Nghiên cứu chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài của Đảng bộ TP.HCM hiện nay

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích xây dựng và thực hiện chính sách thu hút trọng dụng nhân tài của đảng bộ thành phố hồ chí minh hiện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Phạm Đình Lương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Tô Xuân Sinh
• Trường học: Học viện Chính trị
• Chuyên ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước
• Đề tài: Chính Sách Thu Hút Nhân Tài Tại TP.HCM: Nghiên Cứu Và Thực Hiện
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THỰC TIỄN XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH THU HÚT, TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh
• 1.2. Thực trạng xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG HƯỚNG YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH THU HÚT, TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
• 2.1. Những yếu tố tác động, phương hướng, yêu cầu xây dựng và thực hiện chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Những giải pháp cơ bản xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Một số vấn đề lý luận về xây dựng và thực hiện chính sách thu hút trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh

Chính sách thu hút nhân tài tại TP.HCM là một trong những yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của thành phố. Để thực hiện chính sách này, cần có sự hiểu biết sâu sắc về khái niệm nhân tài và các yếu tố tác động đến việc thu hút nhân tài. Nhân tài không chỉ là những người có trình độ chuyên môn cao mà còn là những cá nhân có khả năng lãnh đạo, sáng tạo và cống hiến cho sự phát triển của xã hội. Chính sách thu hút nhân tài cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc như công bằng, minh bạch và hiệu quả. Việc thực hiện chính sách này không chỉ giúp TP.HCM nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các cá nhân và tổ chức.

1.1 Quan niệm về nhân tài thu hút trọng dụng nhân tài của Đảng bộ Hồ Chí Minh

Quan niệm về nhân tài trong chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ TP.HCM mang tính lịch sử và gắn liền với sự phát triển của xã hội. Nhân tài được hiểu là những cá nhân có tài năng vượt trội, có khả năng đóng góp lớn cho sự phát triển của đất nước. Đảng bộ TP.HCM đã xác định rõ vai trò của nhân tài trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Chính sách thu hút nhân tài không chỉ dừng lại ở việc tuyển dụng mà còn bao gồm các biện pháp đào tạo, phát triển và đãi ngộ xứng đáng. Điều này giúp tạo ra một môi trường làm việc hấp dẫn, khuyến khích nhân tài cống hiến và gắn bó lâu dài với thành phố.

1.2 Thực trạng xây dựng và thực hiện chính sách thu hút trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh

Thực trạng xây dựng và thực hiện chính sách thu hút nhân tài tại TP.HCM hiện nay cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng còn tồn tại nhiều hạn chế. Mặc dù đã có nhiều chủ trương, nghị quyết được ban hành, nhưng việc triển khai thực hiện vẫn chưa đồng bộ và hiệu quả. Nhiều nhân tài vẫn lựa chọn ra nước ngoài hoặc các tỉnh thành khác để phát triển sự nghiệp. Nguyên nhân chủ yếu là do chính sách đãi ngộ chưa thực sự hấp dẫn, môi trường làm việc còn nhiều bất cập. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao sức hấp dẫn của TP.HCM đối với nhân tài, từ đó góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố.

II. Phương hướng yêu cầu và những giải pháp cơ bản xây dựng và thực hiện chính sách thu hút trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Để xây dựng và thực hiện hiệu quả chính sách thu hút nhân tài, TP.HCM cần xác định rõ phương hướng và yêu cầu cụ thể. Một trong những yêu cầu quan trọng là phải tạo ra môi trường làm việc thuận lợi, khuyến khích sự sáng tạo và cống hiến của nhân tài. Đồng thời, cần có các chính sách đãi ngộ hợp lý, phù hợp với năng lực và đóng góp của từng cá nhân. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cũng cần được chú trọng, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng cho nhân tài. Ngoài ra, việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo và phát triển nhân tài cũng là một giải pháp quan trọng, giúp TP.HCM tiếp cận với các xu hướng và công nghệ mới.

