Luận văn các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Trường Đại học Công nghệ Thông tin

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên trường Đại học Công nghệ Thông tin ĐHQG HCM, cung cấp cái nhìn sâu sắc và hữu ích.

• Tác giả: Đặng Thị Thu Phương
• Người hướng dẫn: Ts. Võ Văn Việt
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ Thông tin
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên trường Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG HCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Cấu trúc tổng quát của đề tài
• 2. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾT QUẢ HỌC TẬP
• 2.1. Lịch sử nghiên cứu kết quả học tập
• 2.1.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.1.2. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.2. Những mô hình xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập
• 2.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4. Kết luận chương 1
• 3. BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu lịch sử hình thành và phát triển Trường Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG HCM
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Đội ngũ cán bộ, giảng viên
• 3.1.3. Chương trình đào tạo và hoạt động đào tạo
• 3.1.4. Trang thiết bị học tập và cơ sở vật chất khác
• 3.1.5. Kết quả đào tạo trong những năm gần đây
• 3.2. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2.2. Xây dựng thang đo
• 3.3. Kết luận chương 2
• 4. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ HỌC TẬP
• 4.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu
• 4.2. Đánh giá thang đo
• 4.3. Hệ số tin cậy Cronback Alpha
• 4.4. Thang đo các thành phần Năng lực trí tuệ
• 4.5. Thang đo các thành phần của Sở thích học tập
• 4.6. Thang đo các thành phần của Động cơ học tập
• 4.7. Thang đo các thành phần Kỳ vọng của gia đình
• 4.8. Thang đo các thành phần của Giảng viên
• 4.9. Thang đo các thành phần của Chương trình đào tạo
• 4.10. Thang đo các thành phần của Cơ sở vật chất
• 4.11. Thang đo các thành phần của Học bổng
• 4.12. Thang đo các thành phần Cách thức quản lý
• 4.13. Thang đo các thành phần Áp lực bạn bè cùng trang lứa
• 4.14. Thang đo các thành phần Áp lực xã hội
• 4.15. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.16. Mô hình nghiên cứu tổng quát
• 4.17. Phân tích tương quan hệ số Pearson
• 4.18. Kiểm định mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 4.19. Kết luận chương 3
• 5. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên

Kết quả học tập của sinh viên là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng giáo dục đại học. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG HCM. Các yếu tố này bao gồm bản thân sinh viên, gia đình, nhà trường và xã hội. Mỗi yếu tố đều có những tác động khác nhau đến kết quả học tập, từ đó giúp cải thiện chất lượng đào tạo.

1.1. Các yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến kết quả học tập

Yếu tố cá nhân như năng lực trí tuệ, sở thích học tập và động lực học tập của sinh viên đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định kết quả học tập. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có năng lực trí tuệ cao thường có thành tích học tập tốt hơn.

1.2. Vai trò của gia đình trong kết quả học tập

Gia đình là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập của sinh viên. Động lực từ cha mẹ, sự hỗ trợ về tài chính và tinh thần có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong quá trình học tập của sinh viên.

II. Thách thức trong việc nâng cao kết quả học tập của sinh viên

Mặc dù có nhiều yếu tố tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc nâng cao kết quả học tập của sinh viên. Áp lực từ bạn bè, môi trường học tập không thuận lợi và thiếu sự hỗ trợ từ gia đình có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập.

2.1. Áp lực từ bạn bè và xã hội

Áp lực từ bạn bè có thể dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng đến tâm lý và động lực học tập của sinh viên. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên thường cảm thấy áp lực phải đạt điểm cao để không bị thua kém bạn bè.

2.2. Môi trường học tập không thuận lợi

Môi trường học tập bao gồm cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương pháp giảng dạy. Nếu môi trường học tập không đáp ứng được nhu cầu của sinh viên, điều này có thể dẫn đến kết quả học tập kém.

III. Phương pháp cải thiện kết quả học tập cho sinh viên

Để nâng cao kết quả học tập, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện môi trường học tập, tăng cường sự hỗ trợ từ gia đình và nhà trường là những yếu tố quan trọng.

3.1. Tăng cường hỗ trợ từ giảng viên

Giảng viên đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn và hỗ trợ sinh viên. Việc tạo ra một môi trường học tập thân thiện và khuyến khích sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc học tập.

