đặt vấn đề: có hai hệ thống là giám sát của bên trong bộ máy nhà nước và giám sát bên ngoài bộ máy nhà nước. Từ đó tác giả đã phân tích một số vấn đề lý luận liên quan đến giám sát xã hội: khái niệm, đặc điểm, chủ thể giám sát xã hội đối với quyền lực nhà nước; đồng thời chỉ ra được những bất cập và hạn chế và đề xuất được một số giải pháp bảo đảm giám sát xã hội đối với việc thực hiện quyền lực nhà nước ở Việt Nam. Công trình đã gợi mở cho nghiên cứu sinh cách tiếp cận vấn đề về giám sát của nhân dân đối với CQHCNN ở Việt Nam. Tác giả Nguyễn Chí Dũng trong Luận án tiến sĩ luật học Về cơ chế pháp lý giám sát hoạt động tư pháp ở Việt Nam [18] đã phân tích những vấn đề lý luận về giám sát và cơ chế giám sát quyền lực nhà nước.
Công trình đi sâu phân tích về hoạt động tư pháp và cơ quan tư pháp, đưa ra các khái niệm giám sát hoạt động tư pháp, nghiên cứu kinh nghiệm một số nước về giám sát hoạt động tư pháp và kinh nghiệm vận dụng cho Việt Nam. Công trình có giá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh hướng nghiên cứu và xây dựng các khái niệm về giám sát, giám sát của nhân dân, pháp luật về giám sát của nhân dân đối với CQHCNN. Nghiên cứu sinh Nguyễn Huy Phượng trong đề tài luận án tiến sĩ luật học Giám sát xã hội đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam [68] đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về giám sát của nhà nước giám sát xã hội (giám sát của nhân dân) đối với quyền lực tư pháp và hoạt động tư pháp; đồng thời, tác giả cũng chỉ rõ thực trạng, những kiến nghị đề xuất những giải pháp nhằm bảo đảm giám sát xã hội đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền. Công trình đã phân tích, luận giải khái niệm, đặc điểm, vai trò và yêu cầu của giám sát xã hội (giám sát nhân dân) đối với hoạt động của các cơ quan nhà nước, những nội dung kiến thức này có giá trị tham khảo lớn cho nghiên cứu sinh khi thực hiện luận án.
16 * Đề tài, hội thảo khoa học Đề tài cấp Bộ Cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện cơ chế bảo đảm sự giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cơ quan tư pháp do PGS,TS Hoàng Thế Liên chủ nhiệm [53], từ góc độ khoa học pháp lý, công trình đã phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn hoàn thiện cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động tư pháp. Kết quả nghiên cứu của đề tài nghiên cứu trực diện, chuyên sâu về các hoạt động của cơ quan tư pháp; luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm sự giám sát của nhân dân đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp. Đặc biệt công trình đã phân tích và luận giải khái niệm, đặc điểm các hình thức giám sát của nhân dân và cơ chế giám sát của nhân dân đối với cơ quan tư pháp. Tiếp cận từ góc độ này, công trình có giá trị tham khảo lớn cho nghiên cứu sinh khi thực hiện đề tài hoàn thiện pháp luật về giám sát của nhân dân đối với CQHCNN ở Việt Nam hiện nay.10: “Mô hình tổ chức và hoạt động của Hệ thống chính trị ở một số nước trên thế giới” do PGS,TS Tô Huy Rứa chủ nhiệm [70] đã nghiên cứu những vấn đề lý luận về giám sát quyền lực nhà nước.
Các tác giả khẳng định nhân dân ủy quyền cho nhà nước thực hiện quyền lực nhà nước do vậy quyền lực nhà nước cần được giám sát. Công trình phân tích ở góc độ lý luận về sự cần thiết phải thực hiện việc giám sát quyền lực nhà nước. Mặc dầu chưa đi sâu nghiên cứu các hình thức giám sát bên ngoài đối với bộ máy nhà nước như giám sát của các tổ chức xã hội, giám sát của các cơ quan báo chí, phương tiện truyền thông, giám sát của cá nhân công dân đối với Nhà nước nhưng từ góc độ lý luận công trình có giá trị tham khảo tố cho nghiên cứu sinh khi luận giải các hình thức (chủ thể) giám sát đối với việc thực hiện quyền lực nhà nước. Tại Hội thảo khoa học“Sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội trong công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật” do Bộ Tư pháp tổ chức với sự hỗ trợ của Viện Konrad Adenauer Stiftung, Cộng hòa Liên bang Đức [11], các nhà khoa học đã thảo luận những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến vai trò, sự tham gia của MTTQ Việt 17 Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội trong việc giám sát thi hành pháp luật.