2.1 Những yếu tố tác động phương hướng yêu cầu xây dựng và thực hiện chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh

Các yếu tố tác động đến chính sách thu hút nhân tài bao gồm tình hình kinh tế, xã hội, và nhu cầu phát triển của thành phố. Để xây dựng và thực hiện chính sách hiệu quả, cần xác định rõ các mục tiêu cụ thể, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp. Phương hướng chính là tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân tài. Yêu cầu đặt ra là phải đảm bảo tính minh bạch trong tuyển dụng và đãi ngộ, từ đó tạo niềm tin cho nhân tài khi quyết định gắn bó với TP.HCM.

2.2 Những giải pháp cơ bản xây dựng và thực hiện chính sách thu hút trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Để thực hiện hiệu quả chính sách thu hút nhân tài, TP.HCM cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trước hết, cần cải cách quy trình tuyển dụng, đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Thứ hai, cần xây dựng các chương trình đào tạo và phát triển nhân tài, giúp họ nâng cao kỹ năng và chuyên môn. Thứ ba, cần có các chính sách đãi ngộ hấp dẫn, bao gồm lương thưởng, phúc lợi và cơ hội thăng tiến. Cuối cùng, việc tăng cường hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng sẽ giúp TP.HCM thu hút được nhiều nhân tài hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh (TP. HCM) là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ lớn nhất Việt Nam với dân số khoảng 7,86 triệu người (điều tra năm 2009) và diện tích tự nhiên 2.095,55 km². Với vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP. HCM đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, việc xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài trở thành yếu tố quyết định để phát triển bền vững thành phố.

Nghiên cứu tập trung làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ TP. HCM từ năm 2001 đến nay. Mục tiêu cụ thể là đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân hạn chế, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả chính sách này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, các sở ngành, quận huyện, doanh nghiệp và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn TP. HCM.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp lãnh đạo thành phố xây dựng chính sách nhân sự phù hợp, phát huy tối đa nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng. Đồng thời, luận văn cũng là tài liệu tham khảo quan trọng cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, Nhà nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là quan điểm về cán bộ và công tác cán bộ. Các lý thuyết về quản trị nguồn nhân lực, tâm lý học lao động và lãnh đạo quản lý cũng được vận dụng để phân tích chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào các khái niệm chính:

• Nhân tài: Người có năng lực chuyên môn xuất sắc, phẩm chất đạo đức tốt, có đóng góp to lớn cho xã hội.
• Thu hút nhân tài: Quá trình phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, vận động nhân tài trong và ngoài nước về làm việc tại TP. HCM.
• Trọng dụng nhân tài: Sử dụng đúng người, đúng việc, đãi ngộ xứng đáng để phát huy tối đa năng lực và cống hiến của nhân tài.
• Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài: Tập hợp các chủ trương, quy định, biện pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn, bao gồm:

• Phân tích - tổng hợp: Đánh giá các tài liệu, văn bản pháp luật, chính sách liên quan.
• Lôgíc - lịch sử: Xem xét quá trình phát triển chính sách thu hút nhân tài tại TP. HCM.
• Điều tra, khảo sát: Thu thập ý kiến của cán bộ, công chức, viên chức tại các sở ngành, quận huyện, đơn vị sự nghiệp công lập.
• So sánh: Đối chiếu chính sách của TP. HCM với các địa phương khác và kinh nghiệm quốc tế.
• Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến các nhà quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng Đảng và quản lý nhân sự.

Nguồn dữ liệu chính gồm các văn bản pháp luật, nghị quyết của Đảng bộ TP. HCM, báo cáo của các sở ngành, kết quả khảo sát thực tế và số liệu thống kê từ năm 2001 đến nay. Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm cán bộ, công chức, viên chức được chọn theo phương pháp phiếu trung cầu ý kiến nhằm đảm bảo tính đại diện và khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức và trách nhiệm của chủ thể được nâng cao
   Thành ủy và UBND TP. HCM đã ban hành 9 văn bản lãnh đạo và 23 quyết định triển khai chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài từ năm 2001 đến 2014. Các chương trình đào tạo 300 thạc sĩ - tiến sĩ (2001-2005) và 500 thạc sĩ - tiến sĩ (2006-2011) đã đào tạo tổng cộng 642 học viên, đạt 84,36% kế hoạch. Số lượng nhân tài có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ trong bộ máy chính quyền tăng lần lượt 13,07% và 12,62% so với năm 2011.

