Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế

Luận văn các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Thừa Thiên Huế

• Tác giả: Nguyễn Văn Huân
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Triệu Huy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế ứng dụng
• Đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan ý định khởi nghiệp của thanh niên Thừa Thiên Huế

Khởi nghiệp là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đổi mới sáng tạo xã hội. Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, phong trào khởi nghiệp trong giới trẻ đang phát triển mạnh mẽ. Thanh niên là lực lượng nòng cốt với sức trẻ, tri thức và khát vọng vươn lên. Ý định khởi nghiệp là bước khởi đầu quyết định hành vi thành lập doanh nghiệp trong tương lai. Nghiên cứu thực tế cho thấy tinh thần kinh doanh ngày càng lan tỏa sâu rộng trong các cấp bộ Đoàn. Hơn 70% dự án tham gia các cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cấp tỉnh đều xuất phát từ thanh niên và đoàn viên. Tỉnh Thừa Thiên Huế đang nỗ lực chuyển mình thành thành phố trực thuộc Trung ương. Mục tiêu này đòi hỏi nguồn nhân lực trẻ giàu tính sáng tạo và tinh thần tự lập. Việc tìm hiểu bản chất và động lực hình thành ý định lập nghiệp của giới trẻ mang ý nghĩa thực tiễn cấp bách. Cơ sở lý luận về hành vi hoạch định của Ajzen cùng các mô hình khởi nghiệp quốc tế cung cấp nền tảng phân tích khoa học vững chắc. Dữ liệu từ địa phương phản ánh bức tranh toàn diện về tiềm năng kinh tế trẻ.

1.1. Khái niệm và bối cảnh thanh niên lập nghiệp tại Huế

Thanh niên theo đối tượng nghiên cứu là những đoàn viên đang sinh hoạt tại các chi đoàn địa phương. Nhóm này thuộc độ tuổi từ 16 đến 30 tuổi và không bao gồm sinh viên đại học. Khởi nghiệp không đơn thuần là việc tìm kiếm kế sinh nhai cá nhân. Quá trình này đòi hỏi việc thiết lập các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo. Tỉnh Thừa Thiên Huế sở hữu nhiều tiềm năng kinh tế di sản và du lịch sinh thái. Giới trẻ địa phương được khuyến khích phát huy nguồn tài nguyên bản địa phong phú. Tinh thần dám nghĩ dám làm hình thành qua phong trào thanh niên tình nguyện. Nhận thức đúng đắn giúp định hình quyết định khởi sự doanh nghiệp bài bản.

1.2. Vai trò của phong trào khởi nghiệp sáng tạo cấp tỉnh

Phong trào khởi nghiệp sáng tạo tại Thừa Thiên Huế diễn ra sôi nổi qua nhiều sân chơi thường niên. Tiêu biểu là cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo do Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức. Tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế cũng định kỳ triển khai các cuộc thi tìm kiếm ý tưởng kinh doanh trẻ. Thống kê cho thấy tỷ lệ thanh niên chiếm đa số trong danh sách tác giả các dự án đoạt giải. Các chương trình này cung cấp kiến thức quản trị thực chiến cho người tham gia. Đồng thời, cuộc thi tạo cơ hội kết nối với các quỹ đầu tư mạo hiểm và doanh nghiệp lớn. Môi trường thi đua khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương. Tinh thần dấn thân từng bước trở thành xu hướng phổ biến trong cộng đồng.

II. Yếu tố ảnh hưởng ý định khởi nghiệp của thanh niên Thừa Thiên Huế

Quá trình hình thành ý định khởi nghiệp của thanh niên chịu tác động từ nhiều nhóm nhân tố chủ quan và khách quan. Dữ liệu khảo sát trên 274 thanh niên tại 9 đơn vị hành chính của tỉnh Thừa Thiên Huế xác định các nhân tố then chốt. Nhóm yếu tố nhận thức cá nhân đóng vai trò chi phối hàng đầu. Thái độ đối với hành vi kinh doanh quyết định mức độ sẵn sàng đón nhận thách thức. Chuẩn mực chủ quan từ người thân, đồng nghiệp và xã hội tạo nên áp lực hoặc sự khích lệ tâm lý mạnh mẽ. Nhận thức kiểm soát hành vi thể hiện niềm tin vào năng lực quản trị bản thân. Ngoài ra, tinh thần chấp nhận rủi ro là đặc điểm nổi bật phân định người khởi nghiệp thành công. Bên cạnh yếu tố nội tại, môi trường vĩ mô tại địa phương còn tồn tại nhiều rào cản đáng kể. Thanh niên thường thiếu hụt vốn đầu tư ban đầu và thiếu kinh nghiệm điều hành thực tiễn. Khả năng tiếp cận các nguồn tín dụng ưu đãi vẫn còn gặp nhiều thủ tục phức tạp. Hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương đang trong giai đoạn hoàn thiện nên chưa đáp ứng toàn diện nhu cầu đào tạo chuyên sâu.

2.1. Tác động từ thái độ và nhận thức năng lực cá nhân

Thái độ đối với khởi sự kinh doanh phản ánh mức độ đánh giá tích cực của thanh niên về con đường tự lập nghiệp. Niềm đam mê thương trường thúc đẩy cá nhân chủ động tìm kiếm cơ hội mới. Khi nhận thấy kinh doanh mang lại giá trị kinh tế và địa vị, ý định lập nghiệp sẽ tăng cao. Bên cạnh đó, nhận thức kiểm soát hành vi giữ vai trò quyết định. Thanh niên có kiến thức quản trị, kỹ năng mềm và tư duy đổi mới thường tự tin hơn trước rủi ro. Ngược lại, tâm lý e ngại thất bại tài chính là trở ngại lớn nhất. Sự tự tin vào năng lực giúp củng cố ý chí theo đuổi đề án kinh doanh đến cùng.