3.2. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất tốt và trang thiết bị hiện đại sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong quá trình học tập. Điều này không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức dễ dàng hơn mà còn nâng cao chất lượng giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về kết quả học tập

Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn đưa ra những ứng dụng thực tiễn cho các trường đại học. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất có thể giúp cải thiện chất lượng đào tạo.

4.1. Đề xuất các chương trình hỗ trợ sinh viên

Các chương trình hỗ trợ sinh viên như tư vấn học tập, chương trình học bổng và các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn.

4.2. Nâng cao chất lượng giảng dạy

Đào tạo giảng viên và cải tiến phương pháp giảng dạy sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục, từ đó cải thiện kết quả học tập của sinh viên.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các trường đại học có những biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng đào tạo trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã đề xuất và tìm hiểu thêm về các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập.

5.2. Hướng đi mới trong giáo dục đại học

Cần có những đổi mới trong phương pháp giảng dạy và quản lý giáo dục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên và thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục đại học đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ nền kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế. Tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (UIT), tính đến tháng 3 năm 2017, quy mô đào tạo chính quy đạt khoảng 4.210 sinh viên học tập trên khuôn viên 13,5 ha. Nhà trường ghi nhận thành tích xuất sắc với 100% sinh viên tốt nghiệp có việc làm, trong đó trên 95% làm việc đúng chuyên ngành đào tạo. Tuy nhiên, thực tiễn quản trị đào tạo cho thấy dù điểm chuẩn tuyển sinh đầu vào giữa các thí sinh trúng tuyển tương đối đồng đều, thành tích tích lũy trong quá trình học tập lại có sự phân hóa sâu sắc, thậm chí một số sinh viên bị cảnh báo học vụ hoặc buộc thôi học do kết quả sa sút.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là xác định nguyên nhân và quy luật chi phối sự khác biệt về kết quả học tập giữa các sinh viên trong cùng môi trường đào tạo công nghệ thông tin. Luận văn Thạc sĩ ngành Giáo dục học do tác giả Đặng Thị Thu Phương thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Võ Văn Việt tập trung phân tích, nhận diện và định lượng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan lẫn khách quan tác động đến thành tích học tập của sinh viên. Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực nghiệm tại 5 khoa chuyên ngành của nhà trường trong năm học 2016-2017. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp luận cứ khoa học giúp nhà trường hoạch định chính sách hỗ trợ học vụ, phấn đấu giảm 5% đến 10% tỷ lệ sinh viên học lực yếu kém và nâng tỷ lệ tốt nghiệp loại khá - giỏi đạt chuẩn quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu kế thừa và tổng hợp 3 khung lý thuyết kinh điển về kết quả học tập đại học:

• Mô hình Bratti và Staffolani (2002): Đặt trọng tâm vào thái độ học tập, thời gian tự học và năng lực cá nhân, xem việc học đại học là quá trình tích lũy vốn nhân lực bền vững.
• Mô hình Checchi và các cộng sự (2000): Làm rõ mối quan hệ giữa sự đầu tư tài chính, nguồn lực gia đình và mức độ nỗ lực, trí thông minh của người học.
• Mô hình Dickie (1999): Khái quát hóa kết quả học tập là hàm tương tác đa chiều giữa 4 nhóm nhân tố: bản thân người học, nguồn lực nhà trường, môi trường gia đình và các tác động xã hội.

Các khái niệm chính được vận dụng bao gồm: Kết quả học tập (thể hiện qua điểm số kiểm tra, điểm thi học phần và mức độ đạt chuẩn đầu ra); Năng lực trí tuệ (khả năng tư duy logic, nhận thức và giải quyết vấn đề kỹ thuật); Động cơ học tập (hệ thống mục tiêu hướng nghiệp và khát vọng hoàn thiện bản thân); Môi trường giáo dục (cơ sở vật chất, năng lực giảng viên và chương trình đào tạo).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp định tính và định lượng chặt chẽ:

• Quy trình chọn mẫu và thu thập dữ liệu: Giai đoạn định tính sử dụng phỏng vấn sâu và khảo sát thử nghiệm trên 100 sinh viên nhằm hoàn thiện thang đo gồm 44 biến quan sát với thang đo Likert 5 mức độ. Giai đoạn định lượng chính thức tiến hành lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng với cỡ mẫu 325 sinh viên chính quy thuộc 5 khoa: Khoa học máy tính, Hệ thống thông tin, Kỹ thuật máy tính, Mạng máy tính và truyền thông, Công nghệ phần mềm.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 23.0 để xử lý số liệu. Hệ số Cronbach's Alpha được lựa chọn để kiểm định độ tin cậy thang đo (yêu cầu hệ số lớn hơn 0,6 và tương quan biến - tổng lớn hơn 0,3 nhằm loại bỏ biến rác). Phân tích nhân tố khám phá (EFA) được áp dụng nhằm kiểm tra giá trị hội tụ và phân biệt với tiêu chuẩn hệ số tải nhân tố lớn hơn 0,5 và tổng phương sai trích vượt mức 50%. Cuối cùng, phân tích hồi quy tuyến tính bội được sử dụng để kiểm định giả thuyết và đo lường trọng số tác động của từng nhân tố.
• Thời gian nghiên cứu: Toàn bộ dữ liệu được thu thập và phân tích hoàn tất trong quý 1 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Từ 16 thành phần giả thuyết ban đầu, quá trình phân tích định lượng trên 325 phiếu khảo sát hợp lệ đã chứng minh 7 nhân tố có ý nghĩa thống kê tác động trực tiếp đến kết quả học tập của sinh viên:

• Nhóm bản thân sinh viên: Năng lực trí tuệ và sở thích học tập là hai yếu tố giữ vai trò tiên quyết. Sinh viên có niềm say mê công nghệ thông tin và năng lực tiếp thu nhanh đạt kết quả học tập vượt trội. Thống kê tốt nghiệp khóa 2009-2014 cho thấy ngành Khoa học máy tính đạt 30,14% tốt nghiệp loại giỏi, trong khi ngành Kỹ thuật phần mềm khóa 2010-2015 có tỷ lệ tốt nghiệp loại khá đạt tới 85,07%.
• Nhóm gia đình: Động cơ và kỳ vọng của cha mẹ tạo lực đẩy tâm lý tích cực, định hướng sinh viên nỗ lực vượt qua áp lực học tập dài hạn.
• Nhóm nhà trường: Cơ sở vật chất kỹ thuật và chính sách học bổng tác động mạnh mẽ đến chất lượng đào tạo. Việc liên thông với 6 thư viện thành viên thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cùng hệ thống máy tính hiện đại giúp sinh viên nâng cao hiệu suất thực hành.
• Nhóm xã hội: Áp lực từ bạn bè cùng trang lứa và áp lực cạnh tranh nghề nghiệp tạo động lực tự giác cao. Số liệu học kỳ 1 năm học 2016-2017 cho thấy sinh viên hệ Cử nhân tài năng và Kỹ sư tài năng có tỷ lệ đạt điểm giỏi duy trì ở mức cao từ 20% đến 28%.

Thảo luận kết quả

Mô hình hồi quy tuyến tính khẳng định tính chất đặc thù của khối ngành công nghệ thông tin: năng lực tư duy toán học, khả năng tự nghiên cứu và điều kiện phòng thí nghiệm là những yếu tố tương quan thuận mạnh nhất với điểm trung bình tích lũy. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố khoa học của Wright, Horn và Sanders (1997) cũng như nghiên cứu của Sali-ot (2011) về vai trò trung tâm của năng lực nhận thức và môi trường thực hành.

Về phương diện trực quan hóa dữ liệu, các kết quả thống kê có thể được trình bày hiệu quả qua biểu đồ cột thể hiện trọng số hồi quy chuẩn hóa Beta của 7 nhân tố và bảng phân tích phương sai ANOVA với mức ý nghĩa kiểm định p < 0,05. Sự kết hợp giữa biểu đồ phân phối điểm rèn luyện qua các khóa học và bảng ma trận hệ số tương quan Pearson giúp ban giám hiệu nhận diện rõ nét điểm nghẽn học vụ tại từng ngành đào tạo.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng học tập của sinh viên:

• Hiện đại hóa cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ: Ban Giám hiệu cùng Phòng Quản trị Thiết bị cần tiến hành đầu tư nâng cấp 100% trang thiết bị phòng thí nghiệm máy tính và hệ thống wifi phủ kín khuôn viên 13,5 ha. Lộ trình thực hiện trong vòng 6 đến 12 tháng, đảm bảo đáp ứng chuẩn kiểm định chương trình đào tạo quốc tế CDIO.
• Mở rộng quỹ học bổng và kết nối doanh nghiệp: Phòng Công tác Sinh viên phối hợp cùng hơn 20 doanh nghiệp công nghệ đối tác để gia tăng ngân sách học bổng tài trợ thêm 15% đến 20% mỗi năm. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ sinh viên nhận học bổng khuyến khích lên mức 12% đến 15% tổng số sinh viên trong 2 học kỳ tới.
• Đổi mới phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm: Đội ngũ 170 cán bộ giảng dạy thuộc 5 khoa chuyên ngành cần đẩy mạnh phương pháp học tập qua dự án (Project-Based Learning) cho 100% học phần chuyên môn, phấn đấu hạ tỷ lệ sinh viên có học lực yếu kém xuống dưới mức 3% trong giai đoạn 2017-2020.
• Phát triển mô hình nhóm học tập đồng đẳng: Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên trường cần thành lập mạng lưới câu lạc bộ học thuật tại từng khoa. Giải pháp này giúp biến áp lực bạn bè thành động lực thi đua lành mạnh, hướng đến mục tiêu nâng điểm trung bình tích lũy toàn khóa tăng từ 0,3 đến 0,5 điểm trên thang điểm 10 sau 1 năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp hàm ý thực tiễn giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban Giám hiệu và các nhà quản lý giáo dục đại học: Làm căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng chuẩn đầu ra theo khung CDIO và nâng cao hiệu quả quản trị học vụ thêm 10% đến 15% tại các cơ sở đào tạo khối ngành kỹ thuật.
• Giảng viên và cố vấn học tập: Giúp thấu hiểu sở thích học tập và rào cản tâm lý của sinh viên, từ đó thiết kế bài giảng tương tác và hỗ trợ kịp thời cho hơn 80% sinh viên gặp khó khăn trong học tập.
• Sinh viên chuyên ngành Công nghệ thông tin: Cung cấp phương pháp tự đánh giá năng lực trí tuệ, kỹ năng tối ưu hóa thời gian tự học và định hướng săn học bổng để đạt tỷ lệ tốt nghiệp loại khá - giỏi trên 70%.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục: Cung cấp bộ thang đo chuẩn hóa 44 biến quan sát được kiểm định bằng SPSS 23.0, làm khung tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu về quản lý giáo dục tại hơn 20 trường đại học trên cả nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Cỡ mẫu 325 sinh viên có đảm bảo độ tin cậy cho toàn trường không? Cỡ mẫu 325 sinh viên được xác định theo phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng tại 5 khoa chuyên ngành, trải qua 100 mẫu khảo sát thử nghiệm trước khi mở rộng. Mẫu nghiên cứu đại diện chính xác cho cơ cấu sinh viên toàn trường, đảm bảo độ tin cậy thống kê trên 95% và sai số mẫu dưới 5%.

2. Vì sao năng lực trí tuệ lại là yếu tố chi phối mạnh mẽ nhất đến kết quả học tập ngành CNTT? Đặc thù ngành CNTT đòi hỏi tư duy logic trừu tượng, kỹ năng lập trình và thời lượng tự học chiếm trên 60% tổng thời gian đào tạo. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy sinh viên có năng lực tư duy nhạy bén đạt điểm tích lũy học phần chuyên ngành cao hơn từ 1,2 đến 1,8 lần so với nhóm sinh viên thụ động.

3. Chính sách học bổng đóng vai trò cụ thể như thế nào đối với động lực của sinh viên? Học bổng vừa mang giá trị hỗ trợ tài chính vừa là thước đo công nhận năng lực học thuật. Dữ liệu khảo sát thực nghiệm chỉ ra rằng hơn 75% sinh viên xem học bổng khuyến khích và học bổng doanh nghiệp là mục tiêu cạnh tranh tích cực, giúp tăng thêm 20% thời gian tự học mỗi tuần.

4. Quy trình kiểm định thang đo trong luận văn được thực hiện theo tiêu chuẩn nào? Tác giả tuân thủ chuẩn kiểm định của Nunnally và Burnstein với hệ số Cronbach's Alpha vượt ngưỡng 0,6 và tương quan biến - tổng trên 0,3. Trong phân tích nhân tố EFA, hệ số tải nhân tố đạt trên 0,5 và tổng phương sai trích vượt mức 50%, giúp loại bỏ triệt để các biến rác.

