Luận văn thạc sĩ về quản lý sinh viên nội trú tại các trường đại học ngoài công lập

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích biện pháp quản lý sinh viên nội trú tại trường đại học ngoài công lập, nâng cao chất lượng đào tạo.

• Tác giả: Dương Thị Ngọc Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tuấn
• Trường học: Đại học quốc gia hà nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Các biện pháp quản lý sinh viên nội trú các trường đại học ngoài công lập nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trong điều kiện đổi mới giáo dục đại học hiện nay.
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết khoa học
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• 0.9. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
• 1.1.1. Khái niệm quản lý và các chức năng quản lý
• 1.1.2. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
• 1.2. Cơ sở pháp lý của công tác quản lý HSSV nội trú
• 1.3. Ký túc xá và nhiệm vụ của công tác quản lý HSSV nội trú
• 1.4. Chất lượng đào tạo và các mô hình quản lý chất lượng đào tạo
• 1.5. Các đặc điểm của loại hình giáo dục đại học ngoài công lập
• 1.6. Sơ lược về hệ thống GDĐH của Thế giới và của Việt Nam
• 1.7. Đặc điểm của loại hình giáo dục đại học NCL ở Việt Nam
• 1.8. Vấn đề đổi mới giáo dục đại học hiện nay
• 1.8.1. Xu thế thế giới
• 1.8.2. Một số định hướng đổi mới GDĐH ở Việt Nam
• 1.9. Tiểu kết chương I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỌC SINH SINH VIÊN NỘI TRÚ TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP
• 2.1. Quá trình phát triển và đặc điểm KTX các trường đại học NCL
• 2.1.1. Vài nét về quá trình hình thành, phát triển của đại học NCL
• 2.1.2. Khái quát đặc điểm KTX các trường đại học NCL
• 2.2. Thực trạng công tác quản lý HSSV nội trú ở các trường đại học NCL
• 2.2.1. Trường ĐHDL Phương Đông
• 2.2.2. Một số trường đại học ngoài công lập khác
• 2.3. Những vấn đề rút ra từ thực trạng
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HỌC SINH SINH VIÊN NỘI TRÚ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP
• 3.1. Cơ sở đề xuất và nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý HSSV nội trú
• 3.1.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp quản lý HSSV nội trú
• 3.1.2. Nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý HSSV nội trú tại các trường đại học NCL
• 3.2. Các biện pháp quản lý HSSV nội trú tại các trường đại học NCL nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trong điều kiện đổi mới GDĐH hiện nay
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ, sinh viên về công tác KTX trong điều kiện đổi mới GDĐH hiện nay
• 3.2.2. Tăng cường kế hoạch hoá và hiệu quả của hệ thống văn bản về công tác quản lý HSSV nội trú phù hợp với quy trình đào tạo mới
• 3.2.3. Tổ chức hệ thống thông tin phối hợp đảm bảo công tác quản lý HSSV nội trú
• 3.2.4. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ CNV, đặt trọng tâm công tác KTX vào quản lý thời gian tự học của HSSV nội trú
• 3.2.5. Phối hợp tốt với các bộ phận quản lý đào tạo trong trường
• 3.2.6. Tăng cường phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên tổ chức các sinh hoạt tập thể phục vụ cho HSSV nội trú
• 3.2.7. Phối hợp tốt với các bộ phận phục vụ đào tạo trong trường đảm bảo hoạt động tự học của HSSV nội trú
• 3.2.8. Tăng cường các điều kiện phục vụ và quản lý hiệu quả cơ sở vật chất
• 3.2.9. Tăng cường hiệu quả phối hợp với các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội tại địa bàn dân cư
• 3.2.10. Tăng cường hiệu quả việc kiểm tra, đánh giá công tác quản lý KTX
• 3.3. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.3.1. Mô tả cách thức thực hiện
• 3.3.2. Kết quả khảo sát
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý sinh viên nội trú tại đại học ngoài công lập

Quản lý sinh viên nội trú tại các trường đại học ngoài công lập (ĐH NCL) là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng giáo dục. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc nâng cao chất lượng quản lý sinh viên nội trú không chỉ giúp cải thiện kết quả học tập mà còn tạo ra môi trường sống tích cực cho sinh viên. Các trường ĐH NCL cần có những biện pháp cụ thể để quản lý hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý sinh viên nội trú

Quản lý sinh viên nội trú bao gồm các hoạt động nhằm đảm bảo sinh viên có môi trường sống và học tập tốt nhất. Vai trò của quản lý sinh viên nội trú không chỉ dừng lại ở việc cung cấp chỗ ở mà còn bao gồm việc hỗ trợ sinh viên trong việc phát triển kỹ năng sống và học tập.

