CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài Với thế mạnh về du lịch sông nước, biển, đảo, miệt vườn và du lịch tâm linh, các nơi như An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ… là những địa phương hàng năm đón hàng triệu lượt du khách và trở thành trung tâm du lịch của cả vùng ĐBSCL. Tuy nhiên, hiện đội ngũ cán bộ, nhân viên hoạt động trực tiếp, gián tiếp trong ngành du lịch ở ĐBSCL rất thấp. Thực trạng này đang là nỗi lo lắng của địa phương trong việc đáp ứng yêu cầu của du khách, và thực hiện mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Nguyên nhân của thực trạng buồn này là do các cơ sở đào tạo của địa phương chưa có sự đầu tư về trang thiết bị để đảm bảo tiếp thu nghề du lịch chuyên nghiệp. Mặt khác bản thân người lao động trong ngành du lịch lại ít cầu thị về nâng cao tay nghề. Còn đánh giá từ phía các doanh nghiệp lữ hành, khách sạn thì cho rằng, hiện nay quy hoạch của điểm đến thiếu bài bản nên không tạo cơ hội cho lao động cọ xát thực tế, nhất là khả năng ngoại ngữ. Đây được cho là rào cản đối với lao động ngành du lịch của địa phương, nhất là trong bối cảnh yêu cầu kỹ năng chuyên nghiệp của ngành dịch vụ khách sạn, lưu trú hiện nay.
ĐBSCL đặc biệt là 3 tỉnh, thành: Cần Thơ, Kiên Giang, An Giang có nhiều ưu thế để phát triển du lịch hơn các tỉnh còn lại trong khu vực, nhưng so với tiềm năng thì hiệu quả khai thác từ “ngành công nghiệp không khói” này mang lại chưa đáng là bao. Thiếu về số lượng, yếu về chất lượng nguồn nhân lực là một trong những nguyên nhân chính khiến du lịch chưa thực sự phát triển như mong đợi ở các tỉnh, thành này. Theo Nghiên cứu khảo sát lực lượng lao động du lịch tại khu vực 3 tỉnh, thành ở ĐBSCL (Cần Thơ, Kiên Giang và An Giang) năm 2015 của Dự án EU thì vấn đề đáng quan ngại nhất trong lĩnh vực lưu trú và lữ hành là sự thiếu hụt nguồn lao động có đủ năng lực. Theo ông Hoàng Nhân Chính - Chuyên gia kỹ thuật của dựán,chỉ có khoảng 15-20% số nhân viên thực sự đáp ứng được yêu cầu theo tiêu chuẩn của ngành du lịch, 50-60% đáp ứng được một phần và còn lại chưa đáp ứng được yêu cầu công việc.
Kết quả nghiên 1 2 cứu cũng cho thấy sự thiếu hụt đối với năng lực cơ bản, năng lực quản lý và năng lực du lịch có trách nhiệm. Sự thiếu hụt các đơn vị năng lực này không chỉ ảnh hưởng tới chất lượng công việc của bản thân nhân viên mà còn ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng công việc của các nhân viên khác và hiệu quả chung của đơn vị, doanh nghiệp. Với những cơ hội và thách thức trong bối cảnh Việt Nam gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), cùng với sự hỗ trợ của Chương trình Du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội (gọi tắt là Dự án EU), vấn đề chất lượng nguồn nhân lực tại khu vực này thuộc về các trường đào tạo ngành du du lịch trên địa bàn, trong đó có trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ. Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ là đơn vị sự nghiệp có thu, trực thuộc Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, có chức năng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực ở trình độ cao đẳng và trình độ thấp hơn về lĩnh vực du lịch và liên quan đến du lịch; nghiên cứu, ứng dựng khoa học, công nghệ phục vụ sự nghiệp phát triển du lịch, phát triển kinh tế-xã hội.
Tổ chức đào tạo nguồn nhân lực du lịch ở các trình độ cao đẳng nghề, trung cấp nghề và sơ cấp nghề nhằm trang bị cho người học năng lực thực hành nghề tương xứng với trình độ đào tạo; có sức khỏe, đạo đức lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp; tạo điều kiện cho người học có khả năng tìm việc làm – tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học lên trình độ cao hơn để nhằm đáp ứng thị trường lao động. Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ là nơi đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của ngành du lịch ĐBSCL nói riêng, Việt Nam nói chung. Việc nghiên cứu về chất lượng đào tạo của Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ là hết sức cần thiết. Do đó đề tài được thực hiện mang ý nghĩa quan trọng đối với công tác đào tạo nguồn nhân lực cho ngành du lịch.
Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu chung Trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ giáo dục đào tạo tại trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ để làm cơ sở đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có tay nghề phục vụ sự nghiệp phát triển KTXH của khu vực 2 3 ĐBSCL nói riêng và của cả nước nói chung trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước hiện nay.2 Mục tiêu cụ thể Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ. Mục tiêu 2: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo của Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ. Mục tiêu 3: Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao CLĐT nghề tại Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ trong thời gian tới. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi 1: Thực trạng chất lượng đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ như thế nào? Câu hỏi 2: Các yếu tố nào tác động đến chất lượng đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ? Câu hỏi 3: Chính sách nào có thể nâng cao chất lượng đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ? 1.