5. Ban Giám hiệu nhà trường có thể vận dụng kết quả nghiên cứu vào hoạt động nào? Nhà trường có thể ứng dụng mô hình 7 nhân tố để tái phân bổ ngân sách cho 13,5 ha khuôn viên trường, bồi dưỡng phương pháp giảng dạy cho 170 cán bộ giảng viên và xây dựng hệ thống tư vấn học vụ cá nhân hóa cho hơn 4.000 sinh viên chính quy.

Kết luận

• Đề tài luận văn thạc sĩ đã đánh giá toàn diện thực trạng học tập trên mẫu khảo sát 325 sinh viên thuộc 5 khoa chuyên ngành tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG TP.HCM.
• Xác định và kiểm định thành công mô hình 7 nhân tố trọng yếu thuộc 4 nhóm (bản thân sinh viên, gia đình, nhà trường, xã hội) tác động trực tiếp đến kết quả học tập.
• Đóng góp bộ công cụ thang đo chuẩn hóa gồm 44 biến quan sát với độ tin cậy cao được xử lý trên phần mềm SPSS 23.0.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với các chỉ số đo lường cụ thể, hướng tới mục tiêu duy trì 100% tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị kéo dài từ 6 đến 24 tháng trong giai đoạn 2017-2020, tạo đòn bẩy vững chắc để nhà trường đạt chuẩn kiểm định chất lượng khu vực và quốc tế.

Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và sinh viên quan tâm có thể khai thác và ứng dụng ngay mô hình nghiên cứu này để tối ưu hóa môi trường học tập và nâng cao chất lượng đào tạo đại học!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾT QUẢ HỌC TẬP 1. Lịch sử nghiên cứu kết quả học tập 1. Nghiên cứu trong nước Nghiên cứu của Huỳnh Quang Minh (2002) khảo sát về các nhân tố tác động đến kết quả học tập của sinh viên chính quy Trường đại học Nông lâm TP. Kết quả nghiên cứu (với mức ý nghĩa 10% ) cho thấy điểm bình quân của giai đoạn 2 của sinh viên được xác định bởi mức độ tham khảo tài liệu, thời gian học ở lớp, thời gian tự học, điểm bình quân trong giai đoạn đầu, số lần uống rượu trong một tháng và điểm thi tuyển sinh.

Một nghiên cứu khác của Nguyễn Thị Mai Trang, Nguyễn Đình Thọ và Mai Lê Thúy Vân (2008) về các yếu tố chính tác động vào kiến thức thu nhận của sinh viên khối ngành kinh tế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, động cơ học tập của sinh viên tác động mạnh vào kiến thức thu nhận được của họ, năng lực giảng viên tác động rất cao vào động cơ học tập và kiến thức thu nhận của sinh viên và cả hai yếu tố: động cơ học tập và năng lực giảng viên giải thích được 75% phương sai của kiến thức thu nhận. Tác giả Trần Lan Anh (2009) đã tìm thấy hai nhóm nhân tố liên quan đến môi trường và cá nhân tác động đến tính tích cực trong học tập của sinh viên. Võ Thị Tâm (2010) chỉ ra rằng kết quả học tập của sinh viên bị chi phối bởi nhóm yếu tố thuộc về đặc điểm của sinh viên.

Nghiên cứu ngoài nước Một số nghiên cứu đã được tiến hành ở nhiều khía cạnh trọng tâm của việc học, để xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập. Mặc dù đã có nhiều tranh luận về các yếu tố quyết định đến kết quả học tập giữa các nhà giáo dục, những nhà hoạch định chính sách, các học giả và các bên liên quan khác, nhưng nhìn chung đều đồng ý rằng các yếu tố có ảnh hưởng khác nhau (về mức độ và hướng) theo bối cảnh, ví dụ, văn hóa, tổ chức, quá trình nghiên cứu, … Vì vậy, không phải tất cả các yếu tố đều có liên quan trong một bối cảnh cụ thể, tính cấp thiết ở đây là các nghiên 6 cứu chính thức được thực hiện để xác định các yếu tố quyết định trong hoàn cảnh cụ thể, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn. Nhìn chung các nhà nghiên cứu nước ngoài xác định 4 nhóm nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên, cụ thể:  Bản thân sinh viên Sali-ot (2011) chỉ ra rằng việc đạt được thành tích học tập cao tùy thuộc nhiều yếu tố, nhưng quan trọng nhất là năng lực trí tuệ và kỹ năng học tập của học sinh. Thành tích học tập của học sinh được dựa trên cách chúng dành bao nhiêu thời gian cho việc học.

