TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HANH CHÍNH NHÀ NƯỚC TRUNG TAM NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC BO MAY NHÀ NƯỚC RE HỘI THẢO KHOA HỌC HÀ NỘI -2001 1 Mục Lục “Cải cách bộ máy Nhà nước góp phén thực hiện mục tiêu công nghiệp. hoá, hiện đại hoá đất nước” Phản L 'Về tổ chức bộ máy nhà nước 11-27 1. Nguyễn Dang Dung Hiến pháp và vấn để tổ chức bộ máy Nhà nước trl-8 2. Vũ Hồng Anh "Tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước ở các nước trên thế gií vào việc đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước ta wong giai đoạn hiện nay.
Nguyễn Van Dong Vai suy nghĩ về hoàn thiện bộ máy Nhà nước và hé thống pháp luật trong điều kiện xáy dung và phát triển nén kinh tế tri thức. Bài Xuân Đức Môi số hướng cơ bản sửa đổi Hiển pháp 1992 vé tổ chức bộ máy Nhà nước. Phan II 'Vẻ to chức và hoạt động của Quốc hội 28-31 5. Thái Vinh Tháng Một số ý kiến vé đổi mới tổ chức và hoại động cid các cơ quan quyền lực Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay 28-31 Phan I Vẻ tổ chức và hoạt dong của Chính phủ tr.TS, Lê Minh Tâm Quyền hành pháp và chức nang của quyền hành pháp, tr32- 39 7.
Trần Minh Hương “Suy nghĩ về hoàn thiện bộ máy hành chính Nhà nước. Nguyễn Thị Hỏi Bàn về vấn để đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phù 58-68 9. GV, Nguyễn Phúc Thành Luận bàn một số nguyên tắc về tổ chức thực hiện quyền hành pháp góp phân tiếp tục vào việc đổi mới hoạt động của bộ máy Nhà nước nói chưng, bộ máy hành chính Nhà nước nói riêng tr69-T1 Phần IV. Vé tổ chức và hoạt động eda các cơ quan tư pháp 78-92 10 ‘ThS, Hoang Van Sao Ban về tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp W781 11.
Đỉnh Van Quế Đổi mới tổ chức và hoạt động của Toà án nhân đản 82-88 12. Phạm Thị Tình Bồ nhiệm thẩm phán - yêu cầu và kiến nghị tr, 89-92 PhánV + Vé tổ chức và hoạt động của cơ quan chính quyền địa phương 11. Lê Vương Long Viin dé cũng cố và mở rộng dân chủ cơ sở ở nước ta hiện nay 93-99) 1 HIẾN PHÁP VÀ VẤN ĐỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC PGS. Nguyễn Đăng Dung Đại học quốc gia Hà Nội Hiến pháp cổ đối wong điều chỉnh ở nghĩa hẹp là qui định chế độ chính tr, Chính tri theo nghĩã cổ của Hy lạp - Politic có nghĩa là công việc Nhà nước.
Hay nói một cách khác hơn, Hiến pháp có đối tượng diều chỉnh là việc quy định chế dd Nhà nước trong thời kỳ dân chủ. Điều có nghĩa là Hiến pháp được sinh ra trong cách mạng dân chủ tư sản, trở thành văn bản quy định, chế độ Nhà nước thuộc về nhân dân , Nhà nước xét về mat cơ cấu bao gồm các cơ quan Nhà nước hợp thành bộ máy Nhà nước, vì vậy chế độ Nhà nước là chế độ được hình thành từ những hoạt động của các cơ quan thuộc bộ máy Nhà nước. Vì vậy, Hiến pháp có trách nhiệm phải quy định về tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, hay nói một cách khác dõi tượng điều chỉnh của Luật hiến pháp là việc tổ chức bộ máy Nhà nước, lầm cho bộ máy đồ luôn thuộc về nhân dan „ Vay thì, những vain đẻ gì thuộc về 16 chức bộ máy nhà nước cẩn phải được điểu chính bằng hiển pháp? Bởi ngoài việc tổ:chức bộ máy Nhà nước Hiến pháp còn phải điều chỉnh nhiều vấn để khác nữa có tính chất quyết định đến chế độ chính trị dan chủ, Dân chủ tức là quyền lực Nhà nước thuộc vẻ nhân dân. Từ đây có thể suy ra rằng, các cơ quan thuộc bộ máy Nhà nước phải được tổ chức và hoạt động như thế nào đấy để quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân.
