Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần lisemco 2

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu kinh doanh biện pháp cải thiện kết quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần lisemco 2, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Cẩm Vân
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Minh Tiệp
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Lisemco 2
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về vốn
• 1.1.1. Khái niệm về vốn
• 1.1.2. Vai trò của vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.3. Đặc trưng của vốn
• 1.1.4. Phân loại vốn
• 1.1.4.1. Vốn cố định
• 1.1.4.1.1. Tài sản cố định
• 1.1.4.1.2. Vốn cố định của doanh nghiệp
• 1.1.4.2. Vốn lưu động
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN LISEMCO 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LISEMCO 2
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về vốn và hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp

Vốn là yếu tố quyết định trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hiệu quả sử dụng vốn không chỉ ảnh hưởng đến sự tồn tại mà còn đến khả năng phát triển của doanh nghiệp. Để đạt được hiệu quả sử dụng vốn cao, doanh nghiệp cần hiểu rõ về các loại vốn, vai trò của chúng trong quá trình sản xuất. Theo đó, vốn được phân loại thành vốn cố định và vốn lưu động. Quản lý vốn hiệu quả là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khái niệm về vốn

Vốn được định nghĩa là biểu hiện bằng tiền của tài sản và nguồn lực mà doanh nghiệp đầu tư vào quá trình sản xuất. Theo Mark, vốn là giá trị tạo ra giá trị thặng dư. Quản lý tài chính trong doanh nghiệp cần phải đảm bảo rằng vốn được sử dụng một cách hiệu quả nhất, nhằm tối ưu hóa lợi nhuận. Việc phân loại vốn thành vốn cố định và vốn lưu động giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quát hơn về tình hình tài chính của mình, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.

1.2. Vai trò của vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh

Vốn không chỉ là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại của doanh nghiệp mà còn là yếu tố quyết định đến khả năng mở rộng và phát triển. Trong nền kinh tế thị trường, vốn là mạch máu của doanh nghiệp, đảm bảo cho hoạt động sản xuất diễn ra liên tục. Doanh nghiệp cần phải có kế hoạch quản lý tài chính chặt chẽ để đảm bảo rằng vốn được sử dụng hiệu quả, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh.

II. Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn của Công ty Cổ phần Lisemco 2

Công ty Cổ phần Lisemco 2 đã có những bước tiến đáng kể trong việc quản lý vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong việc sử dụng vốn lưu động và vốn cố định. Phân tích tình hình tài chính cho thấy, công ty cần cải thiện khả năng sinh lời từ vốn đầu tư. Việc đánh giá hiệu quả sử dụng vốn thông qua các chỉ tiêu tài chính là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

2.1. Phân tích tình hình tài chính của công ty

Phân tích tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Lisemco 2 cho thấy rằng công ty đã đạt được một số kết quả tích cực trong việc sử dụng vốn. Tuy nhiên, tỷ lệ sinh lời từ vốn đầu tư vẫn chưa đạt yêu cầu. Việc quản lý tài chính cần được cải thiện để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn. Các chỉ tiêu tài chính như tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu cần được theo dõi và điều chỉnh thường xuyên để đảm bảo rằng công ty có thể duy trì và phát triển bền vững.

2.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh

Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Lisemco 2 cho thấy rằng mặc dù công ty đã có những bước tiến trong việc tối ưu hóa chi phí, nhưng vẫn còn nhiều cơ hội để cải thiện. Các chỉ tiêu như vòng quay vốn lưu động và tỷ lệ sinh lời từ vốn cố định cần được xem xét kỹ lưỡng. Việc áp dụng các biện pháp quản lý vốn hiệu quả sẽ giúp công ty nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

III. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Lisemco 2

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, Công ty Cổ phần Lisemco 2 cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, công ty cần cải thiện quản lý tài chính để tối ưu hóa việc sử dụng vốn lưu động. Thứ hai, việc đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp tăng cường hiệu quả sử dụng vốn cố định. Cuối cùng, công ty cần xây dựng một chiến lược quản lý nguồn lực hiệu quả để đảm bảo rằng mọi nguồn lực đều được sử dụng một cách tối ưu.