2.2. Ảnh hưởng của chuẩn mực xã hội và môi trường hỗ trợ

Chuẩn mực xã hội hình thành từ sự ủng hộ của gia đình, người thân và cộng đồng địa phương. Văn hóa truyền thống xứ Huế thường đề cao tính ổn định nghề nghiệp. Định kiến này vô hình trung tạo áp lực tâm lý cho thanh niên khi lựa chọn khởi nghiệp nhiều rủi ro. Tuy nhiên, sự ghi nhận từ xã hội đối với các tấm gương kinh doanh thành đạt đang tạo hiệu ứng tích cực. Môi trường hỗ trợ khởi nghiệp từ chính quyền tỉnh cũng tác động sâu sắc đến nhận thức giới trẻ. Các chính sách cấp vốn vay ưu đãi, kết nối mạng lưới cố vấn giúp giảm bớt rào cản ban đầu. Khi nhận được trợ lực đồng bộ từ hệ sinh thái, thanh niên sẽ có niềm tin vững chắc để hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp.

III. Giải pháp nâng cao ý định khởi nghiệp thanh niên Thừa Thiên Huế

Nâng cao ý định khởi nghiệp của thanh niên Thừa Thiên Huế đòi hỏi hệ thống giải pháp đồng bộ và quyết liệt. Trước hết, công tác giáo dục đào tạo kỹ năng kinh doanh cần được đổi mới toàn diện. Các khóa tập huấn kiến thức quản trị, xây dựng kế hoạch kinh doanh và chuyển đổi số phải được tổ chức thường xuyên tại từng địa bàn huyện thị. Thứ hai, tỉnh cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhằm gỡ nút thắt về vốn. Quỹ hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp cần mở rộng quy mô giải ngân với lãi suất ưu đãi và quy trình tinh gọn. Thứ ba, các tổ chức Đoàn thanh niên cần tăng cường vai trò định hướng và tư vấn nghề nghiệp. Việc tổ chức các diễn đàn giao lưu cùng doanh nhân tiêu biểu sẽ truyền cảm hứng lập thân lập nghiệp mạnh mẽ. Ngoài ra, việc xây dựng không gian làm việc chung và vườn ươm doanh nghiệp địa phương là hết sức cần thiết. Cơ sở hạ tầng này cung cấp môi trường thử nghiệm an toàn, giảm thiểu chi phí vận hành cho các dự án non trẻ. Sự kết hợp giữa đào tạo, hỗ trợ tài chính và vườn ươm tạo đòn bẩy vững chắc cho thế hệ trẻ Huế.

3.1. Đào tạo kỹ năng quản trị và phát triển năng lực số

Năng lực quản trị là yếu tố cốt lõi quyết định khả năng biến ý tưởng thành doanh nghiệp thực tế. Các cơ quan chức năng cần phối hợp tổ chức các lớp huấn luyện kỹ năng lập kế hoạch tài chính, nghiên cứu thị trường và quản lý rủi ro. Chương trình đào tạo cần chuyển từ lý thuyết hàn lâm sang thực hành qua tình huống thực tế. Đặc biệt, việc nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số và thương mại điện tử giúp thanh niên địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Người trẻ có thể khai thác mạng xã hội và sàn trực tuyến để quảng bá sản phẩm đặc sản Huế. Khi trang bị đầy đủ công cụ quản trị hiện đại, sự tự tin của thanh niên sẽ được củng cố rõ rệt.

3.2. Hoàn thiện mạng lưới hỗ trợ vốn và vườn ươm dự án

Thiếu vốn ban đầu luôn là trở ngại lớn nhất cản trở ý định lập nghiệp của tuổi trẻ địa phương. Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh cần liên kết chặt chẽ với Tỉnh Đoàn nhằm đơn giản hóa điều kiện vay vốn. Các gói tín dụng vi mô dành riêng cho dự án khởi nghiệp sáng tạo cần được tăng cường hạn mức. Bên cạnh vốn tài chính, mạng lưới cố vấn khởi nghiệp giàu kinh nghiệm đóng vai trò đồng hành sống còn. Việc kết nối đoàn viên với các chủ doanh nghiệp đi trước giúp giảm thiểu sai lầm trong giai đoạn đầu khởi nghiệp. Tỉnh Thừa Thiên Huế cũng cần đẩy mạnh mô hình vườn ươm sáng tạo tại các huyện thị. Mô hình này bảo đảm hỗ trợ pháp lý, kỹ thuật và không gian vận hành ban đầu cho thanh niên.

IV. Kết luận về ý định khởi nghiệp của thanh niên Thừa Thiên Huế

Ý định khởi nghiệp của thanh niên Thừa Thiên Huế là tiền đề căn bản cho sự phát triển kinh tế tương lai của địa phương. Kết quả nghiên cứu khẳng định thái độ tích cực và năng lực kiểm soát hành vi là hai yếu tố thúc đẩy then chốt. Sự hỗ trợ từ cộng đồng và chính quyền địa phương tạo nền tảng vững chắc chuyển hóa ý định thành hành động thực tế. Tỉnh Thừa Thiên Huế đang đứng trước thời cơ phát triển vượt bậc khi chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng đổi mới sáng tạo. Thế hệ thanh niên chính là hạt nhân dẫn dắt sự chuyển mình này thông qua các mô hình kinh doanh khởi nghiệp độc đáo. Các cấp quản lý cần nhìn nhận đúng đắn tiềm năng và nguyện vọng của người trẻ để ban hành chính sách hỗ trợ kịp thời. Đầu tư vào thanh niên khởi nghiệp là sự đầu tư dài hạn cho sự phồn vinh của tỉnh nhà. Một hệ sinh thái toàn diện và cởi mở sẽ nuôi dưỡng những thế hệ doanh nhân trẻ tài năng và đầy bản lĩnh.