2. Nguồn nhân tài được phát hiện và quy hoạch bài bản
   Giai đoạn 2001-2011, TP. HCM đã quy hoạch 1.287 cán bộ trẻ, trong đó có 882 cán bộ công chức và 405 sinh viên xuất sắc. Việc phát hiện nguồn nhân tài tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, khoa học công nghệ, y dược, thương mại quốc tế, tài chính ngân hàng, công nghệ sinh học… Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng chính sách đào tạo và thu hút nhân tài phù hợp.

3. Chính sách đào tạo và sử dụng nhân tài có bước tiến đáng kể
   Trong giai đoạn 2001-2011, thành phố tổ chức 245 lớp đào tạo với hơn 10.000 cán bộ tham gia, bao gồm các chuyên ngành lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và an ninh quốc phòng. Sau đào tạo, 400 học viên được bố trí công tác phù hợp, trong đó 133 người được bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo lần đầu. Tỷ lệ cán bộ trẻ được bổ nhiệm cấp trưởng, phó phòng sở ngành đạt 262 người, góp phần trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo.

4. Nhân tài đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội
   GDP bình quân đầu người của TP. HCM đạt 3.268 USD, tốc độ tăng trưởng bình quân 12,85%/năm. Năng suất lao động tăng 55,45% giai đoạn 2000-2009, đạt 36,7 triệu đồng/người (giá cố định 1994). Tỷ lệ hộ nghèo giảm dưới 2%, số việc làm mới tạo ra hơn 119.000 chỗ. Các nhân tài đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và quản lý đô thị.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy TP. HCM đã có những bước tiến quan trọng trong xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Việc ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, chương trình đào tạo bài bản và quy hoạch nguồn nhân tài có hệ thống là điểm mạnh nổi bật.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như nhận thức chưa đồng đều ở một số cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ quản lý; quy trình tuyển chọn nhân tài còn mang tính truyền thống, chưa đổi mới phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực; chính sách đãi ngộ chưa tạo được sức hấp dẫn mạnh mẽ so với các địa phương và doanh nghiệp tư nhân. Những hạn chế này làm giảm hiệu quả thu hút và giữ chân nhân tài, gây ra hiện tượng “chảy máu chất xám” và khó phát huy tối đa năng lực của đội ngũ nhân tài.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, TP. HCM cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng đồng bộ, hiện đại, linh hoạt, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và kinh tế tri thức. Việc sử dụng biểu đồ so sánh tỷ lệ nhân tài theo trình độ học vấn qua các năm, bảng thống kê số lượng cán bộ trẻ được bổ nhiệm, cũng như biểu đồ tăng trưởng GDP và năng suất lao động sẽ minh họa rõ nét hiệu quả chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức
   Thực hiện thường xuyên, sâu rộng công tác tuyên truyền về vai trò, tầm quan trọng của chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đến toàn bộ cán bộ, đảng viên và nhân dân. Mục tiêu nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành trong vòng 1-2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Thành ủy, Ban Tuyên giáo, các tổ chức chính trị - xã hội.

2. Hoàn thiện tiêu chuẩn, quy trình tuyển chọn nhân tài
   Xây dựng và ban hành quy định thống nhất về tiêu chuẩn nguồn nhân tài, đổi mới phương thức tuyển chọn theo hướng đánh giá toàn diện năng lực chuyên môn, năng khiếu, phẩm chất đạo đức. Thời gian thực hiện 1 năm, chủ thể: Sở Nội vụ, Ban Tổ chức Thành ủy.

