Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Thực Hiện Kế Toán Môi Trường Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất Ở TP.HCM

Chuyên khảo kinh tế phân tích Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện kế toán môi trường khảo sát thực nghiệm tại các doanh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Bùi Thị Bích Phượng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Cúc
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Môi Trường Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất Ở TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.3. Nhận xét tổng quan và xác định khe hổng nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Tổng quan về kế toán môi trường
• 2.2. Mối liên hệ giữa các nhân tố thuộc đặc điểm doanh nghiệp sản xuất với việc áp dụng kế toán môi trường
• 2.3. Tổng quan các lý thuyết nền về nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới việc áp dụng kế toán môi trường
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phân tích tài liệu, đề xuất mô hình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.1.1. Thống kê mô tả mẫu khảo sát
• 4.1.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha
• 4.1.3. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.1.4. Mô hình nghiên cứu điều chỉnh
• 4.1.5. Phân tích hồi quy. Kiểm định các giả định của mô hình hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CHUYÊN GIA PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 2: PHIẾU PHỎNG VẤN CHUYÊN GIA
• PHỤ LỤC 3: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ EFA LẦN THỨ 1
• PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ EFA LẦN THỨ 2
• PHỤ LỤC 6: DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN THAM GIA KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 7: DANH SÁCH CÁC CÔNG TY THAM GIA KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 8: BẢNG TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Môi Trường

Kế toán môi trường là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là tại các doanh nghiệp sản xuất ở TP.HCM. Việc thực hiện kế toán môi trường không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp lý mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện kế toán môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Môi Trường

Kế toán môi trường là quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin liên quan đến các hoạt động môi trường của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc ghi nhận các chi phí và lợi ích từ các hoạt động bảo vệ môi trường.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Môi Trường

Kế toán môi trường giúp doanh nghiệp đánh giá được tác động của hoạt động sản xuất đến môi trường, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý nhằm cải thiện hiệu quả kinh doanh và bảo vệ môi trường.

II. Các Vấn Đề Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Kế Toán Môi Trường

Mặc dù kế toán môi trường có nhiều lợi ích, nhưng việc thực hiện nó tại các doanh nghiệp sản xuất ở TP.HCM vẫn gặp nhiều khó khăn. Các vấn đề này bao gồm thiếu quy định pháp lý rõ ràng và nhận thức chưa đầy đủ từ các chủ doanh nghiệp.

2.1. Thiếu Quy Định Pháp Lý

Hiện tại, các văn bản pháp lý liên quan đến kế toán môi trường chưa được hoàn thiện, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán môi trường tại doanh nghiệp.

2.2. Nhận Thức Của Chủ Doanh Nghiệp

Nhiều chủ doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của kế toán môi trường, điều này ảnh hưởng đến quyết định đầu tư vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Môi Trường

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện kế toán môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất. Các biến độc lập và phụ thuộc sẽ được phân tích để đưa ra kết luận chính xác.

3.1. Phương Pháp Định Tính

Phương pháp định tính sẽ được sử dụng để phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán và môi trường, từ đó thu thập thông tin cần thiết cho nghiên cứu.

3.2. Phương Pháp Định Lượng

Dữ liệu sẽ được thu thập thông qua bảng hỏi khảo sát gửi đến các doanh nghiệp sản xuất, sau đó phân tích bằng phần mềm SPSS để đánh giá độ tin cậy và các yếu tố ảnh hưởng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Môi Trường

Kết quả nghiên cứu cho thấy có năm nhân tố chính ảnh hưởng đến việc thực hiện kế toán môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất ở TP.HCM. Những nhân tố này bao gồm áp lực từ các bên liên quan, quy định pháp lý, và nhận thức của chủ doanh nghiệp.

4.1. Áp Lực Từ Các Bên Liên Quan

Áp lực từ các bên liên quan như chính phủ, cộng đồng và khách hàng có tác động mạnh mẽ đến việc thực hiện kế toán môi trường tại doanh nghiệp.