4.1. Ứng dụng thực tiễn vào chính sách phát triển thanh niên

Dữ liệu nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giá trị cho các sở ban ngành tại Thừa Thiên Huế. Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn có thể sử dụng các kết luận để thiết kế chương trình hành động sát thực tiễn. Việc phân loại nhu cầu khởi nghiệp theo từng địa bàn giúp tối ưu hóa nguồn lực hỗ trợ công. Chính quyền cần ưu tiên lồng ghép mục tiêu khởi sự kinh doanh vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội. Định hướng kinh doanh gắn với văn hóa di sản Cố đô và du lịch dịch vụ mở ra hướng đi bền vững. Khuyến khích giới trẻ khởi nghiệp tại chỗ góp phần giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo bứt phá cho quê hương.

4.2. Định hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai

Đề tài nghiên cứu đã làm sáng tỏ các yếu tố nhận thức cá nhân tác động đến ý định khởi nghiệp. Tuy nhiên, các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng quy mô khảo sát sang nhóm sinh viên các trường đại học tại Huế. Việc so sánh ý định kinh doanh giữa thanh niên khu vực nông thôn và đô thị cũng là hướng đi giàu tiềm năng. Ngoài ra, các nhà khoa học nên thực hiện nghiên cứu theo chuỗi thời gian nhằm đo lường tỷ lệ biến ý định thành doanh nghiệp thực tế. Việc đánh giá tác động của xu hướng kinh tế xanh và chuyển đổi số cũng sẽ hoàn thiện bức tranh khởi nghiệp địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làn sóng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết việc làm tại Việt Nam. Theo báo cáo Toàn cảnh đổi mới sáng tạo mở Việt Nam năm 2022, cả nước ghi nhận 208.000 doanh nghiệp thành lập mới hoặc quay trở lại hoạt động, tăng 30% so với năm 2021. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng lên đến 143.000 đơn vị, tương đương mức tăng 19,5%. Thực trạng này cho thấy tỷ lệ khởi nghiệp thành công còn khiêm tốn. Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, số liệu kinh tế xã hội năm 2023 ghi nhận 658 doanh nghiệp thành lập mới (giảm 17,4% so với cùng kỳ), trong khi có tới 532 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động. Tỷ lệ thanh niên thất nghiệp tại địa phương ở mức 5,3%, vượt xa mức tăng trưởng việc làm mới chỉ đạt 1,8%.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để thúc đẩy tinh thần khởi sự kinh doanh và xác định chính xác các yếu tố quyết định đến ý định khởi nghiệp của lực lượng lao động trẻ. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế ứng dụng của tác giả Nguyễn Văn Huân tập trung làm sáng tỏ cơ sở lý luận, đo lường thực trạng và lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố nhận thức cá nhân đến ý định khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên. Nghiên cứu được triển khai trên địa bàn 9 huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế trong mốc thời gian từ tháng 01/2023 đến tháng 12/2023. Công trình có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống số liệu khoa học từ 274 mẫu khảo sát thực tế trên tổng thể hơn 81.000 thanh niên toàn tỉnh. Kết quả này trực tiếp hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách hiện thực hóa Đề án Cố đô khởi nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 theo Quyết định số 1938/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng tích hợp nhiều trường phái lý thuyết học thuật kinh điển về hành vi doanh nhân:

Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991) đóng vai trò khung tiếp cận chủ đạo. Lý thuyết này chỉ rõ ý định là biến số dự báo chính xác nhất cho hành vi khởi nghiệp trong tương lai, chịu sự chi phối trực tiếp của ba tiền tố: Thái độ đối với hành vi, Quy chuẩn chủ quan và Nhận thức kiểm soát hành vi. Các mô hình thực nghiệm quốc tế cho thấy TPB có khả năng giải thích từ 30% đến 45% sự biến thiên của ý định khởi nghiệp.

Mô hình hành động có chủ đích (IAT) và Mô hình tạo lập liên doanh (VCM) theo hệ thống phân loại của Weber (2004) được bổ sung để khắc phục hạn chế của các cách tiếp cận đơn lẻ. Nếu trường phái đặc điểm tính cách cá nhân chỉ giải thích được khoảng 10% ý định khởi sự, thì 90% còn lại phụ thuộc vào sự tương tác giữa môi trường xã hội, kinh nghiệm thực tiễn và hoạt động đào tạo.

Hệ thống khái niệm nòng cốt trong nghiên cứu bao gồm:

• Thanh niên: Được xác định theo Luật Thanh niên số 57/2020/QH14 là công dân từ đủ 16 đến 30 tuổi, cụ thể trong đề tài là đoàn viên sinh hoạt tại các chi đoàn thuộc Tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.
• Ý định khởi nghiệp sáng tạo: Mức độ cam kết nhận thức và nỗ lực sẵn sàng thành lập doanh nghiệp đổi mới sáng tạo để khai thác cơ hội thị trường.
• Chương trình đào tạo khởi nghiệp: Hoạt động giáo dục cung cấp kiến thức quản trị, kỹ năng lập dự án và tư duy kinh doanh.
• Vốn kiến thức và kinh nghiệm: Mức độ am hiểu về vận hành thị trường và trải nghiệm quản lý tích lũy qua thực tế.
• Nhận thức kiểm soát hành vi: Niềm tin của cá nhân về mức độ tự chủ nguồn lực, cơ hội và khả năng vượt qua thử thách thương trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa thu thập dữ liệu thứ cấp từ văn bản pháp quy, báo cáo kinh tế của Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế và thu thập dữ liệu sơ cấp qua bảng hỏi khảo sát trực tuyến.

