Luận Văn Thạc Sĩ: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam qua bằng chứng thực nghiệm.

• Tác giả: Lê Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Viết Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài: Bằng Chứng Thực Nghiệm Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.7.1. Ý nghĩa về mặt khoa học
• 1.7.2. Ý nghĩa về mặt thực tiễn
• 1.8. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CỞ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Đặc điểm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.3. Phân loại vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.4. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.4.1. Doanh nghiệp liên doanh
• 2.1.4.2. Hợp đồng hợp tác kinh doanh (Business Co-operation Contract)
• 2.1.4.3. Doanh nghiệp có vốn 100% nước ngoài
• 2.1.4.4. Các hình thức đầu tư vốn FDI khác
• 2.1.4.4.1. BOT (Building Operate Transfer)
• 2.1.4.4.2. Hợp đồng PPP
• 2.1.4.4.3. BTO (Building Transfer Operate)
• 2.1.4.4.4. BT (Building Transfer)
• 2.1.5. Tác động vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đến nền kinh tế
• 2.2. Bài học kinh nghiệm từ việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam
• 2.3. Tổng quan nghiên cứu trước về nhân tố tác động đến FDI
• 2.3.1. Các nghiên cứu trước đây nước ngoài
• 2.3.2. Các nghiên cứu trước đây trong nước
• 2.3.3. Khoảng trống các nghiên cứu trước đây
• 2.4. Giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.2. Các biến số của mô hình
• 3.3. Phương pháp chọn mẫu và dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Mẫu nghiên cứu
• 3.5. Phân tích thống kê mô tả
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Các kiểm định mô hình hồi quy
• 4.2. Kiểm định tính tự tương quan
• 4.3. Kiểm định dạng mô hình biến thiên
• 4.4. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.5. Kết quả phân tích mô hình hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến FDI Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý đối với tăng trưởng kinh tế
• 5.2. Hàm ý đối với hoạt động xuất nhập khẩu
• 5.3. Hàm ý đối với tiền lương cho người lao động
• 5.4. Hạn chế nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc thu hút FDI, từ chính sách đầu tư đến môi trường kinh doanh. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách cải thiện môi trường đầu tư, từ đó thu hút nhiều hơn nguồn vốn này.

1.1. Định Nghĩa Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài

FDI được hiểu là khoản đầu tư từ một quốc gia vào một quốc gia khác, nhằm mục đích kiểm soát và quản lý doanh nghiệp tại nước nhận đầu tư. Theo UNCTAD, FDI phản ánh quyền kiểm soát và lợi ích của một thực thể trong nền kinh tế.

1.2. Tầm Quan Trọng Của FDI Đối Với Nền Kinh Tế Việt Nam

FDI không chỉ góp phần vào tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra việc làm, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy xuất khẩu. Theo số liệu, FDI chiếm hơn 50% tổng xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian qua.

II. Các Thách Thức Trong Việc Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài

Mặc dù Việt Nam đã có nhiều cải cách để thu hút FDI, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những vấn đề như rủi ro đầu tư, khung pháp lý chưa hoàn thiện và cạnh tranh quốc tế gay gắt đang cản trở việc thu hút vốn đầu tư.

2.1. Rủi Ro Đầu Tư Tại Việt Nam

Rủi ro đầu tư bao gồm các yếu tố như biến động chính trị, kinh tế và pháp lý. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài.

2.2. Khung Pháp Lý Chưa Hoàn Thiện

Khung pháp lý hiện tại vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc thực hiện các dự án đầu tư. Cần có những cải cách để tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch và ổn định.

III. Phương Pháp Nâng Cao Khả Năng Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài

Để thu hút FDI hiệu quả hơn, Việt Nam cần áp dụng các phương pháp cải cách chính sách và nâng cao chất lượng môi trường đầu tư. Các giải pháp này sẽ giúp tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

3.1. Cải Cách Chính Sách Đầu Tư

Cần có những chính sách đầu tư linh hoạt và hấp dẫn hơn, bao gồm việc giảm thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Cơ Sở Hạ Tầng

Cải thiện cơ sở hạ tầng sẽ giúp giảm chi phí đầu tư và tăng tính cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc đầu tư vào giao thông, năng lượng và công nghệ thông tin.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Các Nghiên Cứu Về FDI Tại Việt Nam

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng các yếu tố như chất lượng nguồn nhân lực và môi trường kinh doanh có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Việc cải thiện những yếu tố này sẽ giúp thu hút nhiều hơn nguồn vốn FDI.

4.1. Chất Lượng Nguồn Nhân Lực

Chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến FDI. Các nhà đầu tư thường tìm kiếm một lực lượng lao động có kỹ năng và trình độ cao.

