LÝ do chän ®Ò tµi: Tõ sau ®¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VI, díi ¸nh s¸ng cña nghÞ quyÕt ®¹i héi, níc ta thùc sù bíc vµo thêi kú ®æi míi trªn mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng kinh tÕ x· héi. Bªn c¹nh ®ã lµ sù bïng næ vÒ th«ng tin, sù ph¸t triÓn nh vò b·o cña khoa häc vµ c«ng nghÖ. §Ó ®¸p øng ®ßi hái cÊp b¸ch cña c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc nÒn Gi¸o dôc ViÖt Nam ®· cã nh÷ng thay ®æi to lín, vÊn ®Ò vÒ tæ chøc, qu¶n lý l¹i cµng ®îc thu hót quan t©m cña ®«ng ®¶o c¸c nhµ l·nh ®¹o, nhµ nghiªn cøu khoa häc, nhµ qu¶n lý thùc tiÔn; trong ®ã cã khoa häc vÒ qu¶n lý gi¸o dôc. Trong chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña níc ta, §¶ng ta ®Æt con ngêi ë vÞ trÝ trung t©m, con ngêi võa lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng cña chñ nghÜa x· héi, võa lµ môc tiªu cña chñ nghÜa x· héi.
§¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®· chØ râ: “Cïng víi khoa häc vµ c«ng nghÖ, gi¸o dôc vµ ®µo t¹o lµ quèc s¸ch hµng ®Çu nh»m n©ng cao d©n trÝ, ®µo t¹o nh©n lùc vµ båi dìng nh©n tµi”. §¹i héi ®· quyÕt ®Þnh ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa-hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc nh»m môc tiªu: “D©n giµu, níc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ v¨n minh v÷ng bíc ®i lªn chñ nghÜa x· héi”. 1 NghÞ quyÕt Trung ¬ng 2 khãa VIII cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®· nªu: “§Þnh híng ph¸t triÓn gi¸o dôc- ®µo t¹o trong thêi kú c«ng nghiÖp hãa - hiÖn ®¹i hãa vµ nhiÖm vô ®Õn n¨m 2000” vµ x¸c ®Þnh vÊn ®Ò cã ý nghÜa then chèt lµ t¨ng cêng, ph¸t triÓn m¹nh mÏ sù nghiÖp gi¸o dôc- ®µo t¹o. §Æc biÖt nghÞ quyÕt ®· nªu ra bèn gi¶i ph¸p: - T¨ng cêng nguån lùc cho gi¸o dôc- ®µo t¹o.
- X©y dùng ®éi ngò gi¸o viªn, t¹o ®éng lùc cho ngêi d¹y, ng- êi häc. - TiÕp tôc ®æi míi néi dung, ph¬ng ph¸p vµ c¬ së vËt chÊt tr- êng häc. - §æi míi c«ng t¸c qu¶n lý gi¸o dôc. Trong ®ã ®æi míi c«ng t¸c qu¶n lý ®îc xem lµ kh©u ®ét ph¸ ®Ó ®¶m b¶o chÊt lîng gi¸o dôc.
Bëi v× mäi thµnh c«ng hay thÊt b¹i trong gi¸o dôc ®Òu b¾t nguån vµ cã nguyªn nh©n tõ qu¶n lý. Trêng tiÓu häc lµ ®¬n vÞ c¬ së cña hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, trùc tiÕp ®¶m nhiÖm viÖc gi¸o dôc tõ líp 1 ®Õn líp 5 cho tÊt c¶ trÎ em tõ 6 ®Õn 14 tuæi nh»m h×nh thµnh ë häc sinh c¬ së ban ®Çu cho sù ph¸t triÓn toµn diÖn vÒ ®¹o ®øc, trÝ tuÖ, thÓ chÊt, thÈm mü vµ c¸c kü n¨ng c¬ b¶n nh»m h×nh thµnh nh©n c¸ch con ngêi theo môc tiªu gi¸o dôc cña cÊp häc. Thùc hiÖn NghÞ quyÕt 40/2000/QH10 cña Quèc héi vÒ ®æi míi ch¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng; C¨n cø ChØ thÞ sè 2 14/2002/CT-TTg ngµy 11/6/2001 cña Thñ tíng chÝnh phñ. Bé tr- ëng Bé GD&§T ®· ra quyÕt ®Þnh sè 43/2001/Q§-BGD&§T ngµy 09/11/2001 vÒ viÖc ban hµnh ch¬ng tr×nh tiÓu häc b¾t ®Çu thùc hiÖn ®¹i trµ trªn ph¹m vi toµn quèc tõ n¨m häc 2002-2003.