3.1. Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động

Công ty cần tập trung vào việc cải thiện quy trình quản lý hàng tồn kho và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Việc giảm thiểu thời gian tồn kho sẽ giúp tăng cường hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Đồng thời, công ty cũng cần xem xét lại các khoản phải thu và phải trả để đảm bảo rằng dòng tiền được quản lý một cách hiệu quả nhất.

3.2. Biện pháp nâng cao hiệu quả vốn cố định

Đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định. Công ty cần thực hiện các nghiên cứu và phát triển để tìm ra những giải pháp tối ưu nhất cho việc sử dụng tài sản cố định. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao năng suất lao động, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp là một vấn đề cấp thiết nhằm đảm bảo sự tồn tại và phát triển bền vững. Công ty Cổ phần Lisemco 2, với vốn điều lệ 120 tỷ đồng và hoạt động trong lĩnh vực gia công chế tạo kết cấu thép, xây dựng công trình công nghiệp, đã trải qua giai đoạn phát triển mạnh mẽ từ 2011 đến 2015. Trong giai đoạn này, tổng nguồn vốn của công ty tăng từ khoảng 369 tỷ đồng lên gần 848 tỷ đồng, doanh thu tăng từ 183 tỷ đồng lên 742 tỷ đồng, và lợi nhuận sau thuế tăng từ 1,2 tỷ đồng lên hơn 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, công ty vẫn đối mặt với nhiều thách thức như tỷ trọng vốn lưu động chiếm ưu thế, hàng tồn kho lớn và chi phí quản lý tăng nhanh.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về vốn và hiệu quả sử dụng vốn, phân tích thực trạng sử dụng vốn tại Lisemco 2 trong giai đoạn 2011-2015, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh của công ty. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động sử dụng vốn của công ty tại địa bàn Hải Phòng, với dữ liệu tài chính và sản xuất kinh doanh trong 5 năm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực tài chính, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về vốn và hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết vốn kinh doanh: Vốn được phân loại thành vốn cố định và vốn lưu động, trong đó vốn cố định là tài sản dài hạn như máy móc, nhà xưởng, còn vốn lưu động là tài sản ngắn hạn như nguyên vật liệu, tiền mặt, hàng tồn kho. Vốn là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, đồng thời là cơ sở pháp lý và kinh tế cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

2. Lý thuyết hiệu quả sử dụng vốn: Hiệu quả sử dụng vốn được hiểu là khả năng khai thác và sử dụng nguồn vốn nhằm tạo ra lợi nhuận tối đa với chi phí thấp nhất. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả bao gồm vòng quay vốn, tỷ suất lợi nhuận trên vốn kinh doanh (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), hiệu suất sử dụng vốn cố định và vốn lưu động.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: vốn cố định, vốn lưu động, hiệu quả sử dụng vốn, vòng quay vốn, tỷ suất lợi nhuận vốn kinh doanh, khả năng thanh toán ngắn hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp các kỹ thuật nghiên cứu kinh tế truyền thống gồm thống kê, mô tả, so sánh và phân tích thực địa tại Công ty Cổ phần Lisemco 2. Dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn 2011-2015, với cỡ mẫu là toàn bộ số liệu tài chính trong 5 năm.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định lượng các chỉ tiêu tài chính như vốn chủ sở hữu, vốn kinh doanh, doanh thu, lợi nhuận, chi phí quản lý, hàng tồn kho, các khoản phải thu và nợ phải trả. Các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn được tính toán và so sánh qua các năm để đánh giá xu hướng và thực trạng. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2015, nhằm phản ánh chính xác quá trình phát triển và những biến động trong sử dụng vốn của công ty.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vốn và doanh thu: Tổng nguồn vốn của công ty tăng từ 369 tỷ đồng năm 2011 lên 848 tỷ đồng năm 2015, tương đương tốc độ tăng 58%. Doanh thu thuần tăng từ 183 tỷ đồng lên 742 tỷ đồng, tốc độ tăng trung bình hàng năm khoảng 37%. Lợi nhuận sau thuế tăng mạnh từ 1,2 tỷ đồng lên hơn 10 tỷ đồng, tương ứng mức tăng gần 8 lần.

2. Cơ cấu vốn chuyển dịch theo hướng tăng vốn lưu động: Tỷ trọng vốn lưu động trong tổng vốn kinh doanh tăng từ 52% năm 2011 lên 76% năm 2015, trong khi vốn cố định chỉ tăng nhẹ 9% trong giai đoạn này. Điều này phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn phục vụ sản xuất kinh doanh tăng cao hơn vốn đầu tư dài hạn.

