Chương 1 TONG QUAN 1. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan 1. Các nghiên cứu nước ngoài Có khá nhiều đề tài nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng các sản phẩm Liyue và Yu (2006) nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định đến việc tham gia BHXH của dân cư tự do tại 06 thành phố ở Trung Quốc từ ba nhóm người lao động sống tại khu vực thành phố, làm việc tại doanh nghiệp và lao động tự do. Kết quả tìm ra nhân tô ảnh hưởng đến ý định tham gia BHXH tự nguyện là nhận thức về tính an sinh xã hội khi tham gia BHXH tự nguyện, hiểu biết về BHXH tự nguyện, trong khi đó chính sách xã hội của các thành phố ảnh hưởng đáng ké đến sự tham gia của bảo hiểm xã hội của những lao động tự do.
Min-Sun Horng and Yung-Wang Chang, (2007) được thực hiện từ Đài Loan giúp người nghiên cứu tìm ra nhân tố “Thu nhập” có ảnh hưởng như thế nào đến ý định tham gia BHXH TN. Nghiên cứu này những người có thu nhập càng cao thì họ càng có ý định trong việc tìm kiếm các dịch vụ bảo hiểm như BHXH TN. Pradeep Panda và các cộng sự (2013) đã làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia các chương trình bảo hiểm y tế tự nguyện và bảo hiểm xã hội tại các nước thu nhập thấp và trung bình. Nghiên cứu đã có đóng góp trong việc tổng quan hàng loạt các nghiên cứu đã được tiễn hành trước đây, xây dựng khung phân tích về các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia BHXH va bảo hiểm y tế tự nguyện tại một số quốc gia tiêu biểu.
Tác giả đã sử dụng mô hình hồi quy xác xuất dé xem xét khả năng tham gia của người dân tại các khu vực nghiên cứu. Các yếu tố có ý nghĩa thống kê tác động đến khả năng tham gia đó là: Tuổi; trình độ học vấn; thu nhập; khu vực cư trú; khả năng tiếp cận và sự quan tâm đến tương lai 1. Các nghiên cứu trong nước Nguyễn Quốc Bình (2013) nghiên cứu sự tham gia BHXH tự nguyện của người buôn bán nhỏ lẻ tai tinh Phú Yên. Mẫu gồm 323 người được phỏng van trực tiếp bang bảng câu hỏi điều tra và sử dụng phương pháp phân tích hồi quy dé kiểm định các giả thuyết.
Kết qua chỉ ra mô hình phủ hợp tốt với dữ liệu và ủng hộ các giả thuyết đề xuất. Thái độ, kỳ vọng của gia đình, trách nhiệm đạo lý, kiến thức, cảm nhận rủi ro ảnh hưởng dương đến sự quan tâm tham gia BHXH tự nguyện. Đặc biệt, tuổi va thu nhập được phát hiện có ảnh hưởng phi tuyến bậc hai đối với sự quan tâm tham gia BHXH tự nguyện. Từ đây các giải pháp mở rộng đối tượng tham gia vào loại BHXH này được đề xuất.
Nguyễn Xuân Cường, Nguyễn Xuân Thọ và Hồ Huy Tựu (2014) phân tích nhân tô ảnh hưởng đến sự quan tâm tham gia BHXH tự nguyện của người buôn bán nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Tác giả đã tiến hành khảo cứu các lý thuyết về hành vi người tiêu dùng nói chung như TRA và TPB. Kết quả nghiên cứu xác định 7 biến tác động có ý nghĩa thống kê đến sự quan tâm tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện với tầm quan trọng lần lượt là: Tuyên truyền về bảo hiểm xã hội tự nguyện, Ý thức sức khỏe, Kiến thức về bảo hiểm xã hội tự nguyện, Thái độ, Kỳ vọng gia đình, Trách nhiệm đạo lý và Kiểm soát hành vi. Trương Thi Phượng, Nguyễn Thị Hiền (2013) với nghiên cứu các nhân tổ ảnh hưởng đến quyết định tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của người lao động khu vực phi chính thức tại tỉnh Phú Yên.