1.2. Đặc điểm của sinh viên nội trú tại đại học ngoài công lập

Sinh viên nội trú tại ĐH NCL thường có những đặc điểm riêng biệt như tính tự lập cao, nhu cầu học tập và sinh hoạt đa dạng. Việc hiểu rõ những đặc điểm này sẽ giúp các nhà quản lý xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp.

II. Những thách thức trong quản lý sinh viên nội trú tại đại học ngoài công lập

Quản lý sinh viên nội trú tại các trường ĐH NCL đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu sự giám sát, môi trường sống không đảm bảo, và sự thiếu kết nối giữa sinh viên và nhà trường đang gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản lý.

2.1. Vấn đề giám sát và quản lý thời gian của sinh viên

Nhiều sinh viên nội trú không có thói quen tự quản lý thời gian, dẫn đến việc học tập không hiệu quả. Cần có các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn để đảm bảo sinh viên có thể tự học và phát triển kỹ năng.

2.2. Môi trường sống và ảnh hưởng đến kết quả học tập

Môi trường sống tại ký túc xá có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý và kết quả học tập của sinh viên. Việc cải thiện cơ sở vật chất và tạo ra không gian học tập thoải mái là rất cần thiết.

III. Các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý sinh viên nội trú

Để nâng cao chất lượng quản lý sinh viên nội trú, các trường ĐH NCL cần áp dụng nhiều biện pháp khác nhau. Những biện pháp này không chỉ giúp cải thiện môi trường sống mà còn hỗ trợ sinh viên trong việc học tập và phát triển bản thân.

3.1. Tăng cường công tác đào tạo cán bộ quản lý

Cán bộ quản lý cần được đào tạo bài bản về kỹ năng quản lý sinh viên. Việc này sẽ giúp họ có khả năng xử lý các tình huống phát sinh một cách hiệu quả hơn.

3.2. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý sinh viên

Hệ thống thông tin quản lý sinh viên sẽ giúp theo dõi tình hình học tập và sinh hoạt của sinh viên một cách hiệu quả. Điều này cũng giúp nhà trường có thể đưa ra các quyết định kịp thời.

3.3. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa và hỗ trợ sinh viên

Các hoạt động ngoại khóa không chỉ giúp sinh viên giải trí mà còn phát triển kỹ năng mềm. Nhà trường cần tổ chức nhiều hoạt động để sinh viên có cơ hội giao lưu và học hỏi.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý sinh viên nội trú

Nghiên cứu về quản lý sinh viên nội trú tại các trường ĐH NCL đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả có thể nâng cao chất lượng đào tạo. Các trường cần thực hiện khảo sát định kỳ để đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã áp dụng.

4.1. Kết quả khảo sát về tình hình sinh viên nội trú

Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên nội trú có sự hài lòng cao hơn về môi trường sống khi có sự quản lý chặt chẽ và hỗ trợ từ nhà trường.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các trường đại học khác

Các trường ĐH NCL có thể học hỏi từ những kinh nghiệm quản lý sinh viên nội trú của các trường khác để cải thiện công tác quản lý của mình.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai trong quản lý sinh viên nội trú

Quản lý sinh viên nội trú tại các trường ĐH NCL cần được cải thiện liên tục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

5.1. Tầm quan trọng của việc đổi mới quản lý sinh viên

Đổi mới quản lý sinh viên là cần thiết để phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục hiện đại. Các trường cần chủ động trong việc cải tiến phương pháp quản lý.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, các trường ĐH NCL cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp quản lý mới, đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức bên ngoài để nâng cao chất lượng quản lý sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống giáo dục đại học ngoài công lập tại Việt Nam đã ghi nhận bước tăng trưởng vượt bậc từ 23 trường vào năm 2004 lên 37 trường vào năm 2006, quản lý và đào tạo 160.420 sinh viên, chiếm tỷ trọng 11,51% tổng quy mô sinh viên toàn quốc. Theo định hướng tại Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ, mục tiêu đến năm 2010 nước ta cần đạt tỷ lệ 200 sinh viên trên 1 vạn dân và tiến tới 450 sinh viên trên 1 vạn dân vào năm 2020, trong đó khối trường ngoài công lập gánh vác khoảng 40% chỉ tiêu. Dù giữ vai trò trọng yếu trong việc giảm tải áp lực ngân sách nhà nước, các cơ sở đại học dân lập và tư thục đang đối diện với thách thức gay gắt về kiểm soát chất lượng đào tạo, xuất phát từ việc buông lỏng quản lý đời sống sinh viên ngoài giờ lên lớp.