3. Tình hình sử dụng vốn lưu động và tài sản ngắn hạn: Vốn lưu động chủ yếu tập trung vào các khoản phải thu và hàng tồn kho, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn lưu động. Hàng tồn kho tăng 68% trong năm 2015, chiếm khoảng 50% tổng vốn lưu động, cho thấy tồn kho lớn gây ứ đọng vốn. Các khoản phải thu tăng 105% trong năm 2015, làm tăng áp lực chiếm dụng vốn từ khách hàng.

4. Khả năng thanh toán và chi phí quản lý: Nợ phải trả chiếm tỷ trọng cao, khoảng 82-86% tổng nguồn vốn, chủ yếu là nợ ngắn hạn. Chi phí quản lý doanh nghiệp tăng nhanh, đặc biệt năm 2015 tăng 104% so với năm trước, vượt tốc độ tăng doanh thu (37%), gây áp lực lên hiệu quả sử dụng vốn.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về vốn và doanh thu cho thấy công ty đã mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh hiệu quả trong giai đoạn 2011-2015. Tuy nhiên, tỷ trọng vốn lưu động cao và sự gia tăng nhanh chóng của hàng tồn kho, các khoản phải thu phản ánh tình trạng vốn bị chiếm dụng lớn, làm giảm tính linh hoạt tài chính và khả năng thanh toán ngắn hạn.

Chi phí quản lý tăng nhanh hơn doanh thu cho thấy công ty cần kiểm soát chặt chẽ chi phí để tránh lãng phí vốn. So với các nghiên cứu trong ngành cơ khí xây dựng, việc quản lý vốn lưu động hiệu quả là yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn và doanh thu, bảng phân tích cơ cấu vốn và vốn lưu động, biểu đồ so sánh tốc độ tăng chi phí quản lý và doanh thu để minh họa rõ nét các xu hướng và vấn đề hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quản lý vốn lưu động: Công ty cần xây dựng hệ thống quản lý chặt chẽ các khoản phải thu và hàng tồn kho, giảm thiểu thời gian thu hồi công nợ và tồn kho dư thừa nhằm tăng vòng quay vốn lưu động. Mục tiêu giảm tỷ lệ hàng tồn kho xuống dưới 40% tổng vốn lưu động trong vòng 2 năm tới, do phòng tài chính và quản lý kho thực hiện.

2. Kiểm soát chi phí quản lý: Áp dụng các biện pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý, đặc biệt trong khâu hành chính và vận hành. Đặt mục tiêu giảm chi phí quản lý xuống dưới 15% doanh thu trong 1 năm, do ban lãnh đạo và phòng kế toán phối hợp thực hiện.

3. Đa dạng hóa nguồn vốn: Giảm tỷ trọng nợ ngắn hạn bằng cách tăng vốn chủ sở hữu hoặc vay dài hạn để giảm áp lực thanh toán và chi phí lãi vay. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ ngắn hạn xuống dưới 60% tổng nguồn vốn trong 3 năm, do ban giám đốc và phòng tài chính triển khai.

4. Đầu tư nâng cao năng suất vốn cố định: Tăng cường đầu tư vào máy móc thiết bị hiện đại, nâng cao hiệu suất sử dụng vốn cố định nhằm giảm chi phí sản xuất và tăng năng lực cạnh tranh. Mục tiêu tăng hiệu suất sử dụng vốn cố định lên 20% trong 2 năm, do phòng kỹ thuật và sản xuất phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất cơ khí: Giúp hiểu rõ về quản lý vốn và các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong ngành cơ khí xây dựng, từ đó áp dụng vào quản trị tài chính doanh nghiệp.

2. Chuyên viên tài chính doanh nghiệp: Cung cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, phương pháp phân tích tài chính thực tiễn, hỗ trợ công tác quản lý vốn và lập kế hoạch tài chính.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn quản lý vốn trong doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực cơ khí và xây dựng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp: Giúp đánh giá thực trạng sử dụng vốn của doanh nghiệp, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả sử dụng vốn là gì?
   Hiệu quả sử dụng vốn phản ánh khả năng doanh nghiệp khai thác và sử dụng nguồn vốn để tạo ra lợi nhuận tối đa với chi phí thấp nhất. Ví dụ, vòng quay vốn cao cho thấy vốn được sử dụng hiệu quả, tạo ra doanh thu lớn trên mỗi đồng vốn.