Tác giả đã đề xuất mô hình nghiên cứu gồm 6 nhân tố, bao gồm: (1) Nhận thức tính an sinh xã hội của BHXH TN; (2) Thái độ; (3) Ảnh hưởng xã hội; (4) Hiểu biết về BHXH TN; (5) Thu nhập và (6) Truyền thông. Qua khảo sát và xử lý số liệu điều tra với 342 người lao động khu vực phi chính thức lựa chọn ngẫu nhiên theo don vị hành chính tinh Phú Yên, 6 nhân tố này đều tác động một cách có ý nghĩa thống kê đối với biến phụ thuộc. Nguyễn Thị Thúy (2018) đã thực hiện nghiên cứu về phân tích thực trạng tham gia BHXH TN của người lao động tự do tại Việt Nam. Nghiên cứu đã nêu lên những bat cập của chính sách và công tác thực hiện triển khai BHXH TN như: (1) Người lao động tự do có ít thời gian và điều kiện đề tiếp cận văn bản pháp luật; (2) Người lao động tự do có ít thời gian và điều kiện để tiếp cận văn bản pháp luật; (3) Điều kiện kinh tế của đa số lao động tự do còn thấp, trong khi BHXH TN yêu cầu đối tượng phải có mức thu nhập tương đối 6n định và thời gian tham gia dai, sau 20 năm tham gia mới được hưởng chế độ; (4) Mạng lưới đại lý thu BHXH TN còn ít nên chưa thuận tiện cho người lao động tham gia.
Hoàng Thu Thủy và Bùi Hoàng Minh Thư (2018) đã tiến hành nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của nông dân: Trường hợp địa bản tỉnh Phú Yên. Phú Yên nỗi tiếng là tỉnh có nhiều sản phẩm nông nghiệp có thương hiệu, số lao động nông nghiệp chiếm đến 75% dân số trong tỉnh. Tuy nhiên số người tham gia BHXH bắt buộc chỉ 53.260 người chiếm 5,92% dân số của tỉnh và chỉ có 2.375 người tham gia BHXH TN chiếm 0,26% dân số tỉnh, đây chủ yêu là những người đã có thời gian công tác tham gia BHXH bắt buộc muốn đóng thêm đề đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí. Như vậy, còn rất nhiều lao động chưa chủ động tham gia BHXH TN.
Mẫu được khảo sát từ 325 hộ nông dân được phân đều đến 4 địa bàn của tỉnh Phú Yên. Bằng mô hình hồi quy Logit tác giả đã xác định được các nhân tô độc lập anh hưởng đến quyết định tham gia BHXH TN của nông dân trên địa bàn tỉnh Phú Yên đó là các yêu tố nhân khẩu học (tuổi, giới tính, trình độ học van), tuyên truyền về BHXH TN, ý thức sức khỏe, thu nhập, sự am hiểu về BHXH TN, ảnh hưởng của gia đình và xã hội. Với kết quả nghiên cứu, một số hàm ý chính sách được gợi ý nhằm gia tăng quyết định tham gia BHXH TN của nông dân trên địa ban tỉnh Phú Yên, đó là việc đổi mới chất lượng tô chức thực hiện chế độ BHXH TN; nâng cao nhận thức của người dân về sự cần thiết tham gia BHXH TN; hoàn thiện cơ chế chính sách và tăng cường quản lý nhà nước về Bảo hiểm xã hội. Đúc kết các nghiên cứu Qua nghiên cứu cho thay có nhiều nghiên cứu trong nước và quốc tế tiến hành nghiên cứu về các hình thức tham gia bảo hiểm, phát triển BHXH TN nói chung và BHXH TN nói riêng.