4.2. Quy Định Pháp Lý

Các quy định pháp lý rõ ràng và cụ thể sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc thực hiện kế toán môi trường.

V. Giải Pháp Đẩy Nhanh Việc Thực Hiện Kế Toán Môi Trường

Để nâng cao hiệu quả thực hiện kế toán môi trường, doanh nghiệp cần áp dụng một số giải pháp như tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức và cải thiện quy định pháp lý.

5.1. Tăng Cường Đào Tạo

Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa đào tạo về kế toán môi trường cho nhân viên để nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hiện.

5.2. Cải Thiện Quy Định Pháp Lý

Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp lý liên quan đến kế toán môi trường.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Kế Toán Môi Trường Tại Doanh Nghiệp

Kế toán môi trường là một phần không thể thiếu trong hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất. Việc thực hiện kế toán môi trường không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

6.1. Tương Lai Của Kế Toán Môi Trường

Với sự gia tăng nhận thức về bảo vệ môi trường, kế toán môi trường sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán môi trường để có những giải pháp phù hợp hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kế toán môi trường (KTMT) là một lĩnh vực kế toán mới mẻ tại Việt Nam, đặc biệt trong các doanh nghiệp sản xuất (DNSX) tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ, TP.HCM đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn về ô nhiễm môi trường, đòi hỏi các DNSX phải nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường thông qua việc thực hiện KTMT. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc thực hiện KTMT tại các DNSX trên địa bàn TP.HCM, dựa trên khảo sát 179 kế toán viên trong quý 1 năm 2019.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là phân tích các nhân tố ảnh hưởng như quy định pháp lý, giáo dục - đào tạo, quy mô doanh nghiệp, lĩnh vực kinh doanh, nhận thức của chủ doanh nghiệp và áp lực từ các bên liên quan đến việc thực hiện KTMT. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNSX tại TP.HCM, nơi có nhiều ngành nghề nhạy cảm với môi trường như hóa chất, khai thác mỏ, luyện kim. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp thúc đẩy áp dụng KTMT, góp phần nâng cao độ tin cậy thông tin tài chính, hỗ trợ ra quyết định nội bộ và hướng tới phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên bốn lý thuyết nền tảng chính:

• Lý thuyết ngẫu nhiên: Giải thích sự thích ứng của tổ chức với môi trường kinh doanh phức tạp, nhấn mạnh vai trò của chiến lược môi trường, quy mô doanh nghiệp và sự biến động môi trường trong việc áp dụng KTMT.
• Lý thuyết thể chế: Tập trung vào áp lực từ các quy định pháp lý, áp lực cường chế, quy chuẩn và mô phỏng từ các cơ quan quản lý và xã hội, ảnh hưởng đến hành vi tổ chức trong việc thực hiện KTMT.
• Lý thuyết thông tin hữu ích: Nhấn mạnh vai trò của việc cung cấp thông tin chính xác, phù hợp cho các bên liên quan nhằm hỗ trợ quyết định kinh tế, đặc biệt là nhận thức của chủ doanh nghiệp về lợi ích và chi phí khi thực hiện KTMT.
• Lý thuyết các bên liên quan: Phân tích áp lực từ các bên như chính phủ, khách hàng, cộng đồng, truyền thông và nhà đầu tư, thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện KTMT để duy trì uy tín và trách nhiệm xã hội.