Vấn đề then chốt đặt ra là mô hình ký túc xá tại các trường đại học ngoài công lập hiện nay chỉ mới đáp ứng chỗ ở cho khoảng 2,7% đến 17,8% lượng người học, đồng thời phần lớn ban quản lý chỉ dừng lại ở chức năng lưu trú thuần túy thay vì tạo lập không gian tự học và rèn luyện nhân cách. Nghiên cứu xác định mục tiêu làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý sinh viên nội trú đồng bộ, trực tiếp nâng cao hiệu quả đào tạo theo học chế tín chỉ. Phạm vi nghiên cứu khảo sát chuyên sâu tại ba cơ sở điển hình gồm Trường Đại học Dân lập Phương Đông, Trường Đại học Dân lập Hải Phòng và Trường Đại học Dân lập Công nghệ Sài Gòn trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2006. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi thiết lập khung chuẩn hóa công tác nội trú, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa trên 80% thời gian tự học của sinh viên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết chức năng quản lý kinh điển của Henri Fayol bao gồm chu trình bốn khâu liên hoàn: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Lãnh đạo và Kiểm tra. Cách tiếp cận này giúp cơ cấu lại toàn bộ quy trình vận hành khu nội trú từ việc xây dựng nội quy, phân công nhân sự, định hướng nếp sống đến kiểm soát đánh giá rèn luyện sinh viên. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp mô hình Quản lý chất lượng đồng bộ (Total Quality Management - TQM) được phát triển bởi Edwards Deming và chuẩn hóa trong giáo dục đại học bởi các chuyên gia quản lý trong nước. Triết lý TQM xem người học là chủ thể trung tâm và coi mọi điều kiện sinh hoạt, cơ sở vật chất tại ký túc xá là một nguồn lực cấu thành nên chất lượng sản phẩm giáo dục.

Khung lý thuyết của đề tài làm sáng tỏ ba khái niệm nền tảng:

• Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường: Hệ thống tác động có chủ đích của chủ thể quản lý nhằm vận hành tối ưu các nguồn lực sư phạm, tài chính và cơ sở vật chất hướng đến mục tiêu đào tạo.
• Quản lý sinh viên nội trú: Quá trình định hướng, tổ chức và hỗ trợ toàn diện các hoạt động ăn, ở, sinh hoạt văn hóa và đặc biệt là năng lực tự học của sinh viên lưu trú trong khuôn viên trường.
• Chất lượng đào tạo đại học: Mức độ đáp ứng chuẩn mực đầu ra về kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức và năng lực tự khẳng định vị thế xã hội của người học theo yêu cầu đổi mới giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các văn bản pháp quy như Luật Giáo dục năm 2005, Quyết định số 2137/GD-ĐT ban hành Quy chế công tác học sinh sinh viên nội trú và Thông tư liên tịch số 10/2002/TTLT/GD&ĐT-CA về an ninh trật tự trường học. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra xã hội học bằng phiếu hỏi đối với mẫu khảo sát gồm hơn 500 khách thể là cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên tại ba trường đại học ngoài công lập từ năm 2003 đến năm 2006.

Kỹ thuật chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được áp dụng để bao quát đầy đủ các khối ngành từ Công nghệ thông tin, Quản trị kinh doanh đến Ngoại ngữ. Phương pháp phân tích thống kê mô tả, tính điểm trung bình và độ lệch chuẩn được triển khai trên 15 bảng số liệu tổng hợp nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng của môi trường ký túc xá đến kết quả học tập. Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp nhận diện chính xác các điểm nghẽn trong quản lý, đồng thời đánh giá tương quan đa chiều giữa tính cần thiết và tính khả thi của từng biện pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý sinh viên nội trú tại các trường đại học ngoài công lập trong giai đoạn 2003-2006 làm nổi bật bốn phát hiện then chốt:

• Năng lực đáp ứng chỗ ở nội trú còn rất thấp và phân hóa mạnh giữa các trường: Năm học 2005-2006, trong số 37 trường đại học ngoài công lập chỉ có 10 trường xây dựng được ký túc xá. Trường Đại học Dân lập Hải Phòng dẫn đầu với 1.400 sinh viên nội trú (chiếm 17,8%), trong khi Trường Đại học Dân lập Phương Đông chỉ đáp ứng 480 chỗ (chiếm 7,3%) và Trường Đại học Dân lập Công nghệ Sài Gòn chỉ đạt 190 chỗ (chiếm 2,7%). Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể so với các trường công lập như Đại học Quốc gia Hà Nội đạt 18,1% (1.828 sinh viên) hay Đại học Bách khoa Hà Nội đạt 13,2% (4.200 sinh viên).
• Áp lực nhân sự và hạn chế về cơ sở vật chất tự học: Khối ngoài công lập có 3.182 giảng viên cơ hữu phục vụ 119.464 sinh viên, bình quân 37 sinh viên trên 1 giảng viên. Đội ngũ quản lý ký túc xá mỏng, chủ yếu tập trung trên 80% thời lượng vào công tác trực ban, an ninh trật tự mà thiếu các điều kiện hỗ trợ tự học như thư viện chuyên đề, phòng máy tính nối mạng hay bàn học chuẩn hóa.
• Tác động tiêu cực của tâm lý mặc cảm và thiếu định hướng: Khoảng 30% đến 40% sinh viên nội trú năm thứ nhất tại các trường dân lập có biểu hiện dao động tư tưởng, nuôi ý định thi lại đại học công lập, dẫn đến việc thiếu đầu tư thời gian tự học ban đêm, dễ bị lôi kéo vào các thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh.
• Sự thiếu liên kết giữa ban quản lý ký túc xá và bộ phận đào tạo: Trên 65% thông tin về kết quả học tập và rèn luyện của sinh viên nội trú không được cập nhật kịp thời giữa giáo vụ khoa, cố vấn học tập và ban quản lý ký túc xá, làm suy giảm hiệu lực của các biện pháp uốn nắn sư phạm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh rào cản tài chính đặc thù của các trường ngoài công lập khi phải tự chủ 100% kinh phí từ nguồn học phí và lệ phí sinh viên theo Điều 48 Luật Giáo dục năm 2005. Khác với khối trường công lập được cấp phát đất đai và ngân sách xây dựng ký túc xá, các trường dân lập phải tự cân đối thu chi để thuê mặt bằng, dẫn đến việc cắt giảm chi phí phục vụ hoạt động nội trú.

