CHƯƠNG I: CÁC BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT - PHƯƠNG TIEN TẠO LOI VĂN NGHỆ THUẬT I. CÁC BIEN PHÁP NGHỆ THUAT - PHƯƠNG TIEN TAO LỜI VĂN NGHỆ THUẬT 1. Lời văn nghệ thuật trong chỉnh thể tác phẩm 2. Các biện pháp nghệ thuật 2.
Miêu tả II. BDAC ĐIỂM THƠ XUAN QUỲNH 1. Tiểu sử - tác phẩm 2. Đặc điểm thơ Xuân Quỳnh CHƯƠNG II: BIEN PHÁP NGHỆ THUAT SO SÁNH - AN DỤ TRONG THƠ XUÂN QUỲNH |.
| BIEN PHÁP NGHỆ THUAT SO SANH - 1. Vật mẫu so sánh 1. Vật mẫu so sánh là khái niệm trừu tượng 1. Vat mẫu so sánh là những sự vật, hiện tượng cụ thể 1.
Những hình ảnh so sánh khác 2. Từ ngữ so sánh II. BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT AN DỤ I. Hình ảnh ẩn dụ Thuyén - Biển 2.
Hình ảnh ẩn dụ Sóng. Hình ảnh ẩn đự€on tàu - sân ga 4. Hình ảnh ẩn du te CHƯƠNG III: BIEN PHÁP NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ - NHÂN HÓA TRONG THƠ XUÂN QUỲNH I. | BIEN PHÁP NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ I.
Miêu tả cảnh vật thiên nhiên 1. Miêu tả cỏ cây 1. Miêu tả hoa đại, rau dai 1. Miêu tả khung cảnh quê hương 1.
Miêu tả con đường 1. Miêu tả các mùa 1. Miêu tả bầu trời 2. Miêu tả dé vật sinh hoạt hàng ngày li.
BIEN PHÁP NGHE THUẬT NHÂN HOA 1. Một thế giới sinh đông 2. Cảm xúc hóa đối tượng miêu tả KẾT LUẬN THƯ MỤC THAM KHẢO GVHD: HOÀNG THỊ VĂN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP DẪN NHẬP L — MỤC ĐÍCH- LÝ DO CHỌN DE TÀI: Xuân Quỳnh đã sống hết mình vì nghệ thuật, làm thơ đối với chị như là việc làm của một con ong cẩn mẫn đi hút mật cho đời, góp nhặt những vẻ đẹp bình thường, vốn có của cuộc đời để làm nên cái đẹp nghệ thuật. Người nghệ sĩ khác đời ở chỗ: người ta khổ một anh ta khổ hai, người ta vui ít anh ta vui nhiều và thậm chí buồn trong cả khi vui.
Xuân Quỳnh cũng vậy. Chị đã vượt qua biết bao thăng trầm của cuộc sống để sống và cống hiến. Những mất mát, thiệt thòi không đánh gục chị thậm chí còn giúp chị vươn lên, nuôi đưỡng niểm cảm xúc thẩm mỹ, tiếp sức cho những rung đông về cái đẹp, giữ cho tâm hồn luôn đào dat sóng ấy không hé bị chai sạn dưới sức mạnh của thời gian mà ngày luôn mới mẻ và nhạy cảm. Trong những năm tháng đầy biến động - thời kỳ sinh mệnh dân tộc được đặt lên hàng đầu va sự sống của mỗi cá nhân rất ít được dé cập đến, có thể nói những nhà thơ kiểu Xuân Quỳnh chúng ta rất hiếm gặp.
Phần lớn họ đều gắn bó với nhiệm vụ cách mạng, gắn với sứ mệnh thiêng liêng, cao cả của din tộc nên các nhà thơ hầu như không thể tự bứt mình ra khỏi không khí chung để tìm cái gọi là riêng tư, sâu kín. Nói như vậy để thấy rang. Xuân Quỳnh là một gương mặt thơ tiêu biểu của nên thơ Việt Nam hiện đại. SVTH: NGUYÊN HÀ BÍCH VĂN Trang | GVHD: HOÀNG THỊ VAN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Xuân Quỳnh đã nói hộ bao người về những ước muốn của tình yêu, hạnh phúc va tuổi trẻ.
đặc biệt là về những con sóng khát đợi một tình yêu tha thiết nhất, thủy chung nhất. Nhà thơ như muốn xé tan mình, bứt mình ra khỏi những nhọc nhin, lo toan để hòa vào bể đời rộng lớn. “Ước gì ta được là sông — Dé ra đến biển là không còn minh” (Lâm Thị Mỹ Da) Điều đó làm cho các sáng tác của Xuân Quỳnh đa dạng, phong phú, giàu cắm xúc, vừa dim thấm, dịu dang, vừa trăn trở, lo âu. “Diu dàng quá, dịu dàng không chịu nổi” (O.
