MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển ngày càng nhanh và đã bước sang một giai đoạn mới. Tri thức và thông tin trở thành yếu tố hàng đầu và là nguồn tài nguyên có giá trị nhất. Trong bối cảnh đó, giáo dục trở thành nhân tố quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế xã hội.
Các nước trên thế giới kể cả các nước phát triển cũng như các nước đang phát triển đều coi giáo dục - đào tạo là nhân tố quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia. UNESCO cũng chỉ rõ: “Không có một sự tiến bộ và thành đạt nào có thể tách khỏi sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực giáo dục của mỗi quốc gia. Đào tạo lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội, giáo dục đóng vai trò hết sức quan trọng không chỉ trong việc truyền thụ các tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo mà còn trong cả sự hình thành và phát triển một nhân cách toàn diện cho người học. Trong bối cảnh đó đổi mới giáo dục và đào tạo đã và đang diễn ra trên qui mô toàn cầu, tạo nên những biến đổi sâu sắc trong nền giáo dục thế giới.
Cùng với vấn đề đổi mới mục tiêu và nội dung dạy học theo hướng hiện đại hoá, cuộc cách mạng về phương pháp dạy học đang diễn ra theo 3 hướng chính: tích cực hoá, cá biệt hoá và công nghệ hoá nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học nói riêng, giáo dục và đào tạo nói chung. Một phần của Công nghệ hoá ở đây chính là việc phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT), môi trường dạy học đa phương tiện vào quá trình dạy học. Hội thảo Quốc tế về giảng dạy đại học được tổ chức tại Pari (10/1998) đã khẳng định “… Đặc biệt coi trọng trang bị các thiết bị giảng dạy chuyên ngành đối với các môn học ở trình độ cao phù hợp với nhu cầu xã hội và giảng dạy nhờ vào công nghệ mới về thông tin và truyền thông”. Đây là thời cơ và thách thức của nền giáo dục các nước chậm phát triển trong đó có Việt Nam.
1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong “Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010” của Chính phủ đã nhận định: “Sự đổi mới và phát triển giáo dục đang diễn ra ở qui mô toàn cầu tạo cơ hội tốt để giáo dục Việt Nam nhanh chóng tiếp cận với các xu thế mới, tri thức mới, những cơ sở lý luận, phương thức tổ chức, nội dung giảng dạy hiện đại và tận dụng các kinh nghiệm quốc tế để đổi mới và phát triển”. Chỉ thị số 58-CT/TW của Bộ Chính trị (khoá VIII) khẳng định: “ứng dụng và phát triển CNTT là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước đi trước. Mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng đều phải ứng dụng CNTT để phát triển“. Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2001-2005 nêu rõ: “CNTT và đa phương tiện sẽ tạo ra những thay đổi lớn trong hệ thống quản lý giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình đến người học, thúc đẩy cuộc cách mạng về phương pháp dạy và học“.
Là trường cao đẳng của Bộ Tài nguyên và Môi trường đào tạo nhân lực thực hiện nhiệm vụ quản lý tài nguyên của đất nước. Trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, từ nhiều năm nay đã triển khai đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy trong tất cả các Khoa, ngành đào tạo trong trường bảo đảm phù hợp với thực tiễn đề ra. Về phương pháp giảng dạy, với đặc thù là trường đào tạo đa ngành bao gồm: các ngành quản lý tài nguyên; kỹ thuật và công nghệ phục vụ điều tra và quản lý tài nguyên. Nhiều môn học có mô hình động phức tạp, thường xuyên phải cập nhật kiến thức, công nghệ mới (công nghệ môi trường, công nghệ thông tin, công nghệ trắc địa, bản đồ,.
Vì vậy khi áp dụng các phương pháp dạy học truyền thống đã không mang lại hiệu quả cao. Để hỗ trợ cho việc đổi mới phương pháp dạy học, nhiều năm qua Nhà trường đã đầu tư kinh phí để mua sắm thiết bị dạy học hiện đại, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào dạy học như xây dựng giáo 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com án điện tử và gần đây cùng với sự ra đời tự phát của một vài trang Web hỗ trợ học tập một số môn trong các ngành, việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập đã được đặt ra tại khoa Công nghệ thông tin,. Tuy nhiên, vì đang ở giai đoạn ban đầu vừa làm vừa rút kinh nghiệm, nên Nhà trường còn nhiều lúng túng, bị động trong quá trình quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập, chưa có biện pháp quản lý hữu hiệu. Để góp phần khắc phục những tồn tại trên và đột phá vào một hướng mới, tôi chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội”.
Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu đề xuất một số biện pháp quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài đặt ra một số nhiệm vụ nghiên cứu sau: - Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện. - Tìm hiểu thực trạng công tác quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. - Đề xuất một số biện pháp khả thi để quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện nhằm 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nâng cao chất lượng dạy học ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 4. Khách thể nghiên cứu Thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Đối tƣợng nghiên cứu Một số biện pháp quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Giả thuyết khoa học Nếu đề ra được các biện pháp quản lý việc thiết kế và sử dụng các trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện phù hợp thì sẽ nâng cao được chất lượng dạy học ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu Do thời gian hạn chế, nên đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Phƣơng pháp nghiên cứu 7. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lý thuyết Thu thập thông tin quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện để từ đó phân tích, tổng hợp, hệ 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thống hoá, khái quát hoá và đánh giá để xây dựng cơ sở lý luận cho luận văn. - Nghiên cứu các quan điểm giáo dục của Đảng và Nhà nước ta.
- Nghiên cứu các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài nguyên và Môi trường và trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội có liên quan đến thiết bị dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng CNTT&TT trong quá trình dạy học. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn + Dùng phương pháp điều tra để thu thập những thông tin về thực trạng công tác quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập, qua đó đánh giá công tác quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện ở trường cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. + Phương pháp chuyên gia: gặp gỡ, trao đổi lấy ý kiến của các chuyên gia về quản lý thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện. + Phương pháp bổ trợ: Quan sát trực tiếp các giờ giảng ở các phòng học đa phương tiện; phỏng vấn và trò chuyện với sinh viên, giáo viên, cán bộ quản lý,… để rút ra được những nhận xét, những đánh giá về công tác quản lý việc thiết kế và sử dụng trang Web học tập trong môi trường dạy học đa phương tiện của Nhà trường.
Những phƣơng pháp hỗ trợ khác Phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu khảo sát 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ VIỆC THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG TRANG WEB HỌC TẬP TRONG MÔI TRƢỜNG DẠY HỌC ĐA PHƢƠNG TIỆN. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về Quản lý Theo quan điểm duy vật lịch sử thì lịch sử phát triển của xã hội loài người trải qua 5 giai đoạn, ở mỗi giai đoạn có một hình thái kinh tế xã hội đặc thù và có một đặc trưng về tổ chức, quản lý xã hội. Ngay từ khi sơ khai tổ chức sinh hoạt và lao động của loài người đã mang tính cộng đồng, cho đến khi xuất hiện các tổ chức thị tộc, bộ lạc vấn đề tổ chức xã hội và quản lý xã hội chính thức được ra đời cùng với sự quản lý và phân chia lao động,.
Trong lịch sử xã hội học, hoạt động quản lý gắn liền và được xem như là một bộ phận của khoa học lao động, khoa học tổ chức, xã hội học nghề nghiệp,. Khái niệm “quản lý” được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau dựa trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau, vừa là khoa học vừa là nghệ thuật đang là vấn đề thu hút nhiều sự quan tâm.