• Quy mô và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu được tính toán theo nguyên tắc phân tích đa biến. Tiêu chuẩn phân tích nhân tố khám phá đòi hỏi tỷ lệ tối thiểu 5 mẫu trên một biến quan sát (theo Hair và cộng sự). Với 31 biến quan sát trong mô hình đề xuất, kích thước mẫu tối thiểu cần đạt 155. Tiêu chuẩn hồi quy theo công thức của Tabachnick và Fidell yêu cầu cỡ mẫu tối thiểu 106 cho 7 biến độc lập. Tác giả đã tiến hành phát 351 phiếu điều tra theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp chọn mẫu cụm tại 9 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc Thừa Thiên Huế. Sau quá trình sàng lọc loại bỏ các phiếu thiếu dữ liệu hoặc chọn cùng mức đánh giá, 274 phiếu hợp lệ được đưa vào xử lý chính thức, đạt tỷ lệ phản hồi hữu dụng 78,06%.

• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Quy trình phân tích dữ liệu được thực hiện trên phần mềm SPSS phiên bản 20 và Excel 2013 qua 5 giai đoạn:

1. Thống kê mô tả đặc điểm nhân khẩu học và thực trạng việc làm.
2. Kiểm định độ tin cậy thang đo Likert 5 mức độ bằng hệ số Cronbach's Alpha với ngưỡng chấp nhận lớn hơn 0,6 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3 nhằm loại bỏ các biến quan sát không đạt độ tin cậy nội tại.
3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) với điều kiện hệ số KMO nằm trong khoảng 0,5 đến 1, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê (p < 0,05), tổng phương sai trích đạt trên 50% và hệ số tải nhân tố lớn hơn 0,5 để thu nhỏ các biến quan sát thành các nhóm nhân tố hội tụ.
4. Phân tích tương quan tuyến tính Pearson nhằm kiểm tra mối liên hệ giữa các biến và sàng lọc hiện tượng đa cộng tuyến.
5. Phân tích hồi quy bội theo phương pháp bình phương bé nhất (OLS) để xác định mức độ tác động cụ thể của từng biến độc lập lên ý định khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên. Phương pháp này được chọn vì cho phép kiểm định chính xác giá trị tham số, mức ý nghĩa p-value và sức mạnh giải thích của mô hình thực nghiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 274 quan sát hợp lệ đã mang lại những kết quả có ý nghĩa thống kê cao về mô hình ý định khởi nghiệp của thanh niên Thừa Thiên Huế:

Thứ nhất, mô hình hồi quy đa biến đã kiểm chứng và xác lập được 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến ý định khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên, xếp theo thứ tự độ mạnh giảm dần gồm: Chương trình đào tạo khởi nghiệp, Thái độ đối với việc khởi nghiệp, Kiến thức và kinh nghiệm khởi nghiệp, cùng với Nhận thức kiểm soát hành vi.

Thứ hai, nhân tố Chương trình đào tạo khởi nghiệp có tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp của thanh niên địa phương với hệ số hồi quy chuẩn hóa cao nhất trong mô hình. Số liệu khảo sát ban đầu cho thấy khoảng 66,6% thanh niên chưa từng tiếp cận các hoạt động khởi nghiệp chính quy, nhưng khi được trang bị các khóa tập huấn kỹ năng lập phương án kinh doanh, tỷ lệ sẵn sàng dấn thân khởi nghiệp tăng vọt lên mức trên 25%.

Thứ ba, nhân tố Thái độ đối với việc khởi nghiệp giữ vị trí tác động mạnh thứ hai. Tinh thần khát khao làm giàu, sự tự tin và đam mê làm chủ có mối tương quan thuận rõ rệt với ý định lập nghiệp. Điều này lý giải vì sao tại các cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cấp tỉnh hàng năm tại Thừa Thiên Huế, hơn 70% tổng số dự án đăng ký tranh tài đều đến từ lực lượng đoàn viên thanh niên.

Thứ tư, Kiến thức và kinh nghiệm khởi nghiệp đóng vai trò đòn bẩy quan trọng. Theo thống kê mô tả, những thanh niên từng tham gia quản lý dự án hoặc có kinh nghiệm cọ xát kinh doanh thực tế thể hiện ý định khởi nghiệp cao gấp 2 lần so với nhóm thanh niên chưa từng có kinh nghiệm điều hành.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu thực nghiệm của nghiên cứu có thể được tổng hợp trực quan qua biểu đồ cột thể hiện trọng số tác động của các hệ số Beta chuẩn hóa, giúp nhận diện rõ sự vượt trội của nhân tố đào tạo và thái độ so với các biến số khác. Đồng thời, bảng ma trận hệ số tương quan Pearson và bảng tổng hợp kết quả hồi quy cho thấy mô hình đạt độ tương thích cao với hệ số xác định R bình phương hiệu chỉnh đạt trên 50%, chứng minh mô hình bao quát được phần lớn sự biến thiên ý định khởi nghiệp của thanh niên tại Thừa Thiên Huế.

Khi so sánh với các nghiên cứu học thuật trước đây:

• Kết quả nghiên cứu tương đồng với kết luận của Miranda và cộng sự khi khảo sát 1.178 sinh viên tại Tây Ban Nha, khẳng định thái độ cá nhân luôn là động lực cốt lõi chi phối ý định dấn thân vào hành trình kinh doanh.
• Tuy nhiên, sự vượt trội của nhân tố Chương trình đào tạo khởi nghiệp tại Thừa Thiên Huế lại tạo ra nét khác biệt đáng chú ý so với các nghiên cứu tại các nước phát triển như nghiên cứu của Wu và Wu hay Boissin và cộng sự. Tại các nền kinh tế phát triển, giáo dục khởi sự kinh doanh đã đi vào chiều sâu nên mức độ tác động cận biên không còn quá đột biến. Ngược lại, tại Thừa Thiên Huế nói riêng và Việt Nam nói chung, thanh niên đang trong giai đoạn chuyển đổi nhận thức mạnh mẽ từ làm công ăn lương sang tự tạo việc làm. Khi tỷ lệ thất nghiệp của lao động trẻ có trình độ đại học toàn quốc lên đến 38,6%, các khóa đào tạo khởi nghiệp thực tế đóng vai trò như chiếc phao cứu sinh, trang bị công cụ tư duy giúp thanh niên giải quyết bế tắc việc làm.
• Mặt khác, kết quả nghiên cứu cũng ghi nhận sự chi phối từ bối cảnh kinh tế địa phương: khi tăng trưởng GRDP của tỉnh trước đây dựa chủ yếu vào vốn và lao động phổ thông, việc thiếu hụt kiến thức vận hành thị trường khiến thanh niên e ngại rủi ro. Chỉ khi chương trình đào tạo cung cấp đủ kỹ năng lập kế hoạch tài chính và tiếp thị, rào cản tâm lý mới được dỡ bỏ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu định lượng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy ý định khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên Thừa Thiên Huế:

1. Đổi mới và chuẩn hóa hệ thống chương trình đào tạo khởi nghiệp thực chiến:

• Chủ thể thực hiện: Tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế phối hợp cùng Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo Đại học Huế và Sở Khoa học và Công nghệ.
• Hành động cụ thể: Thiết kế chương trình đào tạo tích hợp giữa lý thuyết quản trị hiện đại và mô hình vườn ươm dự án thực tế; tập trung vào kỹ năng phân tích dòng tiền, phát triển sản phẩm mẫu và bảo hộ sở hữu trí tuệ.
• Chỉ số mục tiêu: Phấn đấu 100% các chi đoàn trực thuộc được tiếp cận ít nhất 1 khóa tập huấn chuyên sâu, hỗ trợ đào tạo cho khoảng 5.000 lượt đoàn viên thanh niên mỗi năm.
• Lộ trình: Giai đoạn 2024-2026.

2. Nâng cao thái độ tích cực và khát vọng lập thân thông qua truyền thông chuyên biệt:

• Chủ thể thực hiện: Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế và các tổ chức đoàn thể địa phương.
• Hành động cụ thể: Xây dựng chuyên trang truyền thông khởi nghiệp trên các nền tảng mạng xã hội; tổ chức tọa đàm định kỳ với các doanh nhân khởi nghiệp thành công; tôn vinh các mô hình thanh niên làm kinh tế giỏi tại các huyện vùng ven như Phong Điền, A Lưới.
• Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ lệ thanh niên có nhận thức đúng đắn và tích cực về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lên trên 60% vào năm 2025.
• Lộ trình: Triển khai liên tục hàng quý từ năm 2024.

3. Xây dựng Quỹ hỗ trợ vốn mồi và không gian ươm tạo khởi nghiệp thanh niên:

• Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế chỉ đạo Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh kết nối với Quỹ Cố đô Khởi nghiệp.
• Hành động cụ thể: Triển khai các gói tín dụng ưu đãi lãi suất thấp dành riêng cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên; mở rộng mạng lưới không gian làm việc chung (coworking space) tại các cụm huyện, thị.
• Chỉ số mục tiêu: Tài trợ vốn mồi và bảo lãnh tín dụng cho tối thiểu 50 dự án thanh niên khởi nghiệp triển vọng mỗi năm, kéo giảm tỷ lệ tạm ngừng hoạt động của doanh nghiệp trẻ xuống dưới 15% vào năm 2026.
• Lộ trình: Hoàn thiện cơ chế chính sách trong năm 2024, giải ngân giai đoạn 2025-2028.

4. Thiết lập mạng lưới cố vấn chuyên gia và hỗ trợ tích lũy kinh nghiệm thực tế:

• Chủ thể thực hiện: Hội Doanh nhân trẻ Thừa Thiên Huế kết hợp với các hiệp hội ngành nghề và trường đại học.
• Hành động cụ thể: Triển khai chương trình Cố vấn doanh nhân (Mentorship 1 kèm 1) trong chu kỳ 6 đến 12 tháng cho các dự án lọt vào vòng chung kết các cuộc thi khởi nghiệp cấp tỉnh; tổ chức các chuyến kiến tập, thực hành trực tiếp tại các nhà máy, hợp tác xã công nghệ cao.
• Chỉ số mục tiêu: Thu hút tối thiểu 30 chuyên gia, CEO doanh nghiệp tham gia mạng lưới cố vấn thường trực, chuyển giao thành công hơn 20 mô hình kinh doanh ứng dụng chuyển đổi số vào năm 2026.
• Lộ trình: Giai đoạn 2024-2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại hàm lượng tri thức thực chứng cao, là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Các chuyên viên thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Khoa học và Công nghệ, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế có thể ứng dụng kết quả hồi quy và các khuyến nghị để hoàn thiện cơ chế điều hành Đề án Cố đô khởi nghiệp, xây dựng chính sách phân bổ ngân sách hỗ trợ thanh niên lập nghiệp phù hợp với đặc thù từng địa bàn huyện, thị xã.

Thứ hai, cán bộ Đoàn Thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội: Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn, Huyện Đoàn Thừa Thiên Huế sử dụng luận văn như cẩm nang dẫn đường trong việc định hướng công tác tư vấn việc làm, thiết kế các cuộc thi ý tưởng sáng tạo và đánh giá đúng tâm lý, nguyện vọng của đoàn viên thanh niên.

Thứ ba, các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và vườn ươm doanh nghiệp: Đại học Huế cùng các trường thành viên có thể khai thác mô hình nghiên cứu để tái cấu trúc giáo trình môn học Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi từ giảng dạy lý thuyết hàn lâm sang mô hình cố vấn thực hành và ươm tạo dự án sinh viên.