Ai đã từng đọc và yêu thơ Xuân Quỳnh, có lẽ cũng thốt lên như vậy. Bước vào đường thơ ca, Xuân Quỳnh không ín dấu chân thơ bằng mỹ từ lóng lánh, những ngôn từ chuốt, những dàng dấp thơ tân kỳ mà đọng lại trong lòng người đọc chính ở cách diễn đạt mộc mạc. Càng qua nhiều trải nghiệm, thơ Xuân Quỳnh ngày càng sâu sắc, trăn trở và đầy nồng nhiệt. Xuất phát từ sự yêu thích văn học cũng như mến mộ nhân cách và tài năng của Xuân Quỳnh, người viết mạnh dạn chọn để tài “Các biện pháp nghệ thuật trong thơ Xuân Quynh” với mong muốn tìm hiểu những phương tiện nghệ thuật làm nên thành công trong các sáng tác của Xuân Quỳnh.
Nghiên cứu để tài nay, người viết cũng muốn góp phần khẳng định sự đóng góp quý báu của nhà thơ trong nền thơ ca dân tộc đồng thời bày tỏ lòng mến yêu và tiếc nuối vì sự ra đi đột ngột của một hồn thơ đẩy nữ tính. SVTH: NGUYEN HÀ BÍCH VAN Trang 2 GVHD: HOANG THỊ VĂN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP II. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ đã cống hiến cho nền văn học hiện dai Việt Nam những tác phẩm thơ xuất sắc. Tìm hiểu các sáng tác của chị.
giới phê bình - nghiên cứu đã có nhiều ý kiến đánh giá khác nhau như sau : Thơ Xuân Quỳnh “nhẹ nhàng, trong sáng, xinh xắn như một điệu múa dan tộc" và là "thứ thơ tự biểu hiện".'"" “Tho Xuân Quỳnh tuy chưa nói được gì nhiều về các vấn dé chung. lớn của thời đại song thơ Xuân Quỳnh lại cuốn hút tôi bằng những lời tâm sự chân thành về những chuyện hết sức riêng tư như tình yêu, ước mơ và khát vọng? “Chi nói tự nhiên không khoa trương không lạm dụng kỹ xảo *(. Từ ngữ như gọi nhau, như say như tỉnh, biến hóa, thông minh, như bản chất ` những đồng dao xưa cổ nhất. Quả thật ngôn ngữ của Xuân Quỳnh trở nên mềm mại duyên dáng hẳn khi kế thừa và phát triển những vẻ đẹp của ngôn ngữ ca dao dan caTM” "Hãy nhìn vào những bai thơ lục bát in trong "Sân ga chiều em di”.
Quả là một thứ “hoa dại”. Hầu như rất ít khi ta thấy nó có được cái hơi vừa dan gian. vừa cổ điển mà mọi người đã quenTM” (1): Lê Dinh Ky, Tơ tầm - chói biếc. TCVH số 1/1994, Tr.
Xuân Quỳnh - một chối thơ sắc biếc. TCNH số 1/1973, Tr. 13): Nguyễn Xuân Nam, Vẻ đẹp thơ Xuân Quỳnh - Trích Xuân Quỳnh thơ và lời bình, NXBVHTT, Hà Nôi 2000), Tr. (4): Vương Tri Nhân và Pham Tiến Dude.
Ý thức về thời gian - cảm giác về hanh phúc. SVTH: NGUYEN HA BÍCH VAN Trang 3 GVHD: HOÀNG THỊ VĂN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP "Đặc điểm thơ của Xuân Quỳnh là sự trẻ trung, hồn nhiên cộng với cái thông minh dân dã được thể hiện thông qua những cảm xúc tinh tế, những nhận vét tinh vi, và hau như lúc nào cũng pha chút hài hước, tinh nghịch tao nên nét hóm hình riêng, trộn không lẫn”. khác đều xoáy vào góc độ nội dung để tài và phong cách sáng tác của nhà thơ. Mỗi nhà nghiên cứu - phê bình đều có ý kiến khác nhau.