3. Đa dạng hóa hình thức đào tạo, bồi dưỡng nhân tài
   Phát triển các chương trình đào tạo trong nước và quốc tế, kết hợp đào tạo chuyên sâu và bồi dưỡng kỹ năng mềm, quản lý. Tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Thời gian triển khai 3-5 năm, chủ thể: Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học.

4. Xây dựng chính sách đãi ngộ linh hoạt, cạnh tranh
   Cải thiện chế độ tiền lương, phụ cấp, thưởng, tạo điều kiện làm việc và cơ hội thăng tiến tương xứng với năng lực và đóng góp của nhân tài. Áp dụng cơ chế ưu đãi đặc thù cho nhân tài từ nước ngoài và các lĩnh vực trọng điểm. Thời gian thực hiện 2 năm, chủ thể: UBND TP. HCM, Sở Tài chính.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành và giám sát thực hiện
   Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các sở ngành, quận huyện, doanh nghiệp và tổ chức chính trị - xã hội trong công tác thu hút, trọng dụng nhân tài. Xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá hiệu quả chính sách định kỳ. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể: Ban Tổ chức Thành ủy, Sở Nội vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo Đảng bộ và chính quyền TP. HCM
   Giúp hoạch định chính sách nhân sự, nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng nhân tài phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

2. Các cơ quan quản lý nhân sự, tổ chức cán bộ
   Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng tiêu chuẩn, quy trình tuyển chọn, đào tạo và đãi ngộ nhân tài phù hợp với đặc thù địa phương.

3. Các trường đại học, viện nghiên cứu
   Làm tài liệu tham khảo trong đào tạo, nghiên cứu về quản trị nguồn nhân lực, xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước.

4. Doanh nghiệp và tổ chức xã hội
   Hiểu rõ vai trò của chính sách thu hút nhân tài trong phát triển bền vững, từ đó phối hợp hiệu quả với chính quyền trong việc thu hút và giữ chân nhân tài.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân tài được định nghĩa như thế nào trong chính sách của TP. HCM?
   Nhân tài là người có năng lực chuyên môn xuất sắc, phẩm chất đạo đức tốt, có đóng góp to lớn cho xã hội, được công nhận bởi các cơ quan có thẩm quyền.

2. Phương pháp tuyển chọn nhân tài hiện nay có điểm gì cần cải tiến?
   Phương pháp chủ yếu là thi tuyển, xét tuyển và phỏng vấn, chưa đánh giá đầy đủ năng khiếu, tố chất bẩm sinh và thiên hướng cá nhân, cần đổi mới theo hướng toàn diện hơn.

3. Chính sách đãi ngộ nhân tài của TP. HCM hiện có những ưu điểm gì?
   Chính sách đãi ngộ bao gồm tạo điều kiện làm việc, phụ cấp, trợ cấp, cơ hội thăng tiến và môi trường làm việc thuận lợi, góp phần giữ chân nhân tài.

4. Những khó khăn chính trong việc thu hút nhân tài từ nước ngoài là gì?
   Khó khăn gồm thủ tục hành chính phức tạp, chính sách đãi ngộ chưa đủ cạnh tranh, thiếu cơ chế linh hoạt phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài?
   Cần tăng cường tuyên truyền, hoàn thiện tiêu chuẩn tuyển chọn, đa dạng hóa đào tạo, cải thiện đãi ngộ và tăng cường phối hợp liên ngành, giám sát thực hiện chính sách.