2. Tại sao vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn trong doanh nghiệp sản xuất?
   Vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn do doanh nghiệp cần duy trì nguyên vật liệu, hàng tồn kho và các khoản phải thu để đảm bảo sản xuất liên tục. Tuy nhiên, vốn lưu động cao cũng có thể gây ứ đọng vốn nếu không được quản lý tốt.

3. Làm thế nào để giảm chi phí quản lý doanh nghiệp?
   Có thể áp dụng các biện pháp như tự động hóa quy trình, tối ưu hóa nhân sự, kiểm soát chặt chẽ các khoản chi tiêu không cần thiết. Ví dụ, công ty có thể sử dụng phần mềm quản lý để giảm thời gian và chi phí hành chính.

4. Tại sao cần đa dạng hóa nguồn vốn?
   Đa dạng hóa nguồn vốn giúp giảm rủi ro tài chính, giảm áp lực trả nợ ngắn hạn và chi phí lãi vay, đồng thời tăng tính ổn định tài chính cho doanh nghiệp trong dài hạn.

5. Làm sao để nâng cao hiệu suất sử dụng vốn cố định?
   Đầu tư vào công nghệ hiện đại, bảo trì định kỳ thiết bị, đào tạo nhân viên vận hành hiệu quả giúp tăng năng suất và giảm hao phí vốn cố định, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Kết luận

• Công ty Cổ phần Lisemco 2 đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ về vốn, doanh thu và lợi nhuận trong giai đoạn 2011-2015.
• Cơ cấu vốn chuyển dịch theo hướng tăng vốn lưu động, phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn cao trong sản xuất kinh doanh.
• Vốn lưu động bị chiếm dụng lớn bởi hàng tồn kho và các khoản phải thu, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và hiệu quả sử dụng vốn.
• Chi phí quản lý tăng nhanh hơn doanh thu, cần kiểm soát để tránh lãng phí vốn.
• Đề xuất các biện pháp tối ưu hóa quản lý vốn lưu động, kiểm soát chi phí, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao hiệu suất vốn cố định nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong thời gian tới.

Tiếp theo, công ty nên triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm để cải thiện hiệu quả tài chính và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Các nhà quản lý và chuyên viên tài chính được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa hoạt động sử dụng vốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Một số vấn đề cơ bản về vốn 1. Khái niệm về vốn Để hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp thực sự có hiệu quả thì điều đầu tiên mà các doanh nghiệp quan tâm và nghĩ đến là làm thế nào để có đủ vốn và sử dụng nó như thế nào để đem lại hiệu quả cao nhất.

Vậy vấn đề đặt ra ở đây – vốn là gì? Các doanh nghiệp cần bao nhiêu vốn thì đủ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Có rất nhiều khái niệm khác nhau về vốn. Đứng trên các giác độ khác nhau ta có cách nhìn khác nhau về vốn. Theo quan điểm của Mark, nhìn nhận dưới góc độ của các yếu tố sản xuất, ông cho rằng “vốn là giá trị đem lại giá trị thặng dư, là một đầu vào của quá trình sản xuất”.

Tuy nhiên hạn chế của quan điểm này là chỉ có khu vực sản xuất vật chất mới tạo ra giá trị thặng dư cho nền kinh tế. Trong cuốn “Kinh tế học của David Begg” vốn được đồng nhất với tài sản của doanh nghiệp “Vốn được phân chia theo hai hình thái là vốn hiện vật và vốn tài chính”. Trong đó vốn hiện vật là dự trữ các hàng hóa đã sản xuất mà sử dụng để sản xuất ra các hàng hóa khác. Vốn tài chính là tiền và tài sản trên giấy của doanh nghiệp.