Song tựu trung vẫn là những đánh giá nhằm làm nổi bật thành tựu mà Xuân Quỳnh đạt được. Từ năm 1998, năm Xuân Quỳnh mất và tiếp sau đó, ý kiến đánh giá thơ Xuân Quỳnh ngày càng phong phú, đa dạng. Các bài báo, tiểu luận, phê bình, nghiên cứu tập trung tìm hiểu, trao đổi, kết luận ở nhiều khía cạnh khác nhau về cuộc đời cũng như sự nghiệp sáng tác của chị. Tiêu biểu có những ý kiến đánh giá sau: “Tink chất tự truyện là nét đậm, quán xuyến hàng loạt bài thơ, tập thơ và cũng là nét khác biệt rõ rệt so với thơ của nhiều người cùng thế hệ.
Gần như chỉ trở thành nhân vật văn học của chính thơ chị”? (l): Trích Xuân Quỳnh thơ và li hình - (Thiếu mai, Thơ Xuân Quỳnh - TCVH số 1/1983 Trích tuyển chon và trích din nhữag bài phê bình ~ hình luận văn học của các nhà văn và cá nhà nghiên cứu Việt Nam, NXB VH TPHCM 1998, Tr. 67)NXBVHTT, Hà Nội 2000, Tr. Nghĩ về Xuân Quỳnh - con người và nhà thơ, Trích trong thơ Xuâ Quỳnh. NXB Tác phẩm mới.
tháng 8/1989, Tr. SVTH: NGUYÊN HÀ BÍCH VÂN Trang 4 GVHD: HOÀNG THỊ VAN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP "Thơ Xuân Quỳnh bao giờ cũng là tiếng nói rất riêng của một tâm hồn phụ nữ thông minh, sắc sáo. giàu lòng yêu thương", “thơ chị chính là đời sống của chị, là những tâm trạng thực của chị trong mỗi bước vui budn của đời sống." "Những bài thơ tình của Xuân Quỳnh có một nhan sắc riêng, chân thật và dam mê mãnh ligt” "Điểm đặc sắc hon trong nghệ thuật thơ Xuân Quỳnh có lẽ là giọng điệu thơ. Thơ chị có một giọng điệu riêng rất dễ nhận ra.
Giọng điệu ở đây không phải là cách nói mà là cách cảm xúc, là giong điệu của tâm hon”. "Thơ Xuân Quỳnh rất giàu tâm trạng. Có khi chỉ bắt đầu từ một xúc động hoặc nhẹ nhàng, kín đáo. hoặc da diết sôi nổi.
thế là ở chị đã có một tứ thơ" Tiếng thơ Xuân Quỳnh * !à tiếng nói mới của thơ dân tộc tiếng nói phản ánh chiêu sâu của văn hóa dân tộc *°' (1): Lưu Khánh Tho, Cảm nhãn về tho Xuân Quynh, Xuân Quỳnh - thơ và đời, NXB Văn hóa Ha Nội 1995, Tr. (2): Đoàn Thị Đăng Hương. Người dan bà yêu và làm thơ, Xuân Quỳnh - thơ và đời, NX Vin hóa, Hà Nội 1995, Tr 223 (3! Lưu Khánh Thơ, Cảm nhận vé the Xuân Quỳnh, Trích Nữ si Xuân Quỳnh cuộc đời để lại NXB VHTT Hà Nội 2001, Tr 16617. (4) Nguyễn Thi Bich Ngoc, Thơ tink Xuân Quỳnh — sự thé hiện sức manh của môt tâm hồ phụ nữ.
trích Xuân Quỳnh thơ va lời bình, NXBVHTT Hà Nói 2000, Tr. Tho tinh Xuân Quỳnh - tiếng nói mới của thơ dan tộc, Văn hóa — Nghề thuật Tia sang. 1999, Tr 20, (5) Nguyễn Quan. Phong cảnh mười bay (thơ Xuân Quynh), Trích Nữ sĩ Xuân Quỳnh cuộc đờ để lai, NXBVHTT Hà Nói 2001, Tr 182, SVTH: NGUYEN HÀ BÍCH VAN Trang 5 GVHD; HOANG THỊ VĂN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP "Ở thơ Xuân Quỳnh cái cổ điển, cái lang mạn và biểu hiện hài hòa vào trong kết cấu kế chuyện, đổi vai của nhân vật thơ rất sinh động, dân gian nên trở nên gân gũi và mộc mạc, không sáo.
Trong cái mạch kể tả ấy, câu ý lại không td, kể nên đọc xong nhớ lâu, không tam thường ". còn nhiều bài viết khác của đông đảo bạn bè và người thân bày tỏ lòng tiếc thương Xuân Quỳnh và một số bài tiểu luận đăng rải rác trên các báo nhân kỷ niệm ngày mất của Xuân Quỳnh — Lưu Quang Vũ. Như vậy, các biện pháp nghệ thuật trong thơ Xuân Quỳnh đến nay vẫn chưa có công trình nào để cập đến.