đích của chức năng tô chức là tạo nên một môi trường “lý tưởng” cho mỗi cá nhân phát huy hết khả năng của mình, thực hiện tốt nhiệm vụ được tô chức phân công, từ đó tạo nên văn hoá tô chức - nền tảng của sự hợp tác giữa các thành viên trong doanh nghiệp đề nhằm đạt được mục tiêu chung.
Cấm trúc tô chức Tính tập trung: Phản ánh mức độ tập trung (hay phân tán) quyền lực của doanh nghiệp cho các cá nhân hay bộ phận. Nếu quyền lực trong đoanh nghiệp được tập trung chủ yeu cho một cá nhân (hoặc một bộ phận), tính tập trung của doanh nghiệp là cao và ngược lại. Tính phức tạp: Phản ánh số lượng các cấp, các khâu trong cấu trúc tô chức. Nếu doanh nghiệp có nhiều cấp, nhiều khâu với nhiều mối quan hệ đan xen, cấu trúc tô chức có tính phức tạp cao và ngược lại.
Tính tiêu chuân hóa: Phản ánh mức độ ràng buộc các hoạt động, các hành vi của mỗi bộ phận và cá nhân, thông qua các chính sách, thủ tục, quy tắc hay các nội quy, quy chế. Nêu mức độ ràng buộc cao, tính tiêu chuẩn hóa cao sẽ tạo ra sức mạnh của doanh nghiệp. Các nguyên tắc cấu trúc tô chức Đề cấu trúc tô chức thê hiện được những đặc điểm riêng có và thực hiện tốt vai trò của nó, đòi hỏi phải tuân thủ các nguyên tắc tô chức khoa học. Sự tương thích giữa hình thức và chức năng Khi thiết kế cấu trúc tô chức, các bộ phận hay các đơn vị cấu thành đều phải nhằm thực hiện các chức năng.
hay xuất phát từ việc thực hiện các chức năng. “Hình thức phải đi sau chức năng”. Trong tô chức hoạt động kinh doanh, mỗi bộ phận (hay đơn vị) và cá nhân đều phải có sự tồn tại khách quan và cần thiết cho việc tham gia thực hiện các chức năng của doanh nghiệp. Sự lựa chọn mô hình, sự phân công.
phân quyền hay giao trách nhiệm cho các bộ phận, cá nhân,. đều phải xuất phát từ việc thực hiện chức năng, thông qua việc thực hiện các mục tiêu đã xác định. Thống nhất chỉ huy Cấu trúc tô chức được xác lập phải đảm bảo mỗi đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm báo cáo cho nhà quản trị trực tiếp của mình, đảm bảo sự chỉ huy mang tính thông nhất trong toàn doanh nghiệp, nhăm giúp nhà quản trị có thê phát huy tối đa quyên lực quản trị. Cân dối Một cầu trúc tô chức không cân đối sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp và của từng bộ phận, cá nhân.
Vì vậy, cân đối là một trong những nguyên tắc quan trọng trong tô chức bộ máy quản trị. Sự cân đối cơ cấu tô chức sẽ tạo ra sự ôn định bên vừng trong doanh nghiệp. Linh hoạt Cấu trúc tô chức phải có khả năng thích ứng, đối phó kịp thời với sự thay đồi của môi trường bên ngoài cũng như bên trong doanh nghiệp. Đề thực hiện nguyên tắc này, trong phạm vi tô chức bộ máy, hệ thống tô chức vừa phải bó trí những bộ phận, những cá nhân có chức năng, nhiệm vụ tương đối ôn định, đồng thời cũng có những cá nhân, bộ phận ít ôn định hơn nhằm đáp ứng một cách linh hoạt trong mọi tình huống.
Hiệu quả Hiệu quả phản ánh mối quan hệ giữa kết quả hoạt động mang lại với chỉ phí bỏ ra đề thực hiện công việc đó. Hiệu quả của cấu trúc tô chức bộ máy được thê hiện qua việc cầu trúc tô chức bộ máy phải thoả mãn và thực hiện đúng yêu cầu mục tiêu của doanh nghiệp: chi phí bỏ ra để xây dựng và duy trì hoạt động của bộ máy doanh nghiệp là thấp nhất; số lượng cá nhân, bộ phận, đơn vị và các cấp trong doanh nghiệp phải đảm bảo tô chức hoạt động đạt được kết quả cao. Các mô hình cấu trúc tô chức a. Câu trúc tô chức đơn giản Giám đốc | | \ | Nhân viên Nhân viên Nhân viên Sơ đồ 1.
Mô hình cấu trúc tổ chức đơn giản II Bảng 1. Ưu và nhược điểm của mô hình cấu trúc tổ chức đơn giản Ưu điểm Nhược điểm - Gọn nhẹ, linh hoạt. -_ Mỗi nhà quản trị phải làm nhiều công -_ Chi phí quản lý thấp, có thê mang lại việc khác nhau cùng một lúc nên đòi hỏi nhiều hiệu quả cao. phải có kiến thức toàn điện.
-_ Chế độ trách nhiệm rõ ràng. - _ Tình trạng quá tải đối với cấp quản trị - Kiêm soát và điêu chỉnh dê dàng. khi công việc càng nhiều và quy mô càng lớn. Câu trúc tô chức chức năng Ban giám đôc | | | | | Bộ phận Nhân sự Bộ phận Tài chính Bộ phận Marketing Sơ đồ 1.
Mô hình cấu trúc tổ chức chức năng Bảng 1. Ưu và nhược điểm của mô hình cấu chúc tô chức chức năng Ưu điềm Nhược điểm - Phan anh logic chite nang. - Chỉ có cập quản trị cao nhất mới có - Tuân thủ nguyên tắc chuyên môn hóa trách nhiệm về lợi nhuận. công việc - Tam nhin bi han chế.