Một nghiên cứu khác xem xét một số yếu tố ảnh hưởng đến thành tích học tập của học sinh chỉ ra rằng, sở thích học tập có ảnh hưởng sâu sắc đến thành tích học tập của học sinh. Harb và El-Shaarawi (2006) cho rằng, sự phù hợp giữa sở thích học tập của học sinh và phong cách giảng dạy của giảng viên được chứng minh có tác động tích cực đến việc học của học sinh. Một số tác giả theo quan điểm tiếp cận học tập theo sở thích, đồng ý rằng giảng dạy hiệu quả chỉ có thể thực hiện nếu sở thích học tập của người học được xác định và việc giảng dạy được thiết kế phù hợp (Pashler, McDaniel, Rohrer và Bjork, 2008). “Tôi nghe và tôi quên.

Tôi thấy và tôi nhớ. Tôi làm và tôi hiểu” (Khổng Tử 551-479 BC) – đoạn trích cung cấp bằng chứng cho thấy, ngay cả từ thời xa xưa đã công nhận về sự tồn tại của các sở thích học tập khác nhau trong nhân dân. Thật vậy, Omrod (2008) kết luận rằng, một số sinh viên dường như học tốt hơn khi thông tin được trình bày bằng lời nói (người học bằng lời nói), trong khi những người khác dường như học tốt hơn khi nó được trình bày dưới dạng hình ảnh (học thị giác). Trong một nghiên cứu của Boggiano (1992), kết quả cho thấy động cơ thành tích theo hướng tích cực có ảnh hưởng đến thành tích học tập [28, 271-279].

Sikwari (2014) cũng chỉ ra rằng có một mối tương quan đáng kể giữa thành tích học tập và động cơ; Tella (2007) lại đưa ra kết luận, động cơ tác động lên thành tích học tập môn toán của học sinh trung học cùng với khía cạnh giới tính. 7 Sinh viên có động cơ cao thì việc học tập tốt hơn so với sinh viên có động cơ thấp (Tella 2007) và động cơ ở nữ cao hơn so với nam giới (Sikwari 2014). Cùng quan điểm này, một nghiên cứu khác của Boggiano et. (1991), liên quan đến sự khác biệt về giới tính trong động cơ, cho thấy động cơ bên ngoài ở nữ nhiều hơn đáng kể so với nam giới.

Trong cùng một trường hợp, nam học sinh sẽ thực hiện mọi công việc theo mức độ quan tâm của họ hơn so với nữ giới. Cụ thể là thành tích học tập ở nữ thường ít liên quan đến sự quan tâm của họ (Schiefele et. Sinh viên có động cơ cao thể hiện thành tích học tập tốt hơn. Theo Atkinson (1993), động cơ thành tích gia tăng ở học sinh là do mong muốn đạt được những gì mình thích cao hơn việc né tránh thất bại.

Những học sinh học kém thường là người thiếu động cơ thành tích. Lý thuyết động cơ thành tích cũng đã chứng minh rằng sinh viên có động cơ cao cho thấy thành tích học tập tốt hơn (Woolfolk, 1995). Trong khi đó, cả Geiser và Santelices (2007), Acato (2006), và Swart (1999) đều cho rằng điểm đầu vào phản ánh việc học tập trước đây ảnh hưởng đến kết quả học tập trong tương lai. The Universities Admission Center (2006) công bố báo cáo, các trường đại học ở Áo, nhận thấy việc lựa chọn sinh viên dựa trên thành tích học tập chung là yếu tố dự báo duy nhất mức độ thành công trong toàn bộ khóa học đại học.

Các nhà nghiên cứu đồng ý với các học giả rằng điểm đầu vào ảnh hưởng đến kết quả học tập tại trường đại học.  Gia đình Theo một nghiên cứu của Hammer (2003), môi trường gia đình cũng quan trọng như những gì diễn ra trong trường học. Yếu tố quan trọng bao gồm sự tham gia của cha mẹ trong việc giáo dục con cái, cha mẹ dành bao nhiêu thời gian đọc sách cho trẻ, trẻ được phép xem tivi bao lâu và trẻ có thường chuyển trường hay không. Khoảng cách thành tích không chỉ là những gì diễn ra khi học sinh có được vào lớp học hay không, mà còn là những gì sẽ xảy ra với chúng trước và sau giờ học.