Các khái niệm chính bao gồm: quy định pháp lý, giáo dục - đào tạo, quy mô doanh nghiệp, lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm với môi trường, nhận thức của chủ doanh nghiệp và áp lực các bên liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Phương pháp định tính: Phỏng vấn 12 chuyên gia gồm kế toán trưởng, giám đốc tài chính và giảng viên kế toán để hiệu chỉnh thang đo và loại trừ các nhân tố không phù hợp. Phân tích tổng hợp các nghiên cứu trong và ngoài nước để xây dựng mô hình nghiên cứu.
• Phương pháp định lượng: Thu thập dữ liệu qua bảng câu hỏi gửi email đến 179 kế toán viên tại các DNSX TP.HCM trong quý 1 năm 2019. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 20, sử dụng kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha (tất cả thang đo đều đạt trên 0.7), phân tích nhân tố khám phá (EFA) với chỉ số KMO > 0.7 và kiểm định Bartlett có ý nghĩa (Sig < 0.05). Mô hình hồi quy tuyến tính được áp dụng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố độc lập đến biến phụ thuộc là việc thực hiện KTMT.

Cỡ mẫu 179 đáp ứng yêu cầu tối thiểu theo tiêu chuẩn phân tích nhân tố và hồi quy bội (n > 125). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện giúp tiếp cận nhanh các đối tượng nghiên cứu trong điều kiện thời gian và kinh phí hạn chế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Áp lực của các bên liên quan là nhân tố có tác động mạnh nhất đến việc thực hiện KTMT tại các DNSX TP.HCM, với hệ số hồi quy β = 0.35, mức độ ảnh hưởng chiếm khoảng 35%. Điều này phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng của cộng đồng, truyền thông và các tổ chức tài chính đối với trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp.

2. Quy định pháp lý có ảnh hưởng tích cực và đáng kể (β = 0.28), cho thấy sự thiếu hụt các văn bản pháp lý hướng dẫn cụ thể là rào cản lớn trong việc áp dụng KTMT. Khoảng 83% chuyên gia đồng thuận về vai trò quan trọng của quy định pháp lý.

3. Giáo dục - đào tạo cũng đóng vai trò quan trọng (β = 0.22), với mức độ hiểu biết của kế toán viên về KTMT còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng thực hiện. Khoảng 83% chuyên gia đánh giá cao yếu tố này.

4. Nhận thức của chủ doanh nghiệp về KTMT có tác động tích cực (β = 0.20), thể hiện qua việc chủ doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích và chấp nhận chi phí liên quan đến KTMT sẽ thúc đẩy việc áp dụng.

5. Quy mô doanh nghiệp và lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm với môi trường có ảnh hưởng nhưng mức độ thấp hơn, lần lượt β = 0.15 và β = 0.12. Các doanh nghiệp lớn và hoạt động trong ngành công nghiệp hóa chất, khai thác mỏ, luyện kim có xu hướng áp dụng KTMT cao hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, đồng thời làm rõ hơn bối cảnh đặc thù của TP.HCM. Áp lực từ các bên liên quan được xem là động lực chính thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện KTMT, phản ánh sự gia tăng giám sát xã hội và yêu cầu minh bạch thông tin môi trường. Quy định pháp lý còn thiếu đồng bộ và chưa rõ ràng là nguyên nhân chính gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là trong việc hạch toán và báo cáo chi phí môi trường.

Giáo dục và đào tạo kế toán viên là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực thực hiện KTMT, đồng thời nhận thức của chủ doanh nghiệp quyết định sự cam kết và đầu tư cho công tác này. Mặc dù quy mô và lĩnh vực kinh doanh có ảnh hưởng, nhưng không phải là yếu tố quyết định duy nhất, cho thấy cần có sự phối hợp đồng bộ các nhân tố để thúc đẩy KTMT.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố (hệ số β) và bảng thống kê Cronbach’s Alpha, KMO, Sig của các thang đo để minh chứng độ tin cậy và tính phù hợp của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về KTMT: Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng và ban hành các quy định, chuẩn mực kế toán môi trường cụ thể, rõ ràng trong vòng 12 tháng tới, nhằm hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thống nhất và minh bạch.

2. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức: Các trường đại học, trung tâm đào tạo kế toán cần cập nhật chương trình giảng dạy về KTMT, tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho kế toán viên và nhà quản lý doanh nghiệp trong 6-12 tháng tới để nâng cao năng lực thực thi.