Kết luận

• TP. HCM đã có bước tiến quan trọng trong xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển kinh tế - xã hội.
• Nguồn nhân tài được phát hiện, quy hoạch và đào tạo bài bản, số lượng và chất lượng nhân tài ngày càng tăng, đóng góp tích cực vào sự phát triển của thành phố.
• Một số hạn chế còn tồn tại như nhận thức chưa đồng đều, quy trình tuyển chọn và chính sách đãi ngộ chưa thực sự linh hoạt, chưa tạo sức hấp dẫn mạnh mẽ.
• Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng đồng bộ, hiện đại, linh hoạt, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và kinh tế tri thức.
• Đề nghị các cấp lãnh đạo, cơ quan quản lý và tổ chức liên quan triển khai các giải pháp cụ thể trong 1-5 năm tới để nâng cao hiệu quả thu hút và trọng dụng nhân tài, góp phần xây dựng TP. HCM trở thành trung tâm kinh tế - văn hóa - khoa học công nghệ hàng đầu khu vực.

Các cơ quan chức năng cần khẩn trương xây dựng tiêu chuẩn nhân tài, đổi mới quy trình tuyển chọn, hoàn thiện chính sách đãi ngộ và tăng cường phối hợp liên ngành để thực hiện hiệu quả các đề xuất trên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, 2 chƣơng (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, các công trình của tác giả đã công bố có liên quan đến đề tài Luan van 11 Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH THU HÚT, TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 1. Một số vấn đề lý luận về xây dựng và thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh 1. Quan niệm về nhân tài, thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ Hồ Chí Minh * Một số đặc điểm của thành phố Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh là vùng tiếp nối giữa Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, có tọa độ địa lý 10010’-10038’ Bắc và 106022’-106054’ Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Bình Dƣơng, Tây Bắc giáp tỉnh Tây Ninh, Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Đồng Nai, Đông Nam giáp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và một phần giáp với Biển đông, bờ biển dài 15 km [75, tr 25].

Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long, địa hình TP. HCM thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Đông sang Tây, trung bình từ 10-25m so với mặt nƣớc biển. Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong vùng có khí hậu nhiệt đới gió mùa mang tính chất xích đạo với 2 mùa rõ rệt, mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ cao đều trong năm và ít thay đổi, trung bình cả năm khoảng 28,6oC; chênh lệch nhiệt độ giữa tháng nóng nhất và tháng lạnh nhất khoảng 4oC [75, tr 26].

Thành phố Hồ Chí Minh nằm ở hạ lƣu hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn. HCM có hệ thống sông ngòi rất đa dạng, sông Đồng Nai trở thành nguồn nƣớc ngọt chính của thành phố. Thành phố Hồ Chí Minh là một trong hai thành phố lớn nhất Việt Nam, có diện tích tự nhiên là 2.095,55 km2 và dân số 7.864 (điều tra dân số Luan van 12 01/04/2009) [29] , mật độ dân cƣ có biến động rất lớn trong những năm qua do tốc độ đô thị hóa nhanh và phân bố không đồng đều giữa các quận, huyện, có những nơi trên 40.000 ngƣời/km2 (nội thành), nhƣng cũng có nơi 100 ngƣời/km2 (huyện Nhà Bè, huyện Cần Giờ) [73]. Thành phố có 18 Sở, 19 quận, 05 huyện và 322 xã, phƣờng, thị trấn với 100.558 công chức, viên chức [PL 13].

Số tổ chức cơ sở đảng 2.325 [PL 5], tổng số đảng viên 171. Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, đầu mối giao lƣu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, động lực có sức thu hút và sức lan tỏa lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị thế chính trị quan trọng của cả nƣớc. * Quan niệm về “nhân tài” trong chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh Quan niệm về nhân tài mang tính lịch sử, ở mỗi thời đại khác nhau, gắn với trình độ phát triển của xã hội mà quan niệm nhân tài cũng có sự khác nhau, theo đó tiêu chuẩn của nhân tài cũng khác nhau. Quan niệm về nhân tài còn mang tính giai cấp.

Ở mỗi chế độ xã hội khác nhau thì quan niệm về nhân tài cũng có những điểm khác nhau, tùy thuộc vào quan điểm của giai cấp, nhà nƣớc cầm quyền. Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều quan niệm về nhân tài, mỗi nƣớc đều đƣa ra những tiêu chuẩn nhân tài làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách đào tạo, trọng dụng nhân tài của mình. Ở Việt Nam “nhân tài” là khái niệm đƣợc dùng phổ biến trong đời sống xã hội, trong chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc, trong các công trình nghiên cứu khoa học. Hiểu theo nghĩa chung nhất “nhân tài” là ngƣời là có tài, đức vẹn toàn, tài cao, đức trọng hơn mọi ngƣời, có nhiều cống hiến cho đất nƣớc trên các lĩnh vực, để lại những dấu ấn quan trọng, đƣợc lịch sử ghi danh.