Đặc biệt trong bối cảnh Bộ Chính trị vừa ban hành Quyết định số 217-QĐ/TW về Ban hành quy chế “Giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị-xã hội” và Quyết định số 218- QĐ/TW quy định “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền”. Hiến pháp 2013 đã bổ sung chức năng cho MTTQ Việt Nam thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Những kết nghiên cứu của các nhà khoa học tại Hội thảo có giá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giám sát của nhân dân đối với CQHCNN cả nội dung và hình thức. Các công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến hoàn thiện pháp luật về giám sát của nhân dân đối với cơ quan hành chính nhà nước * Sách Quyền giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội đối với cán bộ, công chức, đảng viên và bộ máy nhà nước [69] do Nxb Văn hóa - Thông tin ấn hành, Hà Nội, gồm có ba phần: phần thứ nhất tập hợp một số bài viết, bài nói về quyền kiểm tra, giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội đối với cán bộ, công chức, đảng viên và bộ máy nhà nước; phần thứ hai tập hợp và phân tích đường lối, chủ trương của Đảng về thực hiện quyền kiểm tra, giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội đối với cán bộ, công chức, đảng viên; phần thứ ba tập hợp một số văn bản pháp luật hiện hành về thực hiện quyền kiểm tra, giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội đối với cán bộ, công chức, đảng viên và bộ máy nhà nước.
Công trình là tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu sinh khi thực hiện đề tài luận án. Trong sách Mô hình tổ chức và hoạt động của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Đào Trí Úc (chủ biên) [89] đã phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về nhà nước pháp quyền XHCN trong đó đặt ra yêu cầu cần phải giám sát nhà nước từ phía nhân dân. Nhóm tác giả đã đề xuất mô hình kiểm tra, giám sát xã hội đối với việc thực hiện quyền lực nhà nước, các thiết chế thực hiện quyền đối với hoạt động của bộ máy nhà nước là kiểm tra của Đảng, 18 giám sát của MTTQ và các tổ chức thành viên, TTND, và công dân đối với bộ máy nhà nước nhà nước nói chung và CQHCNN nói riêng. Công trình gợi mở cho nghiên cứu sinh trong việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giám sát của nhân dân đối với CQHCNN ở Việt Nam hiện trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.
Cơ chế giám sát của nhân dân đối với bộ máy Đảng và Nhà nước - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của tác giả Đào Trí Úc (chủ biên) [90], xuất phát từ yêu cầu đổi mới, tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính trị ở Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trước yêu cầu hội nhập quốc tế công trình đi sâu phân tích thực trạng hoạt động giám sát của nhân dân (giám sát của MTTQ Việt Nam, của các tổ chức thành viên của Mặt trận, giám sát của cơ quan báo chí, giám sát trực tiếp của cá nhân công dân qua việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở). Công trình luận giải các yêu cầu, mục tiêu bảo đảm sự giám sát của nhân dân đối với bộ máy Đảng và Nhà nước trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN. Đồng thời, các tác giả đề xuất những quan điểm và giải pháp hoàn thiện cơ chế giám sát của nhân dân đối với bộ máy Đảng và Nhà nước trong đó có những giải pháp hoàn thiện pháp luật về giám sát của nhân dân đối với CQHCNN. Những kết luận khoa học trong công trình có giá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh khi thực hiện đề tài luận án.
GS,TS Trần Ngọc Đường trong sách Phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực với việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992 [31] đã phân tích thực trạng thực hiện sự phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực nhà nước theo Hiến pháp năm 1992. Trên cơ sở đó tác giả đề ra phương hướng và giải pháp tiếp tục hoàn thiện việc phân công, phối hợp và kiểm soát việc thực hiện quyền lực giữa nhà nước và công dân. Tác giả khẳng định nhân dân với tư cách là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước nên nhân dân có quyền quyết định việc phân công, phối hợp và kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước. Đặc biệt, công trình khẳng định hoạt động giám sát của nhân dân đối với cơ quan nhà nước trong đó có cơ quan hành pháp thông qua ba thiết chế: Cá nhân công dân, MTTQ và các tổ chức thành viên, Ban TTND.