3. Xây dựng hệ thống giám sát và áp lực từ các bên liên quan: Các cơ quan quản lý, truyền thông và tổ chức xã hội cần tăng cường giám sát, công khai thông tin về hoạt động môi trường của doanh nghiệp, tạo áp lực xã hội tích cực nhằm thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện KTMT trong 1-2 năm tới.

4. Khuyến khích doanh nghiệp quy mô lớn và ngành nhạy cảm áp dụng KTMT: Chính quyền TP.HCM nên xây dựng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các DNSX lớn và trong ngành nhạy cảm nhằm thúc đẩy áp dụng KTMT, góp phần phát triển bền vững trong vòng 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp sản xuất: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện KTMT, từ đó xây dựng chiến lược quản lý chi phí và rủi ro môi trường hiệu quả.

2. Kế toán viên và chuyên gia tài chính: Nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hiện KTMT, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các bên liên quan và chuẩn mực kế toán mới.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện khung pháp lý, chính sách hỗ trợ và giám sát việc thực hiện KTMT trong doanh nghiệp.

4. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo bổ ích để nghiên cứu sâu về KTMT, các lý thuyết nền tảng và phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán môi trường là gì và tại sao quan trọng?
   KTMT là hệ thống thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin liên quan đến chi phí, thu nhập và tài sản môi trường trong doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả chi phí môi trường, nâng cao trách nhiệm xã hội và hỗ trợ ra quyết định bền vững.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến việc thực hiện KTMT?
   Áp lực từ các bên liên quan và quy định pháp lý là hai nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất, theo sau là giáo dục - đào tạo và nhận thức của chủ doanh nghiệp.

3. Tại sao quy định pháp lý lại quan trọng trong KTMT?
   Quy định pháp lý tạo ra khuôn khổ bắt buộc và hướng dẫn cụ thể cho doanh nghiệp trong việc ghi nhận, hạch toán và báo cáo các khoản chi phí, thu nhập môi trường, giúp đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.

4. Làm thế nào để nâng cao nhận thức của chủ doanh nghiệp về KTMT?
   Thông qua đào tạo, hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và minh chứng lợi ích kinh tế từ việc áp dụng KTMT, giúp chủ doanh nghiệp hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của KTMT.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính (phỏng vấn chuyên gia) và định lượng (khảo sát bảng câu hỏi, phân tích SPSS), đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 5 nhân tố chính ảnh hưởng đến việc thực hiện KTMT tại các DNSX TP.HCM: áp lực các bên liên quan, quy định pháp lý, giáo dục - đào tạo, nhận thức chủ doanh nghiệp, quy mô và lĩnh vực kinh doanh.
• Áp lực từ các bên liên quan và quy định pháp lý là những yếu tố có tác động mạnh nhất.
• Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng giúp xây dựng mô hình toàn diện, phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao đào tạo, tăng cường giám sát và hỗ trợ doanh nghiệp nhằm thúc đẩy KTMT.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về KTMT tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Các nhà quản lý, kế toán viên và cơ quan chức năng nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả thực hiện KTMT, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững tại TP.HCM và toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu đã đƣợc thực hiện trong nƣớc và ngoài nƣớc có liên quan. Chƣơng 2: Trình bày khái quát về cơ sở lý thuyết kế toán môi trƣờng. Chương 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 4: Trình bày kết quả nghiên cứu. Thảo luận và so sánh kết quả đạt đƣợc, cũng nhƣ so sánh với một số nghiên cứu trƣớc ở trong và ngoài nƣớc.