Thứ tư, học viên cao học, nghiên cứu sinh và các nhà sáng lập trẻ: Người làm nghiên cứu trong lĩnh vực Quản trị kinh doanh và Quản lý kinh tế có thể kế thừa thang đo Likert 31 biến và quy trình phân tích EFA, hồi quy đa biến cho các nghiên cứu mở rộng; trong khi các bạn trẻ có thể tự soi chiếu năng lực, thái độ và kinh nghiệm của bản thân để chuẩn bị kỹ càng trước khi khởi sự doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn tiếp cận đối tượng thanh niên theo tiêu chí cụ thể nào? Nghiên cứu tuân thủ định nghĩa của Luật Thanh niên số 57/2020/QH14 cho độ tuổi từ 16 đến 30 tuổi, nhưng tập trung chuyên biệt vào lực lượng đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đang sinh hoạt tại các chi đoàn địa phương trên địa bàn Thừa Thiên Huế, không tính nhóm sinh viên đang theo học tập trung tại các trường đại học. Nhóm đối tượng này có tính gắn bó cao với sự phát triển kinh tế thực tế tại 9 huyện, thị xã, thành phố của địa phương.

2. Vì sao nhân tố chương trình đào tạo lại có tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp? Dữ liệu khảo sát 274 thanh niên cho thấy phần lớn người trẻ tại Huế đối mặt với tình trạng thiếu hụt kỹ năng vận hành kinh doanh thực tế. Khi tỷ lệ doanh nghiệp đóng cửa trên toàn quốc lên tới 143.000 đơn vị mỗi năm, thanh niên e ngại thất bại. Việc tham gia các khóa đào tạo bài bản giúp cung cấp công cụ xây dựng mô hình kinh doanh, tháo gỡ tâm lý lo âu và củng cố vững chắc niềm tin khởi nghiệp.

3. Quy mô 274 mẫu khảo sát có đảm bảo tính đại diện khoa học cho toàn tỉnh Thừa Thiên Huế không? Quy mô mẫu hoàn toàn đáp ứng chuẩn mực nghiên cứu định lượng xã hội học. Với 31 biến quan sát, tiêu chuẩn kiểm định EFA yêu cầu tối thiểu 155 mẫu (tỷ lệ 5:1) và kiểm định hồi quy yêu cầu tối thiểu 106 mẫu. Mẫu 274 phiếu hợp lệ thu được từ 351 phiếu phát ra qua phương pháp chọn mẫu cụm tại đủ 9 đơn vị hành chính cấp huyện, bảo đảm tính cân đối xã hội học và độ tin cậy thống kê cao.

4. Thực trạng thị trường việc làm tại địa phương tác động như thế nào đến quyết định khởi nghiệp? Thực tế Thừa Thiên Huế ghi nhận tỷ lệ thanh niên thất nghiệp ở mức 5,3% trong khi tạo việc làm mới chỉ tăng 1,8%. Tâm lý phụ thuộc vào biên chế nhà nước dần thay đổi khi chỉ tiêu tuyển dụng hạn hẹp. Khởi nghiệp sáng tạo nổi lên như một lối thoát chiến lược giúp thanh niên tự tạo việc làm và khẳng định giá trị bản thân trong nền kinh tế thị trường.

5. Kết quả và mô hình nghiên cứu này có thể áp dụng cho các tỉnh thành khác ở Việt Nam không? Mô hình hoàn toàn có khả năng nhân rộng cho các địa phương có bối cảnh kinh tế tương đồng tại khu vực miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long như Quảng Nam hoặc Trà Vinh. Các địa phương này đều có lực lượng lao động trẻ dồi dào, hệ sinh thái khởi sự kinh doanh đang trong giai đoạn kiến tạo ban đầu và rất cần đòn bẩy từ chính sách đào tạo thực chiến kết hợp quỹ vốn hỗ trợ ban đầu.

Kết luận

• Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Văn Huân đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ khung lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) kết hợp các mô hình hiện đại trong việc lý giải ý định khởi sự kinh doanh của thanh niên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Mô hình định lượng xác lập 4 nhân tố then chốt ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê theo mức độ giảm dần: Chương trình đào tạo khởi nghiệp, Thái độ đối với việc khởi nghiệp, Kiến thức và kinh nghiệm khởi nghiệp, cùng Nhận thức kiểm soát hành vi.
• Nguồn dữ liệu thực chứng tin cậy từ 274 phiếu điều tra hợp lệ tại đủ 9 huyện, thị xã, thành phố phản ánh trung thực thực trạng thất nghiệp 5,3% và nhu cầu tự tạo việc làm bức thiết của lực lượng lao động trẻ tại địa phương.
• Hệ thống khuyến nghị đưa ra các mốc lộ trình cụ thể giai đoạn 2024-2026 và tầm nhìn 2030, gắn kết chặt chẽ trách nhiệm giữa Tỉnh Đoàn, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, Đại học Huế và các hiệp hội doanh nghiệp.
• Mở ra hướng tiếp cận nghiên cứu tiếp theo bằng việc ứng dụng mô hình phương trình cấu trúc tuyến tính (SEM) và mở rộng phạm vi khảo sát liên tỉnh để kiểm định sâu hơn các mối quan hệ gián tiếp giữa chuẩn chủ quan và ý định khởi nghiệp.

Công trình là nguồn tài liệu tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn chất lượng cao. Các tổ chức đoàn thể, nhà giáo dục và cơ quan quản lý nhà nước hãy khai thác ngay những kết quả nghiên cứu này để thiết kế những chính sách hỗ trợ thiết thực, cùng chung tay chắp cánh cho khát vọng khởi nghiệp của thế hệ trẻ Cố đô bứt phá mạnh mẽ trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA THANH NIÊN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về những yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Ý định khởi nghiệp là thước đo mức độ quan tâm của một cá nhân đối với việc tự mình thành lập doanh nghiệp. Theo nghiên cứu, ý định này có khả năng dự đoán chính xác hành vi khởi nghiệp trong tương lai [8, 9].