Môc tiªu ch¬ng tr×nh tiÓu häc míi lµ: “Gi¸o dôc tiÓu häc nh»m gióp häc sinh h×nh thµnh nh÷ng c¬ së ban ®Çu cho sù ph¸t triÓn ®óng ®¾n vµ l©u dµi vÒ ®¹o ®øc, trÝ tuÖ, thÓ chÊt, thÈm mü vµ c¸c kü n¨ng c¬ b¶n, gãp phÇn h×nh thµnh nh©n c¸ch con ngêi ViÖt Nam XHCN bíc ®Çu x©y dùng t c¸ch vµ tr¸ch nhiÖm c«ng d©n, chuÈn bÞ cho häc sinh tiÕp tôc häc THCS”. Víi yªu cÇu d¹y häc theo híng ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, tù gi¸c, chñ ®éng, s¸ng t¹o cña häc sinh, phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng líp häc, m«n häc. Båi dìng ph¬ng ph¸p d¹y häc, rÌn luyÖn kü n¨ng vËn dông kiÕn thøc vµo thùc tiÔn, t¸c ®éng ®Õn t×nh c¶m, ®em l¹i niÒm vui, høng thó häc tËp cho häc sinh. Nh÷ng thay ®æi quan träng vÒ néi dung vµ ph¬ng ph¸p d¹y häc nh»m ®¹t tíi môc tiªu cña ch¬ng tr×nh ®©y lµ vÊn ®Ò then chèt cña gi¸o dôc tiÓu häc, v× vËy viÖc qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cÇn ®îc tæ chøc qu¶n lý chÆt chÏ, khoa häc tõ Phßng Gi¸o dôc ®Õn c¸c trêng tiÓu häc.
Trong nh÷ng n¨m qua, mÆc dï cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n th¸ch thøc song c¸c trêng tiÓu häc trªn ®Þa bµn huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh ®· cã nhiÒu cè g¾ng trong viÖc n©ng cao chÊt lîng d¹y häc. Tuy nhiªn, xuÊt ph¸t tõ gãc ®é khoa häc viÖc qu¶n 3 lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi c¸c trêng tiÓu häc cña huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh cßn nhiÒu vÊn ®Ò tån t¹i cÇn rót kinh nghiÖm ®Ó ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña gi¸o dôc trong thêi kú míi. Tõ nh÷ng lý do trªn ®· thóc ®Èy chóng t«i chän ®Ò tµi: “C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi trêng tiÓu häc cña Phßng Gi¸o dôc Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh” Víi hy väng ®ãng gãp mét phÇn nhá c«ng søc cña m×nh vµo viÖc n©ng cao chÊt lîng Gi¸o dôc tiÓu häc cña quª h¬ng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ- x· héi cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. Môc ®Ých nghiªn cøu: Nh»m n©ng cao chÊt lîng d¹y häc nãi riªng vµ chÊt lîng gi¸o dôc tiÓu häc nãi chung th«ng qua c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cña phßng gi¸o dôc ®èi víi trêng tiÓu häc.
Kh¸ch thÓ vµ ®èi tîng nghiªn cøu: 3. Kh¸ch thÓ nghiªn cøu: C«ng t¸c qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi c¸c trêng tiÓu häc. §èi tîng nghiªn cøu: C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý cña phßng gi¸o dôc huyÖn Gia ViÔn vÒ ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi c¸c trêng tiÓu häc. Gi¶ thuyÕt khoa häc: B»ng lý luËn vµ kinh nghiÖm thùc tiÔn, chóng t«i cho r»ng, viÖc qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi trêng tiÓu häc cña huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh ®· cã nh÷ng kÕt qu¶ vµ nh÷ng h¹n 4 chÕ nhÊt ®Þnh.
NÕu Phßng Gi¸o dôc Gia ViÔn cã nh÷ng biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc phï hîp ®èi víi c¸c trêng tiÓu häc th× chÊt lîng d¹y häc sÏ ®îc n©ng cao. NhiÖm vô nghiªn cøu: 5. Nghiªn cøu c¬ së lý luËn liªn quan ®Õn ®Ò tµi. Nghiªn cøu thùc tr¹ng vÒ c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cña Phßng Gi¸o dôc huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh ®èi víi c¸c trêng tiÓu häc hiÖn nay, ph©n tÝch nh÷ng nguyªn nh©n cña thùc tr¹ng ®ã.
§Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ qu¶n lý vÒ ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi c¸c trêng tiÓu häc trªn ®Þa bµn huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh. Ph¹m vi nghiªn cøu: Chóng t«i nghiªn cøu 22 trêng tiÓu häc cña huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: 7. Nhãm c¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu lý luËn: Bao gåm c¸c ph¬ng ph¸p ph©n tÝch tæng hîp c¸c tµi liÖu, c¸c v¨n b¶n chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc cã liªn quan ®Õn qu¶n lý Gi¸o dôc - §µo t¹o vµ qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc.