Quan điểm này cho thấy nguồn gốc hình thành vốn và trạng thái biểu hiện của vốn, nhưng hạn chế cơ bản là chưa cho thấy mục đích của việc sử dụng vốn. Trên cơ sở phân tích các quan điểm về vốn ở trên, khái niệm cần thể hiện được các vấn đề sau: - Nguồn gốc sâu xa của vốn kinh doanh là một bộ phận của thu nhập quốc dân được tái đầu tư, để phân biệt với vốn đất đai, vốn nhân lực. 5 - Trong trạng thái của vốn kinh doanh tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh là tài sản vật chất (tài sản cố định và tài sản dự trữ) và tài sản tài chính (tiền mặt gửi ngân hàng, các tín phiếu, các chứng khoán…) là cơ sở để ra các biện pháp quản lí vốn kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả. - Phải thể hiện được mục đích cử dụng vốn đó là tìm kiếm các lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội mà vốn đem lại, vấn đề này sẽ định hướng cho quá trình quản lí kinh tế nói chung, quản lí vốn doanh nghiệp nói riêng.

Vậy “vốn của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của vật tư, tài sản được đầu tư và quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm thu lợi nhuận”.26] Nhưng tiền không phải là vốn, nó chỉ trở thành vốn khi có đầy đủ các điều kiện: - Tiền phải đại diện cho một lượng hàng hóa nhất định, hay phải được đảm bảo bằng một lượng hàng hóa có thật. - Tiền phải được tích tụ và tập trung đến một lượng nhất định - Khi có đủ lượng tiền thì phải được vận động nhằm mục đích sinh lời 1. Vai trò của vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường, mọi vận hành kinh tế đều được tiền tệ hóa, do vậy bất kì một quá trình sản xuất kinh doanh nào dù bất cứ cấp độ nào, gia đình nào, doanh nghiệp hay quốc gia luôn cần một lượng vốn nhất dịnh dưới dạng tiền tệ, tài nguyên đã được phân phát, bản quyền phát… Vốn là điều kiện để quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Vốn là cơ sở xác lập địa vị pháp lý của doanh nghiệp, vốn đảm bảo cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp theo mục tiêu đã định.

6 a) Về mặt pháp lí Mỗi doanh nghiệp khi muốn thành lập thì điều kiện đầu tiên là doanh nghiệp đó phải có một lượng vốn nhất định, lượng vốn đó tối thiểu phải bằng lượng vốn pháp định (lượng vốn tối thiểu mà pháp luật quy định cho từng loại doanh nghiệp) khi đó địa vị pháp lí mới được công nhận. Ngược lại, việc thành lập doanh nghiệp không thể thực hiện được. Trường hợp trong quá trình sản xuất kinh doanh, vốn của doanh nghiệp không đạt điều kiện mà pháp luật quy định, doanh nghiệp sẽ chấm dứt hoạt động như phá sản, sát nhập vào doanh nghiệp khác… Như vậy vốn được xem là một trong những cơ sở quan trọng nhất để đảm bảo sự tồn tại tư cách phấp nhân của một doanh nghiệp trước pháp luật. b) Về kinh tế Trong hoạt động sản xuất kinh doanh vốn là mạch máu của doanh nghiệp quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

Vốn không những đảm bảo khả năng mua sắm máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ phục vụ cho quá trình sản xuất mà còn đảm bảo cho hoạt động kinh doanh diễn ra một cách liên tục, thường xuyên Vốn là yếu tố quyết định đến mở rộng phạm vi hoạt động của doanh nghiệp. Để có thể tiến hành tái sản xuất mở rộng thì sau một chu kì kinh doanh vốn của doanh nghiệp phải sinh lời tức là hoạt động kinh doanh phải có lãi đảm bảo cho doanh nghiệp được bảo toàn và phát triển. Đó là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư sản xuất, thâm nhập vào thị trường tiềm năng từ đó mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thương trường. Nhận thức được vai trò quan trọng của vốn như vậy thì doanh nghiệp mới có thể sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả hơn và luôn tìm cách nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Đặc trưng của vốn Để tiến hành sản xuất kinh doanh cần có tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động, quá trình sản xuất kinh doanh là quá trình kết hợp các yếu tố đó để tạo ra sản phẩm lao vụ, dịch vụ. Để tạo ra các yếu tố phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phái có một lượng vốn nhất định ban đầu. Có vốn doanh nghiệp mới có thể tiến hành sản xuất kinh doanh, cũng như trả tiền lương cho lao động, sau khi tiến hành tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp dành một phần doanh thu để bù đắp giá trị tài sản cố định đã hao mòn, bù đắp chi phí vật tư đã tiêu hao và một phần để lập quỹ dự trữ cần thiết cho quá trình sản xuất kinh doanh tiếp theo. Như vậy có thể thấy các tư liệu lao động và đối tượng lao động mà doanh nghiệp đầu tư cho mua sắm cho hoạt động sản xuất kinh doanh là hình thái hiện vật của vốn sản xuất kinh doanh.