4.2. Môi Trường Kinh Doanh

Môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch sẽ tạo niềm tin cho các nhà đầu tư. Cần có các biện pháp để cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Việt Nam

Tương lai của FDI tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng cải cách và nâng cao chất lượng môi trường đầu tư. Nếu các chính sách được thực hiện hiệu quả, Việt Nam có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

5.1. Dự Báo Xu Hướng Đầu Tư

Dự báo rằng FDI sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới nếu Việt Nam duy trì được chính sách đầu tư hợp lý và cải thiện môi trường kinh doanh.

5.2. Các Giải Pháp Đề Xuất

Cần có các giải pháp đồng bộ từ chính phủ và các cơ quan liên quan để thu hút FDI hiệu quả hơn, bao gồm việc cải cách chính sách và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn từ năm 1997 đến 2018. Trong khoảng thời gian này, nền kinh tế Việt Nam trải qua hai cuộc khủng hoảng lớn vào các năm 1998 và 2008, tạo nên những biến động đáng kể ảnh hưởng đến dòng vốn FDI. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các yếu tố kinh tế vĩ mô tác động đến việc thu hút vốn FDI tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu hút nguồn vốn này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ lãnh thổ Việt Nam với dữ liệu chuỗi thời gian kinh tế vĩ mô trong giai đoạn 1997-2018, được thu thập từ các tổ chức tài chính quốc tế uy tín như Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Tổng cục Thống kê Việt Nam. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến FDI mà còn giúp các nhà hoạch định chính sách có cơ sở để xây dựng các chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế vĩ mô liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài, trong đó có lý thuyết về tác động của GDP, tỷ giá hối đoái, chi phí lao động và các yếu tố thương mại quốc tế đến dòng vốn FDI. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên bài báo của Daly và Tosompark (2015) với các biến chính gồm: tiền lương trung bình của người lao động (RWA), tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người (lnRGDP), tỷ giá hối đoái (ER), tổng giá trị xuất khẩu (lnRX), tổng giá trị nhập khẩu (lnRM) và chênh lệch lãi suất (lnRIR). Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tỷ giá hối đoái, chênh lệch lãi suất, và các hình thức đầu tư như doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, hợp đồng BOT, PPP.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1997 đến 2018, thu thập từ các nguồn như Tổng cục Thống kê Việt Nam, Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Cỡ mẫu gồm 22 quan sát theo năm. Phương pháp phân tích chính là hồi quy tuyến tính bình phương nhỏ nhất (OLS) được thực hiện trên phần mềm Eviews 9. Trước khi phân tích, các biến được kiểm định tính dừng bằng kiểm định ADF, với việc lấy sai phân bậc 1 cho các biến không dừng như tiền lương trung bình và GDP bình quân đầu người. Các kiểm định bổ sung bao gồm kiểm định tự tương quan (Breusch-Godfrey), kiểm định dạng mô hình biến thiên (Ramsey RESET) và kiểm định phương sai sai số thay đổi (Breusch-Pagan-Godfrey) nhằm đảm bảo tính phù hợp và độ tin cậy của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người (GDP) có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê ở mức 5% đến việc thu hút vốn FDI. Cụ thể, khi GDP tăng 1%, dòng vốn FDI tăng khoảng 2%, cho thấy sự phát triển kinh tế là nhân tố then chốt thúc đẩy đầu tư nước ngoài.

2. Tiền lương trung bình của người lao động cũng có ảnh hưởng tích cực với ý nghĩa thống kê 5%, tuy mức độ tác động không lớn bằng GDP. Điều này phản ánh rằng mức lương cao hơn có thể là tín hiệu về chất lượng lao động, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.

3. Tổng giá trị xuất khẩu có tác động tích cực và ý nghĩa thống kê ở mức 10% đến FDI. Khi tổng giá trị xuất khẩu tăng 1%, vốn FDI tăng khoảng 1%, cho thấy xuất khẩu là yếu tố hỗ trợ thu hút đầu tư.

4. Tổng giá trị nhập khẩu có tác động tiêu cực và ý nghĩa thống kê 5% đến FDI. Khi nhập khẩu tăng 1%, vốn FDI giảm khoảng 3%, có thể do nhập khẩu cao làm giảm sức cạnh tranh của thị trường nội địa đối với nhà đầu tư nước ngoài.

5. Hai biến tỷ giá hối đoái và chênh lệch lãi suất không có ý nghĩa thống kê trong mô hình, cho thấy trong giai đoạn nghiên cứu, các yếu tố này không ảnh hưởng rõ rệt đến dòng vốn FDI tại Việt Nam.