Ngoài ra, một số tác giả cũng đã áp dụng mô hình định lượng như phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy Logit, Probit để đi sâu vào nghiên cứu cách thức để mở rộng sự tham gia BHXH TN của người dân thông qua quyết định của họ. Các đề tài nghiên cứu trên đã chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của người dân/người lao động. Các đề tài này sử dụng nhiều biến độc lập khác nhau, các biến cơ bản như là biến nhân khẩu học (tuổi, giới tính, trình độ học vấn) biến về thu nhập, khu vực cư trú, hiểu biết về BHXH TN, sự quan tâm đến tương lai, cảm nhận rủi ro, trách nhiệm đạo lý, ảnh hưởng của gia đình và xã hội. Đây là những biến có sự ảnh hưởng nhất định đến quyết định của người dân, có thể vận dụng một cách có chọn lọc, b6 sung cho phù hợp với mô hình phân tích của nghiên cứu này.
Tổng hợp một số công trình nghiên cứu theo hướng định lượng có liên quan đên đê tài Nhân tố ảnh hưởng Lý “thuyết ân Mô hình xửlýsố Tên tác giả liệu Nhận thức tính an sinh xã hội của BHXH TN j acer Ly thuyêt Lin Li à Hiéu biệt vê BHXH tự nguyện LỎNG 2a ee , , SẠC lựa chọn hợp EFA Zhu Yu Chính sách xã hội lý và TPB (2006) Đặc điểm doanh nghiệp * Đặc điểm cá nhân của NLĐ Tuôi Trình độ học vấn Pradeep Thu nhập Panda và các Khu vực cư trú cộng sự Khả năng tiếp cận (2013) Sự quan tâm đến tương lai THỦ , Min-Sun Giới tính | R â Horng and Trình độ học vân. Xử vu v8 : Logit Yung- Wang Môi trường cu trú ˆ Chang Thu nhập ¬. (2007) Khu vực phát triên Thái độ đôi với việc tham gia Ky vọng của gia đình Lý thuyết Probit Nguyễn Quốc Thu nhập TRA, TPA Bình (2013) Cảm nhận rủi ro Mô hình Nhân tố ảnh hưởng Lý cary nên xử lý số liệu Tên tác giả Trình độ học vân Tuổi Trách nhiệm đạo lý Tudi Giới tinh Hoc van Nguyén Xuan Tuyén truyền về BHXH TN Lý thuyết belt Cuong va Y thức sức khỏe TRA, TPA cộng sự Thu nhập (2013) Sự am hiểu về BHXH TN Ảnh hưởng của gia đình và xã hội Nhận thức tính an sinh xã hội của BHXH TN Truong Thi Thai dg Ly thuyét HPA Phượng, Hiéu biệt về BHXH TN TRA, TPA Nguyên Thị Thu nhập Hiền (2013) Truyền thông Thái độ đối với việc tham gia Thu nhập Lý thuyết về Cảm nhận rủi ro hành vi người EFA Nguyễn Thị Anh hưởng xã hội tiêu dùng, Thúy (2018) Công tác tuyên truyền TRA. TPA Hiểu biết về BHXH Hiéu biết về chính sách BHXH TN eee Y : Hoàng Thu Thái độ đôi với việc tham gia , x Se ae Cam„ nhan rui ro: Tội iinet TRA, TPA EFA ate kẽ - Hoang Minh Thu tuc tham gia BHXH TN Thur (2018) Trach nhiệm đạo lý (Nguồn: Tổng hợp của tác giả, 2023) 1.
Tổng quan về địa bàn nghiên cứu 1.Vi tri địa lý Huyện Vĩnh Hưng nằm về phía tây tỉnh Long An có vị trí địa lý: Phía Đông và Đông Nam giáp thị xã Kiến Tường. Phía Tây Nam Vĩnh Hưng giáp với huyện Tân Hưng. Phía Bắc giáp với tỉnh Svay Riêng (Mỏ Vẹt) của Campuchia. Huyện nằm ở vùng sâu của Đồng Tháp Mười, hàng năm chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt.
Vĩnh Hưng có 45,62 Km đường biên giới giáp Campuchia là nơi vô cùng quan trọng trong việc xây dựng kinh tế kết hợp với củng cố an ninh quốc phòng. Huyện Vĩnh Hưng có 01 thị tran thị tran Vĩnh Hưng và 09 xã.