Phạm vi nghiên cứu 1.1 Đối tượng nghiên cứu Giáo dục đào tạo nghề được hiểu như là 1 dịch vụ và cụm từ chất lượng đào tạo nghề mà tác giả sử dụng trong đề tài này được ngầm hiểu là chất lượng dịch vụ đào tạo nghề. Mặt khác, trong nghiên cứu này không tiếp cận đánh giá chất lượng của trường học, không tiếp cận đánh giá chất lượng của chương trình đào tạo, mà ở đây tác giả chỉ tiếp cận đánh giá chất lượng cảm nhận của học sinh, sinh viên đang theo học tại trường Cao đẳng nghề du lịch Cần Thơ.2 Phạm vi nghiên cứu Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quan điểm đánh giá chất lượng dịch vụ đào tạo của học sinh, sinh viên tại trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ. Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 04 năm 2018 đến tháng 04 năm 2019 Không gian nghiên cứu: Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ. Ý nghĩa của đề tài Thông qua nghiên cứu, đề tài có thể sẽ giúp Trường Cao đẳng nghề Du lịch Cần Thơ biết được kỳ vọng, đánh giá của học viên về chất lượng đào tạo do nhà trường cung cấp để nhà trường có hướng cải thiện tích cực.
Thông qua nghiên cứu, nhà trường xác định được các nhân tố ảnh hưởng mức độ đánh giá của sinh viên đối với chất lượng dịch vụ đào tạo, mức độ tác tác động của các nhân tố đến chất lượng đào tạo và qua đó nhà trường có thể đánh giá lại chính sách của nhà trường từ một góc độ người cung cấp dịch vụ đào tạo nghề. Đây là cơ sở dữ liệu để nhà trường nhận ra các điểm mạnh, điểm yếu, các chức năng cần tập trung trong hoạt động đào tạo, từ đó, đưa ra các chính sách quản lý, biện pháp điều hành thích hợp để nâng cao chất lượng đào tạo một cách hợp lý. Các nghiên cứu liên quan Đặng Thị Ngọc Hà (2017) nghiên cứu các nhân tố tác động đến sự hài lòng của sinh viên về chất lượng dịch vụ đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề du lịch Vũng Tàu. Đề tài điều tra 180 sinh viên, và sử dụng phần mềm SPSS để phân tích số liệu.
Đề tài đã đưa ra mô hình nghiên cứu sự ảnh hưởng của 5 yếu tố cơ sở vật chất, chương trình đào tạo, giảng viên, nhân viên và nhà trường để đo lường sự hài lòng của sinh viên đối với chất lượng dịch vụ đào tạo của trường cũng như xem xét mức độ tác động của các yếu tố này đến sự hài lòng của sinh viên đối với nhà trường. Bằng phương phápước lượng hồi quy tuyến tính, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có 3 nhân tố đo lường sự hài lòng về chất lượng dịch vụ đào tạo có ảnh hưởng tích cực đến sinh viên. Các nhân tố ảnh hưởng theo thứ tự lần lượt là: vật chất (1), nhà trường (2) và giảng viên (3). Từ kết quả nghiên cứu này, tác giả đã đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao sự hài lòng của sinh viên đối với chất lượng dịch vụ đào tạo của trường Cao đẳng nghề du lịch Vũng Tàu.
Cách tiếp cận chất lượng đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu của doạnh nghiệp, Hà Huy Huyền (2017) nghiên cứu tại trường Đại học Đồng Nai. Mục tiêu của bài báo này là không chỉ hệ thống hóa các tài liệu, lý thuyết có liên quan mà còn để tìm thấy điểm chung về chất lượng đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Kết quả của một cuộc khảo sát 550 doanh nghiệp, những doanh nghiệp được phỏng 4 5 vấn và trả lời 25 câu hỏi. Trong bài báo này, tác giả đã sử dụng phương pháp phân tích nhân tố khám phá để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu của doanh nghiệp, các yếu tố đó là những thành phần của chất lượng đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp tại tỉnh Đồng Nai.
Bài viết này được tiến hành trong thời gian từ tháng 7 năm 2013 đến tháng 5 năm 2015. Tác giả đã phân tích hệ số KMO, kết quả phân tích KMO để sử dụng phân tích hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả khảo sát từ doanh nghiệp được đo lường thông qua một bảng câu hỏi với thang đo Likert 5 mức điểm. Bảng khảo sát đưa tới từng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Ngoài ra, kết quả của nhu cầu của doanh nghiệp cho thấy có bốn yếu tố: kỹ năng mềm; kiến thức chuyên môn; kỹ năng công nghệ thông tin và kỹ năng tiếng Anh thực sự bị ảnh hưởng đến nhu cầu của doanh nghiệp với mức ý nghĩa 5%. Các kết quả nghiên cứu đã được xử lý từ phần mềm SPSS.