Nhãm c¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu thùc tiÔn: Chóng t«i sö dông phèi hîp 3 ph¬ng ph¸p sau: - Ph¬ng ph¸p ®iÒu tra b»ng ¨ng kÐt. 5 - Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu s¶n phÈm qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cña phßng gi¸o dôc. - Ph¬ng ph¸p trao ®æi to¹ ®µm. C¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu bæ trî kh¸c : - Ph¬ng ph¸p quan s¸t trß chuyÖn, trao ®æi, pháng vÊn, sö dông ph¬ng ph¸p sö lý sè liÖu b»ng thèng kª to¸n häc… 8.
Nh÷ng ®ãng gãp míi cña ®Ò tµi: VÊn ®Ò nghiªn cøu vÒ c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· ®îc nhiÒu t¸c gi¶ quan t©m, nghiªn cøu. Song viÖc nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi trêng tiÓu häc cña Phßng Gi¸o dôc huyÖn Gia ViÔn cha cã t¸c gi¶ nµo nghiªn cøu. V× vËy, víi nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu thùc tr¹ng qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cña Phßng Gi¸o dôc huyÖn Gia ViÔn vµ c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc dùa trªn c¬ së lý luËn, kÕt qu¶ kh¶o s¸t tÝnh cÇn thiÕt vµ kh¶ thi cña c¸c biÖn ph¸p qua sù ®¸nh gi¸ cña CBQL, GV trong c«ng tr×nh nµy cã thÓ coi lµ nh÷ng ®ãng gãp míi cho viÖc qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi trêng tiÓu häc cña Phßng Gi¸o dôc nãi chung vµ Phßng Gi¸o dôc huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh nãi riªng. CÊu tróc luËn v¨n: CÊu tróc cña luËn v¨n gåm 3 phÇn chÝnh: Më ®Çu, néi dung, kÕt luËn.
PhÇn më ®Çu PhÇn néi dung: Gåm cã 3 ch¬ng 6 Ch¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cña phßng gi¸o dôc ®èi víi trêng tiÓu häc. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc cña Phßng Gi¸o dôc ®èi víi trêng tiÓu häc huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh. Ch¬ng III: C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi c¸c tr- êng tiÓu häc cña Phßng Gi¸o dôc huyÖn Gia ViÔn tØnh Ninh B×nh. PhÇn kÕt luËn Danh môc tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc 7 Ch¬ng 1: C¬ së lý luËn cña vÊn ®Ò nghiªn cøu I.
S¬ lîc lÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò: D¹y häc vµ qu¶n lý d¹y häc ®îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cïng víi lÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c h×nh th¸i kinh tÕ x· héi. Lóc ®Çu, c¬ së lý luËn vÒ d¹y häc chØ thÓ hiÖn díi d¹ng mét sè ý tëng cña nh÷ng nhµ triÕt häc (®ång thêi còng lµ nhµ gi¸o dôc) sau ®ã dÇn dÇn ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn h¬n. Tuy r»ng gÇn ®©y ngêi ta míi chó ý, bµn luËn vÒ qu¶n lý nãi chung vµ qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y häc nãi riªng; nhng hÇu hÕt c¸c ý tëng vµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ qu¶n lý gi¸o dôc (trong ®ã cã qu¶n lý d¹y häc) ®· ®îc c«ng bè ®Òu nh»m môc ®Ých n©ng cao hiÖu qu¶ qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng nµy. Chóng t«i xin ®îc tr×nh bµy tæng quan mét sè vÊn ®Ò chñ yÕu vÒ d¹y häc vµ qu¶n lý d¹y häc: Ngay tõ thêi cæ ®¹i, vÊn ®Ò d¹y häc ®· ®îc nhiÒu nhµ triÕt häc ®ång thêi lµ nhµ gi¸o dôc ë c¶ ph¬ng T©y vµ ph¬ng §«ng ®Ò cËp ®Õn.
Cã thÓ kÓ ®Õn c¸c t tëng vµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu chñ yÕu sau: - Platon (427-347 tríc c«ng nguyªn) «ng ®· kh¼ng ®Þnh ®îc vai trß tÊt yÕu cña gi¸o dôc trong x· héi, tÝnh quyÕt ®Þnh cña chÝnh trÞ ®èi víi gi¸o dôc, phÇn nµo nãi lªn tÇm quan träng cña thÓ chÕ x· héi ®èi víi gi¸o dôc nãi chung vµ d¹y häc nãi riªng, tuy r»ng c¸c quan ®iÓm cña «ng cßn h¹n chÕ vÒ mÆt b×nh ®¼ng trong gi¸o dôc.