Vốn bằng tiền là tiền đề cần thiết cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy vốn kinh doanh mang những đặc diểm sau: - Vốn có trước khi hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra - Vốn được sử dụng cho mục đích tích lũy, vốn của doanh nghiệp không sử dụng cho mục đích tiêu dùng mà vì mục tiêu lợi nhuận. Mọi quyết định đầu tư phải được thu về tiếp tục quay vòng tạo ra lợi nhuận. Lợi nhuận thu về cũng được tái đầu tư để mở rộng hoạt động SXKD 1.

Phân loại vốn Có nhiều tiêu thức phân loại vốn khác nhau theo mục đích nghiên cứu khác nhau như theo phương thức chu chuyển, theo thời gian huy động và sử dụng vốn…Để phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp, người ta thường phân loại vốn theo phương thức chu chuyển, tức là vốn bao gồm vốn cố định (VCĐ) và vốn lưu động (VLĐ) đồng thời kết hợp các tiêu thức khác nhau để xem xét vốn dưới nhiều góc độ hơn. 8 Trong quá trình sản xuất và tái sản xuất vốn liên tục vận động. Nó biểu hiện bằng những hình thái vật chất khác nhau, từ tiền mặt đến tư liệu lao động, hàng hóa dự trữ.Sự khác nhau về mặt vật chất này tạo ra đặc điểm chu chuyển vốn, theo đó người ta phân chia vốn thành hai loại là VCĐ và VLĐ. a) Vốn cố định Trong quá trình sản xuất kinh doanh sự vận động của vốn cố định gắn liền với hình thái biểu hiện vật chất của nó là tài sản cố định.

Vì vậy, việc nghiên cứu về vốn cố định trước hết phải dựa trên cơ sơ tìm hiểu tài sản cố định. - Tài sản cố định Căn cứ vào tính chất và tác dụng trong khi tham gia vào quá trình sản xuất, tư liệu sản xuất được chia làm hai bộ phận là đối tượng lao động và tư liệu lao động. Đặc điểm cơ bản của tư liệu lao động là chúng có thể tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào nhiều chu kỳ sản xuất. Trong quá trình đó, mặc dù tư liệu sản xuất bị hao mòn nhưng chúng vẫn giữ nguyên hình thái ban đầu.

Chỉ khi nào chúng bị hư hỏng hoàn toàn hoặc xét thấy không có lợi về mặt kinh tế thì khi đó chúng mới bị thay thế, đổi mới. Tài sản cố định là những yếu tố tư liệu lao động được sử dụng trong một thời gian luân chuyển tương đối dài và có giá trị tương đối lớn. Trong các hệ thống kế toán ở nước ta cũng như các nước khác thường có những quy định hoặc hướng dẫn về các tiêu chuẩn của một tài sản cố định.13] Theo Điều 3 Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính thì tư liệu lao động phải thỏa mãn cả ba tiêu chuẩn dưới đây thì được coi là tài sản cố định: + Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó; + Có thời gian sử dụng trên 1 năm trở lên; + Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy và có giá trị từ 30.000 đồng (Ba mươi triệu đồng) trở lên. 9 Căn cứ vào tính chất tham gia của tài sản cố định trong doanh nghiệp thì tài sản cố định được phân loại: + Theo hình thái biểu hiện Tài sản cố định của doanh nghiệp được chia thành tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình.

Tài sản cố định hữu hình: Là những tài sản cố định được biểu hiện bằng hình thái vật chất cụ thể như: nhà xưởng, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, nhà cửa, các công trình kiến trúc, đất canh tác, đất xây dựng… [18, tr.60] Tài sản cố định vô hình: Là những tài sản cố định không biểu hiện bằng hình thái vật chất cụ thể như: chi phí về quyền phát hành, bản quyền mẫu mã, bằng phát minh sáng chế, lợi thế thương mại, chi phí đầu tư cải tạo đất… [18, tr.