Ảnh hưởng của cha mẹ được xác định là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thành tích học tập của học sinh. Theo Phillips (1998), giáo dục của cha mẹ và tình trạng kinh tế xã hội có ảnh hưởng 8 đến thành tích học tập của học sinh. Những học sinh có cha mẹ tốt nghiệp đại học thường có xu hướng đạt được trình độ học vấn cao nhất. Thu nhập và quy mô gia đình có mối liên hệ đến thành tích học tập (Ferguson, 1991).

Peng và Wright's (1994) cũng phân tích về thành tích học tập, môi trường gia đình (bao gồm cả thu nhập của gia đình) và các hoạt động giáo dục, đã kết luận rằng môi trường gia đình và các hoạt động giáo dục mối tương quan với nhau. Theo Graetz (1995), thành công về mặt giáo dục của một người phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng kinh tế xã hội của cha mẹ. Considine và Zappala (2002) nhận định, những gia đình mà cha mẹ đang có lợi thế về mặt xã hội, giáo dục và kinh tế sẽ thúc đẩy thành tích học tập ở con họ cao hơn. Các nhà nghiên cứu đồng ý với Considine và Zappala (2002), học sinh có nền tảng kinh tế xã hội cao được tiếp xúc với nhiều tài liệu học thuật mà có thể hỗ trợ trí tuệ của chúng [33, 129-148].

Theo Graetz (1995), trẻ em đến từ các gia đình có tình trạng kinh tế xã hội cao thì việc học tập ở trường tốt hơn so với trẻ em đến từ gia đình có tình trạng kinh tế xã hội (SES) thấp. Nghề nghiệp của ba mẹ có thể quyết định lớn đến cơ hội được đi học trung học của trẻ hay không. Ezeji (2001) cho rằng, ba mẹ làm nghề luật sư, bác sĩ, nhạc sĩ thì họ luôn mong muốn con cái cũng làm những nghề nghiệp giống mình. Còn Uwaoma (2009) thì khẳng định, hầu hết học sinh học nghề là những đứa trẻ có ba mẹ là nông dân hay làm thợ.

Tại Nigeria hầu hết những đứa trẻ mà ba mẹ không có đủ khả năng chi trả những khoản học phí cao sẽ ghi danh chính thức vào những chương trình học nghề như thợ mộc, thợ xây dựng, kinh doanh nhỏ và những công việc khác. Gachathi (1976) thì cho rằng uy tín nghề nghiệp là một thành phần của tình trạng kinh tế xã hội bao gồm cả thu nhập và trình độ học vấn. Đối với ông, nghề nghiệp phản ánh trình độ học vấn cần thiết để có được một công việc và thu nhập. Khi cha mẹ có một nghề nghiệp ổn định, họ có đủ điều kiện để chu cấp cho con cái hơn.

Họ có khả năng cung cấp, hỗ trợ về mặt kinh tế, xã hội, tâm lý và tình cảm cho con cái mình, và điều này giúp con em của họ có cơ hội đạt được trình độ học vấn cao hơn. 9 Trình độ học vấn của cha mẹ được biết đến như là một yếu tố tích cực liên quan đến thành tích học tập của trẻ (Grissmer, Kirby, Berends & Williamson, 1994). Và trình độ học vấn của cha mẹ có sự kết nối rất nhiều với trình độ học vấn của con em mình (Sarigiani, 1990). Theo Alio (1995) quy mô gia đình có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục.

Tác giả nhấn mạnh, quy mô gia đình quyết định tương đối lớn đến thời gian và sự đầu tư về vật chất mà ba mẹ dành cho mỗi đứa trẻ. Những đứa trẻ trong gia đình đông con thường đối mặt với cái nghèo, thiếu sự khuyến khích động viên của ba mẹ trong thành tích học tập (Eamon, 2005). Ngược lại, quy mô gia đình nhỏ có mối liên kết với thành tích học tập của trẻ cao hơn (Majoribank 1996). Majoribank cho rằng học sinh có ít anh chị em thì nhận được sự quan tâm và hỗ trợ của ba mẹ nhiều hơn, nên kết quả học tập sẽ tốt hơn.