Do đó, việc xác định và đánh giá các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc lý giải hành vi này. Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra các yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp, bao gồm: • Nhóm năng lực cá nhân: Kỹ năng chuyên môn, quản lý, kinh doanh, kinh nghiệm lãnh đạo và khởi nghiệp [10, 11]. • Nhóm nhân khẩu học: Tuổi tác, tôn giáo, quốc tịch,giới tính, , truyền thống kinh doanh gia đình trình độ học vấn [12]. • Đặc điểm tính cách: Mong muốn thành công, kiểm soát, chấp nhận rủi ro, sự không chắc chắn, độc lập [13, 14].

• Yếu tố xã hội: Vai trò, vị trí, tầm ảnh hưởng xã hội, hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng [15, 16, 17]. • Yếu tố văn hóa: Chủ nghĩa cá nhân/tập thể, văn hóa chấp nhận rủi ro, hệ tư tưởng, văn hóa vật chất [18, 19]. • Yếu tố môi trường: Cơ hội việc làm, nguồn lực kinh tế, thể chế chính trị [20, 21]. • Yếu tố giáo dục: Giáo dục nói chung và chương trình đào tạo khởi nghiệp [22, 23, 24, 25].

Theo Weber, có bốn cách tiếp cận chính trong nghiên cứu về ý định khởi nghiệp [26]: - Mô hình Theory of Planned Behavior (TPB): Tập trung vào thái độ, chuẩn mực xã hội và niềm tin về khả năng kiểm soát hành vi. - Mô hình Intentional Action Theory (IAT): Phân tích vai trò của mục tiêu cá nhân, kế hoạch hành động và đánh giá khả năng thực hiện. 4 - Mô hình Venture Creation Model (VCM): Giải thích ý định khởi nghiệp dựa trên sự tương tác giữa các yếu tố cá nhân, môi trường và cơ hội kinh doanh. - Mô hình (Integrated Model): Kết hợp các yếu tố từ các mô hình trên để cung cấp bức tranh toàn diện về ý định khởi nghiệp.

Mô hình IAT Mô hình TPB Ý định khởi nghiệp Mô hình IM Mô hình VCM (nhiều nhóm yếu tố) Hình 1. Các yếu tố tác động tới ý định khởi nghiệp theo các cách tiếp cận (Nguồn: Theo Weber, R., 2004) Cách tiếp cận đặc điểm, tính cách cá nhân (mô hình AIT) trả lời câu hỏi: Ai sẽ là doanh nhân Ở giai đoạn đầu của lịch sử nghiên cứu về ý định khởi nghiệp, các nhà nghiên cứu tập trung chủ yếu vào tiếp cận đặc điểm cá nhân để xây dựng bộ đặc điểm tính cách cần thiết ở một cá nhân có xu hướng nảy sinh ý định khởi nghiệp cao hơn so với những người khác [27]. Theo quan điểm của nhóm học giả này, chỉ một số cá nhân với các đặc điểm tính cách nhất định mới có ý định khởi nghiệp. Bộ tính cách điển hình bao gồm: - Mong muốn kiểm soát: Sự khao khát kiểm soát tình hình và quyết định.

- Tính sáng tạo: Khả năng tư duy sáng tạo và khám phá trải nghiệm mới. - Khả năng độc lập và tự chủ trong quyết định: Sự độc lập và tự tin trong việc đưa ra quyết định. - Tính cách tham vọng: Khao khát thành công và phấn đấu cao. - Chấp nhận rủi ro: Sẵn sàng đối mặt với rủi ro và không sợ thất bại 2.

Ngoài Mô hình Đặc điểm Tính cách 5 yếu tố (FFM), mô hình Thu hút, Lựa chọn, Tiêu hao (ASA) của học giả Schneider cũng được áp dụng nhiều trong nghiên cứu tiềm năng khởi nghiệp cá nhân. ASA cho rằng cá nhân với một số đặc điểm tính cách nhất định có xu hướng bị hấp dẫn nhiều hơn với hoạt động khởi nghiệp. Ngoài ra, khách hàng doanh nghiệp cũng có xu hướng lựa chọn đối tác chủ doanh nghiệp là những cá nhân có tính cách đặc thù riêng nhất định [28]. Cách tiếp cận này có một số hạn chế lớn.

Thứ nhất, chỉ lý giải được 10% ý định khởi nghiệp được tác động bởi yêu tố tác động là tính cách cả nhân. 90% còn lại thuộc các yếu tố ngoài cá nhân. Kết quả nghiên cứu thiếu nhất quán và không đầy đủ để giải 5 thích hành vi khởi nghiệp do mức độ phức tạp của con người. Nhiều cách tiếp cận khác đã được được giới học giả đương đại áp dụng thay thế cho mô hình này.

Cách tiếp cận đặc điểm xã hội học, nhân khẩu học (mô hình VCM) - trả lời câu hỏi: Môi trường nào hình thành doanh nhân Bên cạnh cách tiếp cận đặc điểm tính cách cá nhân, các nhà nghiên cứu trên thế giới đã phát triển học thuyết về các yếu tố xã hội - nhân khẩu học tác động đến việc hình thành và phát triển ý định khởi nghiệp cá nhân. Cách tiếp cận này tập trung vào 5 nhóm yếu tố chính sau: Nhóm Nhóm Nhóm Nhóm Nhóm Cách tiếp cận đặc yếu tố yếu tố yếu tố xã yếu tố yếu tố điểm xã hội học - nhân môi hội văn hóa giáo dục nhân khẩu học khẩu học trường Hình 1. Cách tiếp cận đặc điểm xã hội học dựa trên 5 nhóm yếu tố (Nguồn: Tổng hợp của tác giả qua nghiên cứu các công trình liên quan, 2023) • Nhóm yếu tố nhân khẩu học bao gồm độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn, tôn giáo, quốc tịch và truyền thống kinh doanh gia đình. Theo nghiên cứu của Drennan [29], những cá nhân có truyền thống kinh doanh gia đình có xu hướng khởi nghiệp cao hơn.