Mô hình trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ so sánh cơ cấu phân bổ sinh viên nội trú và bảng ma trận tương quan giữa thời gian tự học với điểm tổng kết học tập cho thấy sinh viên có môi trường nội trú ổn định đạt tỷ lệ khá giỏi cao hơn khoảng 15% so với nhóm sinh viên thuê trọ tự do bên ngoài. Kết quả này chứng minh luận điểm của mô hình TQM: ký túc xá không thể bị cô lập như một khu nhà trọ mà phải được tích hợp thành một phân hệ sư phạm hỗ trợ trực tiếp cho chương trình đào tạo theo tín chỉ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát và nguyên tắc quản lý giáo dục hiện đại, đề tài xây dựng bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Chuẩn hóa quy chế và kế hoạch hóa công tác nội trú: Ban Giám hiệu cùng Ban Quản lý Ký túc xá ban hành Quy định nội trú mới bám sát tiến độ học chế tín chỉ ngay trong quý 3 năm 2006. Thiết lập mục tiêu 100% sinh viên nội trú ký cam kết thực hiện nếp sống văn hóa học đường và dành tối thiểu 3 giờ tự học mỗi tối.
• Thiết lập mạng lưới thông tin quản lý liên thông giữa Ký túc xá và Khoa đào tạo: Phòng Công tác Chính trị - Sinh viên chủ trì phối hợp cùng Ban Quản lý Ký túc xá và Đội ngũ Cố vấn học tập xây dựng cơ chế báo cáo dữ liệu định kỳ 2 tuần một lần. Giải pháp này đặt mục tiêu giảm 50% tỷ lệ sinh viên vi phạm quy chế thi và cảnh báo học vụ trước năm 2008.
• Hiện đại hóa cơ sở vật chất và tái cấu trúc không gian tự học: Hội đồng quản trị các trường phê duyệt ngân sách đầu tư nâng cấp đường truyền internet, bổ sung hệ thống đèn chiếu sáng và bố trí tối thiểu một phòng tự học chung đạt chuẩn cho mỗi đơn nguyên nhà ở. Mục tiêu nâng tỷ lệ đáp ứng điều kiện tự học của sinh viên lên mức trên 85% trong giai đoạn 2006-2010.
• Đẩy mạnh liên kết an ninh địa bàn và đa dạng hóa sinh hoạt ngoại khóa: Ban Quản lý Ký túc xá phối hợp với Công an phường sở tại theo Thông tư liên tịch số 10/2002/TTLT/GD&ĐT-CA, kết hợp với Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên tổ chức các câu lạc bộ học thuật, ngoại ngữ và thể thao định kỳ hàng tháng, triệt tiêu 100% các tệ nạn xã hội xâm nhập khu nội trú.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Hội đồng quản trị và Ban Giám hiệu các trường đại học ngoài công lập: Cung cấp luận cứ khoa học và bài học thực tiễn để hoạch định chiến lược đầu tư cơ sở hạ tầng ký túc xá, phân bổ nguồn lực tài chính hiệu quả nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh tuyển sinh.
• Cán bộ Phòng Công tác Chính trị - Sinh viên và Ban Quản lý Ký túc xá: Nắm vững quy trình quản lý bốn chức năng theo Fayol, biểu mẫu theo dõi học tập và phương pháp xử lý các vấn đề tư tưởng của sinh viên nội trú trong điều kiện đào tạo tín chỉ.
• Giảng viên, nghiên cứu viên chuyên ngành Quản lý Giáo dục: Sử dụng nguồn dữ liệu khảo sát thực tế tại ba trường đại học lớn cùng hệ thống 15 bảng thống kê làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu về chất lượng đào tạo và xã hội hóa giáo dục.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Sư phạm, Khoa học Xã hội: Tham khảo phương pháp luận kết hợp mô hình TQM trong phân tích tổ chức giáo dục, kỹ năng thiết kế phiếu hỏi khảo sát và kỹ thuật xử lý số liệu định lượng.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao quản lý sinh viên nội trú lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo đại học ngoài công lập?
  Quản lý nội trú kiểm soát môi trường sinh hoạt ngoài giờ lên lớp, nơi chiếm hơn 60% quỹ thời gian của người học. Nếu được tổ chức tốt theo mô hình TQM, ký túc xá sẽ thúc đẩy năng lực tự học, định hình kỷ luật cá nhân và giúp cải thiện điểm trung bình học tập từ 10% đến 15%.

• Điểm khác biệt căn bản giữa ký túc xá trường công lập và ngoài công lập là gì?
  Trường công lập được Nhà nước giao đất và cấp vốn xây dựng, đáp ứng quy mô nội trú từ 12% đến 18,1%. Ngược lại, các trường ngoài công lập phải tự trang trải chi phí từ học phí, chỉ có 10 trên 37 trường xây dựng được ký túc xá với tỷ lệ đáp ứng chỉ từ 2,7% đến 17,8%.

• Mô hình Quản lý chất lượng đồng bộ (TQM) được vận dụng như thế nào trong ký túc xá?
  TQM coi toàn bộ nhân viên quản lý, cơ sở vật chất, an ninh và môi trường văn hóa tại ký túc xá là các nhân tố cấu thành chất lượng giáo dục. Mọi quy trình đều hướng tới sự thỏa mãn nhu cầu học tập và rèn luyện của sinh viên nhằm tối ưu hóa kết quả đầu ra.

• Làm thế nào để khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân sự quản lý ký túc xá tại các trường dân lập?
  Giải pháp hiệu quả là thiết lập mô hình tự quản thông qua Đội Thanh niên xung kích, Ban Cán sự phòng và tăng cường phối hợp với Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên, giảm tải áp lực cho đội ngũ cán bộ chuyên trách có tỷ lệ 37 sinh viên trên 1 giảng viên.

• Hệ thống văn bản pháp lý nào điều chỉnh trực tiếp hoạt động của sinh viên nội trú?
  Các cơ sở pháp lý cốt lõi bao gồm Luật Giáo dục năm 2005, Quyết định số 2137/GD-ĐT về Quy chế công tác sinh viên nội trú, Quyết định số 42/2002/QĐ-BGD&ĐT về đánh giá kết quả rèn luyện và Thông tư liên tịch số 10/2002/TTLT/GD&ĐT-CA về an ninh trật tự.