Nhân tài là một nhân cách hoàn chỉnh đƣợc các thế hệ học tập và noi theo cả về tài và đức. Tuy nhiên, khái niệm “nhân tài” Luan van 13 đƣợc hiểu với một số cấp độ khác nhau. Có nhân tài trên một lĩnh vực, một ngành khoa học, có nhân tài trên nhiều lĩnh vực, có nhân tài ở tầm quốc gia, của một đất nƣớc, có nhân tài ở tầm thế giới. Vì vậy, tiêu chuẩn “nhân tài” ở mỗi cấp độ đó không hoàn toàn giống nhau.

Tuy nhiên, khái niệm “nhân tài” dù ở cấp độ nào cùng dùng để chỉ ngƣời có tài, có đức hơn ngƣời, có những cống hiến to lớn, xuất sắc trong một hoặc một số lĩnh vực của xã hội, của một đất nƣớc, đƣợc xã hội thừa nhận, tôn vinh. “Nhân tài” không phải bỗng dƣng xuất hiện, một con ngƣời khi sinh ra không thể đã là nhân tài. Nhân tài bao giờ cũng phải trải qua quá trình học tập, đào tạo, bồi dƣỡng, rèn luyện trong thực tế. Nhân tài phải dựa trên những điều kiện, tiền đề về sinh học (yếu tố bẩm sinh: năng khiếu, tố chất của ngƣời có tài) và những điều kiện, tiền đề xã hội (môi trƣờng xã hội: đƣợc phát hiện, đƣợc tuyển chọn, đào tạo, sử dụng, trọng dụng, tạo điều kiện để nhân tài phát triển, cống hiến).

Vì vậy, để có nhân tài phải có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài để các nhân tài có điều kiện phát triển, cống hiến cho đất nƣớc. Quan niệm “nhân tài” trong chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài của Đảng bộ TP. HCM có nội hàm xác định, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng, đối ngoại… của thành phố, phù hợp điều kiện thực tế trình độ dân trí của đất nƣớc, của TP. Theo đó, điều kiện, tiêu chuẩn của “nhân tài” mà Đảng bộ TP.

HCM xác định trong chính sách thu hút, trọng dụng sẽ cụ thể, thiết thực, không thể đƣa ra những điều kiện, tiêu chuẩn quá cao, mang tầm khu vực, của các nƣớc phát triển, tiêu chuẩn của quốc tế thì sẽ không thể tìm đƣợc “nhân tài” nhƣ mong muốn. Để làm rõ khái niệm nhân tài, cần phân biệt với khái niệm “năng khiếu”, “ngƣời có tài”, “thiên tài”. “Năng khiếu” chỉ khả năng bẩm sinh của một ngƣời về một lĩnh vực hoạt động, một ngành nghề cụ thể. Nếu đƣợc phát hiện, đào tạo thì năng khiếu Luan van 14 đó phát triển, nảy nở giúp cho ngƣời đó phát triển năng lực của mình, có thể trở thành một nhân tài.

Năng khiếu là tố chất ban đầu, hé lộ tài năng của một con ngƣời, nhƣng nếu không đƣợc phát hiện, chăm lo bồi dƣỡng thì năng khiếu đó sẽ bị mai một dần, thậm chí là thui chột hoàn toàn. Vì thế, phát hiện năng khiếu, đào tạo bồi dƣỡng những ngƣời có năng khiếu, nhất là những ngƣời có năng khiếu chuyên biệt là khâu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định sự hình thành và phát triển nhân tài của đất nƣớc. “Người có tài”. Ngƣời có tài là ngƣời có khả năng nổi trội, vƣợt trội so với mọi ngƣời trong xã hội về một lĩnh vực hay một công việc cụ thể.