Alsos và cộng sự [30] cũng đồng ý rằng truyền thống gia đình làm kinh doanh khuyến khích cá nhân theo đuổi đam mê khởi nghiệp. • Nhóm yếu tố xã hội bao gồm vai trò, vị trí, tầm ảnh hưởng của nhà khởi nghiệp trong xã hội, hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng. Các yếu tố này tác động đáng kể đến tâm lý yêu thích khởi nghiệp thay vì đi làm công [15, 16, 17]. • Nhóm yếu tố văn hóa bao gồm chủ nghĩa cá nhân/tập thể, văn hóa chấp nhận rủi ro, hệ tư tưởng Nho giáo và văn hóa vật chất.

Văn hóa có tác động mạnh mẽ đến ý định khởi nghiệp. Ví dụ điển hình là trường hợp các quốc gia thu nhập cao ở Châu Âu. Mặc dù người dân có nhận định tốt về khởi nghiệp nhưng phần lớn lại không có ý định khởi nghiệp do không tồn tại văn hóa khởi nghiệp [31]. Điều này lý giải vì sao sinh viên ở đây thích đi làm công hơn là tìm kiếm cơ hội khởi nghiệp • Nhóm yếu tố môi trường bao gồm nguồn lực kinh tế, cơ hội việc làm và thể chế chính trị.

Hệ sinh thái khởi nghiệp, bao gồm các yếu tố kinh tế, văn hóa và xã hội liên quan đến khởi nghiệp, tác động mạnh mẽ đến ý định khởi nghiệp của cá nhân [32]. Van Gelderen và cộng sự [33] khẳng định môi trường xung quanh mỗi cá nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành và nâng cao ý định khởi sự doanh nghiệp. Các cơ hội kinh doanh có xu hướng cao hơn và khả thi hơn ở các nền kinh tế thị trường tự do và ít rào cản [34] • Nhóm yếu tố giáo dục bao gồm trình độ học vấn và các chương trình đào tạo khởi nghiệp. Kwong và cộng sự [22] khẳng định cá nhân có bằng tốt nghiệp đại học 6 thường có khuynh hướng tham gia vào giai đoạn đầu của hoạt động khởi nghiệp cao hơn và trở thành chủ sở hữu của các công ty có mức tăng trưởng cao.

Nhiều nghiên cứu khác cũng chứng minh trình độ học vấn có vai trò quyết định đến ý định khởi nghiệp [23]. Samantha [35] khẳng định các chương trình đào tạo khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các cá nhân khởi nghiệp và thúc đẩy môi trường, văn hóa khởi nghiệp cho một xã hội. Douglas [36] đã tổng hợp nhiều nghiên cứu khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa việc tiếp cận giáo dục, đặc biệt là các chương trình đào tạo khởi nghiệp, và mong muốn khởi nghiệp của sinh viên. Kolvereid & Moen [37] cũng củng cố quan điểm này khi cho thấy sinh viên tham gia các chương trình khởi nghiệp thường có khả năng khởi nghiệp cao hơn so với nhóm không tham gia.

Koe [25] cũng khẳng định việc tham gia các chương trình đào tạo về khởi nghiệp đóng góp rất nhiều đến sự hình thành và phát triển ý định khởi nghiệp Tuy nhiên, trong các nghiên cứu đương đại, cách tiếp cận này ít được sử dụng độc lập mà thường được sử dụng kết hợp, bổ sung cho các phương pháp tiếp cận khác. Lý do là vì ý định khởi nghiệp là kết quả của sự tác động tổng hợp từ nhiều yếu tố khác nhau. Việc đánh giá ý định khởi nghiệp chỉ dựa vào các yếu tố ngoại sinh thuộc nhóm yếu tố môi trường bên ngoài cá nhân thường mang lại cái nhìn không chính xác [8]. Cách tiếp cận hành vi (mô hình TPB) trả lời câu hỏi: Tại sao một số cá nhân lựa chọn theo đuổi hành trình khởi nghiệp Kể từ cuối thập niên 80, các nghiên cứu về khởi nghiệp chuyển hướng sang tiếp cận hành vi khởi nghiệp, tập trung vào quá trình hình thành ý định khởi nghiệp thông qua các mô hình ý định [38].

Đây là xu hướng nghiên cứu phổ biến hiện nay. Xu hướng này xuất phát từ nghiên cứu tâm lý học cho thấy ý định là yếu tố dự đoán duy nhất và chính xác nhất cho hành vi có kế hoạch [39], đặc biệt là các hành vi hiếm, khó quan sát và không xác định được thời gian [40]. Khởi nghiệp, là một hành vi hiếm, diễn ra trong thời gian dài và đòi hỏi kế hoạch cụ thể, được xếp vào nhóm hành vi có kế hoạch, dự định [41] và được dự đoán chính xác nhất thông qua các mô hình dự định [42]. Từ nghiên cứu xu hướng tiếp cận hành vi khởi nghiệp qua ý định khởi nghiệp, có thể thấy trong vài thập kỷ qua, nghiên cứu quốc tế đã tập trung vào việc đo lường ý định khởi nghiệp của sinh viên.

Lý do cho điều này là do Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) do Ajzen đề xuất năm 1991, ban đầu được phát triển để giải thích hành vi cá nhân nói chung, đã được áp dụng thành công trong lĩnh vực khởi nghiệp và đạt được kết quả ủng hộ trong nhiều nghiên cứu thực nghiệm [33].