Kết luận

• Luận văn xác lập cơ sở khoa học vững chắc khi khẳng định sinh viên nội trú là nguồn lực trọng yếu quyết định chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập.
• Đề tài phản ánh trung thực bức tranh thực trạng tại 37 trường đại học ngoài công lập với 160.420 sinh viên, chỉ rõ những hạn chế về tỷ lệ đáp ứng chỗ ở chỉ đạt từ 2,7% đến 17,8%.
• Công trình vận dụng sáng tạo chu trình quản lý bốn chức năng của Henri Fayol và mô hình chất lượng TQM, chuyển dịch trọng tâm ký túc xá từ nơi ở trọ sang môi trường giáo dục tự học.
• Hệ thống 10 biện pháp quản lý đồng bộ được kiểm chứng có độ cần thiết và tính khả thi cao thông qua khảo sát thực nghiệm tại ba trường đại học dân lập lớn.
• Nghiên cứu đóng góp thiết thực vào việc hiện thực hóa Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ, tạo tiền đề để khối đại học ngoài công lập nâng cao năng lực cạnh tranh trong lộ trình hội nhập giai đoạn 2006-2020.

Lộ trình triển khai ứng dụng các giải pháp cần được các cơ sở đào tạo tiến hành ngay từ năm học 2006-2007, bắt đầu bằng việc chuẩn hóa quy chế nội trú và nâng cấp không gian tự học. Các nhà quản lý giáo dục và lãnh đạo trường đại học ngoài công lập hãy liên hệ tham khảo toàn văn luận văn để nhận bộ công cụ khảo sát và khung quy trình quản trị ký túc xá chuẩn mực nhằm nâng tầm chất lượng đào tạo ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận – Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung nghiên cứu luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của vấn đề nghiên cứu. Thực trạng công tác quản lý học sinh sinh viên nội trú tại các trường đại học ngoài công lập. Các biện pháp quản lý học sinh sinh viên nội trú tại các trường đại học ngoài công lập.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Các khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng 1. Khái niệm quản lý và các chức năng quản lý 1. Khái niệm quản lý Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động, chính sự phân công hợp tác lao động nhằm đến hiệu quả nhiều hơn, năng suất cao hơn.

Nói đến hoạt động quản lý, K.Marx đã viết : “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần có một sự chỉ đạo, điều hoà những hoạt động cá nhân nhằm thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần nhạc trưởng. 480] Có nhiều phương diện khác nhau trong khi xem xét khái niệm quản lý, tuy nhiên chúng tôi cho rằng ‎ý kiến của Henri Fayol và Harold Koontz là có nội dung rõ hơn cả: - Henri Fayol (1841 – 1925) đã nhấn mạnh đến mục tiêu và các chức năng của quản lý, khi cho rằng: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra.15] - Trong cuốn “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” Harold Koontz lại nhấn mạnh “môi trường và hiệu quả kinh tế – xã hội” phải là mục tiêu của hoạt động quản lý, ông cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm (tổ chức). Mục đích của mọi nhà quản lý là hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.33] 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ở nước ta, khoa học quản lý còn khá mới mẻ, chỉ mới phát triển mạnh trong vài mươi năm gần đây.

Tuy nhiên đến nay, khoa học quản lý nói chung, khoa học quản lý giáo dục nói riêng đã khẳng định vai trò và hiệu quả kinh tế - xã hội của nó. Về khái niệm quản lý, cũng đã có không ít tác giả đề cập đến, chỉ xin dẫn một số ý kiến tiêu biểu, có nhấn mạnh đến khách thể quản lý‎: Trong cuốn “Những khái niệm cơ bản về Quản lý giáo dục” Cố giáo sư Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể những người quản lý đến tập thể những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến.32] Hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc lại nhấn mạnh Quản lý là chức năng đặc biệt của mọi tổ chức: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.1] Như vậy, tuy có nhiều cách diễn đạt khác nhau về quản lý nhưng các tác giả đều thống nhất quan điểm về hoạt động quản lý như sau: Quản lý là sự tác động chuyên biệt, có hướng đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu kinh tế – xã hội đã đặt ra của một tổ chức/ một hệ thống với hiệu quả cao nhất. Các chức năng của quản lý: Hoạt động quản lý có những chức năng đặc biệt, Henri Fayol là người đầu tiên đã phân biệt được các chức năng của quản lý. Xuất phát từ các loại hình “hoạt động quản lý”, ông đã phân biệt chúng thành năm chức năng cơ bản: kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra mà sau này chúng được kết hợp thành bốn chức năng cơ bản là: Kế hoạch hoá (Planning), tổ chức (Organizing), lãnh đạo - chỉ đạo (Leading) và kiểm tra (Controlling).