Chương 5: Nêu kết luận đề tài và đƣa ra kiến nghị với các bên liên quan. Đồng thời, ghi nhận hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu trong tƣơng lai. Downloaded by tran quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|9242611 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Trong nội dung của chƣơng này tác giả thực hiện tổng hợp các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nƣớc liên quan đến việc thực hiện kế toán môi tr ƣờng. Trên cơ sở tổng hợp phân tích các nghiên cứu trƣớc, tác giả đƣa ra những nhận xét về các nghiên cứu đã thực hiện theo đó xác định đ ƣợc khe trống nghiên cứu từ đó hình thành nên định hƣớng cho nghiên cứu của tác giả.1 C愃Āc công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài Để khám phá những nhân tố ảnh hƣởng tới việc thực hiện kế toán môi tr ƣờng, nghiên cứu của Qian.

“Environmental accounting for local government waste management: an assessment of institutional and contingency theory explanations”. (Kế toán môi trƣờng cho quản lý chất thải của chính quyền địa ph ƣơng: một đánh giá dựa trên lý thuyết thể chế và lý thuyết ngẫu nhiên)điều tra thực tế việc áp dụng kế toán môi trƣờng hiện tại ở chính quyền địa phƣơng về quản lý chất thải. Nghiên cứu bắt đầu với 12 chính quyền địa phƣơng ở New South Wales (NSW) Australia, và mở rộng khảo sát qua thƣ cho tất cả các chính quyền ở NSW. Lý thuyết ngẫu nhiên xem các tổ chức là các công cụ quản lý nhằm kiểm soát hiệu quả làm việc, dựa trên lý thuyết này, tác giả đề xuất các biến: sự không chắc chắn về môi trƣờng, chiến lƣợc môi trƣờng và độ phức tạp của nhiệm vụ.

Lý thuyết thể chế coi các tổ chức là các tác nhân xã hội, dựa trên lý thuyết này, áp lực quy định, áp lực nhận thức, kỳ vọng của cộng đồng và giao tiếp liên ngành, đƣợc đề xuất nh ƣ các biến giải thích. Khảo sát qua thƣ đánh giá hiệu quả của hai giải thích lý thuyết. Kết quả cho thấy rằng nhiệm vụ phức tạp, giao tiếp liên ngành, sự không chắc chắn về môi trƣờng, kỳ vọng của cộng đồng và chiến lƣợc môi trƣờng đều có liên quan đáng kể với mức độ thực hiện kế toán môi trƣờng cho việc quản lý chất thải ở địa phƣơng. Tuy nhiên, chỉ có chiến lƣợc môi trƣờng, độ phức tạp của nhiệm vụ và giao tiếp liên ngành, đóng một vai trò quan trọng trong việc giải thích các cấp độ kế toán cho các chi phí và tác động gián tiếp bên trong và bên ngoài trong quản lý chất thải.

Dƣờng nhƣ các kỳ vọng về môi trƣờng và môi trƣờng quản lý chất thải, sự không chắc chắn của cộng đồng không thể cung cấp một động lực đáng kể cho chính quyền địa phƣơng để giải quyết các chi phí và tác động môi trƣờng. Hai yếu tố thể chế, áp lực pháp lý và áp lực nhận thức môi Downloaded by tran quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|9242611 trƣờng không đóng góp đáng kể vào bất kỳ khía cạnh nào của thực hành kế toán môi trƣờng trong quản lý chất thải của chính quyền địa phƣơng.Với mục đích tƣơng tự nhƣng áp dụng ở Libya, Al Kisher 2013. “Factors influencing environmental management accounting adoption in oil and manufacturing firms in Libya”. Nghiên cứu đƣợc tiến hành với một cuộc khảo sát bao gồm 202 câu hỏi đƣợc gửi tới các giám đốc tài chính, các nhà quản lý môi trƣờng trong công ty dầu mỏ và các công ty sản xuất ở Libya.