Ngƣời có tài là ngƣời có năng lực thực tế, không còn ở dạng tiềm năng mà đã đƣợc xây dựng, phát triển thành năng lực hiện hữu của con ngƣời, họ thể hiện năng lực đó trong thực tế, mang lại hiệu quả cao, đƣợc xã hội thừa nhận và tôn vinh. Những ngƣời có tài chủ yếu đƣợc Nhà nƣớc đào tạo, bồi dƣỡng mà thành, nhƣng cũng có một bộ phận không nhỏ tự học tập, rèn luyện, khẳng định trong cuộc sống mà thành tài. Ngƣời có tài là nguồn để đào tạo, phát triển thành nhân tài. “Thiên tài” là bậc vĩ nhân, là ngƣời có trí tuệ uyên bác, có năng lực xuất chúng, có công lao to lớn tạo ra những bƣớc ngoặt trên con đƣờng phát triển của quốc gia, dân tộc, của nhân loại, trên những lĩnh vực xã hội loài ngƣời.

Thiên tài luôn mang đến những giá trị chung của nhân loại, của thế giới, của quốc gia. Con ngƣời đƣợc thừa nhận là thiên tài bao giờ cũng thuộc về một quốc gia, dân tộc, nhƣng trí tuệ của thiên tài bao giờ cũng là tập hợp, phản ánh tầm cao trí tuệ của nhân loại, của thời đại đƣợc hôi tụ ở con ngƣời thiên tài để phục vụ cho nhân loại. Thiên tài vốn không nhiều, trong mỗi thời đại thƣờng xuất hiện một số thiên tài, những thiên tài gắn tên mình với thời đại, lƣu danh cùng thời đại. Thiên tài là đỉnh cao của nhân tài có vai trò to lớn trong bồi dƣỡng nhân tài của mỗi quốc gia, dân tộc và trên toàn thế giới, qua các thời đại.

Luan van 15 Từ sự phân tích trên, có thể quan niệm: Nhân tài là những người có năng lực đặc biệt xuất sắc, nổi trội trên một số hoặc nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội, có cống hiến to lớn, xuất sắc, đồng thời là người có phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống tốt đáp ứng chuẩn mực, được xã hội thừa nhận và suy tôn. * Những tiền đề, điều kiện hình thành, phát triển nhân tài Nhân tài hình thành và phát triển dựa trên những điều kiện, tiền đề nhất định, bao gồm cả yếu tố sinh học (bẩm sinh) và yếu tố xã hội. Yếu tố sinh học (bẩm sinh) là tiền đề vật chất của sự hình thành, phát triển nhân tài. Những đặc điểm, thuộc tính về mặt cơ thể, hệ thần kinh mang tính bẩm sinh, di truyền.

Nhân tố sinh học không chỉ đóng vai trò đảm bảo sự thích ứng của con ngƣời với môi trƣờng tự nhiên và đáp ứng hoạt động đa dạng phức tạp của con ngƣời, là tiền đề vật chất cho sự hình thành, phát triển nhân tài. Yếu tố xã hội của sự hình thành, phát triển nhân tài. Yếu tố xã hội là môi trƣờng sống của con ngƣời, trong đó nhân tài đƣợc phát hiện, đƣợc đào tạo, bồi dƣỡng, đƣợc đãi ngộ, tạo điều kiện để nhân tài phát triển, cống hiến. Môi trƣờng xã hội để hình thành và phát triển nhân tài còn bao gồm cả quá trình mỗi nhân tài tự tu dƣỡng, rèn luyện, phấn đấu vƣơn lên.

Nhân tố xã hội có ý nghĩa quyết định đến sự hình thành, phát triển nhân cách, hình thành nhân tài. Nhân tài hình thành, phát triển và biểu hiện ra trong quá trình hoạt động thực tiễn.