phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của hoạt động thanh tra chuyên môn trường trung học cơ sở của Phòng giáo dục và đào tạo quận Lê Chân thành phố Hải phòng trong bối cảnh hiện nay. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động thanh tra chuyên môn trường trung học cơ sở của phòng giáo dục và đào tạo quận Lê Chân thành phố Hải Phòng. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động thanh tra chuyên môn trường trung học cơ sở của phòng giáo dục và đào tạo quận Lê Chân thành phố Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG THANH TRA CHUYÊN MÔN TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỦA PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN LÊ CHÂN- THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 1. Tổng quan Hoạt động thanh tra là một trong những khâu quan trọng trong quản lý nhà nước.Mác và Ăng-ghen đã từng viết “Thanh tra là phạm trù lịch sử gắn với quá trình lao động xã hội. Chính bản chất của quá trình lao động xã hội đòi hỏi tính tất yếu phải có sự quản lí Nhà nước.Lê-nin cũng rất chú trọng đến hoạt động thanh tra: “Chúng ta phải tổ chức kiểm tra nghiêm ngặt công tác của chúng ta.phải kiểm tra thực sự đúng đắn trên quan điểm nền kinh tế quốc dân mà kiểm tra; phải kiểm tra lại chủ chương của chúng ta đã tuyên bố từng giờ, từng phút, từng giây. Ban thanh tra công nông không chỉ có nhiệm vụ, thậm chí không phải chỉ có nhiệm vụ tóm bắt và vạch mặt mà phải cải tổ Bộ dân uỷ thanh tra công nông để tăng cường sự kiểm tra từ phái quần chúng nhằm tiêu diệt thứ cỏ dại chủ nghĩa quan liêu.” Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng khẳng định: “Sự kiểm tra việc thực hiện được đặt ra một cách đúng đắn là ngọn đèn pha giúp cho làm sáng tỏ tinh thần hoạt động của bộ máy trong bất kì thời gian nào, chín phần mười những chỗ hỏng, chỗ hở đều do thiếu sự kiểm tra.
Thanh tra và kiểm tra thường xuyên, đúng đắn chắc chắn những chỗ hổng, chỗ hở đều có thể ngăn ngừa được.” Thực tiễn hơn sáu thập kỷ qua, kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Ban thanh tra nhà nước đã chứng minh rằng: Thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lí nhà nước (QLNN). Trong công tác lãnh đạo và quản lý không thể tách rời hoạt động kiểm tra, thanh tra. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngày 29/ 10/ 1988 Bộ Giáo dục (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã có quyết định số 1019/QĐ ban hành bản quy định về tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục. Ngày 28/ 9/ 1992 Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ra Nghị định 358/HĐBT về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục.
Sau đó Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định số 478/QĐ ngày 11/ 3/ 1993 ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục và đào tạo. Tháng 12 năm 1998, Luật giáo dục nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được ban hành, (ở mục 4 chương VII từ điều 98 đến điều 103) [30] đã quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của thanh tra giáo dục và đối tượng thanh tra. Trong cuốn “Những bài giảng về quản lí trường học” (tập hai - Nhà xuất bản giáo dục 1985) của tác giả Hà Sỹ Hồ đã khẳng định “Quản lí mà không kiểm tra thì quản lí sẽ ít hiệu quả và trở thành quản lý quan liêu. Thông tin khách quan thu được chủ yếu qua kết quả thanh tra, kiểm tra.