Sau khi thu thập đƣợc dữ liệu tác giả tiến hành phân tích nhân tố, tƣơng quan và hồi quy bội. Kết quả cho thấy tuổi tác, trình độ học vấn và thâm niên của nhà quản trị là một trong những yếu tố ảnh hƣởng đến các công ty có ý định áp dụng Kế toán quản trị môi trƣờng (EMA). Kết quả cũng cho thấy các công ty Libya trong các ngành công nghiệp lựa chọn kế toán môi trƣờng bị ảnh hƣởng bởi yếu tố cơ cấu tổ chức, trong đó ủng hộ kế toán môi trƣờng là cơ cấu tổ chức quản lý tập trung. Hơn nữa, kết quả cũng tiết lộ rằng các biến văn hóa tổ chức, áp lực cƣỡng ép, áp lực quy chuẩn, chiến lƣợc môi trƣờng, áp lực của các bên liên quan có ảnh hƣởng đáng kể đến các công ty có ý định áp dụng EMA.

Nghiên cứu này đã đóng góp hữu ích cho kiến thức hiện tại bằng cách cung cấp, giải thích thêm về việc áp dụng EMA trong bối cảnh kế toán môi trƣờng còn xa lạ và cung cấp những hiểu biết sâu sắc hơn về các yếu tố tạo thuận lợi cũng nhƣ cản trở việc áp dụng kế toán môi tr ƣờng vào thực tiễn. Nghiên cứu hiện tại cũng đã lấp đầy khoảng trống trong tài liệu EMA bằng cách phát triển khung lý thuyết để đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố trong tổ chức, môi trƣờng và công nghệ. Quan trọng hơn, nghiên cứu này đã mở ra khả năng nghiên cứu sâu hơn về việc áp dụng EMA ở Libya cũng nhƣ các nƣớc đang phát triển khác trên toàn thế giới. Ngoài những nhân tố ảnh hƣởng thuận chiều tới việc áp dụng kế toán môi trƣơng, năm 2010 để khám phá ra các nhân tố gây trở ngại đến việc áp dụng kế toán quản trị môi trƣờng tại trƣờng đại học RMIT, Chang& Deegan.

tiến hành nghiên cứu đề tài “Exploring factors influencing environmental Management Accounting adoption at RMIT University” (Khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị môi trường tại Đại học RMIT). Tác giả tiến hành phỏng vấn 8 chuyển gia tại trƣờng và thực hiện thống kê mô tả, kết quả cho thấy 5 nhân tố: 1. áp Downloaded by tran quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|9242611 lực cƣỡng ép, 2. chiến lƣợc môi trƣờng, 3.

nhiệm vụ phức tạp, 4. nhận thức của nhà quản trị về KTMT, 5. sự hỗ trợ của nhà quản trị, làm chậm tiến trình áp dụng kế toán quản trị môi trƣờng. Nghiên cứu cũng mở rộng khả năng áp dụng kế toán môi trƣờng cho các nhà giáo dục đại học bằng cách cung cấp một khung lý thuyết toàn diện giúp giải thích rõ vai trò của kế toán môi tr ƣờng trong phát triển kinh tế.

Tƣơng tự, đề tài của Jamil, & cộng sự 2015 “Environmental management accounting practices in small medium manufacturing firms”(Thực hiện kế toán quản trị môi trƣờng trong các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa) nghiên cứu các yếu tố rào cản ảnh hƣởng đến việc thực hành kế toán môi tr ƣờng. Lý thuyết thể chế đƣợc sử dụng và dữ liệu đƣợc thu thập thông qua bảng câu hỏi. Nghiên cứu này tập trung vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là các công ty sản xuất vừa và nhỏ của Malaysia. Kết quả chỉ ra rằng hầu hết các công ty đều có phân bổ ngân sách cho các hoạt động môi trƣờng và áp dụng EMA.