Sự phân định các chức năng quản lý theo cách của Fayol dựa trên nguyên tắc phân công lao động/ xác định phần việc có tính tương đối và hữu 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ích trong ứng dụng thực tiễn để làm tường minh các hoạt động của người quản lý trên căn bản của tư duy phân tích.52] Bốn chức năng cơ bản của quản lý đã được lý luận khái quát hoá gồm: * Kế hoạch hoá: Kế hoạch hoá trong hoạt động quản lý có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và xác định rõ các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó. * Tổ chức: Xét về mặt chức năng quản lý, tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. Nhờ việc tổ chức có hiệu quả người quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn vật lực và nhân lực. Thành tựu của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý sử dụng các nguồn lực này sao cho có hiệu quả và có kết quả.

* Lãnh đạo (Chỉ đạo): Là quá trình tác động của chủ thể quản lý, sau khi kế hoạch đã được thiết lập, cơ cấu bộ máy được hình thành, nhân sự đã được tuyển dụng. Chỉ đạo là quá trình liên kết, tập hợp giữa các thành viên trong tổ chức, động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức. * Kiểm tra: Kiểm tra không chỉ là khâu thu thập thông tin phản hồi (feedback) trong một hoạt động mà còn chính là một chức năng của quản lý, thông qua đó một cá nhân, một nhóm hoặc tổ chức theo dõi giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết. Một kết quả hoạt động phải phù hợp với những chi phí bỏ ra, nếu không tương ứng thì phải tiến hành điều chỉnh, uốn nắn.

Bốn chức năng này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, luôn đan xen, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành một chu trình của quản lý. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Để vận dụng khái niệm Quản lý và các chức năng của quản lý vào trong công tác quản lý cơ sở đào tạo của một trường đại học, chúng ta còn cần khảo sát các khái niệm cụ thể hơn là Quản lý giáo dục và Quản lý nhà trường. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 1. Quản lý giáo dục Quản lý giáo dục với tư cách là một bộ phận của quản lý xã hội đã xuất hiện và tồn tại dưới mọi chế độ xã hội.

Các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã đưa ra một số định nghĩa về Quản lý giáo dục như sau: Theo tác giả M. Kônđacốp thì: “Quản lý giáo dục là tập hợp các biện pháp tổ chức cán bộ giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính … nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng” [31, Tr.22] Ở Việt Nam, theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang thì: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp với quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”.12] Diễn đạt ngắn gọn hơn, tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: “Việc quản lý nhà trường phổ thông (có thể mở rộng ra là việc quản lý giáo dục nói chung) là quản lý hoạt động dạy – học, tức là làm sao đưa hoạt động từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục” [24, Tr.71] Theo tác giả Đặng Quốc Bảo [12, Tr.31] thì quản lý giáo dục không chỉ ở hoạt động dạy – học mà còn rộng hơn nhiều: “ Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội”. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ các ý kiến trên, chúng tôi có thể khái quát được nội hàm cơ bản của Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là một hoạt động chuyên biệt của chủ thể quản lý, bao gồm một tập hợp các tác động có chủ đích thực hiện tốt các chức năng kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu của một hệ thống/ tổ chức/ cơ quan giáo dục - đào tạo, nhờ đó mà đạt được các mục tiêu phát triển giáo dục - đào tạo với chất lượng, hiệu quả cao hơn. Quản lý giáo dục gồm nhiều cấp độ: Quản lý‎ hệ thống giáo dục quốc dân, quản lý nhà trường, quản lý ‎ các hoạt động chuyên biệt.

Quản lý giáo dục không chỉ quản lý hoạt động dạy – học (hoạt động cơ bản của giáo dục, nhà trường) mà còn quản lý lực lượng xã hội khác, các yếu tố, điều kiện khác nhằm đảm bảo chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục – dạy học. Quản lý nhà trường Luật Giáo dục 2005 đã chỉ rõ: “Nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân thuộc mọi loại hình đều được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục. Nhà nước tạo điều kiện để trường công lập giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống giáo dục quốc dân.