Mô hình hồi quy có hệ số R² hiệu chỉnh đạt 97,1%, cho thấy các biến độc lập giải thích rất tốt biến động của dòng vốn FDI. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu trước đây trong khu vực và quốc tế, đồng thời phản ánh đúng thực trạng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tác động tích cực của GDP đến FDI là do sự phát triển kinh tế tạo ra môi trường thuận lợi, thị trường lớn hơn và cơ hội sinh lợi cao hơn cho nhà đầu tư nước ngoài. Mức lương trung bình phản ánh chất lượng nguồn nhân lực, một yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư của các doanh nghiệp đa quốc gia. Tác động tích cực của xuất khẩu cho thấy sự hội nhập kinh tế quốc tế và khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu là điểm hấp dẫn đối với FDI. Ngược lại, tác động tiêu cực của nhập khẩu có thể do sự cạnh tranh từ hàng hóa nhập khẩu làm giảm lợi nhuận kỳ vọng của nhà đầu tư nước ngoài. Việc tỷ giá hối đoái và chênh lệch lãi suất không có ý nghĩa có thể do sự ổn định tương đối của các yếu tố này trong giai đoạn nghiên cứu hoặc do các yếu tố khác chi phối mạnh hơn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa các biến GDP, tiền lương, xuất nhập khẩu với FDI, cũng như bảng tóm tắt kết quả kiểm định mô hình để minh chứng tính phù hợp và độ tin cậy.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển kinh tế vĩ mô: Chính phủ cần duy trì mục tiêu tăng trưởng GDP ổn định, kiểm soát lạm phát và lãi suất hiệu quả nhằm tạo môi trường kinh tế thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài. Thời gian thực hiện: liên tục trong các kế hoạch phát triển kinh tế.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo kỹ năng, nâng cao tiền lương và điều kiện làm việc để thu hút các nhà đầu tư quan tâm đến lao động có trình độ cao. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, các doanh nghiệp. Thời gian: trung hạn 3-5 năm.

3. Thúc đẩy xuất khẩu và cải thiện cơ sở hạ tầng thương mại: Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, hoàn thiện hệ thống logistics, cảng biển và giao thông để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Giao thông Vận tải. Thời gian: 2-4 năm.

4. Kiểm soát nhập khẩu hiệu quả: Xây dựng chính sách cân bằng nhập khẩu nhằm tránh ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, đồng thời phát triển ngành công nghiệp nội địa để tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư nước ngoài. Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Tài chính. Thời gian: liên tục.

5. Cải thiện môi trường đầu tư và thủ tục hành chính: Đơn giản hóa thủ tục, minh bạch hóa chính sách, tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài để nâng cao hiệu quả thu hút FDI. Chủ thể: Chính phủ, các cơ quan quản lý đầu tư. Thời gian: ngắn hạn và trung hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách thu hút FDI phù hợp với thực tiễn kinh tế Việt Nam.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường đầu tư tại Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả hơn.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế và tài chính: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về FDI và kinh tế vĩ mô.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính – ngân hàng: Nắm bắt kiến thức chuyên sâu về các yếu tố tác động đến FDI, phương pháp phân tích dữ liệu chuỗi thời gian và ứng dụng thực tiễn trong nghiên cứu kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao GDP lại có tác động tích cực đến FDI?
   GDP phản ánh quy mô và sức mua của thị trường, khi GDP tăng, môi trường kinh tế ổn định và có tiềm năng sinh lợi cao hơn, thu hút nhà đầu tư nước ngoài.

2. Tiền lương trung bình ảnh hưởng thế nào đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài?
   Mức lương cao có thể là tín hiệu về chất lượng lao động, kỹ năng và năng suất, điều này hấp dẫn các nhà đầu tư tìm kiếm nguồn nhân lực có trình độ.

3. Tại sao tổng giá trị nhập khẩu lại có tác động tiêu cực đến FDI?
   Nhập khẩu cao có thể làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm nội địa, khiến nhà đầu tư nước ngoài e ngại về lợi nhuận và thị trường tiêu thụ.

4. Tỷ giá hối đoái không có ý nghĩa trong mô hình có phải là điều bất thường?
   Không hẳn, trong giai đoạn nghiên cứu, tỷ giá hối đoái có thể ổn định hoặc bị chi phối bởi các yếu tố khác nên không ảnh hưởng rõ rệt đến FDI.