Trước hết, Hiến pháp phái quy định một cách trực tiếp hoặc bảng phương pháp gián tiếp thông qua việc tổ chức và hoạt động cửa các cơ quan hợp thành bộ à nước , bản chất của nhà nước, bing các cách sau: ther ni, n true tiếp thực hiện quyển lực Nhà nước; rhứ ñai, nhân dan gián tiếp thực hiện quyền lực Nhà nước thông qua các cơ quan đại điện: hi ha, nhân dân thực hiện quyền kiểm. tra giám sát đổi với các cơ quan Nhà nước đã được nhân dan uỷ quyền thực hiện cáccông việc thuộc quyền lực của Nhà nước Trong cơ cấu tổ chức Nhà nước hiện nay, việc nhân dân gián tiếp thực hiện quyền lực Nhà nước bằng cách thông qua các cơ quan đại điện do nhân dân trực tiếp bầu vẫn đồng một vị trí quan trọng. Thông qua các cơ quan đại diện này ma nhân dân kiểm soát hoạt động của toàn bộ bộ máy Nhà nước, Vì vậy ngoài việc quy định việc nhân dan trự tiếp bẩu ra các cơ quan thuộc bộ máy nhà nước, Hiến pháp thành văn của mỗi quốc gia còn dành rất nhiều quy định để điều chỉnh việc tổ chức và hoạt động của các cơ quan thuộc bộ máy Nhà nước, sao cho hoạt động của Nhà nước luôn luôn thuộc vẻ nhân din, Vé phương diện bộ máy Nhà nước, Hiến pháp cồn quy định các nguyên lắc chúng của việc tổ chức và hoạt dong của bộ máy Nhà nước, Ví dụ như nguyên tắc tập trung dan chủ, nguyên tác pháp chế xã hội chủ nghĩa, nguyên tác bình đẳng giữa các dân tộc, nguyên tắc công khai, nguyên tắc dân chủ, Những nguyên tắc này “Kỹ vết Hội Hảo Khoa học. Khoa Hành thính Nhà nưết Trường Đại hoe Luật Hà nội 2 7 có thể được liệt kê cụ thể trong các quy định của Hiến pháp, hoặc có thé không liệt kê, mà gián tiếp thông qua các quy định của Hiến pháp.
Những nguyễn tắc tổ chức hoạt động bộ máy Nhà nước trên thường là những nguyên tắc chính diện, mà chưa có những nguyên tắc phản điện. Nếu như những nguyên tic chính điện, ví dụ, nguyên tắc tập trung din chủ thể hiện một tư tưởng chi đạo, thì nguyên tic phi tập trung hoá cũng không kém là một tư tưởng chỉ đạo. Vì lẽ để khắc phục những yếu điểm trong hoạt động và t6 chức bộ máy hiện nay, nên chang có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp, Hiển pháp phải có những quy phạm thé hiện nguyên tắc chống cơ chế tập trùng bao cấp đối với tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, Hiến pháp với đối tượng điều chỉnh ở nghĩa hẹp chỉ quy dinh chế độ chính trị, nội dung của nó quy định những cơ cấu có liên quan đến chủ quyển của qu gia, và mối quan hệ giữa Nhà nước nói chung với nhân dan, Do vậy, về nguyên tic, Hiển pháp không thể quy định tất cả việc tổ chức và hoạt động của các cơ quan trong hệ thong bộ máy Nhà nước, mà chỉ tap trung vào các cơ quan nhà nước ở trung ương: lập pháp, hành pháp và tư pháp. Chính vi Ig đó trong khoa học pháp lý của thể giới tư sản có người định nghĩa Hiến pháplà van bản phan chia quyển lực Hay nói một cách khác ở đâu khong có phân quyển thì ở đó không có Hiến pháp.