Luật giáo dục 2005 cũng đã khẳng định: “Thanh tra giáo dục thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lý Nhà nước về giáo dục nhằm đảm bảo việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục” (theo khoản 1, điều 111, mục 4, chương VII, Luật Giáo dục 2005) [30] Nhiệm vụ của thanh tra chuyên ngành về giáo dục được qui định tại khoản 2, điều 111, mục 4, chương VII, Luật Giáo dục 2005 là: + Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục; 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục, qui chế chuyên môn, qui chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ; việc thực hiện các qui định về điều kiện cần thiết đảm bảo chất lượng giáo dục ở cơ sở giáo dục; + Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực giáo dục theo qui định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; + Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục theo qui định của pháp luật về xử lí vi phạm hành chính; + Thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng trong lĩnh vực giáo dục theo qui định của pháp luật về chống tham nhũng; + Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục; đề nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách qui định của Nhà nước về giáo dục; + Thực hiện các nhiệm vụ khác theo qui định của pháp luật.” Luật giáo dục 2005, điều 112, mục 4, chương VII cũng nêu rõ quyền hạn, trách nhiệm của thanh tra giáo dục: “Thanh tra giáo dục có quyền hạn và trách nhiệm theo qui định của pháp luật về thanh tra. Khi tiến hành thanh tra, trong phạm vi thẩm quyền quản lý của thủ trưởng cơ quan quản lý giáo dục cùng cấp, thanh tra giáo dục có quyền quyết định tạm đình chỉ hoạt động trái pháp luật trong lĩnh vực giáo dục, thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để xử lý và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.” Từ năm 2010 Luật Giáo dục mới ra đời cùng cùng với Luật Thanh tra 2004, thanh tra chính phủ và Bộ GD&ĐT đã có những văn bản cụ thể về công tác thanh tra giáo dục (TTGD). Những văn bản đang có hiệu lực thi hành là: Nghị định số 85/2006/NĐ-CP ngày 18/8/2006 về tổ chức và hoạt động của TTGD. Thông tư số 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20/10/2006 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra HĐSP của nhà giáo.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong "Những vấn đề cơ bản về quản lý giáo dục" đăng trong tài liệu "Những vấn đề quản lý nhà nước và quản lý giáo dục" - Trường Cán bộ quản lý Giáo dục - Đào tạo Trung ương I - 1998, của tác giả Đặng Quốc Bảo xác định: Quản lý giáo dục có 4 chức năng cụ thể: Kế hoạch hoá, chỉ huy, điều hành, kiểm tra. Trong đó "Kiểm tra là công việc gắn bó với sự đánh giá tổng kết kinh nghiệm giáo dục, điều chỉnh mục tiêu". Trên thực tế, vấn đề quản lý hoạt động thanh tra nói chung và thanh tra chuyên môn nói riêng của Phòng GD&ĐT tạo vẫn rất cần tiếp tục được nghiên cứu để nắm rõ thực trạng quản lý hoạt động thanh tra, chỉ ra nguyên nhân, đề xuất những giải pháp phù hợp, hiệu quả nâng cao chất lượng công tác thanh tra. Những tài liệu đã dẫn và những tài liệu viết về hoạt động thanh tra, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục của các nhà nghiên cứu lí luận giáo dục là vô cùng cần thiết và quan trọng cho học viên trong quá trình thực hiện đề tài: nghiên cứu lí luận, biện pháp quản lý hoạt động thanh tra chuyên môn của GD&ĐT; từ đó đề xuất, tăng cường các biện pháp quản lí hoạt động thanh tra chuyên môn trường Trung học cơ sở của phòng GD&ĐT, góp phần đổi mới hoạt động thanh tra giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu và thực hiện thành công mục tiêu giáo dục trong giai đoạn đổi mới đất nước.
Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu 1. Quản lý, quản lý giáo dục, biện pháp quản lý 1. Khái niệm quản lý Tác giả F.TayLor - nhà lý luận quản lý Mỹ cho rằng: Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất. Ngày nay, khái niệm quản lý được định nghĩa rõ ràng hơn: Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể của người lao động nói chung (khách thể quản lý) nhằm thực hiện mục tiêu dự kiến.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: Quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [12, tr. Trong cuốn “Khoa học tổ chức và quản lý”, tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm rằng: “Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung” và “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể.” Các định nghĩa được nhìn nhận ở nhiều góc độ, song nhìn chung: quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hòa hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường. Nói cách khác, quản lý là quá trình thực hiện các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra để đưa tổ chức đạt đến mục tiêu đã đề ra. Khái niệm về quản lý giáo dục Quản lý giáo dục và quản lý hệ thống giáo dục đã được các nhà lý luận và quản lý thực tiễn đưa ra một số định nghĩa dưới các góc độ khác nhau: Theo chuyên gia giáo dục Liên Xô (cũ) M.
Kônđacốp Quản lý giáo dục là:“Tập hợp những biện pháp: tổ chức, phương pháp cán bộ, kế hoạch hoá,.