Nghiên cứu lập luận rằng áp lực cƣỡng ép là một yếu tố chi phối việc thực hiện EMA và do đó, các rào cản đối với sự phát triển của EMA cần đƣợc giải quyết bởi chính phủ Malaysia và các cơ quan chức năng khác. Với các nhân tố đã đƣợc khám phá, Christ. 2013 thực hiện nghiên cứu “Environmental management accounting: the significance of contingent variables for adoption”. (Kế toán quản trị môi trường: Mức độ tác động của các nhân tố đến việc thực hiện kế toán môi trường) điều tra xem liệu đặc điểm của tổ chức có ảnh hƣởng đến việc thực hiện kế toán quản trị môi tr ƣờng của các doanh nghiệp ở 唃Āc hay không.

Dựa trên cơ sở lý thuyết ngẫu nhiên, tác giả đ ƣa ra khung nghiên cứu nhằm tìm cách xác định các trƣờng hợp theo đó các tổ chức có nhiều khả năng tham gia vào các hoạt động EMA, cả hiện tại và trong t ƣơng lai. Nghiên cứu thực hiện một cuộc khảo sát gửi qua mạng cho các kế toán viên 唃Āc. Kết quả cho thấy các nhân tố nhƣ chiến lƣợc môi trƣờng, quy mô tổ chức và lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm với môi trƣờng có ảnh hƣởng đáng kể đến khả năng áp dụng EMA. Trái với dự kiến của tác giả, cơ cấu tổ chức không đƣợc tìm thấy có liên quan đến nhận thức của kế toán về việc sử dụng EMA trong các tổ chức của họ.

Những phát hiện này hỗ trợ cho các nghiên cứu về sau dựa trên lý thuyết ngẫu nhiên có thêm kiến thức và hiểu biết hiện tại về lý do đằng sau sự phát triển của EMA và nhận thức về việc sử dụng EMA trong các tổ chức. Nghiên cứu cũng chỉ ra việc Downloaded by tran quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|9242611 áp dụng EMA ở các doanh nghiệp 唃Āc còn hạn chế, đồng thời việc xác định chiến lƣợc kinh doanh cũng nhƣ quy mô doanh nghiệp sẽ thúc đẩy việc áp dụng EMA ở hiện tại và trong tƣơng lai. Jalaludin, & cộng sự 2011 cũng thực hiện nghiên cứu “Understanding environmental management accounting (EMA) adoption: a new institutional sociology perspective”. (Hiểu biết về áp dụng kế toán quản trị môi trƣờng (EMA): một quan điểm dựa trên lý thuyết thể chế) để giải thích mối quan hệ giữa áp lực thể chế và việc áp dụng kế toán quản trị môi trƣờng.

Cụ thể nghiên cứu phân tích áp lực từ chính phủ và các bên liên quan đến việc áp dụng EMA trong các doanh nghiệp sản xuất ở Malaysia. Tổng cộng có 74 kế toán từ các công ty sản xuất ở Malaysia đã tham gia khảo sát. Áp lực thể chế (áp lực cƣỡng chế, áp lực quy phạm và áp lực mô phỏng) đã đƣợc kiểm tra đối với mức độ áp dụng EMA thông qua phân tích hồi quy bội. Những phát hiện của nghiên cứu này cho thấy một số ảnh hƣởng của áp lực thể chế đối với việc áp dụng EMA.

Trong số này, áp lực quy phạm về đào tạo kế toán đƣợc coi là mạnh nhất.Nghiên cứu của Ferreira &Cộng sự. “Environmental management accounting and innovation: an exploratory analysis”. (Kế toán quản trị môi trƣờng và công cuộc đổi mới: Một nghiên cứu thăm dò)nhằm mục đích kiểm tra vai trò của chiến l ƣợc môi trƣờng đến việc áp dụng và đổi mới EMA, bằng việc khảo sát các nhân viên kế toán và các nhà kiểm soát tài chính trong các doanh nghiệp lớn của 唃Āc. Kết quả không nhƣ mong đợi.

Phân tích tƣơng quan cho thấy việc đổi mới quy trình sản xuất có tác động tích cực đến việc áp dụng EMA.