5. Phương pháp hồi quy OLS có phù hợp để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến FDI không?
   Phương pháp OLS là lựa chọn phù hợp cho dữ liệu chuỗi thời gian với các kiểm định đảm bảo tính dừng, không tự tương quan và phương sai sai số không thay đổi, giúp kết quả đáng tin cậy.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định các yếu tố kinh tế vĩ mô như GDP, tiền lương trung bình, tổng giá trị xuất khẩu và nhập khẩu có ảnh hưởng đáng kể đến việc thu hút vốn FDI tại Việt Nam trong giai đoạn 1997-2018.
• GDP và xuất khẩu có tác động tích cực mạnh mẽ, trong khi nhập khẩu có tác động tiêu cực đến dòng vốn FDI.
• Tỷ giá hối đoái và chênh lệch lãi suất không có ảnh hưởng rõ ràng trong giai đoạn nghiên cứu.
• Mô hình hồi quy OLS với R² hiệu chỉnh đạt 97,1% cho thấy sự phù hợp cao của mô hình với dữ liệu thực tế.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng phạm vi nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và đề xuất chính sách cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thu hút FDI tại Việt Nam.

Hành động ngay: Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp đề xuất để tận dụng tối đa tiềm năng của dòng vốn FDI, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH --------------------****-------------------- LÊ THỊ THÙY LINH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH --------------------****-------------------- LÊ THỊ THÙY LINH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. HỒ VIẾT TIẾN TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ : “Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài: Bằng Chứng Thực Nghiệm Tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 06 năm 2019 Người cam đoan Lê Thị Thùy Linh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG TÓM TẮT – ABSTRACTS CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU . Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Mục tiêu tổng quát . Mục tiêu cụ thể . Câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa nghiên cứu . Ý nghĩa về mặt khoa học . Ý nghĩa về mặt thực tiễn . Kết cấu đề tài . 3 CHƯƠNG 2: CỞ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU . Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài . Đặc điểm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài . Phân loại vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài . Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài . Tác động của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đến nền kinh tế . 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bài học kinh nghiệm từ việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam . Tổng quan nghiên cứu trước về nhân tố tác động đến FDI . Các nghiên cứu trước đây nước ngoài . Các nghiên cứu trước đây trong nước . Khoảng trống các nghiên cứu trước đây . Giả thuyết nghiên cứu . 20 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Mô hình nghiên cứu đề xuất . Các biến số của mô hình . Phương pháp chọn mẫu và dữ liệu nghiên cứu . Mẫu nghiên cứu . Phân tích thống kê mô tả . 25 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN . Các kiểm định mô hình hồi quy . Kiểm định tính tự tương quan . Kiểm định dạng mô hình biến thiên . Kiểm định phương sai sai số thay đổi. Kết quả phân tích mô hình hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến FDI Việt Nam. 29 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH . Hàm ý đối với tăng trưởng kinh tế . Hàm ý đối với hoạt động xuất nhập khẩu . Hàm ý đối với tiền lương cho người lao động . Hạn chế nghiên cứu. 34 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT A. DNNN Doanh nghiệp Nhà nước CSDL Cơ sở dữ liệu NSNN Ngân sách nhà nước VAT Thuế Giá trị gia tăng B. FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài UNTAD Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển IMF Qũy tài chính quốc tế BOT Hợp đồng xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao PPP Hợp tác công BTO Xây dựng – Vận hành – Chuyển giao WB Ngân hàng thế giới WTO Tổ chức Thương mại Thế giới ASEAN Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á GDP Tổng sản phẩm nội địa VECM Mô hình véc tơ sai số GSO Tổng cục thống kê LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ BẢNG TÊN BẢNG TRANG Bảng 2. Tổng quan các công trình nghiên cứu nước ngoài 16 Bảng 2.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước 19 Bảng 3. Nguồn dữ liệu nghiên cứu 24 Bảng 3.2 Thống kê mô tả 25 Bảng 4.1 Kiểm định tính dừng 26 Bảng 4.2 Khác phục tính không dừng 27 Bảng 4.3 Kiểm định tính tự tương quan 28 Bảng 4.4 Kiểm định dạng mô hình biến thiên 28 Bảng 4.5 Kiểm định phương sai sai số thay đổi 29 Bảng 4.6 Phân tích mô hình hồi quy OLS 29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng vai trò vô cùng quan trọng đến sự phát triển kinh tế của một đất nước. Bài nghiên cứu xem xét về sự tác động của các yếu tố lên việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2018 tại thị trường Việt Nam để đề ra những giải pháp cũng như hướng khắc phục để thu hút hơn nữa nguồn vốn này. Dựa trên nền tảng kiến thức đã học, bài viết là một trong những đề tài thực tiễn trong giai đoạn mới tại Việt Nam nghiên cứu về vấn đề này theo hướng vĩ mô toàn thị trường Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ các tổ chức tài chính thế giới uy tín cùng việc ứng dụng các phương pháp thống kê từ phần mềm thống kê Eviews. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự tác động của các yếu tố lên vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam để nhấn mạnh sự tác động mạnh yếu của từng loại yếu tố thành phần. Ngoài ra, bài nghiên cứu còn đề ra các giải pháp hữu hiệu và hiệu quả nhằm giúp Việt Nam thu hút tốt hơn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nghiên cứu này đánh giá chung các nghiên cứu trước đây đều mang tính vĩ mô, tức sử dụng các biến vĩ mô để xem xét tác động của chúng lên một nền kinh tế châu lục hay khu vực. Bài nghiên cứu này kế thừa tư tưởng đó nhưng có điểm đổi mới, vẫn sử dụng các yếu tố vĩ mô nhưng xem xét sự tác động chỉ trong một quốc gia là tại Việt Nam và thay đổi khung thời gian 1997-2018 là giai đoạn gần đây nhất để bắt kịp xu thế hiện nay. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACTS Foreign direct investment plays an important role in the economic development of a country. The paper examines the impact of factors on attracting foreign direct investment in the period from 1997 to 2018 in Vietnam market to find out solutions to attract more of this capital. Based on the knowledge learned, the article is one of the practical topics in the new period in Vietnam to study this issue in the macro direction of the whole Vietnamese market. Data is collected from reputable world financial institutions and the application of statistical methods from Eviews statistical software. The research results provide empirical evidence of the impact of factors on foreign direct investment in Vietnam to emphasize the weak impact of each component. In addition, the paper also provides effective and effective solutions to help Vietnam better attract foreign direct investment. This study generally evaluates previous studies that are both macroeconomic, using macro variables to consider their impact on a continental or regional economy. This paper inherits that ideology but has an innovation point, still uses macro factors but considers the impact only in one country in Vietnam and changes in the 1997-2018 timeframe are stages most recently to catch up with the current trend. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài Đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt là ở các nền kinh tế mới nổi, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà hoạch định chính sách cũng như các nhà nghiên cứu trong thời gian gần đây. Nhưng, trên thực tế, các nghiên cứu về vấn đề đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam hầu hết chỉ tập trung vào giai đoạn trước năm 2007, trong khi thực tiễn hiện nay vấn đề này hết sức phức tạp, đòi hỏi những nghiên cứu mới, cập nhật gần hơn để phản ánh đúng tình hình hiện tại. Quá trình “Đổi mới” của nền kinh tế Việt Nam được bắt đầu từ 1986 với những cải cách mạnh mẽ, quan trọng và được thực hiện bền bỉ, liên tục trên quá trình hòa nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới. Trở thành một trong những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng trên thế giới trong nhiều năm gần đây là một trong những kết quả tích cực của quá trình này. Theo đó, những thành tựu về cải thiện mức sống của nhân dân cũng đã được ghi nhận đáng kể. Việt Nam đã chính thức trở thành nước có thu nhập trung bình kể từ 2010. Kết quả ấn tượng kể trên có sự đóng góp hết sức to lớn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đổ vào Viêt Nam kể từ 1988 đến nay. Nó không chỉ là nhân tố then chốt cho tăng trưởng kinh tế, FDI còn được coi là đã mang lại ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động thông qua tác động lan tỏa, những đóng góp đáng kể cho xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm và xuất khẩu. Giai đoạn năm 1997-2018 nền kinh tế toàn cầu trãi qua 2 lần khủng hoảng (năm 1998 và năm 2008), do đó nghiên cứu sự thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở giai đoạn này nhằm đánh giá đúng nhất khi có những biến động kinh tế thì việc thu hút nguồn vốn này bị tác động như thế nào là chủ đề nghiên cứu của luận văn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài: bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam”. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu về sự tác động của các yếu tố lên vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu cụ thể Thứ nhất, luận văn tìm hiểu tình hình thực trạng việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp người ngoài vào Việt Nam giai đoạn hiện nay. Thứ hai, luận văn xác định các yếu tố tác động lên FDI và mức độ tác động mạnh yếu từng yếu tố để nhìn rõ hơn bức tranh chi tiết trong vấn đề này. Thứ ba, dựa vào cơ sở trên, luận văn tiến hành đề ra các giải pháp nhằm thu hút tốt hơn FDI vào Việt Nam trong tương lai. Câu hỏi nghiên cứu Thứ nhất, các yếu tố nào tác động đến FDI và mạnh yếu như thế nào ở từng yếu tố thành phần?