Mặc dit không tuân theo nguyên túcphân quyền, nhưng những quy định trong Hiển pháp của Việt Nam chúng ta không thể không phân định rạch ròi giữa lập pháp. hành pháp và tư pháp" Một bộ máy Nhà nước tốt không chỉ biết đảm nhiệm các công việc được phân công của mình mà còn phải trù liệu trước và ngăn ngừa trước những hậu quả xâu có thé xy ra trong hoạt động điều hành và quản lý đất nước, Một bản Hiển pháp tốt không chỉ hướng những qui định của mình vào những mặt tốt của bộ máy Nhà nước, mà còn tính đến việc hạn chế những mặt yếu của nó. Hiển pháp là đạo luật quy định việc con người phải quản lý con người. Vì vậy một bản Hiến pháp tốt khi và chỉ khi các quy định của nó phản ánh được hết các bản tính vốn có của con người, cho dù họ là "thân hào hay là chí sỹ”.
Ở trạng thái hoàn thiện nhất con người luôn có lý trí, có kỷ luật. có công bảng và cả lòng vị tha, nhưng trạng ở thái bị tổn thương con người cũng có những đam mê, không dùng thứ và cả lòng tham lam Điều đó cũng là lẽ dương nhiên, vì con người không phải là những thiên thản. Nếu như con người chúng ta là những thiên thần, thì khỏi cần đến bộ máy Nhà nước, Kin bản van phải quy định những cung cách tổ chức và hoạt động của nó (Hiến pháp), và điều ngược lại nếu Chính phủ lai là thân thánh, thì cũng không cin phải quy định các cách thức phải hoạt động theo một thể thức nhất định` được quy định trong một bản hiến van , mà chúng dang phải suy nghĩ để sia đổi.` Vi vậy, bản Hiến pháp ngoài việc quy định cách thức tổ chức và hoạt động cửa bộ máy Nhà nước, còn phải quy định củ cách thức phải quản lý lấy chính bản than bộ máy Nhà nước, tức là phải có những quy din kiểm tra giữa các cơ quan của Nhà nước với nhau, Ngoài việc cần phải quy định rạch rồi giữa các cơ quan Nhà nước về chức năng nhiệm vụ, cần có những quy định làm cho các cơ quan Nhà nước thông qua các nhân viên thừa hành nhiệm vụ được các cơ quan Nhà nước uỷ quyền luôn luôn giữ được phẩm chất trong sạch khi thi hành nhiệm vụ. tránh mọi Kỹ xấu Hội tháo khoa học.
Khoa Hak chính Nhà nước Trường Đại lọc Luật Hà nội 3 ề hành vi cám dỗ có thể xảy ra. Hay nói một cách khác, trong hiến văn cần có những quy định phòng chống các hiện tượng tham những, hay vì quá đam mê quyển lực, hoặc do nhận thức không đẩy đủ mà gây tổn thất cho Nhà nước, ảnh hưởng đến nguyên tắc quyền lực của nhà nước luôn luôn thuộc vẻ nhân dân. Đó là những quy th tạo nên cơ chế tự kiểm tra lẫn nhau giữa các cơ quan Nhà nước, không phải thụ động chờ đến lúc những người thi hành công vụ bị buộc phải đưa đến vòng xét xử của các cơ quan tài phần. Cách kiểm tra này được gọi là kiểm tra từ bên trong, Cách này tạo ra một cơ chế kiểm tra, giám sát lẫn nhau giữa các cơ quan nhà nước, “Cách kiểm tra bên trong này có hiệu quả hơn cách kiểm tra từ bên ngoài.
quy định cách thức tự kiểm tra bên trong cơ cấu của các cơ quan nhà nước góp. phan thể hiện tính chính tri của Hiến pháp.